Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu E:21 Sayılı; Kaçak eşyanın naklinde kullanılan aracın başkasına ait olması ve o kişinin bu hususta rıza ve muvafakatinin olup olmadığına bakılmaksızın müsaderesine karar verilmesi: konulu Kararı

1918 s. Kaçakçılık Kanunu 4926 s. Kaçakçılık Kanunu 05.04.1950 tarihli Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurul Kararı E: 021 K: 007 Sayılı Kararı([1]) Kaçakçılık işinde kullanılan nakil vasıtalarının zor alımına karar verilmesi için naklini bilerek kullanması kafi olup sanığın zati malı olmasının tahkikına lüzum olmadığı hakkındaki Yargıtay Üçüncü Ceza Dairesinin bozma kararlarına Kilis Ceza Yargıçlığından mal sahibinin malumatı haricinde kaçakçılık işinde kullanılan nakil vasıtalarının müsadere olunamayacağından bahisle verilen 27.12.1947 ve 16.1.1948 tarihli ısrar kararları Ceza Genel Kurulunca: 1.5.1948 gün ve 5826/6731 sayılı ve 10.5.1948 gün ve 52/53 sayılı ilamlarıyla tasdik edilmiş olması üzerine Üçüncü Ceza Dairesi Başkanlığının 11.5.1948 gün ve 156 sayılı yazısında: 1918 Sayılı Kaçakçılık Kanunundan evvel neşredilen 1510 Sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 1 Ağustos 1929 tarihinden itibaren kaçak eşya naklinde kullanılan nakil vasıtasının sahibinin rıza ve muvafakati olmasa dahi nakil vasıtasını nakilin bilerek kullanması halinde bu vasıtanın müsadere edilmesi esası kabul edilmiş olduğu halde dairenin müştekar içtihadı hilafında Ceza Genel Kurulunca verilen kararlar ile mümasili işlerde Üçüncü Ceza Dairesinde verilen kararlar arasında ihtilaf hasıl o1duğundan vaki ihtilafın, İçtihadı Birleştirme Kurulunca halli istenilmiş olmasından dolayı Üçüncü Ceza Dairesi Başkanlığından gönderilen ilam suretleri ile Ceza Genel Kurulu ilamlarının suretleri kurul üyelerine tevzi edildikten sonra yapılan müzakere sonunda: T.C. Kanununun 36 ncı maddesinde; cürüm ve kabahatte kullanılan eşyanın fiilde methali olmayan kimselere ait olmamak şartiyle müsaderesi gösterilmekte ise de; 1918 sayılı Kanunun 47 nci maddesi kaçakçılık işinde kullanılan nakil vasıtaları hakkında sözü geçen 36 ncı maddede yazılı hükümden gayrı bir hükmü ihtiva etmektedir. 47 nci maddede aynen (kaçak eşya naklinde bilerek kullanılan vasıtalar hakkında aşağıda gösterildiği veçhile muamele olunur. A- Kara nakil vasıtalarından umum hayvanlar ve koşumları, her nevi araba ve hayvan Ve koşumları, otomobil, kamyon ve kamyonet ve bunlara benzer vasıtalar, deniz ve nehir vasıtalarından Sal, sandal, mavna ve emsali ve yüz tonilatoya kadar '100 tonilato dahil' motorlu veya buharlı ve yelkenli umum sefineler, deniz altı sefineleri ve her nevi tayyareler müsadere olunur. B- 101 gayri safi tonilatodan 1000 gayri safi tonilatoya kadar '1000 tonilato dahil' her nevi sefineler: kaçak hamulesi kaçak olmayan hamulesinden gümrük resmi itibarile fazla bulunduğu halde sefine kıymetinin üçte biri nispetinde ağır para cezası hükmolunur. C- 1000 gayri safi tonilatodan fazla olan her nevi sefineler nakil ettikleri kaçak eşya kıymetinin iki misli veya daha aşağı kıymette oldukları halde müsadere edilir. Sefine bu nisbetten daha fazla kıymette olduğu takdirde kıymetinin dörtte biri derecesinde ağır para cezası hükmolunur denilmiştir. Bu maddenin ihtiva ettiği hükümlerin T.C.Kanununun 36 ncı maddesinden büsbütün farklı olduğu görülmektedir. Suça yabancı kimselere ait eşyanın müsadere edilememesi kaidesini koyan 36 ncı madde hükmünün kaçakçılık işlerinde tatbikine cevaz yoktur; çünkü T.C.K.nun 10 ncu maddesi hususi kanunların muhtelif hükümleri ihtiva etmesi halini istisna etmiştir. Eğer suça yabancı kimselere ait eşyanın müsadere edilememesi kaidesini kaçakçılık konusu muhafaza etmek istemiş olsaydı, Kaçakçılık Kanununa 47 nci maddeyi ilave etmezdi nitekim, 47 nci maddenin Kaçakçılık Kanununa konulması sebebini gösteren karma komisyonu raporunda kaçak eşya naklinde bilerek kullanılan vasıtalar hakkında yapılacak muameleyi gösteren 47 nci maddenin kabulü için komisyonda ehemmiyetli münakaşanın yapıldığı tasrih edildikten sonra şöyle denmiştir. Aynen (bu madde esasen meri olan bir hükmün aynen bu Kanuna naklinden ibaret olup ihtiva ettiği esas kaçak eşyanın naklinde kullanılan vasıtanın sahibi başka bir şahıs olursa sahibinin adamının veya kiracısının ve sefinelerde kaptan ve mucehhizinin o vasıtaya bilerek kaçak eşya alıp nakil etmesinden, bundan haberdar olmayan ve bir buna rıza ve malumatı bulunmayan sahibinin malik olduğu vasıtanın müsaderesi veya o vasıta kıymetine göre para cezası alınmak suretile mütazarrır olmasının adilane bir hüküm olmayacağı ve bir şahsın fiilinden, diğerinin sebepsiz mesul edilmesi neticesi hasıl olduğu izah edilerek bu yapılan hallerde mal sahibinin mesuliyeti kabul edilmemesi ve böyle bir iddianın dinlenmesi yolunda maddeye kayıtlar ilavesi teklif olunmuş isede; bazı kayıtlar ile mukayyet olmakla beraber ahar bir şahsın fiilinden malen mesuliyetin hukuki esaslara uygun ve mevzuatımızda da böyle umumi kaideler mevcut olduğu ve bu madde de mal sahiplerinin mutlak mesuliyeti maliyesi şeklinde kabulü, kaçakçılık kanununda en mühim ve kuvvetli bir müeyyide olacağı ve şimdiye kadar tatbikatta temyiz mahkemesi kararlarına iktiran etmiş bu hükme müstenit mukarrerat bulunduğu ve nihayet bir mal sahibinin ne surette olursa olsun malını verdiği şahsın efalinden malının kıymetçe mesul olmasının tecviz edildiği ve bu layihada kabul edilen umumi esasat ve ahkama menafi mevat arasında bunun da bir zaruret olarak kabulü icap edeceği) denmek suretiyle suça yabancı kimselere ait eşyanın müsadere edilememesi hakkında Ceza Kanununun 36 ncı maddesiyle konulan umumi kaideden inhiraf edildiği açıklanmıştır. Ceza Genel Kurulunca tasdik olunan ısrar kararında, bahsi geçen 1918 sayılı Kanunun 58 nci maddesine eklenen fıkranın hadise ile alakası görülmemiş olduğu gibi 47 nci madde de yazılı (bilerek) sözünün nakile değil, mal sahibine matuf olduğuna ve aksini kabul Kanun Vazıının maksadına uygun düşmeyeceğine ve yolsuzluklara meydan vereceğine dair serdolunan esbabı mucibe ve bu işin müzakeresi sırasında bu hususlar ile ilgili olmak üzere ileriye sürülen mütalaalar, gerek Kanunun sarih metni ve gerek Kanun Vazıının maksadını açıklayan karma komisyonu raporu karşısında kabule şayan görülmemiştir. Karma komisyonu raporunda da izah edildiği gibi 1 Ağustos 1929 tarihinde yürürlüğe girmiş ve 1918 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 12.1.1932 tarihine kadar yürürlükte kalmış olan 1510 sayılı Kanunun 28 nci maddesi de 1918 sayılı Kanunun 47 nci maddesi hükmünü tamamıyla ihtiva etmiş ve mezkur Kanunun 28 nci maddesi hükmü aynen 1918 sayılı Kanuna nakledilmiş ve bu maddeye istinaden yıllarca evvel verilen müsadere kararlarının Yargıtay'ca tasdik edilmesi de Kanun metnine uygun bulunmuştur. Kaçakçılık yapan bir şahsın başka birinin malını çalıpta bilerek kullanması veya bir şahsın sevk ve idare ettiği tramvay, otobüs ve tren gibi bir vasıta da kaçak malın bilerek nakil etmesi hallerinde de müsadereye karar verilmesi adalet ile asla telif edilemeyeceği yolunda ileri sürülen mütalaa da varit görülmemiştir; çünkü, yukarıya derç olunan karma komisyonu raporunda da gösterildiği üzere bir mal sahibinin ne suretle olursa olsun eline verdiği şahsın efalinden malının kıymetçe mesul olması esası göz önünde bulundurulacak mezkur 47 nci madde kaçakçılık kanununda yer almıştır. Bu böyle olunca başka bir şahsın malını çalıp da bilerek kaçak eşyayı nakil etmesi halinde o nakil vasıtasının müsaderesine cevaz olmadığı gibi yolcu taşımaya mahsus olan ve kaçakçılık işine tahsis edilmemiş bulunan ahar bir şahsa ait herhangi bir nakil vasıtasının müsadere edilmesi de sözü geçen 47 nci madde hükmüne tamamen münafi bulunmaktadır. Esasen müsaderesine cevaz olup olmadığı bakımından ihtilafa konu olan nakil vasıtaları sahipleri tarafından teslim edilen şahıslar tarafından sahiplerinin rıza ve muvafakatı olmaksızın bilerek kaçak eşya naklinde kullanılmış ola vasıtalardır. Netice: Yukarıda izah olunan sebeplere ve 1918 Sayılı Kanunun 47 nci maddesindeki sarahate ve kaçakçı1ığın önlenmesi bakımından mühim ve kuvvetli bir müeyyide o1mak üzere umumi esaslar hilafına 47 nci maddenin kabul edilmiş o1duğu karma komisyonu raporunda irae ve tasrih o1unmasına göre hususi ceza kanunları meyanında bulunan sözü geçen 1918 Sayılı Kanunun 47 nci maddesinde hususi hüküm mevcut o1masından dolayı nakil vasıtasının müsaderesine karar verilmesi için Türk Ceza Kanununun 10 uncu maddesi gereğince 36 ncı maddesinin birinci fıkrasındaki fiilde medhali o1mayan kimselere ait olmamak şartının aranmasına mahal olmadığına ve kaçak eşya naklinde kullanılan vasıtanın sahibi başka bir şahıs olduğu ve malını başka işlerde kullanılmak üzere verdiği takdirde dahi kaçakçının o vasıtayı kaçakçı1ık işine tahsis ederek kaçak malı bilerek nakletmesi o vasıtanın mezkur 47 nci maddenin sarahati dairesinde müsadere için kafi o1up mal sahibinin bu hususta rıza ve muvafakatinin inzimam etmesi icab etmeyeceğine ilk oturumda üçte iki çoğunluk o1madığından ikinci oturumda mutlak çoğunlukla 05.04.1950 gününde karar verildi (İ.B.B.G.K. E: 1948/21 K: 1950/7). [1] Kaynak: Gümrük Kontrolörleri Derneği tarafından yayımlanan Başkontrolör Zülal SÖNMEZ tarafından hazırlanan "Açıklamalı 4926 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve İlgili Mevzuat" isimli kitap.