T.C. ile ABD Hükümetleri Arasında Kuzey Atlantik Andlaşmasının II. Ve III. Maddelerine Uygun Olarak Savunma ve Ekonomik Alanda İşbirliğinde Bulunulmasına Dair Anlaşma ile Bununla İlgili Tamamlayıcı Anlaşmalar ve Uygulama Anlaşmalarına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı
T.C. ile ABD Hükümetleri Arasında Kuzey Atlantik
Andlaşmasının II. Ve III. Maddelerine Uygun Olarak Savunma ve Ekonomik Alanda
İşbirliğinde Bulunulmasına Dair Anlaşma ile Bununla İlgili Tamamlayıcı
Anlaşmalar ve Uygulama Anlaşmalarına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı
Karar
No.88/12647 R.Gazete No.19739
Tarihi:
21.2.1988 R.G. Tarihi: 28.2.1988
29 Mart 1980 tarihinde
imzalanan ve 18 Kasım 1980 tarihli ve 8/1951 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla
onaylanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile ABD Hükümetleri arasında Kuzey
Atlantik Andlaşmasının[oe1] II. ve III. Maddelerine
Uygun Olarak Savunma ve Ekonomik Alanda İşbirliğinde Bulunulmasına Dair
Anlaşma ile Bununla ilgili Tamamlayıcı Anlaşmalar ve Uygulama Anlaşmaları"na
ilişkin olarak 16 Mart 1987 tarihinde mektup teatisi suretiyle yapılan ekli
anlaşmanın onaylanması; Dışişleri Bakanlığı'nın 17/2/1988 tarihli ve
MGSA/6170/38/PRE.1241 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 6 ncı maddelerine göre,
Bakanlar Kurulu'nca 21/2/1988 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Ekselans,
Metni aşağıda yer alan 16
Mart 1987 tarihli mektubunuzu aldığımı bildirmekten şeref duyarım:
"Ekselans,
Kuzey Atlantik ittifakına
üyelikleri ve ortak güvenlik çıkarları çerçevesinde, Türkiye ve Amerika
Birleşik Devletlerinin, karşılıklı savunma ve ekonomik işbirliğine yaptıkları
katkılar konusunda iki Hükümet arasında ahiren yapılan görüşmelere atıfta
bulunmaktan şeref duyanım. Bu görüşmeler ortak savunmaya olan karşılıklı
katkılarımız konusunda iki tarafta duyulan takdir hislerini arttırmıştır. Bu
görüşmeler 1980 Türk-ABD Savunma ve Ekonomik birliği Anlaşması (SEIA)
çerçevesinde karşılıklı yükümlülüklerimiz konusunda Hükümetlerimizin
tutumlarını açıklığa kavuşturmaya imkan sağlamış ve bütün alanlarda işbirliğini
güçlendirmek amacıyla çalışmak için iki tarafın arzularını teyid etmiştir.
Şimdi bu görüşmeler sonucunda Hükümetimizin taahhüdünü teyid etmek isterim.
Müşterek çıkarlarımızın
geliştirilmesi için ve Türkiye'nin ortak güvenliğimize olan Önemli ve emsalsiz
katkısını dikkate alarak SEİA'nın, Türkiye Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetlerin olduğu
kadar Türk ekonomisinin de kuvvetlendirilmesine yardımcı olma yolunda ABD'nin
ciddi bir taahhüdü olduğu inancından hareketle, Yönetim, SEİA'nın gayelerine ve
ABD anayasal usullerine uygun olarak, Türkiye'nin ortak savunmaya yaptığı
önemli katkıyla mütenasip yüksek seviyede bir desteği, karşılıklı mutabık
kalınmış tavsiyelere dayanarak, kararlı bir şekilde her yıl ABD Kongresi'ne
önerecektir. Bu çerçevede ABD Yönetimi, Türkiye'ye tüm yardım talebinin
gerçekleştirilmesi yolunda, herhangi bir diğer yardım talebine sağladığından
daha az olmamak üzere güç ve kararlılık göstermeyi taahhüt eder.
ABD güvenlik yardımının
tavizli ve bilhassa hibe bölümlerinin mümkün olan en yüksek düzeye
çıkarılmasına, çaba göstermeye de kararlıyı7. Türk Silahlı Kuvvetlerinin
teçhizatının modernizasyonu için bütün diğer uygun yollarla da mümkün olan
azami desteği sağlayacağız. FMS borçlarının halihazır şartlar altında Türk
ekonomisi i7erindeki yükünü a7altmak ihtiyacın, müdrik olarak, borçları
hafifletme yolları arayacak ve Türkiye'ye ekonomik yardım sağlamak için
çalışmaya devam edeceğiz.
Türk-ABD ilişkilerinin sağlığına,
Türk-ABD askeri işbirliğine veya Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçlarına esas
olarak sağlanacak güvenlik yardımı yapılması çabalarımıza zararlı olabilecek
yersiz hareketlere şiddetle karşı çıkacağız.
ABD, iki ülke arasındaki
işbirliğini daha da geliştirmek için sarf ettiği çabalara Türk Hükümetinin
mukabele edeceği güvencim taşımaktadır. Her iki hükümet, verimli ve etkili işbirliğini
zaman zaman engelleyebilecek meseleler çıktığında, bunları süratle halletmek
için muntazam aralık(arla toplanacak Türk ve Amerikan ilgili kuruluş ve
makamlarının mes'ul temsilcilerinden oluşan bir koordinasyon grubu
kuracaklardır.
ABD. terörizme karşı
mücadele etmek ve terörist hareketleri himaye eden, destekleyen veya yardımcı
olan tüm faaliyetlere karşı çıkmak için Türk Hükümeti ile işbirliği yapmak kararlılığını
teyid eder.
Sayın George P. SHULTZ
Dışişleri Bakanı
Vaşington DC.
A.B.D.
ABD. SEİA'nın savunma
sanayii işbirliği hakkında iki Numaralı Tamamlayıcı Anlaşmasının
uygulanmasının geliştirilmesi için her iki Hükümetin de çaba göstereceği
anlayışındadır. Bu amaçla Birleşik Devletler, Türkiye'deki teçhizatın,
araştırma, geliştirme, üretim, bakım ve onarımı ile savunma teknolojilerine
ilişkin teknik bilgi değişimini geliştirmek amacıyla müştereken mutabık kalınacak
çabalarda Türk Hükümeti ile birlikte çalışmaya hazırdır. Ortak Savunma Sanayii
Yürütme Komitesinin düzenli olarak toplanmasını teşvik edeceğiz. Savunma
mübayaası alanında ikili ticaretin geliştirilmesini kolaylaştırmak amacıyla her
iki ülkenin kendi Temsilcilikleri kadrolarına uzmanlar atanması için
Hükümetinizle işbirliği yapmaya da hazırız.
Türk-ABD Yüksek Düzeyli
Savunma Grubu düzenli olarak toplanmaya devem edecektir. Bu organın
toplantıları karşılıklı güvenlik işbirliğinin tüm veçhelerini görüşmek için bir
forum olmaya devam edecek ve bu işbirliğini geliştirmenin yolları hakkında her
iki Hükümete. uygun görüldüğü hallerde, tavsiyelerde bulunabilecektir. YDCG
gerekli göreceği alt gruplar kurabilir.
Siyasi diyalogumuzun
güçlendirilmesinin ve bütün alanlarda ilişkilerimizin genişletilmesini teşvik
etmenin önemini gözönüne alarak, Birleşik Devletler, her iki Hükümetin düzenli
siyasi istişarelere girmeyi arzu ettiği anlayışındadır.
Birleşik Devletler ayrıca,
Türk-ABD Karşılıklı Yatırım Andlaşması, Tekstil Ticareti Konusunda Türkiye ve
ABD Arasındaki Mutabakat Muhtırası gibi son zamanlarda mutabık kalınan ikili
mekanizmaların etkin biçimde kullanılması ve Türk-ABD işadamları Konseyi gibi
özel sektör girişimleri aracılığıyla ülkelerimiz arasında ekonomik ve ticari
ilişkilerin mümkün olan ölçüde genişletilmesi için her iki Hükümetin de çaba
sarfedeceği anlayışındadır. Bu yaklaşım çerçevesinde, aralarındaki adil ve
serbest ticaret esaslarına dayalı daha uygun uzun ya.. deli ticari ilişkileri
teşvik etmek görüşünden hareketle, Türkiye ve ABD arasındaki karşılıklı
ticaretteki cngellerin kaldırılması için iki Hükümetin de elinden gelen her
türlü çabayı göstereceği anlayışındayız. İkili ekonomik ve ticari ilişkilerin
geliştirilmesindeki ilerlemeler düzenli olarak yapılacak Türk-ABD ortak
ekonomik ve ticari istişareleri yoluyla izlenecektir.
Bu itibarla, Türkiye ve ABD,
yürürlükteki mevcut SEIA'nın 18 Aralık 1990'a kadar uzatılması
anlayışındadırlar. Böylece Madde VII (1) aşağıdaki şekilde olacaktır:
"Bu Anlaşma ve ona bağlı
Tamamlayıcı Anlaşmalar 18 Aralık l98S'den başlamak üzere 5 yıl süreyle geçerli olacaktır. Taraflardan biri, bu 5 yıllık
Sürenin bitiminden 3 ay önce bu anlaşmanın feshini ihbar etmediği taktirde,
Tarafların mutabakat, ile yahut müteakip her yılın bitiminden 3 ay önce Taraflardan birinin fesih
ihbarında bulunması suretiyle sona erdirilinceye kadar birer yıl süreyle
yürürlükte kalmaya devam edecektir.
İşbu mektup ile
Ekselanslarının buna olumlu cevabı, Türkiye Cumhuriyete Hükümeti ve Amerika
Birleşik Devletleri Hükümeti arasında, Türk Hükümetinin cevabı tarihinden itibaren
geçerli olmak üzere bir anlaşma oluşturacaktır.
Ekselans, en derin
saygılarımın teyidini lütfen kabul ediniz.
Saygılarımla,
George P.
Shultz"
Hükümetlerin,
yukarıdaki hususlarla mutabık olduğunu bildirmekten şeref duyarım.
Ekselans,
en derin saygılarımın teyidini lütfen kabul ediniz.
Vahit HALEFOĞLU
Bakan
[oe1]6375 sayılı Kanunla
onaylanan anlaşma olup, bahsi geçen kanun ekinde mevcuttur.