Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejim Kararı (Mülga)
DIŞ TİCARETTE
TEKNİK DÜZENLEMELER VE STANDARDİZASYON REJİMİ KARARI
Karar No. 96/7794 R. Gazete
No. 22541(Mük.) Tarihi: 8.1.1996 R.G.
Tarihi: 1.2.1996
2005/9454
Sayılı BKK ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR.
Tasarruflu Yazılar 1
Ekli "Dış
Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararı"nın
yürürlüğe konulması; Devlet Bakanlığı'nın 29/12/1995 tarihli ve 88379 sayılı
yazısı üzerine, 28/7/1967 tarihli ve 933
sayılı Kanunun 2 nci maddesinin (E) bendi ile 19/7/1972 tarihli ve 1615
sayılı Kanunun 19 uncu maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 8/1/1996 tarihinde
kararlaştırılmıştır.
Amaç
ve Kapsam
Madde
1 - Dış
ticarette teknik düzenleme, standardizasyon, uygunluk değerlendirmesi ve
belgelendirme faaliyetleri çerçevesinde bu Kararın amacı, dış ticarette
uygulanacak teknik mevzuat, spesifikasyon ve standartların uluslararası
ticarete gereksiz engel teşkil edecek bir yapıya dönüştürülmesini önlemek,
ticaret hacmini artırmak; ihracatta, ürünlerin dış ülkelerdeki iyi şöhretini
muhafaza etmek, çevreye zarar vermeyen, sağlıklı, emniyetli ürünler olmasını
sağlayarak kalitesini ve rekabet gücünü yükseltmek, dış alıcıların ürünlerimizi
tercih etmesini sağlamak; ithalatta ise, ithal malları ile yerli ürünler arasında
farklılık yaratmayacak şekilde insan sağlığının ve emniyetinin, hayvan veya
bitki varlığının veya çevrenin korunmasını ve ulusal güvenlik gereklerini
sağlamak, düşük kaliteden kaynaklanan haksız rekabeti ve yanıltıcı uygulamaları
önlemek, tüketiciyi koruyucu ve kaliteyi yükseltici tedbirleri almak için dış
ticarette teknik düzenleme ve standardizasyon faaliyetlerinde yetkili mercii,
uygulanacak esasları ve yapılacak işlemleri belirlemek, Gümrük Birliği
çerçevesindeki teknik düzenlemelerin dış ticaret sistemine uyarlanmasını
sağlamaktır.
Dış
ticarette teknik düzenleme, standardizasyon, uygunluk değerlendirmesi ve
belgelendirme faaliyetleri, bu Karar ile bu Karara istinaden çıkarılacak
yönetmelik, tebliğler ve talimatlar ile iki taraflı veya çok taraflı uluslararası
anlaşmalar çerçevesinde yürütülür.
Yetki
Madde
2 - Bu
Karar çerçevesinde;
a)
Dış ticarete konu olan ürünlerden gerekli görülenlerinin
standartlaştırılmasını, uluslararası standartları da dikkate almak suretiyle
sağlamaya, teknik düzenlemesi veya standardı bulunmayan maddelerin, standardı
veya teknik düzenlemesi hazırlanıncaya kadar, uygunluk değerlendirmesine esas
olacak özelliklerini tespit etmeye veya ettirmeye ve gerekli denetimleri
yapmaya veya yaptırmaya,
b)
Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan onayı çerçevesinde, Türk
Standartlarından ihtiyaç duyulanları, ihracatta ve/veya iç piyasadaki
uygulamaları da dikkate alarak ithalatta zorunlu uygulamaya koymaya veya
uygulamadan kaldırmaya ve bu standartlar kapsamındaki ürünlerin uygunluk
değerlendirmelerini ve belgelendirmelerini; Müsteşarlık teşkilatınca yapılması
halinde, masraflarının karşılığı meblağ Müsteşarlık Döner Sermaye İşletmesine
gelir kaydedilmek üzere yapmaya veya uygunluk değerlendirmesi yapacak
yeterliliği haiz kurum ve kuruluşlara yaptırmaya, bu kuruluşlarca verilecek
hizmet karşılığında alınacak ücretin taban ve tavanını belirlemeye, uygunluk
değerlendirmesi ve belgelendirme yapacak yeterliliği haiz kuruluşları dış
ticarette uygunluk değerlendirmesi ve belgelendirme yapmakla yetkili kılmaya
veya görevlendirmeye,
c)
Dış ticarette teknik düzenlemeler ve standardizasyon faaliyetleri konusunda,
ilgili bakanlık ve kuruluşlar arasında koordinasyon sağlamaya,
d)
Dış ticarette teknik düzenleme ve standardizasyon işlemleri ile ilgili olarak,
ülke ihtiyaçlarının ve ekonomisinin gerektirdiği özel ve zorunlu durumları
inceleyerek sonuçlandırmaya, gerekli izinleri vermeye ve ilgili yönetmelik,
tebliğ ve talimatlarda gereken değişiklikleri yapmaya, uygunluk değerlendirmesi
ve belgelendirme işlemlerine istisna getirmeye ve bunun kapsamını belirlemeye,
e)
Standart dışı, atık, artık ve çevre yönünden risk taşıyan maddelerin ithaline
ve ihracına ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaya,
f)
İnsan sağlığına veya tesisata veya çevreye zarar verdiği tespit edilen ithal
ürünlerin, teknik özellikleri ve bu özelliklere uygunluğunun değerlendirilmesi
sistemi konusunda üretici firma nezdinde soruşturma başlatmaya, soruşturma
sonuçlanıncaya kadar, sözkonusu ürünün ilgili üretici firmadan her türlü kanalla
yapılacak ithalini kontrol etmeye, soruşturma sonucunda ürünün kontrolü ile
ilgili gerekli görülecek tedbirleri almaya,
g)
Mevzuatın diğer Bakanlık ve Kuruluşlara bıraktığı yetkiler çerçevesinde
yayımlanan teknik mevzuatın dış ticaret sistemine uyarlanmasına, ithalat ve
ihracatta uygulama esaslarının belirlenmesine,
h)
Yabancı ülkelerce, ülkemiz ihraç ürünlerine gereksiz engel oluşturmaya yönelik
standart ve/veya teknik düzenleme uygulanması halinde, sözkonusu uygulamanın
kaldırılmasını teminen gerekli girişimlerde bulunmaya, bu ülkelerle görüşmeler
yapmaya ve uluslararası anlaşmalar çerçevesinde lüzum görülen tedbirleri
almaya,
ı)
Dış ticarette teknik düzenlemeler, standardizasyon, uygunluk değerlendirmesi ve
belgelendirme faaliyetlerinin her aşamasında gerekli görülecek değişiklikleri
yapmaya ve önlemleri almaya, ilgili kuruluşlardan bu faaliyetlerle ilgili her
türlü bilgi ve belgeleri istemeye,
j) Bu Karar'a dayanılarak yapılacak düzenlemelerde öngörülen ve dış
ticarete konu mallarla ilgili gözetim faaliyetlerinde bulunacak Uluslararası
Gözetim Şirketleri'nin tabi olacakları şartları Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın
görüşünü almak suretiyle tespit etmeye, uluslararası gözetim şirketi statüsü ve
faaliyet alanları ile ilgili olarak görev vermeye ve faaliyetlerini
denetlemeye, (Bu bent, 24.12.1997 R.G. tarihli 97/10308 sayılı Karar ile
eklenmiştir)
Dış
Ticaret Müsteşarlığı yetkilidir.
Uygunluk
Değerlendirmesi ve Belgelendirme
Madde
3 - İhracat
ve ithalata konu olan mallardan gerekli görülenlerinin teknik mevzuatına
ve/veya standardına uygunluğunun veya kalitesinin değerlendirilmesi veya
belgelendirilmesi, bu Rejim Kararı, 7/2/1967 tarihli ve 6/7677 sayılı
"Türk Standartlarının Uygulanması Hakkında Tüzük" hükümleri, teknik
düzenlemelerde veya standartlarda belirtilen metotlar ve Müsteşarlıkça
yayımlanacak yönetmelik, tebliğ ve verilecek talimatlara göre yapılır.
Ürün
Sorumluluğu
Madde
4 -
İthalatçı ithal ettiği ürünün çevre, sağlık, emniyet koşullarına uygun
olmasından sorumludur. Bu Kararın amaçlarının sağlanması için, ithal edilen
ürünün kusurundan veya Türkçe kullanım kılavuzu verilmesine ve tasarlanan amaç
için kullanılmasına rağmen zarar doğurmuş ve bunun idareye tevsik edilmiş
olması halinde, Dış Ticaret Müsteşarlığı bu ürünün ilgili Türk Standardına veya
uluslararası standarda veya teknik düzenlemelere veya TS-ISO 9000 veya ISO 9000
Kalite Güvencesi Sistemine uygun olarak üretildiğini kanıtlamasını ithalatçıdan
isteyebilir.
İdarenin
yazısının tebliği tarihinden itibaren en geç 15 iş günü içinde ithalatçının
durumu kanıtlayamaması halinde, ithalatçıya genel hükümler dışında, ayrıca bu
Kararın 5 inci maddesindeki müeyyideler uygulanır.
Çevre
kirliliğine yol açtığı veya bu yönden risk taşıdığı tespit edilen her türlü
atık, artık, kimyevi madde ve ürünü ithal edenlere, kusur şartı aranmaksızın,
genel hükümler dışında ayrıca bu Kararın 5 inci maddesindeki müeyyideler
uygulanır.
Ürün
sorumluluğuna ait uygulama esas ve usulleri yönetmelikle belirlenir.
Uygulanacak Müeyyideler
Tebliğler 1 2 3 4
Madde
5 - Bu
Karar ve bu Karara istinaden yayımlanacak yönetmelik, tebliğ, talimat ve
taahhütnamelere aykırı davrananlar, sahte belge kullananlar, belgelerde
tahrifat yapanlar hakkında ilgili Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, ayrıca
aşağıdaki müeyyidelerden biri veya birkaçı uygulanır.
a)
Firmanın uyarılması,
b) Firmanın ve
gerektiğinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu diğer firmaların
ihracatının ve/veya ithalatının Müsteşarlık müsaadesine bağlanması,
c)
Firmanın bu Karara istinaden yayımlanan Yönetmelik ve Tebliğlerle getirilen
muafiyetlerden süreli veya süresiz yararlandırılmaması,
d) Firmanın ve
gerektiğinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu diğer firmaların
ithalattan süreli veya süresiz men edilmesi,
e)
Firmanın teşviklerden süreli veya süresiz yararlandırılmaması ve/veya idari
müeyyide uygulanmasına esas teşkil eden faaliyetiyle ilgili teşviklerinin geri
alınması,
f)
Taahhütname alınan durumlarda, taahhütnamede belirtilen ithal konusu malın CİF
değerinin % 60'ının, firmanın bağlı bulunduğu vergi dairesince ilgiliye tebliğ
tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden
hesaplanacak TL karşılığının, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde vergi dairesince tahsil edilerek,
taahhütnamede zikredilen fona veya bütçeye gelir kaydedilmesi.(Bu bendin,
24.12.1997 R.G. tarihli 97/10308 sayılı Karar ile değiştirilen şeklidir)
Uluslararası
gözetim şirketlerinin faaliyet alanları ile ilgili olarak gerçeğe ve/veya
mevzuata aykırı rapor düzenlemeleri, Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon
Mevzuatı çerçevesinde istenilecek bilgi ve belgeleri ibraz etmemeleri ve/veya
belgelerde tahrifat yapmaları hallerinde; (Bu bent, 24.12.1997 R.G. tarihli 97/10308 sayılı Karar ile
eklenmiştir)
a)
Firmanın uyarılması,
b)
3 ay ile 3 yıl süreyle faaliyetten men edilmesi,
c)
Statünün geri alınması,
müeyyidelerinden
biri veya birkaçı uygulanabilir.
Uygulanacak
müeyyideler, firmanın uyarılması hariç, Resmi Gazete'de yayımlanır.
Yürürlükten
Kalkan Hükümler
Madde
6 -
24/1/1995 tarihli ve 95/6489 sayılı Kararnamenin eki Dış Ticarette
Standardizasyon Rejimi Kararı yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici
Madde 1 -
Bu Kararın yürürlüğe girdiği tarihe kadar başlamış bulunan ithalat ve ihracat
işlemlerine, aksine bir hüküm olmadıkça, ilgili bulundukları Dış Ticarette
Standardizasyon Rejimi Kararı çerçevesinde devam edilir. Bu Kararın lehte olan
hükümleri başlamış olan ithalat ve ihracat işlemlerine de uygulanır. Buna ait
esaslar Yönetmelikle belirlenir.
Yürürlük
Madde
7 - Bu
Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde
8 - Bu
Kararı Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.