Sivil Hava Meydanları, Limanlar ve Sınır Kapılarında Güvenliğin sağlanması, görev ve hizmetlerin yürütülmesi hakkında yönetmeliğin yayımlanmasına dair karar
SİVİL HAVA
MEYDANLARI, LİMANLAR VE SINIR KAPILARINDA GÜVENLİĞİN SAĞLANMASI, GÖREV VE
HİZMETLERİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK
Bakanlar
Kurulu Karar Sayısı: 97/9707
Bakanlar Kurulundan: R.G Tarihi:14.08.1997 R.G. Sayısı: 23080
Tasarruflu
Yazılar 1 2 3
Genel Havacılık
Hava Taşımacılığına İlişkin Güvenlik Tedbirleri Hakkında Yönetmelik
ü Valinin görev, yetki ve
sorumlulukları Madde 5-
ü Valinin yetki devri Madde 6-
ü Arama yetkisi Madde
8-
ü Disiplin kovuşturması Madde 11-
ü Soruşturma ve görevden
uzaklaştırma Madde 13-
ü Muayene ve kontrol usulleri Madde 22-
ü VİP salonları Madde
26-
ü Limanlarda alınacak tedbirler Madde 30-
ü Sınır görüşmeleri Madde 36-
Ekli "Sivil Hava Meydanları, Limanlar ve Sınır
Kapılarında Güvenliğin Sağlanması, Görev ve Hizmetlerin Yürütülmesi Hakkında
Yönetmelik"in yürürlüğe konulması; İçişleri Bakanlığı'nın 22/7/1997
tarihli ve 5322 sayılı yazısı üzerine, 5442
sayılı İl İdaresi Kanununun Ek
1 inci maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 25/7/1997 tarihinde
kararlaştırılmıştır.
BİRİNCİ
BÖLÜM
Genel
Hükümler
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmelik, sivil hava
meydanlarında, limanlarda ve sınır kapılarında güvenlik ve diğer hizmetlerin
tek otoritenin yönetimi altında düzenli, sürekli ve etkin bir biçimde yerine
getirilmesi, sivil hava meydanlarında ve limanlarda
Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO), Avrupa Sivil Havacılık Konferansı
(ECAC) ve Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO)[1] tarafından belirlenen
güvenlik önlemlerinin alınması, sivil hava meydanları, limanlar ve sınır
kapılarında görevli kuruluşlar arasında koordinasyon ve işbirliğinin
sağlanmasında mülki idare amirlerinin görev, yetki ve sorumluluklarının
belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, sivil hava
meydanlarında, limanlarda ve sınır kapılarında genel güvenliğin sağlanmasını,
buralara giriş çıkışların düzenlenmesini, görevli kuruluşların teknik
nitelikteki hizmetleri ile ticari faaliyetleri hariç, görev ve hizmetlerinin
denetimini, bunlar arasında işbirliği ve koordinasyonun sağlanmasını, vali ve
görevlendirilen mülki idare amirlerinin bu konulardaki görev, yetki ve
sorumluluklarını kapsar.
Hukuki dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik, 5442
sayılı İl İdaresi Kanununun Ek 1 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen:
a) Sivil hava meydanı;
karada ve su üzerinde hava araçlarının kalkması ve inmesi için özel olarak
hazırlanmış, hava araçlarının bakım ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına,
yolcu ve yük alınmasına, verilmesine elverişli tesisler bulunan yerleri,
b) Limanlar; deniz
limanlarındaki giriş çıkış kapılarını,
c) Sınır kapıları; karayolu
sınır kapılarını,
ç) Vali; sivil hava
meydanlarının, limanların ve sınır kapılarının bulunduğu illerin valilerini,
d) Bakanlık; sivil hava
meydanları, limanlar ve sınır kapılarında görev yapan kamu kurum ve
kuruluşlarının bağlı ve/veya ilgili bulunduğu bakanlığı,
e) Genel müdürlük, kurum ve
kuruluş; sivil hava meydanları, limanlar ve sınır kapılarında görev yapan kamu
kurum ve kuruluşlarının bağlı olduğu, genel bütçeye tabi, katma bütçeli veya
kamu iktisadi teşebbüsü olarak kurulmuş genel müdürlükleri veya benzeri kurum
ve kuruluşları,
f) Mülki idare amiri; sivil
hava meydanları, limanlar ve sınır kapılarında ilgili vali tarafından 5442
sayılı Kanun gereğince görevlendirilen vali yardımcıları ile kaymakamları,
g) (ICAO); Uluslararası
Sivil Havacılık Örgütü'nü,
h) (ECAC); Avrupa Sivil
Havacılık Konferansı'nı,
ı) (IMO): Uluslararası
Denizcilik Örgütünü, (27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 9173 Karar ile eklenmiştir)
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Görev
Yetki ve Sorumluluklar
Valinin görev, yetki ve
sorumlulukları
Madde 5- Vali, bu Yönetmelik
kapsamına giren yerlerdeki kuruluşların teknik nitelikteki hizmetleri ile
ticari faaliyetleri dışındaki görev ve hizmetlerinin Yönetmelikte öngörülen
biçim ve ölçüde yerine getirilmesi amacıyla;
a) Hizmetlerin düzenli,
etkin ve verimli bir biçimde yürütülmesi için görevli kuruluşlar arasında
işbirliği ve koordinasyonu sağlamak ve denetlemekle,
b) Sivil hava meydanlarında,
limanlarda ve sınır kapılarında gerekli güvenlik önlemlerini almak, özel ve
genel kolluk kuvvetlerinin tam bir işbirliği halinde çalışmalarını temin etmek
ve uygulamaları denetlemekle,
c) Sivil hava meydanları,
limanlar ve sınır kapılarında giriş ve çıkışların düzenli bir şekilde
yapılması, can ve mal güvenliğinin sağlanması, muhtemel yasadışı eylemlere
karşı gerekli tertip ve tedbirlerin alınması, yolcu ve eşya trafiğinin güven
içinde yürütülmesi amacıyla gerekli önlemleri almak, aldırmak ve denetlemekle,
ç) Hizmetlerle ilgili
yatırımların zamanında gerçekleştirilmesi için gerekli gördüğü önlemleri
belirlemek ve bunların uygulanması için ilgili bakanlık ve kuruluşlara
önerilerde bulunmakla,
d) (ICAO) (ECAC) ve (IMO)[2] tarafından belirlenen
güvenlik önlemleri başta olmak üzere, Türkiye'nin katıldığı uluslararası sivil
havacılık ve limanlar ile[3] ilgili sözleşmelerle, ikili
hava ulaştırma anlaşmaları ve uluslararası diğer anlaşma ve belgelerin
gereklerini takip etmekle,
e) Genel güvenlik, sivil
havacılık, sınır ve limanlarla ilgili mevzuat ile Başbakanlık, bakanlık
genelgeleri ve güvenlik talimatları, yetkili kurumların düzenlediği teftiş,
inceleme ve değerlendirme raporlarında belirtilen eksiklik ve önerileri
değerlendirmek ve izlemekle,
f) Basın ve yayın
kuruluşları ile ilişkileri, hizmet gerekleri ve genel güvenlik ilkeleri
çerçevesinde belli esaslara bağlamakla,
g) Uluslararası nitelikteki
kuruluşları temsil eden kişi ve kuruluşların sahadaki temas ve incelemelerini;
güvenlik, verimlilik ve karşılıklılık çerçevesinde takip etmekle,
h) Protokol kurallarını,
karşılama ve uğurlamaları, ilgili mevzuat, Başbakanlık genelgeleri, uygulanan
teamül ve diğer talimatlar çerçevesinde uygulanmasını sağlamakla,
ı) Resmi ve özel kuruluşlara
bağlı personelin uluslararası standartlara uygun Milli Sivil Havacılık Güvenlik
Programı ve Milli Sivil Havacılık Güvenliği Eğitim Programında belirtilen
eğitimlerini sağlamakla,
i) Sivil hava meydanları,
limanlar ve sınır kapılarında meydana gelecek muhtemel olaylara karşı güvenlik
talimatı, muhtemel harekat tarzı planı, acil durum planı, yasadışı müdahale
eylemlerine karşı yapılacak işlemler yönergesi ile yangın-kaza-kırımlara karşı
yapılacak işlemlere dair yönerge ve talimatları ilgili kamu kurum ve
kuruluşları ile koordine ederek hazırlatmak ve bunların yürürlüğünü takip
etmekle,
görevli, yetkili ve
sorumludur.
Valinin
yetki devri
Madde 6- Vali, bu Yönetmelikle
kendisine verilen yetkileri sivil hava meydanı, liman ve sınır kapılarında 5442
sayılı Kanun kapsamında mülki idare amiri sıfatıyla sürekli olarak
görevlendireceği vali yardımcısına veya kaymakama devredebilir.
Vali, mülki idare amirine devrettiği yetkilerin
ilgili mevzuat ile bu Yönetmeliğin amacına uygun olarak kullanılmasını ve
işlerin yürütülmesini izlemek, gözetlemek ve denetlemekle yükümlüdür.
Vali devrettiği yetkileri ve
mülki idare amirlerine tanınan diğer yetkileri gerektiğinde bizzat kullanır.
Bu yerlerde, mülki idare
amirinin izin, hastalık gibi nedenlerle görevinde bulunamaması ya da henüz
görevlendirilmemiş olması halinde vali tarafından mülki İdare hizmetleri
sınıfından bir vekil tayin edilir.
Giriş çıkışlar ve giriş
kartları
Madde 7- Sivil hava meydanlarında,
limanlarda ve sınır kapılarında görevli resmi ve özel kuruluşlara bağlı tüm
personel ile araçlar için verilecek giriş kartları emniyet birimlerince gerekli
güvenlik tahkikatı yapıldıktan ve Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü uhdesindeki[4] Kaçakçılık Bilgi
Bankasından sorulduktan ve ilgili birimce tanzim edildikten sonra mülki idare
amirliklerince onaylanarak verilir.
Düzenlenecek giriş kartlarının çeşitleri, veriliş
şekli, değiştirilmesi, iptali, diğer giriş çıkışlar, park yerleri ve her türlü
trafik düzenlemeleri ile sair hususlara ilişkin esaslar ilgili birimlerin
görüşü alınarak mülki idare amirlerince hazırlanıp vali tarafından onaylanarak
yürürlüğe girecek yönergelerle belirlenir.
Arama
yetkisi
Madde 8- Mülki İdare amiri, genel
güvenlik ve kamu düzeni bakımından gerekli gördüğü hallerde; sivil hava
meydanlarında, limanlarda ve sınır kapılarında, 5442
sayılı Kanununun Ek 1 inci maddesi çerçevesinde binaları, uçakları,
helikopterleri, gemileri ve her türlü deniz ve kara taşıtlarını, giren çıkan
yolcular ile buralarda görevli kamu ve özel kuruluşların tüm personelinin
üstlerini, araçlarını ve eşyalarını aratmaya yetkilidir. Bu aramada gümrük
mevzuatı ile ilgili mühürlerin sökülmesi gerekiyorsa ilgili kuruluşların da
katılımı sağlanır.
Arama emri, aramanın kimler
tarafından yapılacağı belirtilmek kaydıyla ve yazılı olarak verilir. Acil
durumlarda sözlü olarak verilen emir derhal yerine getirilir ve bu emir en kısa
zamanda yazı ile teyit edilir. Aramalar gümrüklü alanlarda gümrük ve gümrük
muhafaza diğer sahalarda ise kolluk görevlileri tarafından yapılır.
21/3/2007 tarihli ve 5607
sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ile 27/10/1999 tarihli ve 4458
sayılı Gümrük Kanunundaki hükümler saklıdır. (27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 9173 Karar
ile değişik)[5]
Haber İletme ve yardımlaşma
Madde 9- Gerekli tedbirlerin
zamanında alınması amacıyla emniyet, Jandarma, Jandarma ve Kara Kuvvetleri
komutanlıklarına bağlı sınır birlikleri, sahil güvenlik, gümrük, gümrük
muhafaza ve diğer kamu kuruluşları elde ettikleri bilgileri kendi görev
alanında değerlendirerek gereğini yapmakla birlikte, ilgili birimlere ve mülki
idare amirine hemen iletmek ve varsa mülki idare amirinin, emirlerine göre
hareket etmekle yükümlüdür.
Kuruluşlar, bu çerçevede ve diğer hizmetlerle ilgili
olarak mülki idare amirinin talebi üzerine, mevzuatla verilen görevleri
aksatmayacak şekilde birbirlerine geçici olarak personel, araç ve gereç yardımı
yaparlar. Ancak bu şekilde görevlendirilen personel görevlendirildiği birim
amirinin sevk ve idaresinde istihdam edilir.
Mülki İdare amirinin
değerlendirmesi
Madde 10- Mülki İdare amiri, hizmet
kuruluşlarının amir ve memurları hakkında, sicil raporu verilmesinde, yükselme
ve atamalarda gözönünde tutulmak üzere, değerlendirme raporu düzenler. Bu
raporlar ilgili bakanlık, vali, kurum ve kuruluşlara gönderilir.
Disiplin
kovuşturması
Madde 11- Mülki idare amiri, gerekli
gördüğü hallerde, sivil hava meydanlarında, limanlarda ve sınır kapılarında
görevli amir ve memur hakkında disiplin mevzuatına, işçi veya diğer personel
hakkında ise tabi oldukları mevzuata göre işlem yapılmasını ilgili kamu kurum
ve kuruluşlarına bildirir.
Kuruluşlar yapılan
kovuşturma sonucunda tanzim edilen raporu ve yapılan işlem sonucunu en kısa
zamanda ilgili mülki idare amirlerine bildirmekle yükümlüdür. Mülki idare
amiri, gerekirse disiplin kovuşturması yapabilir, uyarma ve kınama cezası
verebilir. Mülki idare amirine göre vali bir üst disiplin amiridir. Mülki İdare
amirince verilen cezalara karşı valiye itiraz edilebilir.
Takdirname ve ödül
Madde 12- Mülki İdare amiri,
görevinde olağanüstü gayret ve çalışması ile başarı sağlayanlardan 657
sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olanlara takdirname verebilir. Verilen
takdirnameler sicile geçer. Gerekli gördüklerinin ödüllendirilmesi için ilgili
kuruluşlara öneride bulunur. 657 sayılı Kanuna tabi olmayan personelin, özel
yasaları gereği ödüllendirilmelerini kendi kuruluşlarından ister.
Soruşturma
ve görevden uzaklaştırma
Madde 13- Mülki idare amiri, hizmet
kuruluşlarında görevli amir ve memurlar hakkında soruşturma açmaya,
soruşturmaları bizzat yapmaya veya yaptırmaya, bu amaçla ilgili bakanlık veya
kurum ve kuruluşlardan denetim elemanı istemeye, memurların yargılanmaları
usulüne tabi olmayanların evrakını doğrudan adli mercilere intikal ettirmeye
yetkilidir.
Hizmetin gerektirdiği
hallerde, görev başında kalmalarında sakınca görülen birinci derecede amir
düzeyindeki personel valinin muvafakatı ile, diğerleri resen olmak üzere, mülki
idare amirince görevden uzaklaştırılır. Uzaklaştırma işlemleri valiliklerce ilgili
bakanlık veya kurum ve kuruluşlara bildirilir.
İzin
Madde 14- Mülki İdare amiri, görev ve
yetki alanı içinde bulunan kuruluşların bu yerlerdeki en büyük amirlerinin
yıllık izinlerinin kullanma zamanı hakkında görüş bildirmeye ve mazeret izni
vermeye; ilgili amirin görüşünü alarak diğer personele mazeret izni vermeye
yetkilidir.
Yazışmalar
Madde 15- Bakanlıklar, kurum ve
kuruluşlar bu yerlerdeki kuruluşları ile yazışmalarını mülki idare amirliği
aracılığı ile yaparlar.
Yönetmelik kapsamındaki
alanlarda hizmet veren kamu kurum ve kuruluşlarının kendi aralarında
yapacakları yazışmalarda da bu usule uyulur. Teknik, istatistiki, mali ve
ticari konularda doğrudan yazışma yapılır.
Gerektiğinde hangi konuların
bu mahiyette olduğu valiliğin görüşü alınmak suretiyle ilgili bakanlıkca tespit
olunur.
Yatırımlar
Madde 16- Bu Yönetmelik kapsamına
giren yerlerde yapılacak yatırımların her safhasında valiye bilgi verilir.
Mülki idare amirleri yatırım
faaliyetlerini takip etmeye ve görüş bildirmeye yetkilidirler. Gerekli hallerde
ilgili kuruluşlardan yatırımların hızlandırılması yönünde tedbir alınmasını
isteyebilirler.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Güvenlik
Tertip ve Tedbirleri
Güvenlik tedbirleri
Madde 17- Mülki İdare amiri, kamu ve
özel sektöre ait havaalanlarında (ICAO), (ECAC) ve (IMO)[6] tarafından belirlenen
güvenlik önlemlerinin alınması, havaalanları, limanlar ve sınır kapılarında can
ve mal güvenliğinin sağlanması, yolcu ve eşya trafiğinin güvenlik içinde
yürütülmesi, yasadışı müdahale, yangın ve diğer tehlikelere karşı korunması amacıyla
gerekli tedbirleri alır, aldırır ve denetler.
Bu görevin yerine
getirilmesinde, Maliye, Sağlık, Ulaştırma, Turizm bakanlıkları ile Gümrük
Müsteşarlığı, İçişleri Bakanlığı ve mülki idare amirlerine gereken desteği
sağlar ve işbirliğinde bulunur.
Merkez Güvenlik Kurulu
Madde 18- Ülke genelinde kamu ve özel sektöre ait
sivil havaalanları, limanlar ve sınır kapılarında güvenlik stratejilerini
belirlemek, koordinasyonunu ve uygulanmasını takip etmek amacıyla İçişleri
Bakanınca görevlendirilecek Bakan Yardımcısının başkanlığında; Bakanlarınca
görevlendirilecek Dışişleri Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ve
Ticaret Bakanlığı Bakan Yardımcıları, Emniyet Genel Müdürü, Jandarma Genel
Komutanı, Sahil Güvenlik Komutanı, Gümrükler Genel Müdürü, Gümrükler Muhafaza
Genel Müdürü, Sivil Havacılık Genel Müdürü, Devlet Hava Meydanları İşletmesi
Genel Müdürü, Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürü, Denizcilik Genel
Müdürü, Göç İdaresi Başkanı ve İller İdaresi Genel Müdüründen oluşan "Merkez
Güvenlik Kurulu" oluşturulur. Bu Kurul yılda iki defa toplanır. Kurul,
gerektiğinde Kurul Başkanının daveti üzerine yılda ikiden fazla da
toplanabilir. (27.11.2024 /
32735 sayılı R.G. 9173 Karar ile değişik)[7]
Kurul'a gerektiğinde konuyla ilgili kamu ve özel
kuruluş temsilcileri çağrılabilir. Kurul'un sekretarya hizmetleri Göç İdaresi
Başkanlığı tarafından[8]
yerine getirilir. Kurul'da alınan kararlar ilgili kuruluşlara gönderilir.
Tespit edilen eksiklik ve aksaklıklar ivedilikle giderilir.
Merkez Güvenlik Kurul'u
sivil hava alanları, limanlar ve sınır kapıları için ayrı ayrı olarak da
oluşturulabilir.
Güvenlik Komisyonu
Madde 19- Sivil havaalanları,
limanlar ve sınır kapılarında güvenlik tedbir ve tertiplerinin geliştirilmesi
ve uygulanması; yürütülen güvenlik eğitim ve denetim hizmetleri ile ilgili
uygulanan tedbirleri, görülen aksaklık ve eksiklikleri görüşmek üzere mülki
idare amirinin başkanlığında, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Ticaret
Bakanlığı, emniyet, jandarma, göç, sağlık kuruluşlarının ve limanlarda Sahil
Güvenlik Komutanlığı ve Bölge Liman Başkanlığı/Liman Başkanlığı temsilcilerinin
katılımı ile "Güvenlik Komisyonu" oluşturulur. Dışişleri Bakanlığının yurt içi
temsilciliği bulunan bölgelerde mülki idare amiri tarafından komisyon
toplantılarına ilgili temsilci de davet edilir. Kurul her ay toplanır.
Sekretarya görevi, il göç idaresi müdürlüğünce yerine getirilir. (27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 9173 Karar
ile değişik)[9]
Acil durumlarda bu komisyon kriz yönetim merkezi
olarak da görev yapar. Gerektiğinde konuyla ilgili kamu ve özel kuruluş
temsilcileri komisyona çağrılır.
Toplantıda alınan kararlar,
görülen eksiklik ve aksaklıklar ilgili kuruluşlara bildirilir ve kuruluşlar
gereğini ivedilikle yerine getirirler.
Güvenlik kuvvetlerinin
koordinasyonu
Madde 20- Mülki idare amiri,
havaalanları, limanlar ve sınır kapılarında güvenlik görev ve sorumluluğunu,
genel kolluk kuvvetleri ve 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun
kapsamında izin verilen özel güvenlik birimleri veya özel güvenlik şirketleri
ile[10] yerine getirir.
Havaalanları güvenliği
Madde 21- Sivil havaalanlarında
kanun dışı eylemlere karşı, yolcuların, mürettebatın, yer personelinin ve
halkın güvenliği için alınacak tedbirler, hizmetlerin düzen içinde ve süratle
yürütülmesine engel olmayacak şekilde düzenlenir.
Alınacak güvenlik tertip ve
tedbirleri (ICAO) ve (ECAC) tarafından belirlenen standartlar çerçevesinde her
havaalanının mahalli şartlarına ve eldeki imkanlara göre, maksadı en iyi
sağlayacak şekilde düzenlenir ve geliştirilir.
Yolcuların, bagajların,
yolcu beraberindeki eşyaların kontrol ve denetimden geçirilmesini sağlayacak,
silah, patlayıcı madde ve uçak için tehlike arzeden maddelerin havaalanı
sınırları içerisine ve uçağa girişini önleyecek, caydıracak, muhtemel saldırıyı
uçağa ulaşmadan ortaya çıkaracak tedbirler alınır.
Havayoluyla, paket, yük ve kargo nakleden posta
idareleri, kargo şirketleri ve ilgili kuruluşlar; patlayıcı madde, silah ve
uçuş güvenliğini tehlikeye düşürecek maddelerin, eşya ve paketlerin uçaklara
yüklenmesine ve girmesine meydan vermeyecek tedbirleri alırlar.
Muayene
ve kontrol usulleri
Madde 22- Yolcuların ve kabin
bagajlarının kargo, posta paketi ve uçağa verilen yüklerin kontrolünde; metal,
el ve kapı dedektörleri, röntgen cihazları, düşük basınçlı hücre, koklama
dedektörleri (patlayıcı, uyuşturucu) ve köpek kullanılır. Gerektiğinde paketler
açtırılarak elle arama yapılır veya 24 saat beklemeye alınır. Gerekli
görüldüğünde uçak başında sahiplerince gösterilmesi sağlanır. Sahipsiz bagajlar
uçağa alınmaz.
Arama için kullanılan teknik
ve elektronik cihazların temini, bagaj, paket ve kargoları kabul eden
kuruluşlara aittir.
Uçağa geçiş kontrolleri
Madde 23- Uçağa biniş kartı ile uçağa
binen yolcu sayısı arasında mutabakat sağlanır. Terminal ve uçağa giriş
kontrollerinde kuyruk teşkiline, yolcuların rahat ve huzurunun gereksiz yere
bozulmasına meydan vermeyecek tedbirler alınır.
Transit ve transfer yolcular
ile bunların bagajlarının diğerleri ile karışmaması için gümrük muhafaza
idaresince gerekli tedbirler alınır. Güvenliğin gerektirdiği ve benzeri acil
hallerde yolcuların eşyaları ile uçağı boşaltmaları ve uçağın aranması istenebilir.
Bu arama, uçak mürettebatı veya bir pilot eşliğinde yapılır. Uçakta kalan
yolcuların eşyalarını belirlemeleri istenir. Mevcut olmayan yolculara ait
eşyalar uçaktan indirilir ve aramaya tabi tutulur. Uçaklara yüklenen uçuş
doküman çantaları, ikram malzemeleri ve uçakta yolculara satılmak üzere alınmış
olan gümrüksüz maddeler hazırlanma ve uçağa giriş safhasında güvenlik
kontrolünden geçirilir. Yetkisiz kişilerin bagajlara ve kargo maddelerine
ulaşmasına ve sabotaj cihaz ve düzenleri yerleştirilmesine imkan vermeyecek
tedbirler alınır.
Güvenlikle ilgili diğer
hususlar
Madde 24- Havaalanlarının karaya,
denize ve havaya[11] dönük bölümlerinde
güvenlik, mülki idare amiri tarafından sağlanır. Ancak havaya dönük
bölümlerinde uçuş güvenliği (ICAO) ve (ECAC) kurallarına göre uçuş tarifeleri,
slot uygulamaları, havaalanlarında zorunlu tadilat ve düzenlemelerin yapılması,
fiziki engellerin tesisi, diğer engeller ile yetkisiz kişilerin geçişini
önleyecek tesislerin yapılması Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı[12] tarafından yerine
getirilir.
Uçak güvenliği
Madde 25- Uçakların güvenliğinde
temel sorumluluk işletmeciye aittir. Yetkisiz kişilerin uçağa yaklaşmasını
önleyecek tedbirler ise ilgili güvenlik birimince alınır.
Uçaklar, patlayıcı madde
yerleştirilmesi ihtimaline karşı, yetkili teknisyenler, patlayıcı uzmanları
veya uçak özel güvenlik hizmet ve denetimi veren kuruluşlar tarafından uygun
zamanlarda önceden hazırlanmış kontrol listelerine göre aramaya tabi tutulur.
Uçak park yerleri
aydınlatılır, mümkünse kapalı devre TV sistemi ile gözetlemeye alınır.
VİP
salonları
Madde 26- VİP salonlarına,
Başbakanlıkça belirlenen esaslara uymayan kişilerin alınması önlenir. Buradan
faydalananlar ve bagajları teknik cihazlarla kontrol edilir. Üzerinde silah
bulunanların silahlarını inişte almak üzere görevlilere teslim etmeleri
zorunludur.
Karşılayıcı ve uğurlayıcılar
Madde 27- Karşılayıcı ve
uğurlayıcıların terminale alınmaması esastır. Havaalanına girişlerde
karşılayıcı ve uğurlayıcı bölümü bulunmayan havaalanlarında gerekli kontroller
yapılmak kaydıyla terminale alınabilirler. Görevlilerin dışında karşılayıcı ve
uğurlayıcıların aprona geçmesi kesinlikle önlenir.
Alınan tedbirlerin denetimi
Madde 28- Havaalanlarında alınan tüm
tertip ve tedbirler 2920 sayılı
Türk Sivil Havacılık Kanunu, (ICAO) ile (ECAC) kural ve standartlarına uygun
olarak yerine getirilir.
Bu kurallara uyulup
uyulmadığı, İçişleri Bakanlığı ve Ulaştırma Bakanlığınca denetlenir.
Güvenlik Eğitim, Araştırma
ve Denetleme Birimi
Madde 29- Sivil hava meydanlarında
görev yapan güvenlik personeli başta olmak üzere hava meydanlarındaki kamu ve
özel sektöre ait kurum ve kuruluşlarda görev yapan her seviyedeki personelin
(ICAO) ve (ECAC) ile Milli Sivil Havacılık Eğitim Programının öngördüğü standartlarda
eğitimlerini sağlamak, hava meydanlarında alınan güvenlik tertip ve
tedbirlerini denetlemek, araştırmak ve geliştirmek üzere mülki idare amirine
bağlı Güvenlik, Eğitim, Araştırma ve Denetleme Birimi oluşturulur.
Güvenlik, Eğitim, Araştırma
ve Denetleme Biriminde Devlet Hava Meydanları İşletmesi Baş Müdürlüğü, Hava
Meydanı Emniyet Koruma Şube Müdürlüğü ve Gümrük Müdürlüğü tarafından yeteri
kadar uzman görevlendirilir. Gerektiği hallerde diğer kamu ve özel sektöre ait
kuruluşlardan temsilci görevlendirilebilir.
Güvenlik, Eğitim Araştırma
ve Denetleme Birimi oluşturulamayan hava meydanlarında eğitim ve denetleme
görevleri Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programı gereğince oluşturulan Eğitim,
Araştırma ve Denetleme Uzmanları Kurulu tarafından yerine getirilir.
Limanlarda
alınacak tedbirler
Madde 30- Limanlarda hertürlü
güvenlik tertip ve tedbirleri ilgili mevzuat ile vali tarafından verilecek emir
ve talimatlara göre görevlendirilen mülki idare amiri tarafından alınır.
Mülki İdare amiri bu
tedbirleri, kolluk kuvvetleri ve özel güvenlik birimleri ile alır ve aldırır.
Güvenlik için gerekli teknik
ve elektronik cihazlar, mülki idare amirinin vasıtasıyla ilgili genel kolluk
kuvvetlerinin[13] görüşü alınarak limanı
işleten kurum ve kuruluş tarafından temin edilir.
Mülki idare amiri yolcu ve
eşya naklinin güvenlik içinde yapılması için gerekli tedbirleri alır, aldırır
ve denetler; gördüğü eksiklik ve aksaklıkları ilgili kuruluşlara bildirir ve en
kısa zamanda giderir.
Limanlardaki güvenlik
makamları
Madde 31- Limanlarda, karada alınacak
güvenlik tedbirleri polis, jandarma, gümrük muhafaza ve özel güvenlik
görevlileri[14]; denizde alınacak tedbirler
ise Sahil Güvenlik Komutanlığı, deniz polisi, gümrük muhafaza idaresi ve özel
güvenlik görevlileri[15] aracılığı ile alınır.
Sınır kapılarında alınacak
tedbirler
Madde 32- Ülkemize giriş ve çıkış
yapılan sınır kapılarında, ülkemiz ve vatandaşlarımızın can, mal ve sağlığına
zarar verecek her türlü maddenin girmesini ve çıkmasını önleyecek tedbirler
alınır. Bu tedbirler mülki idare amiri tarafından, buralarda görevli ilgili
kuruluşlarla koordine edilerek, yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre yerine
getirilir. Yasadışı yollarla yurt dışına çıkış ve yurda girişler önlenir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli
Hükümler
Yardımcı personel ve büro
hizmetleri
Madde 33- Mülki idare amirlerine
yardımcı olmak ve büro hizmetlerini yürütmek üzere gerekli personel kadroları
ile büronun demirbaş, kırtasiye ve benzeri ihtiyaçları valinin talebi üzerine
sivil hava meydanlarında Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünce,
limanlarda Bölge Liman Başkanlığı/Liman Başkanlığınca[16], sınır kapılarında ise
gümrük idaresinin bağlı olduğu bakanlıkca karşılanır.
Mülki idare amirinin taşıt
ve lojman ihtiyacı İçişleri Bakanlığınca karşılanır.
İstisnai hizmetler
Madde 34- Sivil hava meydanlarında,
limanlarda ve sınır kapılarında görevli kuruluşların işletmecilik bakımından
özellik arzeden ve teknik nitelikli hizmetleri bu Yönetmelik hükümlerine tabi
olmaksızın kuruluşların özel mevzuatları uyarınca ilgili bakanlıkların, genel
müdürlüklerin ve kuruluşların görevlilerince yerine getirilir. Gümrüklü saha
içinde yer alsalar dahi birden fazla il ile bağlantılı olarak görev yapan
bölgesel kuruluşların bu mahiyetteki hizmetleri açısından bu Yönetmelik
hükümleri uygulanmaz.
Hizmet veren kamu kuruluşlarının çalışma saatleri,
mülki idare amirinin görüşü alınarak düzenlenir.
İhtiyaçların bildirilmesi
Madde 35- Mülki idare amiri,
hizmetlerin yoğunlaştığı dönemlerde ilgili bakanlık ve kurumlara ek personel,
ödenek ve geçici personel ihtiyaçlarını bildirir. Bu istekler öncelikle
değerlendirilerek yerine getirilir. Sivil hava meydanı, liman ve sınır
kapılarında hizmetlerin güvenliği, verimliliği ve etkinliği bağlamında mülki
idare amirinin gerekli gördüğü düzenleme, personel, araç gereç konularına
ilişkin istek, dilek ve önerileri ilgili bakanlık, genel müdürlük ve
kuruluşlarca öncelikle değerlendirilir.
Değerlendirme sonucu
konusuna göre, valiliğe veya mülki idare amirine bildirilir.
Sınır
görüşmeleri
Madde 36- Komşu ülkelerden
Türkiye'ye giriş çıkış yapacak olan yolcuların, hudut komisyonlarına intikali
gerekmeyen boyutta olan ve halledilebilecek sorunları mülki idare amirine
bildirilir. Sorunun çözümüne ilişkin olarak mülki idare amirinin vereceği
talimata göre hareket edilir.
Uygulama düzeni
Madde 37- Bu Yönetmelik maddelerinin
uygulanmasını detaylandırmak amacıyla, mülki idare amirleri ilgili
bakanlıkların görüşünü almak suretiyle birden fazla yönerge veya genelge
çıkarabilirler. Çıkarılan metinlerin birer örneği ilgili bakanlık ve kurumlara
gönderilir.
Kaldırılan hükümler
Madde 38- 21/12/1981 tarihli ve
8/4018 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan "Sivil Hava
Meydanları, Limanlar ve Sınır Kapılarında Görev ve Hizmetlerin Yürütülmesi
Hakkında Yönetmelik", 21/1/1988 tarihli ve 88/12526 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan "Havaalanlarında Alınacak Güvenlik Tertip ve
Tedbirleri Yönetmeliği" ve 28/4/1989 tarihli ve 89/14080 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan "Sınır Kapıları ve Gümrük Sahaları
İçinde Uyulacak Esaslara Dair Yönetmelik" yürürlükten kaldırılmıştır.
EK MADDE 1- Mevzuatta, 14/10/1983 tarihli ve 2920
sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 40 inci maddesinde düzenlenen Milli Sivil
Havacılık Güvenlik Kurulu'na yapılmış olan atıflar bu Yönetmeliğin 18 inci
maddesinde düzenlenen Merkez Güvenlik Kurulu'na yapılmış sayılır. (14.02.2019 tarih
ve 30686 Sayılı R.G. CK 756 ile eklenmiştir)
Yürürlük
Madde 39- Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 40- Bu Yönetmelik hükümlerini Cumhurbaşkanı[17] yürütür.
[1] "sivil hava meydanlarında Uluslararası Sivil Havacılık
Örgütü (ICAO) ve Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC)" ibaresi "sivil hava
meydanlarında ve limanlarda Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO), Avrupa
Sivil Havacılık Konferansı (ECAC) ve Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO)"
olarak 27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 9173 Karar ile
değiştirilmiştir.
[2] ve (ECAC)" ibaresi "(ECAC) ve (IMO)" olarak 27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 9173 Karar ile
değiştirilmiştir.
[3] "sivil havacılıkla" ibaresi "sivil havacılık ve
limanlar ile" olarak 27.11.2024 / 32735 sayılı R.G.
9173 Karar ile değiştirilmiştir.
[4] "Kaçakçılık, İstihbarat ve Narkotik Daire
Başkanlığındaki" ibaresi "uhdesindeki" olarak 27.11.2024
/ 32735 sayılı R.G. 9173 Karar ile değiştirilmiştir.
[5] Mülga: 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair
Kanun ile 1615 sayılı Gümrük Kanunundaki hükümler saklıdır.
[6] "(ICAO) ve (ECAC)" ibaresi "(ICAO), (ECAC) ve (IMO)"
olarak 27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 9173 Karar ile
değiştirilmiştir.
[7] Mülga: Ülke genelinde kamu ve özel sektöre ait sivil
havalanları, limanlar ve sınır kapılarında güvenlik stratejilerini belirlemek,
koordinasyonunu ve uygulanmasını takip etmek amacıyla İçişleri Bakanınca
görevlendirilecek Bakan Yardımcısının başkanlığında; Bakanlarınca
görevlendirilecek Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı Bakan
Yardımcıları, Emniyet Genel Müdürü, Jandarma Genel Komutanı, Gümrükler Genel
Müdürü, Gümrükler Muhafaza Genel Müdürü, Sivil Havacılık Genel Müdürü, Devlet
Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürü ve İller İdaresi Genel Müdüründen oluşan
"Merkez Güvenlik Kurulu" oluşturulur. Kurul 2 ayda bir veya gerekli hallerde
daha sık toplanır. (14.02.2019 tarih ve 30686 Sayılı R.G. CK 756 ile değişik)
[8] "sekreterya hizmetleri Emniyet Genel Müdürlüğü
tarafından" ibaresi "sekretarya hizmetleri Göç İdaresi Başkanlığı tarafından"
olarak 27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 9173 Karar ile
değiştirilmiştir.
[9] Mülga: Sivil havaalanları, limanlar ve sınır
kapılarında güvenlik tedbir ve tertiplerinin geliştirilmesi ve uygulanması;
yürütülen güvenlik eğitim ve denetim hizmetleri ile ilgili uygulanan
tedbirleri, görülen aksaklık ve eksiklikleri görüşmek üzere mülki idare
amirinin başkanlığında, Ulaştırma Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı, emniyet,
jandarma, sağlık kuruluşlarının ve limanlarda Denizcilik Müsteşarlığının
temsilcilerinin katılımı ile "Güvenlik Komisyonu" oluşturulur. Kurul
her ay toplanır. Sekreterya görevi, koruma şube müdürlüğü veya büro amirliğince
yerine getirilir.
[10] "özel güvenlik teşkilatıyla" ibaresi "10/6/2004
tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamında izin
verilen özel güvenlik birimleri veya özel güvenlik şirketleri ile" olarak 27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 9173 Karar ile
değiştirilmiştir.
[11] "karaya ve havaya" ibaresi "karaya, denize ve havaya"
olarak 27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 9173 Karar ile
değiştirilmiştir.
[12] "Ulaştırma Bakanlığı" ibaresi "Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığı" olarak 27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 9173
Karar ile değiştirilmiştir.
[13] "Emniyet Genel Müdürlüğünün" ibaresi "mülki idare
amirinin vasıtasıyla ilgili genel kolluk kuvvetlerinin" olarak 27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 9173 Karar ile
değiştirilmiştir.
[14] "özel güvenlik personeli" ibaresi "özel güvenlik
görevlileri" olarak 27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 9173
Karar ile değiştirilmiştir.
[15] "deniz polisi ve gümrük muhafaza idaresi" ibaresi
"deniz polisi, gümrük muhafaza idaresi ve özel güvenlik görevlileri" olarak 27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 9173 Karar ile
değiştirilmiştir.
[16] "Denizcilik Müsteşarlığınca" ibaresi "Bölge Liman
Başkanlığı/Liman Başkanlığınca" olarak 27.11.2024 /
32735 sayılı R.G. 9173 Karar ile değiştirilmiştir.
[17] Mülga; "Bakanlar Kurulu"
ibaresi "Cumhurbaşkanı" şeklinde (14.02.2019 tarih ve 30686 Sayılı R.G. CK
756 ile değişik)