Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu E:36 Sayılı; Müruruzamanı, mahkemece tayin ve hükmolunan ceza miktarına göre değil, ilgili Kanun maddesinin her bendinde tasnif olunduğu üzere cürümlerin ve kabahat fiillerinin müstelzim olduğu cezalara göre hesap olunmak lazım geleceği: konulu Kararı

1918 s. Kaçakçılık Kanunu 4926 s. Kaçakçılık Kanunu 03.06.1942 tarihli Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurul Kararı E: 36 K: 15 Sayılı Kararı([1]) Neticede : Türk Ceza Kanununun 102 inci maddesinde hukuku amme davasını ve 112 nci maddesinde de cezaları ortadan kaldıran müddetler gösterilmiştir. 102 inci maddenin dört bendinde sıra ile cürümlerin ve 5, 6 ıncı bendlerinde de kabahat fiillerinin müstelzim oldugu cezalar tasnif ve amme davasını ortadan kaldıran müddetler sıra ile 20, 15, 10, 5 ve iki sene ve altı ay olarak ayrı ayrı tayin olunmuştur. Bu tertibe göre her bendde aşağı ve yukarı hadleri gösterilen cezalar evvelki bendlerden daha hafif ve müruruzaman müddeti daha kısadır. Şu halde işlenen cürüm ve kabahat fiillerinin müstelzim oldugu cezaların aşağı ve yukarı hadlerine bakılarak bu maddenin hangi bendine uyarsa davayı ortadan kaldıran müddet de yine o benddeki müddettir. İki had arasında hakimin tayin ve takdir ettigi ceza miktarı bu müddeti değiştirmez. Bu böyle olduğu gibi tatbik şekli Temyiz Birinci Ceza Dairesiyle Üçüncü Ceza Dairesi arasında farklı olduğu anlaşı1an 109 uncu madde hükmü de bu esastan ayrı değildir. 109 uncu maddenin ibaresi şöyledir: "Ayni fiilden dolayı her ne suretle olursa olsun tekrar muhakemesi görülmek lazım gelen mahkumunaleyhin ahiren vaki o1an mahkumiyetli evvelki mahkumiyetinden daha hafif bir cezayı mutazammın ise müruruzaman müddeti sonraki hüküm ile tertip olunacak cezaya göre hesap olunur."Bu madde dahi davayı ortadan kaldıran müddet hakkında ve 102 inci madde anlamındadır. "Sonraki hüküm ile tertip o1unacak ceza evvelki mahkumiyetinden daha hafif bir cezayı mutazammın ise mururuzaman ona göre hesap o1unur" dan maksat ayrı ayrı müddetler tayin eden 102 inci maddenin daha kısa mururuzaman müddetine ait diger bir bendinde yazılı hadler arasında bir ceza tertibi lazım gelirse demek olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Yoksa sonraki muhakemede 102 inci maddenin yine ayni bendinin çerçevelediği hadler arasında evvelki ceza miktarından eksik veya o kadar ve hatta ondan fazla ceza tayin ve hükmedilmesi müruruzaman müddetini değiştirmez. Aksini düşünmek birinci hükümde mesela Ceza Kanununun 416 ıncı maddesi mucibince bir ırza geçme cürmü için 102 inci maddenin üçüncü bendindeki on senelik müruruzaman hesap edilirken ayni fiilden dolayı ikinci defa yine o maddeye göre ve beş seneyi aşmamak üzere evvelki ceza veya daha az ve hatta evvelkinden ziyade bir ceza tayin edilmiş olmasına bakılarak 102 inci maddenin dördüncü bendinde yazılı beş senelik müruruzaman hesap etmek gibi bir cürmün vasıf ve mahiyeti ve müstelzim olduğu cezanın 102 inci maddenin bir bendinde yazılı aşagı ve yukarı hadleri degişmediği halde 0 cürüm için birbirinden farklı iki türlü dava müruruzamanı kabul etmek neticesine varırki bu netice 109 uncu maddenin ifade ve tazammun ettiği manaya da uymaz. İşte bu mülahaza ve mütalaaya dayanılarak gerek ilk ve gerek sonraki hükümlerde dava müruruzamanı, mahkemece tayin ve hükmolunan ceza miktarına göre değil, 102 inci maddenin her bendinde tasnif olunduğu üzere cürümlerin ve kabahat fiillerinin müstelzim olduğu cezalara göre hesap olunmak lazım geleceği birinci toplantıda üçte iki rey çoğunluğu hasıl olmadığından 3.6.1942 günündeki top1antıda yirmi bir reye karşı yirmi dört rey ile ve mutlak çoğunlukla karar altına alındı. AYKIRI GÖRÜŞ : A. Yeğer : 102 inci maddenin 'cezayı müstelzim" suretindeki beyanından maddenin italyanca aslında olduğu gibi suçlunun uğrayabileceği cezayı anlamalıdır. Çünkü yaş ve saire gibi cezayı azaltan kanuni sebeplerle esasta hiç bir suretle suçluya verilemeyecek bir ceza o suçlu için müruruzaman ölçüsü olamaz. Bunun gibi bir suçluya, lehine bozulan hükümden sonra daha ağır bir ceza tertip edilemeyeceğinden 109 uncu madde ifadesi veçhile müruruzaman hesabında bu ceza miktarına bakılmak icap eder. 102 inci maddede kanun vazıı 'cezayı müstelzim" cümlesini kullanırken istilzamın açık manasıyla bu cezanın her halde suçluya verilebilmesi imkan ve ihtimalini düşünmüştür. Verilemeyecek ceza istilzamın manasına girmez, 109 uncu madde mevzuu bu mütalaayı müeyyittir. Bunun için kanuni sebeplerle bir suçlu hakkında müktesep hak mahiyetini alan ceza mahkumiyeti gözetilerek müruruzamanın hesap olunması reyindeyim.03.06.1942 (Yargıtay İçtihatı Birleştirme Büyük Genel Kurulu E: 1941/36 K : 1942 /15) [1] Kaynak: Gümrük Kontrolörleri Derneği tarafından yayımlanan Başkontrolör Zülal SÖNMEZ tarafından hazırlanan "Açıklamalı 4926 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve İlgili Mevzuat" isimli kitap.