Türkiyenin Ticari Haklarının Korunması Hakkında Karar
TÜRKİYE'NİN TİCARİ
HAKLARININ KORUNMASI HAKKINDA KARAR
Karar: 20.12.1995 tarih ve
95/7608 sayı Yayım Tarihi: 31.12.1995 ve 22510 sayılı Resmi Gazete
Türkiye'nin Ticari Haklarının
Korunması Hakkında Yönetmelik
Amaç ve Kapsam
Madde 1-Bu Karar, uluslararası yükümlülük
ve prosedürlere, özellikle Dünya Ticaret Örgütü çerçevesinde öngörülenlere,
uygun olması şartıyla Türkiye pazarını etkileyen ticari engellere, bu
engellerden doğan zararın veya diğer ülke pazarlarında etkisi olan ticari
engellerin neden olduğu olumsuz ticari etkilerin giderilmesine yönelik olarak
karşılık vermek amacıyla izlenecek ticari politika prosedürleri çerçevesinde
alınabilecek ticari önlemleri ve bu hususlarda gerekli değerlendirmeyi yapmak,
uygulamaya ilişkin karar almak veya öneride bulunmak üzere bir Kurul oluşturulmasını
ve bu Kurulun görevlerini kapsar.
Bu Karar, ticaret politikası
alanındaki uluslararası uyuşmazlıkların çözümü prosedürlerinin başlatılması, yürütülmesi
ve sonuçlandırılmasına yönelik olarak uygulanacaktır.
Tanımlar
Madde 2- Bu Kararda geçen
deyimlerden;
a) Uluslararası Ticaret
Kuralları: Dünya Ticaret Örgütü ile getirilen ve Dünya Ticaret Örgütü Anlaşmasının
Türkiye'nin taraf olduğu eklerinde yer alan kuralları, bunun yanısıra Türkiye'nin
taraf olduğu ve Türkiye ile diğer ülkeler arasındaki ticarete uygulanabilir
anlaşmalar hükümlerini,
b) Türkiye'nin Hakları : Türkiye'nin
uluslararası ticaret kuralları çerçevesinde sahip olduğu uluslararası ticari
hakları,
c) Hizmet : Hizmet ticareti
alanında Türkiye'nin Dünya Ticaret Örgütü'ne vermiş olduğu taahhüt listesi
kapsamındaki hizmetleri,
d) Ticari engel : Diğer ülkeler
tarafından uygulamaya konulan ve devam ettirilen ve uygulanması nedeniyle
uluslararası ticaret kurallarının bir karşılık verme hakkı tanıdığı her türlü
ticari uygulamayı,
e) Zarar : Herhangi bir ürün
veya hizmet açısından bir ticari engelin neden olduğu veya neden olma
tehdidinde bulunduğu, Türk sanayii üzerindeki maddi zararı,
f) Olumsuz Ticari Etki : Diğer
bir ülke pazarında uygulamaya konulan bir ticari engelin, herhangi bir ürün
veya hizmet açısından, Türk müteşebbisleri üzerinde neden olduğu veya neden
olma tehdidinde bulunduğu ve Türk ekonomisi veya bir sektörün ekonomik
faaliyetleri üzerinde maddi etkisi bulunan olumsuz etkileri,
g) Ön İnceleme : Türkiye'nin
ticari haklarının korunmasını teminen bir inceleme yapılmasının gerekip
gerekmediğini belirlemek amacıyla Dış Ticaret Müsteşarlığınca (Genel Müdürlük)
yürütülen işlemleri,
h) İnceleme : Türkiye'nin
ticari haklarının korunmasını teminen ticari önlemlere başvurulmasının gerekli
olup olmadığını belirlemek amacıyla Dış Ticaret Müsteşarlığınca (Genel Müdürlük)
yürütülen işlemleri,
i) Bakanlık : Dış Ticaret Müsteşarlığının
bağlı olduğu Bakanlığı,
j) Müsteşarlık : Dış Ticaret
Müsteşarlığını,
k) Genel Müdürlük : Dış
Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğünü,
l) Kurul : Türkiye'nin
Ticari Haklarını Değerlendirme Kurulunu,
ifade eder.
Yetki
Madde 3- Bu Kararda yer alan ticari önlemleri
önermeye, uygulamaya, izlemeye ve ilgili mevzuat çerçevesinde uluslararası düzeyde
görüşmeler yapmaya ve uzlaşma metinlerini hazırlamaya, usulüne uygun olarak yürürlüğe
konulan bu metinleri uygulamaya ve bu Karar çerçevesinde ilgili kurum ve kuruluşlara
talimat vermeye, Dış Ticaret Müsteşarlığı yetkilidir.
Türkiye'nin Ticari Haklarını
Değerlendirme
Kurulunun Oluşumu ve Görevleri
Madde 4- Bu Karar kapsamında değerlendirme
yapmak, karar almak veya öneride bulunmak üzere " Türkiye'nin Ticari
Haklarını Değerlendirme Kurulu '' oluşturulmuştur.
Kurul, İthalat Genel Müdürünün
veya görevlendireceği bir Genel Müdür Yardımcısının başkanlığında, Sanayi ve
Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı,
Gümrük Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü ile Müsteşarlık
İhracat Genel Müdürlüğü, Anlaşmalar Genel Müdürlüğü ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünün
birer yetkili temsilcisi ile İthalat Genel Müdürlüğünün ilgili Daire Başkanından
oluşur.
Kurul Başkanı, konunun
niteliğine göre danışma amacıyla ilgili uzmanları Kurul toplantılarına çağırabilir.
Kurulun sekreterya
hizmetleri Müsteşarlık (Genel Müdürlük) tarafından yürütülür.
Kurulun görevleri şunlardır
:
a) Ön inceleme süresinin
uzatılmasını ve ön incelemeye son verilmesini kararlaştırmak,
b) İnceleme başlatılıp başlatılmamasına
karar vermek,
c) İnceleme başlatılmasına
karar verilen hallerde Türkiye'nin öncelikle uluslararası danışma ve uyuşmazlıkların
çözümü prosedürünü izlemesi gerekip gerekmediğini kararlaştırmak,
d) Başlatılmış bir
incelemenin süresinin uzatılmasına ve durdurulmasına karar vermek,
e) İnceleme sonuçlarını değerlendirmek,
incelemeye son verilmesine karar vermek ve inceleme neticesi bu Kararın 5 inci
maddesinin (b) bendinde belirtilen önlemlerden birinin alınmasının gerekli görülmesi
halinde, bu hususu karara bağlamak, mezkur maddenin (a) bendinde ifade edilen önlemlerin
alınmasının uygun görülmesi halinde, bu konuda Bakanlar Kurulu kararı istihsali
için öneride bulunmak,
f) İnceleme prosedürü
sonucunda veya daha önceki bir süreçte ve uluslararası uyuşmazlıkların çözümü
prosedürü sırasında veya sonrasında diğer ülkelerden gelebilecek veya
uluslararası görüşmeler neticesi olabilecek uzlaşma tekliflerini karara bağlamak.
Alınabilecek Ticari Önlemler
Madde 5 - Bu Karar kapsamında
uluslararası yükümlülük ve prosedürlere aykırı olmamak kaydıyla alınabilecek
ticari önlemler aşağıda belirtilmiştir:
a) Ticari müzakereler çerçevesinde
verilen tavizlerin askıya alınması veya geri çekilmesi,
b) İlgili ülke veya ülkelere
yönelik olarak miktar kısıtlamalarının, ithalat veya ihracat koşullarını değiştiren
ya da ticareti etkileyen diğer önlemlerin alınması.
Uygulama Alanı
Madde 6 - Bu Karar, İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesi, İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemleri ile Kota İdaresi ve
Tarife Kontenjanı, Belirli Ülkeler Menşeli Malların İthalatında Gözetim ve
Korunma Önlemleri ile Belirli Tekstil Ürünleri İthalatında Gözetim ve Korunma Önlemleri
ve İkili Anlaşmalar, Protokoller veya Diğer Düzenlemeler Kapsamı Dışında
Belirli Ülkeler Menşeli Tekstil Ürünleri İthalatında Gözetim ve ve Korunma Önlemlerine
ilişkin mevzuatın kapsamında yer alan olaylara uygulanmaz.
Bu Karar, İthalat Rejimi
Kararı ile İhracatın Düzenlenmesi ve Desteklenmesine İlişkin Kararın bu Karara
aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasını engellemez.
Yönetmelik
Madde 7- Bu Kararın uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslar ile Kurulun çalışma usul ve esasları yönetmelikle
belirlenir.
Yürürlük
Madde 8- Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Madde 9- 30.4.1995 tarihli ve
1995/6817 sayılı Kararname ile eki "Türkiye'nin Ticari Haklarının Korunması
Hakkında Karar" yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürütme
Madde 10 - Bu Kararı Başbakan yürütür.