Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar 1989/14391
TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARAR 89/14391 (…)[1]
11.8.1989 tarih ve 20249
sayılı Resmi Gazetede
32.sayılı BKK ile ilgili Tebliğler 1 2 3 4
Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ 2023-1
Tanımlar
(Kıymetli Taşlar) Madde 2/1/K 871/1
Kıymetli
madenler, taşlar ve eşyalar Madde 7 (İth. 192/1)
Genelgeler 1 2 32016/55 4 5 6 7
Tasarruflu
Yazılar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19
Ekli "Türk
Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar"ın yürürlüğe konulması;
Devlet Bakanlığı'nın 7/8/1989 tarihli ve 55251 sayılı yazısı üzerine, 1567
sayılı Kanunun 6258 sayılı Kanunla değişik 1 inci maddesine göre, Bakanlar
Kurulu'nca 7/8/1989 tarihinde kararlaştırılmıştır.
BİRİNCİ BÖLÜM
GENEL ESASLAR
Amaç, konu, yetki ve saklı
hükümler
Madde 1- Türk parasının kıymetini korumak amacıyla, Türk
parasının yabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesine, döviz ve
dövizi temsil eden belgelere (menkul değerler ve diğer sermaye piyasası
araçları dahil) ilişkin tüm işlemler ile dövizlerin tasarruf ve idaresine, Türk
parası ve Türk parasını temsil eden belgelerin (menkul değerler ve diğer
sermaye piyasası araçları dahil) ithal ve ihracına, kıymetli maden, taş ve
eşyalara ilişkin işlemlere, ihracata, ithalata, özelliği olan ihracat ve
ithalata, görünmeyen işlemlere, sermaye hareketlerine ilişkin kambiyo
işlemlerine ait düzenleyici, sınırlayıcı esaslar bu Karar ile tayin ve tespit
edilmiştir.(28.03.2006 tarihli, 26122 sayılı R.G. - 2006/10179 s.BKK ile
değişik)[2]
Bu Kararın uygulanmasına
yönelik usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Bakanlıkça yönetmelik, tebliğ
ve genelgeler yayımlanır. Bu Karara ve bu Kararın uygulanması amacıyla
yayımlanacak yönetmelik, tebliğ ve genelgelere muhalefet, 20/2/1930 tarihli ve 1567
sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun ile ek ve tadillerine
muhalefet sayılır.
(23.02.2023 / 32113 sayılı R.G. 6833 Karar ile değişik)[3]
Çeşitli kanunlar ve
uluslararası anlaşmalarda yer alan özel hükümler saklıdır.
Tanımlar
Tasarruflu
Yazılar 1
Madde 2- Bu Karar'ın uygulanmasında,
a) Bakanlık: Hazine
ve Maliye Bakanlığını, (31.08.2018 tarih ve 30521 sayılı R.G.
2018/57 s.CK ile değişik)
b) Türkiye'de yerleşik kişiler: Yurtdışında işçi,
serbest meslek ve müstakil iş sahibi Türk vatandaşları dahil Türkiye'de kanuni
yerleşim yeri bulunan gerçek ve tüzel kişileri,
(30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı R.G. - 2006/11472 sayılı BKK ile değişik)
c) Dışarıda yerleşik kişiler: Türkiye'de yerleşik
sayılmayan gerçek ve tüzel kişileri,
d) Yolcu: Geçerli pasaport veya pasaport yerini
tutan belgeler taşıyan ve Türkiye'ye girmek veya Türkiye'den çıkmak üzere Ticaret Bakanlığınca tesbit edilen giriş ve çıkış kapılarına
gelen kişileri,
e) Türk parası: Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre
Türkiye'de tedavülde bulunan veya tedavülden kaldırılmış olsa bile değiştirme
süresi dolmamış olan paraları,
f) Türk parası ile ödemeyi sağlayan belgeler: Türk
parası ile ödemede bulunmayı sağlayan ticari ve adi senetler, kredi mektubu,
kredi kartı, seyahat çekleri, havale, mektup gibi her türlü belge ve
vasıtaları,
g) Efektif: Banknot şeklindeki bütün yabancı ülkeler
paralarını,
h) Döviz (kambiyo): Efektif dahil yabancı parayla
ödemeyi sağlayan her nev'i hesap, belge ve vasıtaları,
i) Menkul kıymetler: Sermaye ve para piyasalarında
işlem gören her türlü Türk ve yabancı menkul kıymetleri, (menkul kıymet yatırım
fonu katılma belgesi bu Karar'ın uygulanmasında menkul kıymet olarak mütalaa
olunur)
j) (17.11.2011
tarih ve 28115 sayılı R.G.2011/2382 s.BKK ile değişik)[4] Kıymetli madenler:
Her tür ve şekilde altın, gümüş, platin ve paladyumu,
i) Standart işlenmemiş altın: En az 995/1000 saflıkta,
nitelikleri Bakanlıkça belirlenen barlar veya külçeler halindeki altını,
ii) Standart dışı işlenmemiş altın: 995/1000'den düşük
(995/1000 saflık hariç) saflıkta külçe, bar, dore bar, granül, toz veya hurda
şeklindeki altını,
iii) İşlenmiş altın: İşçilik uygulanarak ziynet veya
süs eşyası haline dönüştürülmüş altını,
iv) Standart işlenmemiş gümüş: En az %99,9 saflıkta,
nitelikleri Bakanlıkça belirlenen bar, külçe veya granül halindeki gümüşü,
v) Standart dışı işlenmemiş gümüş: %99,9'dan düşük
(%99,9 saflık hariç) saflıkta külçe, bar, dore bar, granül, toz veya hurda
şeklindeki gümüşü,
vi) İşlenmiş gümüş: İşçilik uygulanarak ziynet veya
süs eşyası haline dönüştürülmüş gümüşü,
vii) Standart işlenmemiş platin: En az %99,95
saflıkta, nitelikleri Bakanlıkça belirlenen barlar veya külçeler halindeki platini,
viii) Standart dışı işlenmemiş platin: %99,95'ten
düşük (%99,95 saflık hariç) saflıkta külçe, bar, dore bar, granül, toz veya
hurda şeklindeki platini,
ix) İşlenmiş platin: İşçilik uygulanarak ziynet veya
süs eşyası haline dönüştürülmüş platini,
x) Standart işlenmemiş paladyum: En az %99,95
saflıkta, nitelikleri Bakanlıkça belirlenen barlar veya külçeler halindeki
paladyumu,
xi) Standart dışı işlenmemiş paladyum: %99,95'ten
düşük (%99,95 saflık hariç) saflıkta külçe, bar, dore bar, granül, toz veya hurda
şeklindeki paladyumu,
xii) İşlenmiş paladyum: işçilik uygulanarak ziynet
veya süs eşyası haline dönüştürülmüş paladyumu,
xiii) Basılı kıymetli maden: Erimiş kıymetli madenin
belirli boyutlarda bir kalıba dökülmesi ve el veya baskı (pres) ile işaretlemelerin
yapılması ya da düz bir kıymetli maden şeridinden belirli boyutlarda çıkarılan
kıymetli maden şeritlerinin darp yöntemiyle işaretlenmesi yoluyla usul ve
esasları Bakanlıkça belirlenecek şekil, ağırlık ve saflıklarda üretilen
kıymetli madenleri, (23.02.2023
/ 32113 sayılı R.G. 6833 Karar ile eklenmiştir)
xiv) Darphane üretimi kıymetli madenler: 4 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 106 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi
uyarınca Darphane tarafından basılan Cumhuriyet altın sikkeleri ile Cumhuriyet
ziynet altınlarını ve Darphane tarafından üretilen diğer kıymetli madenleri, (23.02.2023 / 32113 sayılı R.G. 6833 Karar
ile eklenmiştir)
xv) Çekili kıymetli maden: Kıymetli madenin çekilip
ince bir şerit haline getirilerek veya şeridin çeşitli şekil ve ağırlıklarda
kesilmesi suretiyle oluşturulan herhangi bir saflık ayarını haiz kıymetli
madenleri, (15.03.2025
/ 32842 sayılı R.G 9595 CK ile eklenmiştir)
k) Kıymetli taşlar: Elmas,
pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir, zebercet ve inciyi, 871/1
l) Kıymetli eşya: Kıymetli madenler veya kıymetli
taşlardan yapılmış ya da bunları içeren eşyaları,
m) Merkez Bankası: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
ve şubelerini,
n) Banka: Türkiye'de faaliyette bulunan mevduat
bankaları ve katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarını,
(28.03.2006 tarihli, 26122 sayılı R.G. - 2006/10179 s.BKK ile değişik)
o) Yetkili müesseseler: Bakanlıkça tesbit edilen
usul ve esaslar çerçevesinde dövize ilişkin işlemler yapmasına izin verilen ve
kıymetli maden, taş ve eşyalara ilişkin işlemler de yapabilen anonim
şirketleri,
(p) Sermaye piyasası mevzuatı: 6/12/2012
tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak
yürürlüğe konulan diğer mevzuatı, (03.07.2017
tarihli ve 30113 sayılı R.G. 2017/10328 s.BKK ile yeniden düzenlenmiştir)[5]
r) PTT: Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş'yi,
(28.03.2006 tarihli, 26122 sayılı R.G. - 2006/10179 s.BKK ile değişik)
s) Diğer sermaye piyasası araçları: Menkul Kıymetler
dışında kalan ve Sermaye Piyasası Kurulunca belirlenen sermaye piyasası
araçlarını,
t)[6] Kıymetli Madenler[7] Aracı Kuruluşları: Kıymetli Madenler Borsaları ile
ilgili mevzuat çerçevesinde faaliyet izni alan yurt içinde ya da yurt dışında
yerleşik tüzel kişileri, (28.03.2006 tarihli, 26122 sayılı R.G. -
2006/10179 s.BKK ile değişik)
u) Aracı kurum: Sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde
aracılık faaliyetinde bulunmak üzere Sermaye Piyasası Kurulu'ndan yetki belgesi
almış kurumları, (30.12.2006 tarih
ve 26392 sayılı R.G. - 2006/11472 sayılı BKK ile eklenmiştir)
v) Döviz geliri: İlgili mevzuat ile belirlenen
ihracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış
ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerden elde edilen gelirleri, (25.01.2018 tarih ve 30312 sayılı R.G. 2018/11185 s.BKK ile
eklenmiştir. Yürürlük 02.05.2018)
y) Kredi bakiyesi: Yurt içinden ve yurt dışından temin
edilen nakit döviz kredisi borçlarının geri
ödemesi yapılmamış toplamını, (25.01.2018 tarih
ve 30312 sayılı R.G. 2018/11185 s.BKK ile eklenmiştir. Yürürlük 02.05.2018)
aa) Darphane: Hazine ve
Maliye Bakanlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünü, (23.02.2023 / 32113 sayılı R.G. 6833 Karar
ile eklenmiştir)[8]
bb) Rafineri: Bakanlıkça
ilgili mevzuat çerçevesinde kıymetli maden rafinaj faaliyetinde bulunmak üzere
faaliyet izni verilen tüzel kişileri, (15.03.2025 / 32842 sayılı R.G 9595 CK ile eklenmiştir)
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
TÜRK PARASI, DÖVİZ İLE
KIYMETLİ MADEN, TAŞ VE EŞYALARA
İLİŞKİN HÜKÜMLER
Türk Parası
Madde 3- (91/1935
sayılı Kararla değişik) a) Türk parası ve Türk parasıyla ödemeyi sağlayan belgelerin yurttan
ihracı ve yurda ithali serbesttir, (11.06.2015 tarih ve 29383 sayılı R.G. 2015/7603 s.BKK ile değişik)[9]
b) Dışarıda yerleşik
kişilerin Türkiye'de Türk parası ile ödeme, tahsilat ve tevdiatta bulunmaları
serbesttir.
c) Bankalar, ithalat, ihracat
ve görünmeyen işlemler dışındaki yurtdışına yapılan 50.000 ABD Doları
karşılığını aşan Türk Lirası transferlerine ilişkin bilgileri, transfer
tarihinden itibaren 30 gün içinde Bakanlıkça belirlenecek mercilere
bildirirler. (28.03.2006 tarihli, 26122 sayılı R.G. -
2006/10179 s.BKK ile değişik)
d) 185.000 TL'yi[10] aşan Türk parasının yurt dışına
çıkarılması Bakanlıkça belirlenecek esaslar dahilinde yapılır. (11.06.2015 tarih ve 29383 sayılı R.G.
2015/7603 s.BKK ile eklenmiştir)
Döviz
Genelgeler 1
Madde 4- a) Yurda döviz ithali ve yurttan
döviz ihracı serbesttir. (11.06.2015 tarih
ve 29383 sayılı R.G. 2015/7603 s.BKK ile değişik)[11]
b) Türkiye'de yerleşik kişilerin beraberlerinde döviz
bulundurmaları, bankalar, yetkili müesseseler, PTT, kıymetli maden aracı
kuruluşları ile yurt dışında döviz alım satımına yetkili kuruluşlardan döviz
satın almaları ve bunlara döviz satmaları, dövizleri bankalarda açacakları
döviz hesaplarında tutmaları, efektif olarak kullanmaları, bankalar vasıtasıyla
yurt içinde ve yurt dışında tasarruf etmeleri serbesttir.
(08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı R.G. - 2008/13186 s.BKK ile değişik)
c) Türkiye'de yerleşik
kişilerin, dışarıda yerleşik kişilerden, Türkiye'de yapacakları işlemler
nedeniyle döviz kabul etmeleri serbesttir.
d) Dışarıda yerleşik kişiler; bankalar, yetkili
müesseseler, PTT, kıymetli maden aracı kuruluşları ve aracı kurumlarla döviz
alım ve satımı yapabilirler. (30.12.2006 tarih
ve 26392 sayılı R.G. - 2006/11472 sayılı BKK ile değişik)
e) Türkiye'de yerleşik kişiler ile dışarıda yerleşik
kişilerin, bankalar vasıtasıyla yurt dışına döviz transfer ettirmeleri
serbesttir. Bakanlık yurt dışına döviz transferi yapılabilecek diğer
kuruluşları belirlemeye yetkilidir. (08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı R.G. -
2008/13186 s.BKK ile değişik)
Bankalar, ithalat, ihracat ve görünmeyen işlemler dışındaki yurtdışına yapılan
50.000 ABD Doları ve eşiti dövizi aşan transferlere (Döviz tevdiat
hesaplarından yapılan transferler dahil) ilişkin bilgileri, transfer tarihinden
itibaren 30 gün içinde Bakanlıkça belirlenecek mercilere bildirirler.
(28.03.2006 tarihli, 26122 sayılı R.G. - 2006/10179 s.BKK ile değişik)
f) 10.000 Avro veya eşitini aşan
efektifin yurt dışına çıkarılması Bakanlıkça belirlenecek esaslar dahilinde yapılır. (11.06.2015 tarih ve 29383 sayılı R.G.
2015/7603 s.BKK ile değişik)[12]
g) Türkiye'de yerleşik
kişilerin, Bakanlıkça belirlenen haller dışında, kendi aralarındaki menkul ve
gayrimenkul alım satım, taşıt ve finansal kiralama dâhil her türlü menkul ve
gayrimenkul kiralama, leasing ile iş, hizmet ve eser sözleşmelerinde sözleşme
bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz
cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamaz.
(13.09.2018 tarih ve 30534 sayılı R.G. CK 2018/85 ile eklenmiştir) Geçici Madde 8
Döviz kurları
Madde 5- Yabancı paraların Türk parası karşısındaki
değeri, Merkez Bankası'nca tesbit edilen usuller çerçevesinde belirlenir. (93/4143 sayılı
Kararla değişik)
Döviz alım ve satımları işlem
tarihinde geçerli kurlar üzerinden yapılır. 6 ncı ve 8 inci madde hükümleri
saklıdır.
Mahsup işlemleriyle ilgili
döviz alım ve satım belgelerinin düzenlenmesinde işlem tarihindeki döviz alış
kurları uygulanır.
Dövize
ilişkin işlemler
Tasarruflu yazılar 1
MADDE 6 - (08.02.2008
tarih ve 26781 sayılı R.G. - 2008/13186 s.BKK ile değişik) (1) Bu Karar kapsamındaki dövize ilişkin işlemler
Merkez Bankası, bankalar ve Bakanlıkça uygun görülecek diğer kuruluşlar
tarafından yapılır. Merkez Bankası kendi işlemlerinde kullanacağı konveritbl
dövizleri belirler. (10.03.2009 tarih ve 27165 sayılı R.G.
2009/14764 s.BKK ile değişik)[13]
(2) (10.03.2009 tarih ve 27165 sayılı R.G.
2009/14764 s.BKK ile yürürlükten kaldırılmıştır)[14]
(3) PTT, yetkili müesseseler ve Borsa İstanbul A.Ş.
bünyesindeki piyasalarda Borsa İstanbul A.Ş. ile ilgili mevzuat kapsamında
olmak üzere kıymetli maden aracı kuruluşları efektif alım satımı yapabilirler.
(31.08.2018 tarih ve 30521 sayılı R.G. 2018/57 s.CK ile değişik)
(4) Aracı kurumlar sadece sermaye piyasası
faaliyetlerinin gerçekleştirilmesiyle sınırlı olmak kaydıyla sadece hesap
sahibi müşterileri ile döviz alım satımı yapabilirler.
(5) Bankalar, PTT, yetkili müesseseler, kıymetli maden
aracı kuruluşları ve aracı kurumlar döviz mevcutlarını, Bakanlıkça belirlenecek
oran ve esaslar çerçevesinde Merkez Bankasına devrederler.
(6) Bankalar dövize ve kıymetli madenlere dayalı
vadeli işlem ve opsiyon sözleşmesi yapabilirler.
(7) Sermaye Piyasası Kurulu
tarafından yetkilendirilmiş bankalar ve aracı kurumlarca, dövize ve kıymetli
madene dayalı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri dahil sermaye piyasası
mevzuatına göre düzenlenmiş her türlü türev araçların alım satımı, sermaye
piyasası mevzuatı çerçevesinde yapılır. (15.03.2025 / 32842 sayılı R.G 9595 CK ile değişik)[15]
(8) Bedel transferinin
bankalardan yapılması kaydıyla yurt dışından vadeli işlem ve opsiyon
sözleşmeleri dahil her türlü türev araçların alım satımı Sermaye Piyasası
Kurulu tarafından yetkilendirilmiş bankalar ve aracı kurumlar aracılığıyla
yapılır. Ancak, Türkiye'deki yerleşik kişilere yönelik tanıtım, reklam ve
pazarlama gibi faaliyetlerde bulunulmaması şartıyla, Türkiye'de yerleşik
kişilerin tamamen kendi inisiyatifleri doğrultusunda, yurt dışında yerleşik
finansal kuruluşlar ile yaptıkları türev işlemlerin bankalar ve aracı kurumlar
vasıtasıyla yapılması zorunlu olmamakla birlikte, söz konusu işlemlere ilişkin
bedel transferlerinin bankalar aracılığıyla yapılması zorunludur. (15.03.2025 / 32842 sayılı R.G 9595 CK ile değişik)[16]
(9) Kaldıraçlı işlemler ve
kaldıraçlı işlemlerle aynı hükümlere tabi olduğu belirlenen türev araç
işlemleri Türkiye'de yerleşik kişilerce yalnızca Sermaye Piyasası Kurulu
tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlar aracılığıyla yapılabilir. Sermaye
Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlar haricindeki kişilerce bu
işlemlere aracılık edilemez ve bu işlemler ile ilgili olarak yurt dışına
transfer yapılamaz. Bu işlemlerin önlenmesi konusunda 5411 sayılı Bankacılık
Kanunu uyarınca faaliyet gösteren bankalar ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet
Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında
Kanun uyarınca faaliyet gösteren ödeme ve elektronik para kuruluşları gerekli
tedbirleri alır. Tedbirlerin alınması hususunda Sermaye Piyasası Kurulu,
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası,
yetki alanları çerçevesinde uhdelerinde bulunan her türlü bilgiyi talepleri
halinde birbirlerine doğrudan ya da oluşturulan sistem vasıtasıyla sağlar. Bu
fıkra hükmüne aykırı işlemlerin tespit edilmesi halinde Bakanlığa bildirimde
bulunulur. (15.03.2025
/ 32842 sayılı R.G 9595 CK ile değişik)[17]
(10) Vadeli döviz alım satımına ilişkin düzenlemeleri
yapmaya Merkez Bankası yetkilidir.
(11) Merkez Bankası bünyesinde bulunan döviz ve
efektif piyasalarının kuruluş, katılım ve işlem esasları Bankaca belirlenir.
Kıymetli madenler, taşlar ve
eşyalar (23.02.2023 / 32113
sayılı R.G. 6833 Karar ile değişik.
Mülga Hali)
Tasarruflu yazılar 1 2 3 4 5
Madde 7- (1) Kıymetli
madenler, taşlar ve eşyaların Dış Ticaret Rejimi esasları dâhilinde Türkiye'den
ihracı serbesttir. (İth.
192/1)
(2) Standart
ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin ithali ve ihracı aşağıdaki
esaslar dâhilinde gerçekleştirilir: (İth. 192/1)
a) Standart
ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin, ithal ve ihracında gümrük
idarelerine beyan verilmesi yeterli olup, ithalat ve ihracat rejim, karar ve
yönetmelikleri uygulanmaz. Ancak, standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli
madenlerin ihracatında ilgililerin talebi durumunda, 23/12/1999 tarihli ve 99/13812 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
İhracat, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve
Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Karar, 18/5/2017 tarihli
ve 30070 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İhracat, Transit Ticaret, İhracat
Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi,
Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ (İhracat: 2017/4) ile 17/1/2005 tarihli ve 2005/8391 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Dahilde İşleme Rejimi Kararı ve bunlara dayanılarak yayımlanan düzenlemeler
uygulanabilir. Bu talepleri inceleyip sonuçlandırmaya Ticaret Bakanlığı
yetkilidir.
b) Standart
ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin ithali yalnızca, Merkez Bankası
ile kendi mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla kıymetli madenler
aracı kuruluşları tarafından yapılır. Kıymetli madenler aracı kuruluşları ithal
ettikleri standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenleri üç iş günü
içinde Borsa İstanbul A.Ş.'ye teslim etmek zorundadır. (İth. 192/1)
c) Dahilde
İşleme Rejimi Kararı kapsamında standart işlenmemiş kıymetli madenlerin ithali
yalnızca, Merkez Bankası ile kendi mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak
kaydıyla kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından yapılır.
ç) Dahilde
İşleme Rejimi Kararı kapsamında standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin
ithali serbesttir.
d) Kıymetli
madenler aracı kuruluşlarınca Dahilde İşleme Rejimi Kararı kapsamında
gerçekleştirilen işlenmemiş kıymetli maden ithalatında, ithal edilen standart
ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin Borsa İstanbul A.Ş'ye teslim
şartı bulunmayıp, üç iş günü içinde kıymetli madenler aracı kuruluşu tarafından
Borsaya yazılı olarak bilgi verilmesi zorunludur.
e) Standart
ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin yurt dışından yalnızca, Merkez
Bankası ile kendi mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla kıymetli
madenler aracı kuruluşları tarafından kendi nam ve hesaplarına gümrük
antrepolarına konulması mümkündür. İşlenmemiş kıymetli madenlerin gümrük
antrepolarına konulmasında üç iş günü içinde kıymetli madenler aracı kuruluşu
tarafından Borsaya yazılı olarak bilgi verilmesi zorunludur. Bakanlık
işlenmemiş kıymetli madenlerin yurt dışından gümrük antrepolarına konulmasına
ilişkin istisnaları belirlemeye yetkilidir.
f) Standart
ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin yurt dışından 6/6/1985 tarihli
ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu ve ilgili mevzuatı çerçevesinde
serbest bölgeye getirilmesi mümkündür. İşlenmemiş kıymetli madenleri yurt
dışından serbest bölgeye getirenler tarafından üç iş günü içinde Borsaya yazılı
olarak bilgi verilmesi zorunludur. Ancak, yalnızca Merkez Bankası ile kendi
mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla kıymetli madenler aracı
kuruluşları tarafından bunların nam ve hesabına serbest bölgeye getirilen
işlenmemiş kıymetli madenlerin serbest bölgeden ithal edilmesi mümkündür(Cümle
yürürlük tarihi 01.07.2023).
(3) İşlenmiş
kıymetli madenler, kıymetli taşlar ve eşyaların Dış Ticaret Rejimi esasları
dâhilinde Türkiye'ye ithali serbesttir.
(4) Kıymetli
madenler, taşlar ve eşyaların yurt içinde alım satımı aşağıdaki esaslar
dâhilinde gerçekleştirilir:
a) Yurt
içinde yalnızca Darphane, Bakanlıkça faaliyet izni verilen rafineriler ile
Borsa İstanbul A.Ş. tarafından yayımlanan Rafineriler Listesinde yer alan
dışarıda yerleşik rafinerilerce üretilmiş standart işlenmemiş kıymetli
madenlerin alım satımı mümkündür.
b) Yurt
içinde kendi mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, yalnızca bankalar[18], Bakanlıkça faaliyet izni verilen rafineriler, kıymetli
madenler aracı kuruluşları ve yetkili müesseseler ile 14/4/2021 tarihli ve
31454 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelikte
tanımlanan ve söz konusu Yönetmelik kapsamında Ticaret Bakanlığı tarafından
yetkilendirilmiş kuyum işletmeleri tarafından standart işlenmemiş kıymetli
madenler ile basılı kıymetli madenlerin alım satımı yapılabilir.
c) Ticaret
Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kuyum işletmeleri haricindeki Türkiye'de
yerleşik gerçek kişilere standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin satımı
yapılamaz.
ç) Yurt
içinde yalnızca Bakanlıkça faaliyet izni verilen rafineriler ve Darphane
tarafından üretilen basılı kıymetli madenlerin alım satımı yapılabilir.
d) Ticaret
Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kuyum işletmeleri ve vergi levhasında
kıymetli maden üretimi veya ticareti ile iştigal ettiği belirtilen Türkiye'de
yerleşik gerçek kişiler haricindeki Türkiye'de yerleşik gerçek kişilere çekili
kıymetli madenlerin satışı yapılamaz. (15.03.2025 / 32842 sayılı R.G 9595 CK ile eklenmiş, diğer
bentler buna göre teselsül ettirilmiştir)
e) Türkiye'de
yerleşik kişilerin Bakanlıkça faaliyet izni verilen rafineriler ile Borsa
İstanbul A.Ş. tarafından yayımlanan Rafineriler Listesinde yer alan dışarıda
yerleşik rafinerilerce veya Darphane tarafından üretilmiş standart işlenmemiş
kıymetli madenleri bankalar[19], Bakanlıkça
faaliyet izni verilen rafineriler, kıymetli madenler aracı kuruluşları ve
yetkili müesseseler ile Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kuyum
işletmelerinden almaları ve bunlara satmaları serbesttir.
f) Türkiye'de
yerleşik kişilerin Bakanlıkça faaliyet izni verilen rafineriler ile Darphane
tarafından üretilen basılı kıymetli madenleri bankalar[20], Bakanlıkça
faaliyet izni verilen rafineriler, kıymetli madenler aracı kuruluşları ve
yetkili müesseseler ile Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kuyum
işletmelerinden almaları ve bunlara satmaları serbesttir.
g) Basılı ve
çekili[21] kıymetli madenler dışında kalan işlenmiş kıymetli
madenlerin, kıymetli taşlar ve eşyaların yurt içinde alım ve satımı serbesttir.
h) Yurt
içinde cevherden her tür ve şekilde üretilen kıymetli madenlerin alım ve satım
işlemleri Borsa İstanbul A.Ş. tarafından düzenlenecek yönetmeliklerle
belirlenecek esaslara göre Borsada yapılır.
(5) Yolcular,
beraberlerindeki kendilerine ait değeri 15.000 ABD dolarını aşmayan ve ticari
amaç taşımayan ziynet eşyası niteliğinde kıymetli madenlerden ve taşlardan
yapılmış eşyaları yurda getirebilirler ve yurtdışına çıkarabilirler. Daha fazla
değerdeki ziynet eşyalarının yurtdışına çıkarılması, girişte beyan edilmiş
olmasına veya Türkiye'de satın alındığını tevsik etme şartına bağlıdır.
(6) Merkez
Bankası ve kıymetli madenler aracı kuruluşları ithal ettikleri işlenmemiş
kıymetli madenlerin yurt içindeki ilk satım işlemlerini Borsa İstanbul A.Ş.'de
yaparlar. Şu kadar ki ziynet veya süs eşyasına dönüştürülmüş şekli hariç olmak
üzere Borsada hangi tür ve şekilde kıymetli madenlerin işlem göreceği ve
teşekkül ettirilecek piyasalar Borsa tarafından düzenlenecek yönetmeliklerle
belirlenir.
(7) Bakanlık;
a) İşlenmemiş
ve işlenmiş[22] kıymetli
madenlerin farklı ödeme şekillerine göre ithalatını düzenlemeye, (09.07.2025 /
32951 R.G. 10039 s. Karar) Karara İlişkin Tebliğ 2008-32-34 (İth.192/1)
b) İşlenmemiş
kıymetli maden ithaline ilişkin istisnaları belirlemeye,
c) İhtiyaç
duyulması halinde standart işlenmemiş kıymetli madenlerin yolcu beraberinde
yurda getirilmesine ilişkin düzenleme yapmaya,
ç) Yurt
içinde alınıp satılabilecek işlenmemiş kıymetli madenlerin nitelikleri ile
işlenmemiş ve basılı kıymetli madenlerin yurt içinde alım satımına ilişkin
istisnaları belirlemeye, gerekli göreceği tedbirleri almaya,
d) İşlenmemiş
kıymetli madenler ve basılı kıymetli madenlerin yurt içinde alım satımı ile
ithalatını ve ihracatını yapacakların sağlaması gereken şartları, kayıt
düzenlerine ilişkin uymakla yükümlü olacakları esasları, Bakanlığa yapacakları
bildirimleri, bu bildirimlerin şekil ve sürelerini belirlemeye,
e) İşlenmemiş
kıymetli madenler ve basılı kıymetli madenleri yurt dışından gümrük
antrepolarına koyacak veya serbest bölgeye getireceklerin kayıt düzenlerine
ilişkin uymakla yükümlü olacakları esasları, Bakanlığa yapacakları
bildirimleri, bu bildirimlerin şekil ve sürelerini belirlemeye,
f) Kıymetli
madene ilişkin işlem yapmaya yetkili diğer mercileri belirlemeye, yetkilidir.
g) Yurt
içinde alınıp satılabilecek çekili kıymetli madenlerin nitelikleri ile yurt
içinde alım satımına ilişkin usul, esas ve istisnaları belirlemeye ve gerekli
göreceği tedbirleri almaya, (15.03.2025 / 32842 sayılı R.G 9595 CK ile eklenmiştir)
(8) Kıymetli
maden alım satımı, ithalat veya ihracatı ile iştigal edenler, Bakanlık
tarafından istenilen her türlü bilgi ve belgeyi istenilen şekil ve sürelerde
Bakanlığa sunmak zorundadır.
KKDF Muafiyeti hakkında
2004-7668
s.BKK
Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ 2023-1
Genelgeler 1 2 3 Tasarruflu
Yazılar 1 2 3 4 5 6 7 8 9
-------------------------------------------------------------------
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
DIŞTİCARET
İhracat
Bedelleri Hakkında 2018-32-48
Tebliğ
İhracat
MADDE 8 - (1) İhracat bedellerinin tasarrufu serbesttir.
Bakanlık ihtiyaç duyulması halinde ihracat bedellerinin yurda getirilmesine
ilişkin düzenleme yapmaya yetkilidir. (08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı R.G. -
2008/13186 s.BKK ile değişik)[23]
İthalat
MADDE 9 - (1) İthalat ve transit ticaret işlemlerine ilişkin yurt
dışına döviz ve Türk Lirası transferi bankalarca yapılır.
(08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı R.G. - 2008/13186 s.BKK ile değişik)[24]
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
GÖRÜNMEYEN İŞLEMLER
Genelgeler 1
Döviz ödemesini gerektiren
işlemler
Madde 10- Uluslararası nakliyat, bankacılık, sigortacılık, dışarıya yaptırılan
hizmetler ve diğer görünmeyen işlemlerle ilgili olarak yurt dışına Türk parası
transferleri ile döviz tahsis ve transferleri ve efektif satışları Merkez
Bankası'nca belirlenecek usul, esas ve limitler çerçevesinde bankalarca
yapılır. (89/14818 sayılı Kararla değişik) (28.03.2006 tarihli, 26122
sayılı R.G. - 2006/10179 s.BKK ile değişik)
Döviz kazandırıcı işlemler
Madde 11- Türkiye'de yerleşik kişiler, dışarıda yerleşik kişiler için veya bunlar
adına yurt içinde veya dışında yapmış oldukları tüm hizmet (müteahhitlik hizmetleri
dahil) karşılığı dövizler ile dışarıda yerleşik kişiler nam ve hesabına yapılan
gider karşılığı dövizleri serbestçe tasarruf edebilirler.
BEŞİNCİ BÖLÜM
SERMAYE HAREKETLERİ
Türkiye'ye gelecek yabancı
sermaye
MADDE 12 - (30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı R.G. - 2006/11472 sayılı BKK
ile değişik) (1) Yabancı
yatırımcılar tarafından Türkiye'ye yapılacak doğrudan yatırımlar 4875 sayılı
Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ve buna bağlı olarak oluşturulan mevzuat
çerçevesinde gerçekleştirilir.
(2) Yabancı yatırımcıların Türkiye'deki faaliyet ve
işlemlerinden doğan net kâr, temettü, satış, tasfiye ve tazminat bedelleri,
lisans, yönetim ve benzeri anlaşmalar karşılığında ödenecek meblağlar bankalar
aracılığıyla yurt dışına serbestçe transfer edilebilir.
(3) 6326 sayılı Petrol Kanununa göre Türkiye'de
faaliyette bulunma ve transfer talepleri, bu Kanun ve ilgili mevzuat
hükümlerine tabidir.
Türkiye'den
gidecek yerli sermaye
Genelgeler 1 2
Tasarruflu yazılar: 1
MADDE 13 - (1) Türkiye'de yerleşik kişilerin, yurt dışında
yatırım yapmak veya ticari faaliyette bulunmak amacıyla şirket kurmaları,
ortaklığa katılmaları ve şube açmaları için, nakdi sermayeyi bankalar
aracılığıyla, ayni sermayeyi ise gümrük mevzuatı hükümleri çerçevesinde ihraç
etmeleri serbesttir.(30.12.2006 tarih
ve 26392 sayılı R.G. - 2006/11472 sayılı BKK ile değişik)
(2) Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışında irtibat
bürosu, temsilcilik ve benzerlerini kurmaları ve bunların kuruluş masrafları
ile faaliyet giderlerinin bankalarca transferi serbesttir.
(3) Bankalar ve gümrük idareleri
yurt dışında yatırım veya ticari faaliyette bulunmak üzere sermaye ihraç eden
Türkiye'de yerleşik kişileri, her bir işlem tarihinden itibaren 30 gün içinde Bakanlığa ve Ticaret
Bakanlığına bildirirler. (11.06.2015 tarih
ve 29383 sayılı R.G. 2015/7603 s.BKK ile değişik)[25]
(4) Bakanlık, bu maddenin
uygulaması ile ilgili olarak Türkiye'de yerleşik kişilerden istenecek bilgi, belge ve
bunların gönderilme süreleri ile gönderileceği kurumlara ilişkin esasları belirlemeye yetkilidir. (11.06.2015 tarih ve 29383 sayılı R.G.
2015/7603 s.BKK ile değişik)[26]
Kişisel sermaye hareketleri (30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı R.G. - 2006/11472 sayılı BKK
ile değişik)
Genelgeler 1
MADDE 14 - (1) Türkiye'de ve dışarıda yerleşik gerçek kişilerin,
bankalar aracılığıyla kişisel sermaye hareketlerine ilişkin yurtdışından
yurtiçine ve yurtiçinden yurtdışına yapacakları transferler serbesttir. Kişisel
sermaye hareketlerinin kapsamı Bakanlıkça belirlenir.
(2) Kişisel sermaye hareketlerine ilişkin transferlere
aracılık eden bankalar bu Kararın 3 üncü maddesinin (c) bendi ve 4 üncü
maddesinin (e) bendinde belirtildiği şekilde gerekli bildirimleri yapmakla
yükümlüdür.
(3) Göçmen ve mültecilerin, İskan Kanunu ve gümrük
mevzuatı dışındaki ithal talepleri Bakanlıkça sonuçlandırılır.
Menkul kıymetler
Madde 15- (93/4143 sayılı
Kararla değişik) (1)
Menkul kıymetlerin ve diğer sermaye piyasası araçlarının yurda girişi ve çıkışı
serbesttir.
(2) Kamu kurum ve kuruluşları
hariç olmak üzere, Türkiye'de yerleşik tüzel kişilerce ihraç veya halka arz
olunacak sermaye piyasası araçlarının, sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde
Sermaye Piyasası Kuruluna kaydettirilmesi koşuluyla yurt dışında satışı
serbesttir. (02.07.2003
tarihli, 25156 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-5727 sayılı Karar ile değişik)[27]
(3) Dışarıda yerleşik
kişilerin, Türkiye'de menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını ihraç
etmeleri ve bunların halka arz ve satışı sermaye piyasası mevzuatı hükümleri
çerçevesinde yapılır.
(4) i-Dışarıda yerleşik
kişilerin, (yurt dışındaki yatırım ortaklıkları ve yatırım fonları dahil) her
türlü menkul kıymetler ile diğer sermaye piyasası araçları sermaye piyasası
mevzuatına göre yetkili bulunan bankalar ve aracı kurumlar vasıtası ile satın
almaları, satmaları, bu kıymetler ve araçlara ait gelirler ile bunların satış
bedellerini bankalar aracılığıyla transfer ettirmeleri,
(28.03.2006 tarihli, 26122 sayılı R.G. - 2006/10179 s.BKK ile değişik)
(ii) Türkiye'de yerleşik kişilerin; bankalar ve
sermaye piyasası mevzuatına göre yetkili bulunan aracı kurumlar vasıtasıyla
yurt dışındaki mali piyasalarda işlem gören menkul kıymetleri ve diğer sermaye
piyasası araçlarını satın almaları, satmaları ve bu kıymetlerin alış
bedellerini bankalar aracılığı ile yurt dışına transfer ettirmeleri,(08.02.2008
tarih ve 26781 sayılı R.G. - 2008/13186 s.BKK ile değişik)
serbesttir.
(5) Vadeli işlem ve opsiyon
sözleşmeleri dahil her türlü türev araçlarının alım satımı, bu Kararın 6 ncı
maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca yapılır. (15.03.2025
/ 32842 sayılı R.G. 9595 CK ile eklenmiş, diğer fıkralar buna göre teselsül
ettirilmiştir.)
(6) Türkiye'de yerleşik kişilerin,
kaldıraçlı işlemler ve kaldıraçlı işlemlerle aynı hükümlere tabi olduğu
belirlenen türev araçları yalnızca Sermaye Piyasası Kumlu tarafından
yetkilendirilmiş kuruluşlar aracılığıyla almaları ve satmaları serbesttir. (03.07.2017 tarihli ve 30113 sayılı R.G. 2017/10328 s.BKK
ile yeniden düzenlenmiştir)[28]
(7) Bu Karar'a göre
Türkiye'de yerleşik şirketlerin hisselerini satın alan yurtdışındaki yatırım
ortaklıkları veya fon yönetimleri dahil dışarıda yerleşik kişilerin, hisse
sahibi oldukları şirketlerin yönetim kurullarına veya genel kurullarına
katılmak veya başka bir şekilde faaliyetlerine müdahale etmek istemeleri
halinde, iştirakin yabancı sermaye mevzuatı çerçevesinde tescili şarttır.
Gayrimenkul kıymetler
MADDE 16 - (30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı R.G. - 2006/11472 sayılı BKK
ile değişik) (1)
Dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye'de satın aldıkları veya sahip oldukları
gayrimenkul ve gayrimenkule bağlı ayni hakların gelirleri ve satış bedellerinin
bankalar vasıtasıyla transfer ettirilmesi serbesttir.
(2) Türkiye'de yerleşik kişilerce yurtdışında
gayrimenkul ve gayrimenkule bağlı ayni hakların satın alınması amacıyla
bankalar vasıtasıyla yurtdışına döviz ve Türk parası transfer ettirilmesi
serbesttir.
Yurt dışından temin edilen krediler (25.01.2018 tarih ve 30312 sayılı R.G. 2018/11185 s.BKK ile
değişik. Yürürlük 02.05.2018)[29]
Genelgeler 1
MADDE 17-
(1) Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışından Türk lirası kredi temin etmeleri serbesttir. Temin edilen
kredilerin bankalar aracılığıyla kullanılması zorunludur.
(2) Türkiye'de yerleşik kişiler yurt
dışında yerleşik kişilerden bu maddede yer alan esaslar çerçevesinde döviz kredisi temin
edebilir. Temin edilen kredilerin bankalar aracılığıyla kullanılması zorunludur.
Prefinansman kredilerinin vadesi Bakanlık tarafından belirlenir.
(3) Döviz geliri olmayan Türkiye'de
yerleşik kişiler yurt dışından döviz kredisi temin edemez. Ancak, aşağıda sayılan
hallerde döviz geliri olması şartı aranmaz:
a) Kamu kurum ve kuruluşları, bankalar ile Türkiye'de
yerleşik finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri ve finansman şirketlerinin
kullanacakları döviz kredileri.
b) Kullanım tarihinde kredi bakiyesi 15 milyon ABD
doları veya üzerinde olan Türkiye'de yerleşik kişilerce kullanılacak döviz kredileri.
c) Yatırım teşvik belgesi kapsamında
kredi almaları öngörülen Türkiye'de yerleşik kişiler tarafından kullanılacak döviz kredileri ile
24/12/2007 tarihli ve 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Mal ve
Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Kararın eki (I)
sayılı listenin 17 nci sırasında sayılan gümrük tarife istatistik pozisyonlarında yer alan makine
ve cihazların (kullanılmış olanları ile aksam, parça, aksesuar ve teferruatları
hariç) finansmanı için kullanılacak döviz kredileri.
ç) Uluslararası ilana çıkılan
yurt içi ihalelere ilişkin faaliyetlerle ilgili olarak ihaleyi kazanan Türkiye'de yerleşik kişilerin veya Savunma
Sanayii Başkanlığınca onaylanan savunma
sanayii projelerini üstlenen Türkiye'de yerleşik kişilerin kullanacakları döviz
kredileri.
d) Kamu özel işbirliği modeli
kapsamında gerçekleştirilecek projeleri yürütmekle görevli olan Türkiye'de yerleşik
kişilerin kullanacakları döviz kredileri.
e) İhracat, transit ticaret,
ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlere
ilişkin bağlantılarını ve muhtemel döviz gelirlerini tevsik etmek kaydıyla, son
üç malî yılda döviz
geliri olmayan Türkiye'de yerleşik kişilerin tevsik ettikleri muhtemel döviz gelirleri toplamını
aşmayacak şekilde kullanacakları döviz kredileri.
f) Bakanlıkça
belirlenecek esaslar dâhilinde Türkiye'de yerleşik kişilerin kullanacakları döviz kredileri.
(4) Döviz geliri olan Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışından
kullanacakları döviz kredilerinde;
a) Kullanım tarihinde, krediyi
kullananın kredi bakiyesinin 15 milyon ABD dolarının altında olması durumunda,
kullanılmak istenen kredi tutarı ile mevcut kredi bakiyesi toplamı son üç malî
yılın döviz gelirleri toplamını aşamaz.
b) Aracılık yapan bankalar, kredilerin, (a) bendine
uygunluğunu kontrol etmekle yükümlüdür.
c) Bankaların, finansal kiralama
şirketlerinin, faktoring şirketlerinin ve finansman şirketlerinin yurt dışındaki
şubeleri (bankaların off-shore şubeleri dâhil, serbest bölge şubeleri hariç) tarafından kullandırılan
kredi bakiyesinin son üç malî yılın döviz gelirleri toplamını aştığının
sonradan tespit edilmesi durumunda kullanılan kredilerin aşıma neden olan kısmı
geri çağırılır veya
Türk Lirası krediye dönüştürülür.
(5) Döviz geliri olan
Türkiye'de yerleşik kişilerin üçüncü fıkrada sayılan haller kapsamında kullanacakları döviz kredilerinde
dördüncü fıkra hükümleri uygulanmaz.
(6) Türkiye'de yerleşik gerçek
kişilerce yurt dışından döviz kredisi kullanılamaz.
(7) Türkiye'de yerleşik kişilerce yurt dışından dövize
endeksli kredi kullanılamaz.
(8) Bankaların,
finansal kiralama şirketlerinin, faktoring şirketlerinin ve finansman
şirketlerinin ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla kendi teamülleri
çerçevesinde yurt dışından kredi
temin etmeleri serbesttir.
(9) Büyükşehir belediyeleri,
belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile sair yerel yönetim kuruluşlarının, kamu
iktisadi teşebbüsleri ve bağlı kurumlarının, sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait
kuruluşların, vakıf üniversitelerinin, fonların, özel ve özerk bütçeli kamu kuruluşları ile idari
özerkliğe sahip kamu kuruluşu niteliğindeki kurumların, yatırım ve kalkınma
bankalarının (Hazine garantisi altında), yap-işlet-devret, yap-işlet ve işletme hakkı devri ve benzeri
finansman modelleri çerçevesinde gerçekleştirilmesi öngörülen projeler tahtında ödeme
yükümlülükleri garanti edilen kuruluşların yurt dışından sağladığı ithalatta
vadeli ödeme şekilleri dışındaki bir yıldan (365 gün) uzun vadeli kredilere
ilişkin anlaşmaların
kredi borçlusu tarafından anlaşma tarihinden itibaren 30 gün içinde Dış Finansman Numarası (DFN)
alınmasını teminen Bakanlığa gönderilmesi zorunludur.
(10) Türkiye Cumhuriyeti
Hükümeti adına Bakanlık tarafından borçlu sıfatı ile, yabancı ülkeler, ülkelerce oluşturulan birlikler,
uluslararası ve bölgesel kuruluşlar, uluslar arası sermaye ve finansman piyasalarında faaliyet
gösteren yatırım bankaları da dahil olmak üzere bankalar, tedarikçi veya alıcı kredisi sağlayan kuruluşlar ve firmalarla
yapılan anlaşmalara göre sağlanarak,
genel ve katma bütçeli kuruluşlara tahsis edilen, genel ve katma bütçe dışındaki kurum ve kuruluşlara ise devir ve ikraz
anlaşmaları aracılığıyla kullandırılan dış finansman imkanları ile yukarıda sözü edilen kredilerden yapılan
kullanımların takibine ilişkin esas
ve usuller Bakanlık tarafından belirlenir.
(11) Dokuzuncu ve onuncu fıkrada
belirtilen kamu kurum ve kuruluşları dışındaki Türkiye'de yerleşik kişilerce yurt dışından temin
edilen bir yıldan (365 gün) uzun vadeli kredilerle, Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışından
sağladığı bir yıldan kısa vadeli kredilerin takibi ile ilgili usuller Bakanlıkça belirlenen esaslar
doğrultusunda Merkez Bankasınca belirlenir.
(12) Yurt dışından temin edilen
kredilere ait anapara geri ödemeleri ile faiz ve diğer ödemelerin transferleri bankalar
aracılığıyla yapılır.
Yurt içinden temin edilen krediler (25.01.2018
tarih ve 30312 sayılı R.G. 2018/11185 s.BKK ile eklenmiştir. Yürürlük
02.05.2018)
Genelgeler 1
MADDE 17/A-
(1) Türkiye'de yerleşik kişilerin ithalat ve ihracat rejimlerine göre emtia kredisi açmaları
serbesttir.
(2) Bankalar ile Türkiye'de
yerleşik finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri ve finansman şirketleri, Türkiye'de yerleşik kişilere bu
maddede yer alan esaslar çerçevesinde döviz
kredisi kullandırabilirler.
(3) Döviz geliri
olmayan Türkiye'de yerleşik kişiler yurt içinden döviz kredisi temin edemezler. Ancak, aşağıda sayılan hallerde döviz
geliri olması şartı aranmaz:
a) Kamu kurum ve kuruluşları,
bankalar ile Türkiye'de yerleşik finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri
ve finansman şirketlerinin kullanacakları döviz kredileri.
b) Kullanım tarihinde kredi bakiyesi
15 milyon ABD doları veya üzerinde olan Türkiye'de yerleşik kişilerce kullanılacak döviz
kredileri.
c) Yatırım teşvik belgesi kapsamında
kredi almaları öngörülen Türkiye'de yerleşik kişiler tarafından kullanılacak döviz kredileri
ile Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine
İlişkin Kararın eki (I) sayılı listenin 17 nci sırasında sayılan gümrük tarife istatistik
pozisyonlarında yer alan makine ve cihazların (kullanılmış olanları ile aksam, parça,
aksesuar ve teferruatları hariç) finansmanı için kullanılacak döviz kredileri.
ç) Uluslararası ilana çıkılan
yurt içi ihalelere ilişkin faaliyetlerle ilgili olarak ihaleyi kazanan Türkiye'de yerleşik
kişilerin veya Savunma Sanayii Başkanlığınca onaylanan savunma sanayii projelerini üstlenen Türkiye'de yerleşik kişilerin
kullanacakları döviz kredileri.
d) Bankaların Türkiye'deki
şubelerinde teminat olarak bulundurulan döviz ve/veya Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma
Teşkilatına (OECD) üye ülkelerin merkezi yönetimleri ile merkez bankalarınca ya da
bunların kefaletiyle ihraç edilen yabancı para menkul kıymet tutarını geçmemek üzere Türkiye'de yerleşik kişilerin
kullanacakları döviz kredileri.
e) Kamu özel
işbirliği modeli kapsamında gerçekleştirilecek projeleri yürütmekle görevli
olan Türkiye'de yerleşik kişilerin kullanacakları döviz kredileri.
f) İhracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve
teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlere ilişkin bağlantılarını
ve muhtemel döviz gelirlerini tevsik etmek kaydıyla, son üç malî yılda döviz geliri olmayan Türkiye'de
yerleşik kişilerin tevsik ettikleri muhtemel döviz gelirleri toplamını aşmayacak şekilde kullanacakları döviz
kredileri.
g) Mal ve Hizmetlere Uygulanacak
Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Kararın eki (I) sayılı listenin 17 nci sırasında
sayılan gümrük tarife istatistik pozisyonlarında yer alan makine ve cihazların
(kullanılmış olanları ile aksam, parça, aksesuar ve teferruatları hariç) alımına ilişkin döviz üzerinden
gerçekleştirilen finansal kiralama işlemleri.
ğ) Bakanlıkça belirlenecek esaslar
dâhilinde Türkiye'de yerleşik kişilerin kullanacakları döviz kredileri.
(4) Döviz geliri olan Türkiye'de
yerleşik kişilerin yurt içinden kullanacakları döviz kredilerinde;
a) Kullanım tarihinde, krediyi kullananın kredi bakiyesinin 15 milyon ABD
dolarının altında olması durumunda,
kullanılmak istenen kredi tutarı ile mevcut kredi bakiyesi toplamı son üç malî
yılın döviz gelirleri toplamını aşamaz.
b) Bankalar ile Türkiye'de yerleşik finansal kiralama
şirketleri, faktoring şirketleri ve finansman
şirketleri kullandırdıkları kredilerin (a) bendine uygunluğunu kontrol etmekle yükümlüdür.
c) Kredi bakiyesinin son üç malî yılın döviz
gelirleri toplamını aştığının sonradan tespit edilmesi durumunda yurt içinde bankalardan (serbest
bölge şubeleri dâhil), finansal kiralama şirketlerinden, faktoring şirketlerinden ve
finansman şirketlerinden kullanılan kredilerin aşıma neden olan kısmı geri çağırılır veya
Türk lirası krediye dönüştürülür.
(5) Döviz geliri olan
Türkiye'de yerleşik kişilerin üçüncü fıkrada sayılan haller kapsamında kullanacakları döviz kredilerinde
dördüncü fıkra hükümleri uygulanmaz.
(6) Türkiye'de yerleşik gerçek kişilerce yurt içinden
döviz kredisi kullanılamaz.
(7) Türkiye'de yerleşik kişilere dövize endeksli kredi
kullandırılamaz.
(8) Bankalar ile Türkiye'de yerleşik Finansal kiralama
şirketleri, faktoring şirketleri ve finansman
şirketleri birbirlerine, ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla kendi teamülleri çerçevesinde doğrudan veya uluslararası
sendikasyona katılım yoluyla, vade sınırı bulunmaksızın döviz kredisi
açabilirler.
(9) Bankalar ile Türkiye'de yerleşik
finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri, finansman şirketleri ve Bakanlıkça belirlenecek
diğer kişiler tarafından yurt dışında yerleşik kişilere döviz ve Türk
Lirası kredisi açılması serbesttir.
(10) Türkiye'de yerleşik
finansal kiralama şirketlerinin bu maddede yer alan hükümlere aykırı olmamak şartıyla Türkiye'de
yerleşik tüzel kişiler ile yurt dışında yerleşik kişilerle yapacakları finansal kiralama işlemlerine ilişkin bedeller
döviz üzerinden belirlenebilir. Döviz
üzerinden belirlenen finansal kiralama işlemlerine ilişkin tutarlar kredi bakiyesi hesaplamasına dâhil edilir.
(11) Yurt içinden temin
edilen döviz kredileri ile ilgili uygulama usulleri Bakanlıkça belirlenen
esaslar doğrultusunda Merkez Bankasınca tespit edilir.
Gayrinakdi krediler, garanti
ve kefaletler
Madde 18- (1) Türkiye'de yerleşik
kişilerin; yurt dışından gayri nakdi kredi, garanti ve kefalet sağlamaları ile
Türkiye'de ve dışarıda yerleşik kişileri[30] muhatap teminat mektubu
düzenlemeleri, garanti ve kefalet vermeleri serbesttir.
(2) Bankaların;
dışarıda yerleşik kişiler lehine Türkiye'de yerleşik kişileri[31] muhatap, yurt içinde
açılacak uluslararası ihalelerle ilgili olarak Türkiye'de yerleşik kişiler
lehine Türkiye'de yerleşik kişilere muhatap, döviz üzerinden teminat mektubu
düzenlemeleri, garanti ve kefalet vermeleri serbesttir.
(3) Yurtiçinde veya yurtdışında faaliyette bulunan
kredi kuruluşlarınca yabancı para üzerinden veya yabancı para ölçüsü ile
verilen kredileri güvence altına almak için yabancı para üzerinden taşınmaz
rehni (gemi ipoteği dahil) kurulması serbesttir.
(30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı R.G. - 2006/11472 sayılı BKK ile değişik)
(4) Türkiye'de yerleşik
kişilerce yurt içinden temin edilen döviz veya kıymetli maden cinsinden
kredilerin teminatı olarak, kredi kullananların Türkiye'de yerleşik grup
şirketleri veya paylarına doğrudan sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortakları
tarafından, bu krediler için Türkiye' de yerleşik banka ve finansal kurumları
muhatap döviz veya kıymetli maden cinsinden garanti ve kefalet verilmesi
serbesttir. (15.03.2025 /
32842 sayılı R.G. 9595 CK ile eklenmiş, diğer fıkra buna göre teselsül
ettirilmiştir)
(5) Bankalar,
yurt dışına ödenen teminat mektubu, garanti ve kefalet bedelleri hakkında
transfer tarihinden itibaren, bunların dışındaki Türkiye'de yerleşik kişiler
ise, dışarıda yerleşik kişilere hitaben verdikleri garanti ve kefaletlerle
ilgili olarak düzenleme tarihinden itibaren 30 gün içinde Bakanlığa bilgi verirler. (28.03.2006 tarihli, 26122
sayılı R.G. - 2006/10179 s.BKK ile değişik)
Döviz Tevdiat ve Altın Depo
Hesapları
Madde 19- (1) Merkez Bankası ve bankalar, Türkiye'de ve
yurt dışında yerleşik kişiler adına döviz tevdiat hesapları ve kıymetli maden[32] depo hesapları açabilirler.
Bu hesaplar üzerinde sahipleri serbestçe tasarrufta bulanabilirler. Bu
hesaplara ait faizler banka ve hesap sahibi arasında serbestçe tespit[33] edilir. Anapara ve faizlerin
transferleri ile kıymetli madenin[34] iadesi bankalarca kendi
kaynaklarından karşılanır. (93/4143 sayılı Kararla değişik)
(2) Bu hesaplar
nedeniyle doğacak lehte ve aleyhteki kur farkları ilgililere aittir.
(3) Kıymetli maden depo
hesaplarında fiziki teslimat olmaksızın yapılan alım satım işlemleri kambiyo
işlemi sayılır. ( 15.03.2025 / 32842 sayılı R.G 9595 CK ile eklenmiştir. Yürürlük: 17.03.2025)
ALTINCI BÖLÜM
USUL VE
MÜŞTEREK HÜKÜMLER
Tasarruflu
Yazılar 1 2 3 4
Yetki
MADDE 20 - (30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı R.G. - 2006/11472 sayılı BKK
ile değişik) (1)
Bakanlık bu Kararın tatbikatını temin etmek ve Türk parasının kıymetini korumak
maksadıyla lüzumlu göreceği her türlü tedbiri almaya, Kararda öngörülen haller
dışında kalan özel durumları inceleyip sonuçlandırmaya, haklı ve mücbir
sebeplerin varlığı halinde döviz getirme sürelerini uzatmaya ve döviz getirme
zorunluluğunu kısmen veya tamamen kaldırmaya, bu Kararda öngörülen miktarları
değiştirmeye ve miktar belirlemeye yetkilidir.
(2) Bakanlık bu Kararın uygulaması ile ilgili olarak
her türlü bilgi ve belgeyi, belirleyeceği şekil ve süreler içerisinde gerçek ve
tüzel kişilerden istemeye yetkilidir.
Denetim
Madde 21- Kambiyo denetimine yetkili elemanlar ile kambiyo müdürlükleri (kambiyo
murakabe mercileri) tarafından yapılan denetlemelerde bu Kararda öngörülen
işlemleri ifa eden kişilerden, işlemlerinde Karara aykırılıklar tesbit
edilenler hakkında Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun zabıt ve aramaya dair
hükümleri uygulanır. (94/6293 sayılı Kararla değişik)
Devlet daire ve müesseseleri
ile Türkiye'deki gerçek ve tüzel kişiler (özel kanun ve anlaşmalar gereğince
dokunulmazlıkları tanınanlar hariç) bu Karar konusuna giren işlerin murakabesi
için yukarıda yazılı yetkili denetim elemanlarının ve mercilerin yazılı olarak
isteyecekleri bilgileri vermeye, evrak ve defterleri ibraz etmeye mecburdurlar.
Bakanlık, bu kişilerin faaliyetlerini kısmen veya tamamen, geçici veya sürekli
olarak durdurmaya veya müteakip işlemleri teminata bağlamaya, gerektiğinde bu
teminatları kısmen veya tamamen Hazine'ye gelir yazmaya veya haklı ve mücbir
sebeplerin mevcudiyeti halinde teminatı kaldırmaya yetkilidir.
Bankalar, yetkili
müesseseler, kıymetli maden aracı kuruluşları ve ilgili diğer kuruluşlar Merkez
Bankasınca istenecek döviz işlemlerine ilişkin her türlü istatistiki bilgileri
belirlenen sürelerde vermekle yükümlüdürler. Merkez Bankası, bu kuruluşlarda
konuyla ilgili incelemeler yapmaya yetkilidir. (28.03.2006 tarihli, 26122
sayılı R.G. - 2006/10179 s.BKK ile değişik)
Kambiyo mevzuatına olan aykırılıkları ya da bu Kararda
belirtilen yükümlülükleri yerine getirmediği tespit edilen bankalar, yetkili
müesseseler, PTT, kıymetli maden aracı kuruluşları ve aracı kurumların dövize
ilişkin işlemlere aracılık etme yetkisi Bakanlıkça kısmen veya tamamen
kaldırılabilir.(30.12.2006 tarih
ve 26392 sayılı R.G. - 2006/11472 sayılı BKK ile değişik)
Süreler
Genelgeler 1
Madde 22-Bu Karar'la bu Karar'a ek olarak yayımlanacak kararlarda ve bunlara ilişkin
tebliğlerde belirtilen, hak doğurucu ve hak düşürücü ve uyulmaması aykırılık
oluşturan sürelerin hesaplanmasında, işlemin yapıldığı gün hesaba katılmaz.
Ancak, hesaplanacak sürelerin
son günü resmi tatile rastlarsa, süreler resmi tatili izleyen ilk iş gününün
çalışma saati sonunda biter.
Döviz alım ve satım belgeleri ile Türk parası transfer belgeleri (30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı R.G. - 2006/11472 sayılı BKK
ile değişik)
32 Sayılı Karara İlişkin 2018-32-45
Sayılı Tebliğ
MADDE 23 - (1) Bu Karara ilişkin işlemlerde bankalar, yetkili
müesseseler, PTT, kıymetli maden aracı kuruluşları ve aracı kurumlar tarafından
döviz alım satım belgeleri ile Türk parası transfer belgeleri düzenlenir ve bu
belgelerle ilgili usul ve esaslar Merkez Bankasınca belirlenir.
YEDİNCİ BÖLÜM
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
Madde 24- Bu Karar ile halen yürürlükte bulunan Türk parasının kıymetini
korunmasına ilişkin karar ve tebliğler ile dış kredilerin tasfiyesine ilişkin
mevzuat uyarınca tahsili gereken alacaklar hakkında 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Madde 25- Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki 30
sayılı Karar ile bu Karar'a ilişkin ek kararlar yürürlükten kaldırılmıştır.
Türk Parası
Kıymetini Koruma Hakkında 17 Sayılı Karara ek 7/18015 sayılı Karar ve 8/911
sayılı Karar ile bu Karara ek Kararlar ve bunlara ilişkin tebliğler yürürlükten
kaldırılmıştır. Söz konusu Kararlarla ilgili olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası nezdindeki hesaplarda bulunan tutarlardan; yabancı para tutarları
doğrudan, Türk Lirası tutarları ise 1 ABD Doları = 21,86 TL döviz kurunun
28/1/2004 tarihli ve 5083
sayılı Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen değişim oranı üzerinden dönüştürülen
değeri esas alınmak suretiyle yabancı para olarak bu fıkranın yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren altmış gün içerisinde ilgili Hazine hesaplarına aktarılır. (06.05.2012
tarihli, 28284 sayılı R.G. 2012/3025 s.BKK ile değişik)[35]
Madde 26- (93/4143 sayılı Kararla yürürlükten kaldırıldı.)
Ek
Madde 1- Vergi Dairesi
Başkanlıkları ve Vergi Dairesi Müdürlükleri bu Kararın uygulanması kapsamında
Bakanlıkça belirlenecek görevleri yerine getirmekle yükümlüdür.
(31.08.2018 tarih ve 30521 sayılı R.G. CK 2018/52 ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE 1-Yürürlükten kaldırılan kararlar hükümlerine göre başlamış olan işlemler,
ilgili karar hükümlerine tabidir. Ancak aksine bir hüküm olmadıkça, bu Karar'ın
ilgililer lehine olan hükümleri uygulanır.
Bu Karar'ın yürürlüğe
girmesinden önce 1567
sayılı Kanun'a göre yayımlanan Karar ve tebliğlere aykırı olup da bu Karar'a
aykırı olmayan fiillerden dolayı başlamış bulunan her türlü takibat durdurulur
ve geri alınır.
Yürürlükten kaldırılan
mevzuatla ilgili olarak ortaya çıkabilecek sorunlar Bakanlık'ça çözümlenir.
GEÇİCİ MADDE 2- İstanbul Altın Borsası faaliyete geçinceye kadar bankalar, yetkili
müesseseler, ve kıymetli madenler borsası aracı kuruluşlarından Merkez
Bankasına döviz yükümlülüklerini tamamiyle yerine getirenler Merkez Bankasınca
öngörülen diğer şartları da yerine getirmek kaydıyla, Merkez Bankası bünyesinde
kurulan döviz ve efektif piyasalarında, Merkez Bankasınca belirlenecek esaslar
dahilinde döviz ve Türk lirası karşılığında altın alım satımı yapabilirler. (94/6293 sayılı
Kararla eklenmiştir.) (28.03.2006 tarihli, 26122 sayılı R.G. -
2006/10179 s.BKK ile değişik)
GEÇİCİ MADDE
5- (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihte açık bulunan ve kredi bakiyesi 15
milyon ABD dolarının altında olan Türkiye'de yerleşik kişiler tarafından yurt
içinden veya yurt dışından temin edilmiş olan döviz kredileri, 17
nci maddenin üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları ile 17/A maddesinin
üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları kapsamına
girenler hariç olmak üzere hiçbir şekilde döviz kredisi olarak yenilenmez. (25.01.2018 tarih ve 30312 sayılı R.G. 2018/11185 s.BKK ile
eklenmiştir. Yürürlük 02.05.2018)
GEÇİCİ MADDE 6- (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte açık bulunan dövize endeksli krediler, hiçbir şekilde dövize endeksli
kredi olarak veya 17 nci maddenin üçüncü, dördüncü
ve beşinci fıkraları ile 17/A maddesinin üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları kapsamına girenler hariç olmak üzere döviz kredisi
olarak yenilenmez. (25.01.2018 tarih
ve 30312 sayılı R.G. 2018/11185 s.BKK ile eklenmiştir. Yürürlük 02.05.2018)
GEÇİCİ MADDE
7- (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten önce kullanılmış olan döviz
kredileri ve döviz endeksli krediler kredi bakiyesi hesaplamasına dâhil edilir. (25.01.2018 tarih ve 30312 sayılı R.G. 2018/11185 s.BKK ile
eklenmiştir. Yürürlük 02.05.2018)
GEÇİCİ MADDE 8 - Bu Kararın 4 üncü maddesinin (g) bendinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde,
söz konusu bentte belirtilen ve daha önce akdedilmiş yürürlükteki
sözleşmelerdeki döviz cinsinden kararlaştırılmış bulunan bedeller, Bakanlıkça
belirlenen haller dışında; Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenir.
(13.09.2018 tarih ve 30534 sayılı R.G. CK 2018/85 ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE 9- (23.02.2023 /
32113 sayılı R.G. 6833 Karar ile eklenmiştir) (1) 7
nci madde kapsamında yurt içinde alım satımı yapılamayan standart işlenmemiş
kıymetli madenler ile basılı kıymetli madenler, bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten 31/12/2023 tarihine kadar Darphane, kıymetli madenler aracı
kuruluşları, rafineriler ve kuyum işletmeleri tarafından alınabilir. 31/12/2023
tarihinden sonra bahse konu kıymetli madenler yalnızca Darphane tarafından
alınabilir.
Madde 27-Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme (28.03.2006
tarihli, 26122 sayılı R.G. - 2006/10179 s.BKK ile değişik)
MADDE 28 -
(1) Bu Kararı Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.
Bakanlar Kurulu Kararının Yayımlandığı
Resmi Gazetenin
Tarihi
Sayısı
11/8/1989
20249
Değişiklik Yapan Kararların Yayımlandığı
Resmi Gazetelerin
Tarihi
Sayısı
25/2/1990
20444
20/6/1991
20907
21/3/1993
21531
21/12/1994
22148
10/6/1997
23015
31/12/1998 (Mükerrer)
23570
19/8/1999
23791
28/8/2001
24507
2/7/2003
25156
27/8/2004
25566
31/12/2004
25687
28/3/2006
26122
30/12/2006
26392
8/2/2008
26781
10/3/2009
27165
16/6/2009
27260
17/11/2011
28115
6/5/2012
28284
13/12/2012
28496
11/6/2015
29383
3/7/2017
30113
25/1/2018
30312
31/8/2018
30521
13/9/2018
30534
3/3/2020
31057
19/2/2021
31400
23/2/2023
32113
15/3/2025
32842
9/7/2025
32915
(23.02.2023 / 32113 sayılı R.G. 6833
Karar ile değişmeden önceki MÜLGA HALİ)
Kıymetli madenler, taşlar ve eşyalar
Madde 7- a) (03.07.2017
tarihli ve 30113 sayılı R.G. 2017/10328 s.BKK ile değişik)[36] Kıymetli madenler, taşlar ve eşyaların Dış
Ticaret Rejimi esasları dahilinde Türkiye'ye ithali ve ihracı serbesttir. Bakanlık işlenmemiş kıymetli madenlerin
farklı ödeme şekillerine göre ithalatını düzenlemeye yetkilidir(Cümle 19.02.2021 / 31400 sayılı R.G. 3557
Karar ile eklenmiştir).
Standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin, ithal ve ihracında
gümrük idarelerine beyan verilmesi yeterli olup, ithalat ve ihracat rejim,
karar ve yönetmelikleri uygulanmaz. Ancak, standart ve standart dışı işlenmemiş
kıymetli madenlerin ihracatında ilgililerin talebi durumunda, 15/12/1999
tarihli ve 99/13812 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İhracat, İhracat Sayılan Satış ve
Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç
İstisnası Hakkında Karar, İhracat: 2017/4[37]
sayılı İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz
Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında
Tebliğ ile 17/1/2005 tarihli ve 2005/8391
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Dahilde İşleme Rejimi
Kararı ve bunlara dayanılarak yayımlanan düzenlemeler uygulanabilir. Bu
talepleri inceleyip sonuçlandırmaya Ticaret Bakanlığı yetkilidir. (İth.192)
Dahilde işleme Rejimi Kararı kapsamında
standart dışı işlenmemiş kıymetli maden ithali serbesttir(Cümle 19.02.2021 / 31400 sayılı R.G. 3557
Karar ile eklenmiştir).
Ancak, Dahilde İşleme Rejimi Kararı kapsamında gerçekleştirilenler
dahil olmak üzere standart işlenmemiş kıymetli madenlerin ve Dahilde İşleme Rejimi Kararı haricinde
gerçekleştirilen standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin[38]
ithali yalnızca, Merkez Bankası ile kendi mevzuatlarındaki hükümler saklı
kalmak kaydıyla Kıymetli Madenler Borsası üyesi kıymetli maden aracı
kuruluşları tarafından yapılır. Kıymetli Madenler Borsası üyesi aracı
kuruluşlar ithal ettikleri standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli
madenleri üç iş günü içinde Borsaya teslim etmek zorundadır. Ancak, Dahilde
İşleme Rejimi Kararı kapsamında gerçekleştirilen kıymetli maden ithalatında,
ithal edilen standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin Borsaya teslim
şartı bulunmayıp, üç iş günü içinde kıymetli maden aracı kuruluşu tarafından
Borsaya yazılı olarak bilgi verilmesi zorunludur. Bakanlık işlenmemiş kıymetli maden ithaline ilişkin istisnaları
belirlemeye yetkilidir(Cümle 19.02.2021 / 31400 sayılı R.G. 3557 Karar ile eklenmiştir). (03.03.2020
tarih ve 31057 sayılı R.G. 2182 CK ile değişik)[39] (İth.192)
b) Kıymetli madenler, taşlar
ve eşyaların yurt içinde alım ve satımı serbesttir. Ancak yurt içinde cevherden
her tür ve şekilde üretilen kıymetli madenlerin alım ve satım işlemleri de Borsa
İstanbul A.Ş. tarafından düzenlenecek
yönetmeliklerle belirlenecek esaslara göre Borsa İstanbul A.Ş. A.Ş.
yapılır. (31.12.1998 tarihli, 23570 1.Mükerrer Sayılı R.G. 98/12217 sayılı
BKK ile değişik)
c) Yolcular, beraberlerindeki
kendilerine ait değeri 15.000.- ABD Dolarını aşmayan ve ticari amaç taşımayan
ziynet eşyası niteliğinde kıymetli madenlerden ve taşlardan yapılmış eşyaları
yurda getirebilirler ve yurtdışına çıkarabilirler. Daha fazla değerdeki ziynet
eşyalarının yurtdışına çıkarılması, girişte beyan edilmiş olmasına veya
Türkiye'de satın alındığını tevsik etme şartına bağlıdır.
ç) Bakanlık ihtiyaç duyulması halinde standart işlenmemiş kıymetli
madenlerin yolcu beraberinde yurda getirilmesine ilişkin düzenleme yapmaya
yetkilidir.
(19.02.2021 / 31400 sayılı R.G. 3557 Karar ile değişik)[40]
d) Merkez Bankası ve Kıymetli
Maden Aracı Kuruluşları ithal ettikleri işlenmemiş kıymetli madenlerin yurt
içindeki alım ve satım işlemlerini sadece Borsa İstanbul A.Ş.'de yaparlar. Şu kadar ki ziynet veya süs eşyasına dönüştürülmüş şekli
hariç olmak üzere Borsa İstanbul A.Ş.'de hangi tür ve
şekilde kıymetli madenlerin işlem göreceği ve teşekkül ettirilecek piyasalar Borsa
İstanbul A.Ş. tarafından düzenlenecek
yönetmeliklerle belirlenir. (31.12.1998 tarihli, 23570 1.Mükerrer
Sayılı R.G. 98/12217 sayılı BKK ile değişik) (31.08.2018 tarih ve 30521
sayılı R.G. 2018/57 s.CK ile değişik)
[1]31.08.2018
tarih ve 30521 sayılı R.G. 2018/57 s.Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılan
değişiklikler işlenmiştir
[2] Mülga; (93/4143 sayılı Kararla değişik) Türk
parasının kıymetini korumak amacıyla, Türk parasının yabancı paralar
karşısındaki değerinin belirlenmesine, döviz ve dövizi temsil eden belgelere
(menkul değerler ve diğer sermaye piyasası araçları dahil) ilişkin tüm işlemler
ile dövizlerin tasarruf ve idaresine, Türk parası ve Türk parasını temsil eden
belgelerin (menkul değerler ve diğer sermaye piyasası araçları dahil) ithal ve
ihracına, kıymetli maden, taş ve eşyalara ilişkin işlemlere, prim tahsili
suretiyle bedelsiz ithal izni vermeye, ihracata, ithalata, özelliği olan
ihracat ve ithalata, görünmeyen işlemlere, sermaye hareketlerine ilişkin
kambiyo işlemlerine ait düzenleyici, sınırlayıcı esaslar bu karar ile tayin ve
tesbit edilmiştir.
[3] Mülga: Bu
Karar'a ve bu Karar'ın uygulanması amacıyla Bakanlıkça yayımlanacak tebliğlere
muhalefet 1567 sayılı Kanun'la ek ve tadillerine muhalefet sayılır.
[4] Mülga: j)
Kıymetli madenler: Her tür ve şekilde altın, gümüş ve platini, (31.12.1998 tarihli, 23570 1.Mükerrer Sayılı R.G. 98/12217
sayılı BKK ile değişik)
i) İşlenmemiş
altın: En az 995/1000 saflıkta, nitelikleri Müsteşarlıkca belirlenen barlar
veya külçeler halindeki altını,
ii) İşlenmiş
altın: 995/1000'den daha düşük saflıkta, gerek bir işçilik uygulanarak ziynet
veya süs eşyası haline dönüştürülmüş, gerekse içine ilave madde katılarak veya
katılmaksızın alım-satım yapılan altını,
iii)
İşlenmemiş gümüş: En az % 99,9 saflıkta, nitelikleri Müsteşarlıkça belirlenen
bar, külçe veya granül halindeki gümüşü,
iv) İşlenmiş
gümüş: % 99.9'dan daha düşük saflıkta, gerek işçilik uygulanarak ziynet veya
süs eşyası haline dönüştürülmüş, gerekse içine ilave madde katılarak veya
katılmaksızın alım satımı yapılan gümüşü,
v) İşlenmemiş
platin: En az % 99,5 saflıkta, nitelikleri Müsteşarlıkça belirlenen barlar veya
külçeler halindeki platini,
vi)İşlenmiş
platin: Gerek işçilik uygulanarak ziynet veya süs eşyası haline dönüştürülmüş,
gerekse içine ilave madde katılarak veya katılmaksızın alım satımı yapılan
platini,
[5] p) (28.03.2006 tarihli, 26122 sayılı R.G. - 2006/10179 s.BKK ile
yürürlükten kaldırılmıştır) Mülga; p) Özel finans kurumları: 16.12.1983
tarihli, 83/7506 sayılı Kararname'nin eki Karar uyarınca tespit edilen usul ve
esaslar çerçevesinde sermayelerine ilaveten yurt dışından ve içinden fon
toplayarak ekonomiye fon tahsis eden anonim şirket şeklindeki mali kuruluşları,
[6] t)
Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığı'nı, (28.03.2006
tarihli, 26122 sayılı R.G. - 2006/10179 s.BKK ile değişik) (31.08.2018 tarih ve
30521 sayılı R.G. 2018/57 s.CK ile yürürlükten kaldırılmış ve aşağıdaki
fıkralar yeniden teselsül edilmiştir)
[7] "Maden"
ibaresi "Madenler"olarak 23.02.2023 / 32113 sayılı R.G.
6833 Karar ile değiştirilmiştir
[8] PcK Not:
Yapılan düzenlemede; 31.08.2018 tarih ve 30521 sayılı R.G. 2018/57 s.CK ile "t"
fıkrasının yürürlükten kaldırılarak, diğer fıkraların buna göre
numaralandırılması hususu göz önüne alınmadığı için "z" fıkrası atlanmıştır.
[9] Mülga; a)
Türk parası ve Türk parasıyla ödemeyi sağlayan belgelerin yurda ithali ile
aşağıda belirlenen esaslar çerçevesinde ihracı serbesttir.
i) Türkiye'de
yerleşik kişiler ile, dışarıda yerleşik kişiler, bankalar (...) vasıtasıyla
yurtdışına serbestçe Türk parası gönderebilirler.
(28.03.2006 tarihli, 26122 sayılı R.G. - 2006/10179 s.BKK ile değişik)
ii)Yolcuların
beraberlerinde en çok 5.000 ABD Doları karşılığı Türk parasını yurtdışına
çıkarmaları serbesttir.
iii)
Türk parası ile ödemeyi sağlayan belgelerin ihracı serbesttir.
[10] "25.000 TL'yi" ibaresi "185.000
TL'yi" olarak 15.03.2025
/ 32842 sayılı R.G 9595 s.k ile değiştirilmiştir.
[11] Mülga; a)
Türkiye'ye döviz ithali serbesttir. (91/1935 sayılı
Kararla değişik)
[12] Mülga; f)
Yolcular 5.000 ABD Doları veya eşitine kadar efektifi beraberlerinde yurtdışına
çıkarabilirler.
Dışarıda
yerleşik kişiler ile Türkiye'de yerleşik sayılmakla birlikte yurtdışında
çalışan Türk uyruklu kişiler, yurda girişlerinde beyan etmiş olmak, Türkiye'de
yerleşik kişiler ise görünmeyen işlemler çerçevesinde bankalardan döviz satın
aldıklarını tevsik etmek kaydıyla 5.000 ABD Doları veya eşitini aşan
miktarlardaki efektifi beraberlerinde yurtdışına serbestçe çıkarabilirler. (28.03.2006 tarihli, 26122 sayılı R.G. - 2006/10179 s.BKK
ile değişik)
[13] Mülga; (1) Bu
Karar kapsamındaki dövize ilişkin işlemler Merkez Bankasınca belirlenen
konvertibl dövizler üzerinden Merkez Bankası, bankalar ve Bakanlıkça uygun
görülecek diğer kuruluşlar tarafından yapılır.
[14] Mülga; (2)
Konvertibl olmayan dövizlerin alış ve satışında uygulanacak esaslar Merkez
Bankasınca belirlenir.
[15] Mülga; (7) Sermaye Piyasası Kurulu tarafından
yetkilendirilmiş aracı kuruluşlarca, dövize ve kıymetli madene dayalı vadeli
işlem ve opsiyon sözleşmeleri dahil sermaye piyasası mevzuatına göre
düzenlenmiş her türlü türev araçların alım satımı, Sermaye Piyasası mevzuatı
çerçevesinde teşkilatlanmış borsalarda yapılır.
[16] Mülga; (8) Döviz transferinin bankalardan
yapılması kaydıyla yurt dışından vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri dahil her
türlü türev araçlarının alım satımı Sermaye Piyasası Kurulu tarafından
yetkilendirilmiş yurt içinde veya yurt dışında bulunan aracı kuruluşlar
aracılığıyla yapılır.
[17] Mülga; (9) Kaldıraçlı işlemler ve kaldıraçlı işlemlerle aynı
hükümlere tabi olduğu belirlenen türev araç işlemleri Türkiye'de yerleşik
kişilerce yalnızca Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş
kuruluşlar aracılığıyla yapılabilir. (03.07.2017
tarihli ve 30113 sayılı R.G. 2017/10328 s.BKK ile eklenmiştir)
[18] "bankalar," ibaresi 15.03.2025 / 32842 sayılı R.G 9595
s.k ile eklenmiştir
[19] "bankalar," ibaresi 15.03.2025 / 32842 sayılı R.G 9595
s.k ile eklenmiştir
[20] "bankalar," ibaresi 15.03.2025 / 32842 sayılı R.G 9595
s.k ile eklenmiştir
[21] "ve çekili" ibaresi 15.03.2025 / 32842 sayılı R.G 9595
s.k ile eklenmiştir
[22] "ve işlenmiş" ibaresi 09.07.2025 / 32951 R.G. 10039 s. Karar ile eklenmiştir
[23] Mülga; Madde 8-a) (91/1935 sayılı Kararla
değişik) Ticari amaçlarla ihraç edilen malların bedelinin, bu Karar'da
öngörülen özel haller ile Bakanlıkça uygun görülen mücbir sebeplerden
kaynaklanan gecikmeler hariç, fiili ihraç tarihinden itibaren en çok 180 gün
içinde ihracatçılar tarafından yurda getirilerek bankalara (…), Türk parası
olması halinde tevsiki, döviz ise satılması zorunludur.
(28.03.2006 tarihli, 26122 sayılı R.G. - 2006/10179 s.BKK ile değişik)
Ancak;
i) Sözkonusu
ihracat dövizlerinin en az %70 inin fiili ihraç tarihinden itibaren 90 gün içerisinde
getirilerek bankalara (…) satılması halinde bakiye %30'una tekabül eden kısmı
üzerinde ihracatçı serbestçe tasarruf edebilir.
(28.03.2006 tarihli, 26122 sayılı R.G. - 2006/10179 s.BKK ile değişik)
ii) Türkiye'de
yerleşik kişilerin yurtdışında yerleşik kişilere yaptıkları teknik hizmet
sözleşmelerine istinaden yurtdışındaki kişilere verdikleri hizmetler kapsamında
(tamir, bakım, montaj hizmetleri ve benzerleri dahil) ve sözleşmede belirtilen
hizmet bedeli içinde yurtdışına götürecekleri yedek parça ve malzemelerin ihraç
işlemleri yürürlükteki ihracat rejimi hükümlerine tabidir.
iii)
İşlenmemiş altın ihracatında ihracat bedellerinin yurda getirilmesi zorunlu
değildir. (93/4143 sayılı Kararla eklenmiştir.)
b) (91/1935
sayılı Kararla değişik) Bakanlık,
i) İhracat
bedelinin süresinde, yurda getirilmesine engel olan haklı ve mücbir sebep
hallerinde uygulanacak süre, ek süre ve döviz kuru konusundaki esasları,
ii) Özelliği
olan ihracat konusu mal bedellerinin yurda getirilme süresine ilişkin usul ve
esasları,
iii) İhracat
bedellerinin süresi içinde yurda getirilmemesi halinde yapılacak işlemleri,
iv) Faktoring,
leasing ve forfaiting işlemlerinde ihracat hesaplarının kapatılmasına ilişkin
usul ve esasları,
v) İhracatta
ödeme şekillerine ilişkin usul ve esasları,
belirlemeye
yetkilidir.
c) (27.08.2004 tarihli, 25566
sayılı R.G.ile yayımlanana 2004-7757 sayılı BKK ile yürürlükten kaldırılmıştır)
Bakanlıkça
belirlenen mücbir sebep hallerinde verilen ek süreler içinde yurda getirilen
ihracat bedeli dövizlerin alışı ise cari kurdan yapılır.
c) Gümrük kapılarından
miktar, kalite veya kıymet itibariyle beyan dışı veya gümrük kapısı yahut sair
sınır ve sahillerden kaçak olarak mal ihraç edenler, bu malların bedelini
teşkil eden dövizleri, kambiyo murakabe mercilerince kendilerine yapılacak
tebliğ tarihinden itibaren 90 gün içinde yurda getirerek bir bankaya satmak
zorundadırlar. Dövizlerin getirilmesi ilgililerin 1567 sayılı Kanun ve bu
Kanun'un ek ve tadilleri gereğince cezai sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
[24] Mülga; MADDE
9 -(28.03.2006 tarihli, 26122 sayılı R.G. - 2006/10179
s.BKK ile değişik)
(1) İthalat bedelleri, ithalata aracılık eden bankaların kendi kaynaklarından
veya Bakanlıkça belirlenecek usuller dahilinde ilgililere ait döviz
hesaplarından bankacılık teamüllerine ve alıcı ile satıcı arasındaki
anlaşmalara uygun şekilde Türk parası veya döviz olarak ödenir.
(2) Bakanlık;
a) İthalat
bedelinin ödenmesinden hesapların kapatılması safhasına kadar yapılacak
işlemlere,
b) İthalat
hesaplarının kapatılmasına engel olan haklı ve mücbir sebep halleri ile bu
hallerde uygulanacak terkin işlemleri ve verilecek süre ve ek süreye,
c) Özelliği
olan ithalat ile transit ticarete ait bedellere,
ç) İthalatta
ödeme şekillerine,
d) Genel
terkin limitlerine,
ilişkin
esasları tespit eder.
[25] Mülga; (3)
Bankalar ve gümrük idareleri yurt dışında yatırım veya ticari faaliyette
bulunmak üzere sermaye ihraç eden Türkiye'de yerleşik kişileri, her bir işlem
tarihinden itibaren 30 gün içinde Müsteşarlığa bildirirler.
[26] Mülga; (4)
Bakanlık, bu maddenin uygulaması ile ilgili olarak Türkiye'de yerleşik
kişilerden istenecek bilgi, belge ve bunların gönderilme sürelerine ilişkin
esasları belirlemeye yetkilidir.
[27] Mülga;
Türkiye'de yerleşik kişilerce menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının
yurt dışında ihraç, arz ve satışı serbesttir.
[28] e) (30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı R.G. - 2006/11472 sayılı
BKK ile yürürlükten kaldırılmıştır)
[29] Mülga;
Krediler
Madde 17- (91/1935,
93/4143 ve 2001/2890 sayılı Kararlarla değişik)
a) Türkiye'de
yerleşik kişilerin yurtdışından kredi temin etmeleri, bu kredileri bankalar
aracılığıyla kullanmaları kaydıyla serbesttir. Ancak prefinansman kredilerinin
vadesi Bakanlık tarafından belirlenir. (28.03.2006
tarihli, 26122 sayılı R.G. - 2006/10179 s.BKK ile değişik)
Büyükşehir
belediyeleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile sair yerel yönetim
kuruluşlarının, Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve bağlı kurumlarının, sermayesinin
%50'sinden fazlası kamuya ait kuruluşların, vakıf üniversitelerinin, fonların,
özel ve özerk bütçeli kamu kuruluşları ile idari özerkliğe sahip kamu kuruluşu
niteliğindeki kurumların, yatırım ve kalkınma bankalarının (Hazine garantisi
altında), yap-işlet-devret, yap-işlet ve işletme hakkı devri ve benzeri
finansman modelleri çerçevesinde gerçekleştirilmesi öngörülen projeler tahtında
ödeme yükümlülükleri garanti edilen kuruşların yurt dışından sağladığı
ithalatta vadeli ödeme şekilleri dışındaki bir yıldan (365 gün) uzun vadeli
kredilere ilişkin anlaşmaların kredi borçlusu tarafından anlaşma tarihinden
itibaren 30 gün içinde dış finansman numarası (DFN) alınmasını teminen
Bakanlığa gönderilmesi zorunludur.
T.C. Hükümeti
adına Hazine tarafından borçlu sıfatı ile, yabancı ülkeler, ülkelerce
oluşturulan birlikler, uluslar arası ve bölgesel kuruluşlar, uluslar arası
sermaye ve finansman piyasalarında faaliyet gösteren yatırım bankaları da dahil
olmak üzere bankalar, tedarikçi veya alıcı kredisi sağlayan kuruluşlar ve
firmalarla yapılan anlaşmalara göre sağlanarak, genel ve katma bütçeli kuruluşlara
tahsis edilen, genel ve katma bütçe dışındaki kurum ve kuruluşlara ise devir ve
ikraz anlaşmaları aracılığıyla kullandırılan dış finansman imkanları ile
yukarıda sözü edilen kredilerden yapılan kullanımların takibine ilişkin esas ve
usuller Bakanlık tarafından belirlenir.
İkinci ve
üçüncü paragrafta belirtilen kamu kurum ve kuruluşları dışındaki Türkiye'de
yerleşik kişilerce yurt dışından temin edilen bir yıldan (365 gün) uzun vadeli
kredilerle, Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışından sağladığı bir yıldan
kısa vadeli kredilerin takibi ile ilgili usul ve esaslar Merkez Bankasınca
belirlenir.
Söz konusu
kredilere ait ana para geri ödemeleri ile faiz ve diğer ödemelerin transferleri
bankalar aracılığıyla yapılır. (28.03.2006 tarihli,
26122 sayılı R.G. - 2006/10179 s.BKK ile değişik)
b) (16.06.2009 tarihli
ve 27260 sayılı R.G. 2009/15082 sayılı BKK ile değişik)Türkiye'de
yerleşik kişiler aşağıda belirtilen şekillerde döviz kredisi açabilirler.
i) İthalat ve
ihracat rejimlerine göre açılacak emtia kredileri,
Bankaların;
ii) İhracatın,
ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı faaliyetlerin
finansmanı için Türkiye'de yerleşik kişilere açacakları döviz kredileri,
iii) Yatırım
teşvik belgesi kapsamında dış kredi almaları öngörülen Türkiye'de yerleşik
kişilere açacakları döviz kredileri ile yatırım mallarının finansmanı için
açacakları döviz kredileri,
iv) Yurt
dışında iş yapan Türk müteşebbislerine, uluslararası yurtiçi ihalelerle ilgili
işleri veya Savunma Sanayii Müsteşarlığınca onaylanan savunma sanayii
projelerini üstlenen Türkiye'de yerleşik kişilere açacakları döviz kredileri,
v) Türkiye'de
yerleşik kişilere kullandıracakları ortalama vadesi bir yıldan uzun olan, 5
milyon ABD Doları ve üzerindeki döviz kredileri,
vi) Teminat
olarak alacakları Türkiye'deki şubelerinde bulundurulan döviz ve/veya Ekonomik
İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatına (OECD) üye ülkelerin merkezi yönetimleri ile
merkez bankalarınca ya da bunların kefaletiyle ihraç edilen yabancı para menkul
kıymet tutarını geçmemek üzere Türkiye'de yerleşik kişilere ticari ve mesleki
amaçlı kullandıracakları döviz kredileri,
vii)
Bakanlıkça belirlenecek esaslar dahilinde Türkiye'de yerleşik kişilere
açacakları döviz kredileri.
c) Bankalar
ile Bakanlıkça belirlenecek diğer kişiler tarafından yurt dışında yerleşik
kişilere döviz ve Türk Lirası kredi açılması serbesttir. (08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı R.G. - 2008/13186 s.BKK ile değişik)
d) Kredilerle
ilgili uygulama usulleri Bakanlıkça belirlenen esaslar doğrultusunda Merkez
Bankasınca tesbit edilir. (08.02.2008 tarih ve 26781
sayılı R.G. - 2008/13186 s.BKK ile değişik)
e) Bankalar, Türkiye'de yerleşik kişilere ticari veya mesleki amaçla
dövize endeksli kredi kullandırabilirler. (16.06.2009 tarihli ve 27260 sayılı R.G. 2009/15082 sayılı BKK ile
eklenmiştir)
f) Türkiye'de
yerleşik gerçek kişilerce, bu maddenin (b) ve (e) fıkraları ve Bakanlıkça
belirlenecek haller dışında, yurt içinden ve yurt dışından döviz veya dövize
endeksli kredi kullanılamaz.
(16.06.2009 tarihli ve 27260 sayılı R.G. 2009/15082 sayılı BKK ile eklenmiştir)
g) Ticari veya mesleki amaç taşıyan finansal kiralamaya
ilişkin bedeller döviz üzerinden ya da dövize endeksli olarak belirlenebilir. (13.12.2012 tarih ve 28496 sayılı R.G. 2012/3947 s.BKK ile
eklenmiştir)
Kredilerle
ilgili uygulama usulleri Bakanlıkça belirlenen esaslar doğrultusunda Merkez
Bankasınca tesbit edilir.
Bankalar
kullandıracakları döviz kredilerine ait ana para, faiz ve diğer masraf
karşılıklarının zamanında yurda getirilmesi ile ilgili önlemleri alır ve bu
hususu izlerler, zamanında yurda getirilmeyen dövizler hakkında Hazine ve Dış
Ticaret Müsteşarlığına bilgi verirler.
[30] "kişilere" ibaresi
"kişileri" olarak 15.03.2025
/ 32842 sayılı R.G 9595 s.k ile
değiştirilmiştir.
[31] "kişilere" ibaresi
"kişileri" olarak 15.03.2025
/ 32842 sayılı R.G 9595 s.k ile
değiştirilmiştir.
[32] "altın" ibaresi
"kıymetli maden" olarak 15.03.2025 / 32842 sayılı R.G 9595 s.k ile değiştirilmiştir.
[33] "tesbit" ibaresi
"tespit" olarak 15.03.2025
/ 32842 sayılı R.G 9595 s.k ile
değiştirilmiştir.
[34] "altının" ibaresi
"kıymetli madenin" olarak 15.03.2025 / 32842 sayılı R.G 9595 s.k ile değiştirilmiştir.
[35] Mülga; Türk
Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 17 sayılı Karar'a ek 7/18015 ve 8/911
sayılı Karar ile bu karara ek kararlar ve bunlara ilişkin tebliğler
yürürlüktedir.
[36] Mülga 2; a)
Kıymetli madenler, taşlar ve eşyaların Dış Ticaret Rejimi esasları dahilinde
Türkiye'ye ithali ve ihracı serbesttir. Ancak, standart ve standart dışı
işlenmemiş kıymetli madenlerin, ithal ve ihracında gümrük idarelerine beyan
verilmesi esas olup, ithalat ve ihracat rejim, karar ve yönetmelikleri
uygulanmaz. Standart işlenmemiş kıymetli madenlerin ithali yalnızca, Merkez
Bankası ile kendi mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla Kıymetli
Madenler Borsası üyesi kıymetli maden aracı kuruluşları tarafından yapılır.
Ancak, Kıymetli Madenler Borsası üyesi aracı kuruluşlar ithal ettikleri
standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenleri üç iş günü içinde
Borsaya teslim etmek zorundadır. (17.11.2011 tarih ve
28115 sayılı R.G.2011/2382 s.BKK ile değişik)
Mülga 1; a)
Kıymetli madenler, taşlar ve eşyaların Dış Ticaret Rejimi esasları dahilinde
Türkiye'ye ithali ve ihracı serbesttir. Ancak, işlenmemiş kıymetli madenlerin
ithal ve ihracında gümrük idarelerine beyan verilmesi esas olup, ithalat ve
ihracat Rejim, Karar ve Yönetmelikleri uygulanmaz. İşlenmemiş kıymetli
madenlerin ithali, Merkez Bankası ile kendi mevzuatlarındaki hükümler saklı
kalmak kaydıyla Kıymetli Madenler Borsası üyesi Kıymetli Maden Aracı Kuruluşları
tarafından yapılır. Ancak, Kıymetli Madenler Borsası üyesi aracı kuruluşlar
ithal ettikleri işlenmemiş kıymetli madenleri üç iş günü içinde Borsaya teslim
etmek zorundadır. (31.12.1998 tarihli, 23570 1.Mükerrer
Sayılı R.G. 98/12217 sayılı BKK ile değişik)
[37] "2008/6"
ibaresi "2017/4" olarak 19.02.2021
/ 31400 sayılı R.G. 3557 Karar ile değiştirilmiştir.
[38] "ve Dahilde
İşleme Rejimi Kararı haricinde gerçekleştirilen standart dışı işlenmemiş
kıymetli madenlerin" ibaresi
19.02.2021 / 31400 sayılı R.G. 3557 Karar ile eklenmiştir.
[39] Mülga; Standart işlenmemiş kıymetli madenlerin ithali yalnızca,
Merkez Bankası ile kendi mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla
Kıymetli Madenler Borsası üyesi kıymetli maden aracı kuruluşları tarafından
yapılır. Ancak, Kıymetli Madenler Borsası üyesi aracı kuruluşlar ithal
ettikleri standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenleri üç iş günü
içinde Borsaya teslim etmek zorundadır.
[40] Mülga:
ç) En fazla 5 kilogram ağırlığında
standart işlenmemiş altının yolcu beraberinde yurda getirilmesi Bakanlıkça
belirlenecek esaslar dâhilinde mümkündür. (03.03.2020 tarih ve 31057 sayılı
R.G. 2182 CK ile eklenmiştir)