İthalatta Gözetim ve Koruma Önlemleri İle Kota İdaresi ve Tarife Kontenjanı Hakkında Karar 95-6814 (Mülga)

İthalatta Gözetim ve Koruma Önlemleri İle Kota İdaresi ve Tarife Kontenjanı Hakkında Karar Karar :30.4.1995 tarih ve 95/6814 sayılı İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemleri Yönetmeliği 2004-7333 sayılı BKK 2004-7304 sayılı BKK 29.05.2004 tarihli, 25476 sayılı R.G ile yayımlanan 2004-7305 sayılı BKK ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR. Amaç ve Kapsam Madde-1 Bu Karar; a) Bir malın ithal eğiliminin, yerli üreticiler üzerinde zarar tehdidi oluşturduğu ve ülke menfaatleri de gerektirdiği takdirde, ithalatın gözetime tabi tutulmasına, b) Bir malın aynı veya doğrudan rakip mallar üreten yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar veya ciddi zarar tehdidi yaratacak şekilde artan miktar ve/veya şartlarda ithal edilmesi halinde, bu zarar veya zarar tehdidini ortadan kaldırmak üzere, uluslararası yükümlülükler de dikkate alınarak, sözkonusu zarar veya zarar tehdidiyle sınırlı ve geçici olmak kaydıyla, ülke yararının gerektirdiği korunma önlemlerinin alınmasına, c) Uluslararası anlaşmaların hükümlerine uygun şekilde tek taraflı olarak veya ikili ya da çok taraflı tercihli ticaret anlaşmalarına dayanılarak alınacak önlemler çerçevesinde uygulanabilecek kotalara, d) Uluslararası anlaşmaların hükümlerine göre tek taraflı olarak veya ikili ya da çok taraflı tercihli ticaret anlaşmaları çerçevesinde ithalatta tarife kontenjanı uygulanması halinde kontenjanların kullanımına, ilişkin usul ve esasları kapsar. Ancak, bu Karar hükümleri, tarife kontenjanı uygulamaları hariç, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Kuruluş Anlaşması eki Tekstil ve Giyim Eşyası Anlaşması hükümleri çerçevesinde GATT 1994'e entegre edilenler dışındaki tekstil ve giyim ürünlerine uygulanmaz. Tanımlar ve Kısaltmalar Madde-2 Bu Karar'da yer alan; a) Bakanlık: Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlık, b) Müsteşarlık: Dış Ticaret Müsteşarlığı, c) Genel Müdürlük: Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü, d) Kurul: 4 üncü maddede teşkili ve görevleri belirtilen "İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu", e) Tarife kontenjanı : Bir mal ya da mal grubunun gümrük vergisi oranlarında belirli bir miktar veya değer için indirim yapılması ya da muafiyet sağlanması, f) Kota : Bir takvim yılı veya muayyen bir dönem itibariyle yapılmasına izin verilen ithalatın miktar ve/veya değeri, g) Ciddi zarar : Bir yerli sanayi dalında belirgin ve genel bir bozulmanın vukubulması, h) Ciddi zarar tehdidi : Ciddi zararın açık olması ve yakın bir gelecekte beklenmesi, ı) Yerli sanayi dalı : Ülke sınırları içinde faaliyet gösteren ve aynı veya doğrudan rakip ürünler üreten üreticilerin tümü ya da ürettikleri aynı veya doğrudan rakip ürünlerin toplam üretiminin yerli üretimin önemli bir kısmını teşkil eden üreticileri, olarak anlaşılacaktır. Yetki Madde-3 Bu Karar'da yer alan; a) Gözetim ve korunma önlemlerini önermeye, uygulamaya, izlemeye ve ilgili mevzuat çerçevesinde uluslararası düzeyde görüşmeler yapmaya ve uzlaşma metinleri hazırlamaya, usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan bu metinleri uygulamaya, b) Bu Karar'ın 4 üncü maddesinde sözü edilen Kurul tarafından belirlenecek kotalar hariç, kotaların miktar ve/veya değeri ile dağıtım usul ve esaslarını belirlemeye ve bu amaçla belge düzenlemeye, gerekli izinler ile uygulamaya ilişkin, ilgili kurum ve kuruluşlara talimat vermeye, c) İkili ya da çok taraflı tercihli ticaret anlaşmalarına istinaden veya uluslararası anlaşmaların hükümlerine göre tek taraflı olarak açılan tarife kontenjanlarının kullanım usul ve esaslarını belirlemeye, Dış Ticaret Müsteşarlığı yetkilidir. İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu'nun Teşkili ve Görevleri Madde-4 Bu Karar ile "İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu" tesis edilmiştir. Kurul, İthalat Genel Müdürü veya görevlendireceği Genel Müdür Yardımcısının başkanlığında, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Devlet Plânlama Teşkilâtı Müsteşarlığı, Gümrük Müsteşarlığı, Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliğinin yanısıra, Dış Ticaret Müsteşarlığının İhracat, Avrupa Birliği ile Anlaşmalar Genel Müdürlüklerinin yetkili birer temsilcisi ve İthalat Genel Müdürlüğünün ilgili Daire Başkanından oluşur. Kurul Başkanı, konunun niteliğine göre danışma mahiyetinde ilgili uzmanları Kurul toplantılarına çağırabilir. Kurul'un Sekretarya hizmetleri Müsteşarlık (İthalat Genel Müdürlüğü) tarafından yürütülür. Kurul, ithalatta gözetim ve korunma önlemleri konusunda Müsteşarlığın (İthalat Genel Müdürlüğü) teklifi üzerine karar alır. Kurul'un görevleri şunlardır: a) Soruşturma açılıp açılmaması, soruşturma süresinin uzatılıp uzatılmaması, b) Soruşturma süresi içerisinde başvurunun geri çekilmesi durumunda, soruşturmanın sürdürülmesi veya kapatılması, c) Soruşturma sonuçlarını değerlendirerek önlem alınıp alınmaması, önlem alınması halinde ilgili malın ithaline ilişkin esaslar ile miktar ve/veya değerlerin tesbit edilmesi, d) Acil durumlarda önlem alınması, e) Daha önce alınmış önlemlerin gözden geçirilmesi, devamı, değiştirilmesi veya kaldırılması ve gerekli hallerde yürürlükteki önlemlerin süresinin uzatılması, f) Bu Karar çerçevesinde yapılacak kota tahsislerinde ithalatçılar adına düzenlenecek belgelerin teminata bağlanması gerektiği durumlarda, Müsteşarlıkça (İthalat Genel Müdürlüğü) bu konuda yapılacak teklifleri değerlendirmek, hususlarında karar vermek. Ciddi Zarar veya Ciddi Zarar Tehdidinin Tesbiti ve Değerlendirilmesi Madde-5 Ciddi zarar veya ciddi zarar tehdidinin tesbiti ve değerlendirilmesinde, ithalatın hacmi ve ithal fiyatı başta olmak üzere üretim, kapasite kullanımı, stoklar, satışlar, pazar payı, fiyatlar, kârlar, yatırılan sermayenin geri dönüşü, nakit akışı ve istihdam gibi ekonomik göstergelerdeki gelişmelerin aynı veya doğrudan rakip mallar üreten yerli üreticiler üzerindeki etkisi dikkate alınır. Gözetim ve Korunma Önlemleri Madde-6 Bir malın aynı veya doğrudan rakip mallar üreten yerli üreticiler üzerinde; a) Zarar tehdidi yaratan miktar ve/veya şartlarda ithal edilmesi halinde sözkonusu malın ithali gözetime tabi tutulabilir. Gözetimin amacı, bir malın ithalatındaki gelişmelerin izlenmesine yöneliktir. b) Ciddi zarar veren veya ciddi zarar tehdidi oluşturan miktar ve/veya şartlarda ithal edildiği hallerde, ülke menfaatleri de gözönüne alınarak, yapılacak soruşturma sonucunda korunma önlemine başvurulur. c) Ciddi zarar veren veya ciddi zarar tehdidi oluşturan artan miktar ve/veya şartlarda ithal edilmesi ve gecikmenin, telafisi güç zararlara yol açabileceği kritik durumlara müdahalenin ülke menfaatleri için gerekli olduğu hallerde, Kurul tarafından, geçici önlem uygulanmasına karar verilebilir. Geçici önlem, zararın bertaraf edilmesini sağlayacak ise, ilgili mevzuat çerçevesinde sözkonusu malın gümrük vergilerinde artış yapılması şeklinde uygulanır. Geçiçi önlem uygulanması halinde de gerekli soruşturma sürdürülerek tamamlanır ve ilgili ihracatçı ülkelerle müzakere yapma prosedürünün izlenmesine devam edilebilir. Korunma önlemine konu bir malın ithali Müsteşarlığın iznine bağlanır. İzne tâbi bir malın ithalatı, miktar ve/veya değer sınırlaması yapılmak suretiyle kota uygulamasına tabi tutulabilir. Geçici Korunma Önlemi Madde-7 Madde 6/c çerçevesinde geçici korunma önleminin sözkonusu malın gümrük vergilerinde artış yapılması şeklinde uygulanması halinde, soruşturma sonucunda, korunma önlemi alınmasına gerek olmadığı anlaşılırsa, arttırılan gümrük vergileri, ilgili mevzuat çerçevesinde geçici korunma önlemi uygulamasından önceki nispetlerine indirilir ve arttırılan orana tekabul eden ve daha önce teminata bağlanan vergiler, gümrük mevzuatının teminata bağlanan vergilerin geri verilmesine ilişkin hükümleri dahilinde ilgililere iade edilir. Korunma önlemi alınması halinde ise teminata bağlanan vergiler irad kaydedilir. Tarife Kontenjanı Madde -8 Tarife kontenjanı ile, uluslararası anlaşmalar çerçevesinde tek taraflı olarak ya da tercihli ticaret anlaşmaları uyarınca belirli ülkeler menşeli bir mal ya da mal grubunun muayyen bir miktar ve/veya değeri için Bakanlar Kurulu'nca gümrük vergisi oranlarında indirim yapılır ya da muafiyet sağlanır. Teminat Madde- 9 Bu Karar çerçevesinde yapılacak kota tahsislerinde ithalatçılar adına düzenlenecek belgelerin teminata bağlanmasına, Kurul'un Müsteşarlık (İthalat Genel Müdürlüğü) kanalıyla yapacağı teklif üzerine, Bakanlar Kurulunca karar verilir. Teminat, ithalatçının Müsteşarlığa (İthalat Genel Müdürlüğü) yapacağı kota tahsis başvurusu ekinde yer alan proforma faturada belirtilen döviz cinsi üzerinden, mal bedelinin Türk Lirası karşılığının % 1 (yüzde bir)'i oranında Bankalarca tahsil edilir. Müsteşarlık (İthalat Genel Müdürlüğü) tarafından kota tahsis edilen ithalatçılar adına düzenlenen ve kısmen veya tamamı kullanılmayan belgelerin, bu Karar çerçevesinde çıkarılacak yönetmelik ile tesbit edilen süre içinde Müsteşarlığa (İthalat Genel Müdürlüğü) iade edilmemesi halinde teminat, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulu Hakkında Kanun hükümlerine göre Yatırımları ve Döviz Kazandırıcı Hizmetleri Teşvik Fonu'na gelir kaydedilir. Yayım Madde-10 4 üncü maddede öngörülen Kurul'un soruşturma açılmasına, soruşturmanın kapatılmasına, önlem alınmasına ve mevcut önlemlere ilişkin kararları ile kotaların dağıtımı, kota tahsisi başvuru usul ve esasları Resmi Gazete'de yayımlanır. Yönetmelikler Madde-11 Bu Karar'ın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile Kurul'un çalışma usul ve esaslarına ilişkin hususlar yönetmeliklerle belirlenir. Yaptırım Madde-12 Bu Karar ile Karar'a dayanılarak çıkarılacak yönetmelikler çerçevesinde alınacak taahhütnamelere aykırı davrananlar ile bu Karar'a aykırı hareket edenler ve ithalat işlemlerinde sahte belge kullananlar veya ithalat işlemlerine esas olan belgelerde tahrifat yapanlar hakkında, ilgili Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, uygulanacak yaptırımlar ve gerekli hallerde alınacak taahhütnamelerde belirtilen meblağın Yatırımları ve Döviz Kazandırıcı Hizmetleri Teşvik Fonu'na gelir kaydettirilmesine ait esaslar yönetmelikle tespit edilir. Yürürlükten Kaldırılan Karar Madde-13 24.12.1993 tarihli ve 93/5155 sayılı İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemleri Hakkında Karar yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük Madde-14 Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde-15 Bu Kararı Başbakan yürütür.