2000-7 5402.33 GTİP çeşitli ülkelere Damping uygulaması (Mülga)
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin
Tebliğ (2000/7)
010Tasarruflu Yazılar 1 2
Sonuç - Madde 44
2004/29
da atıf yapılmıştır.
2005-13
Tebliğ ile soruşturma açılmıştır[1]
21.12.2006 tarih ve 26383 sayılı
R.G. ile yayımlanan 2006/31
sayılı Tebliğ ile yeniden KESİN ÖNLEM alınmış olduğundan YÜRÜRLÜĞÜ
KALMAMIŞTIR.
BİRİNCİ KISIM
Genel İşlemler
Soruşturma
Madde 1- Yerli üretim dalı adına
hareket eden Suni ve Sentetik İplik Üreticileri Birliği'nin (SUSEB) müracaatı
üzerine Hindistan, Tayland, Güney Kore ve Çin Tayvanı menşeli "Poliesterlerden
tekstürize iplikler" için 4/3/1999 tarihli ve 23629 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 99/2 sayılı Tebliğ
ile başlatılan damping soruşturması, Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel
Müdürlüğü tarafından yürütülmüş ve tamamlanmıştır.
Kapsam
Madde 2- Bu tebliğ; 4067 sayılı
Kanunla onaylanan Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması Eki GATT 1994'ün VI
ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşma (Anti-Damping Anlaşması) ile 4412
sayılı Kanunla Değişik 3577 Sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Kanun, 30 Ekim 1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde
yürütülen damping soruşturmasının sonuclarını içermektedir.
Bilgi toplanması ve doğrulanması
Madde 3- Soruşturma açılış
tebliğinde, Türkiye'ye ihracat yapan firmaların kendilerini bildirmeleri için
15 günlük süre tanınmıştır. Ancak, taraflardan belirtilen süre içerisinde yanıt
alınamaması üzerine, konuya iyi niyetle yaklaşılarak, ihracatçılara 12 gün ek
süre verilmiştir. Bu çerçevede, ön soru formuna yanıt veren ve Türkiye'ye
soruşturma konusu ürünü ihraç ettiğini beyan eden firmalar şunlardır:
Hindistan: Reliance Industries Ltd., Modern Petrofils -A Unit
of Modern Syntex (I) Ltd., Indo Rama Synthetics (I) Ltd., JBF Industries Ltd.,
Welspun Syntex Ltd., DCL Polyesters Ltd., Rishab Special Yarns Ltd., Supertex
Industrıes Ltd., Rajasthan Polyesters Ltd., Raymond Synthetics Ltd., Akai Impex
Ltd., Parasrampuria Industries Ltd., Sarla Polyester Ltd.
Çin Tayvanı: Yi Jinn Industrial Co.Ltd., Lea Lea Enterprise
Co. Ltd., Far Eastern Textile Ltd., Chung Shing Textile Co. Ltd., Nan Ya
Plastics Corp., Zig Sheng Industrial Co. Ltd., The E-Hsin International
Corp.
Güney Kore: Hyosung Corporation, Han Kook Synthetics
Inc.
Tayland: Sunflag (Thailand) Ltd.
Hindistan ve Çin Tayvanı için Yönetmelik'in 27'nci maddesi
çerçevesinde firma bazında örnekleme yoluna gidilmiştir. Bu doğrultuda,
Hindistan'dan toplam ihracatın %68,1'ini gerçekleştiren Reliance, Modern
Petrofils, JBF ve Indo Rama firmaları; Çin Tayvanı'ndan toplam ihracatın
%95'ini gerçekleştiren Lea Lea ve Yi Jinn firmaları örneklemeye
seçilmiştir.
Hindistan'dan Welspun Syntex, DCL Polyesters, Rishab Special
Yarns, Supertex Industrıes, Rajasthan Polyesters, Raymond Synthetics, Akai
Impex, Parasrampuria Industries, Sarla Polyester; Çin Tayvanı'ndan Far Eastern
Textile, Chung Shing Textile, Nan Ya Plastics, Zig Sheng Industrial Co., The
E-Hsin International firmaları örneklemeye seçilmemiş ancak, işbirliğine gelmiş
olarak addedilmiştir.
Ön soru formuna yanıt veren üretici-ihracatçı firmalara,
maddenin yerli üreticilerine ve bilinen 75 ithalatçı firmaya Yönetmelik'in
21'inci maddesi hükümleri gereğince ilgili soru formları gönderilmiştir. Ancak,
örneklemeye başvurulduğu durumlarda soru formları yalnızca örnekleme
kapsamındaki firmalara gönderilmiştir.
Taraflara soru formlarını yanıtlamaları için posta süresi dahil
37 gün süre tanınmıştır. Söz konusu sürenin uzatılması yönünde zamanında gelen
makul talepler karşılanmıştır.
Soru formlarına yanıt veren firmalar aşağıda
sıralanmaktadır.
Hindistan: Reliance, Modern Petrofils, Indo Rama, JBF
Industries Ltd.
Çin Tayvanı: Yi Jinn Industrial Co. Ltd. ve Lea Lea
Enterprise Co. Ltd.
Tayland: Sunflag (Thailand) Ltd.
Güney Kore: -
Yerli üreticiler: Nergis Holding A.Ş., Korteks Mensucat
Sanayi ve Ticaret A.Ş., Sönmez Filament A.Ş., Polylen Sentetik İplik Sanayi
A.Ş., Polyteks Tekstil Sanayi Araştırma ve Eğitim A.Ş., Sifaş Sentetik İplik
Fabrikaları A.Ş., SASA Sun'i ve Sentetik Elyaf Sanayi A.Ş.
İthalatçı firmalar: 35 adet ithalatçı firma yanıt
vermiştir.
Indo Rama (Hindistan) firması yerinde doğrulama soruşturması
öncesinde bazı bilgileri zamanında Müsteşarlığa iletmemiştir. Yapıcı bir
yaklaşım gösterilerek firma işbirliğine gelmiş kabul edilmiş ancak, örnek
dışına çıkarılarak bireysel damping marjı tespitinden mahrum
bırakılmıştır.
İlgili tarafların bilgilendirilmesi ve dinlenmesi
Madde 4- Soruşturmanın açıldığı
tebliğ ile ilan edildiği üzere, 28 Mayıs 1999 tarihinde yerli üretici,
kullanıcı ve ithalatçı temsilcilerinin katılımıyla bir kamu dinleme toplantısı
düzenlenmiştir. Bu toplantı sırasında taraflar karşılıklı olarak görüşlerini
dile getirme fırsatı bulmuşlardır.
Ayrıca Yönetmelik'in 25'inci maddesi uyarınca, soruşturmanın
ilgili taraflarına soruşturma sonucunda ulaşılan bilgi ve bulguları içeren
nihai bildirimler gönderilmiş ve tarafların itirazlarını sunmaları için makul
bir süre tanınmıştır. Bu çerçevede, talep üzerine Çin Tayvanı ve Hindistan'da
yerleşik firmalar ile yerli üreticiler için ayrı ayrı dinleme toplantıları
düzenlenmiştir.
Tarafların nihai bildirime ilişkin yazılı olarak ortaya
koyduğu iddialar değerlendirilmiş ve haklı görülen itirazlar dikkate
alınmıştır.
Hindistan tarafının soruşturmanın açılışına ilişkin
itirazları
Madde 5- Hindistan tarafı
kendilerine gönderilen şikayetin gizli olmayan özetinde, ithalatçı ve ihracatçı
firmaların unvanlarının yer almadığından hareketle şikayetin yeterli delilleri
haiz olmadığını, bu suretle ithalatçı firmaların savunma haklarının
engellendiğini öne sürmüştür.
Yönetmelik'in 19'uncu maddesi uyarınca, başvuru sahiplerinin
makul olarak temin edebileceği bilgileri sunması gerekmektedir. Firma bazında
ithalat bilgileri DİE tarafından kayda girilmekte ve sadece Dış Ticaret
Müsteşarlığı gibi yetkili kurumlarca kullanılabilmektedir. Öte yandan,
ihracatçı firma bilgilerinin temini bir zorunluluk olmayıp, esasen diğer ülkelerdeki
ihracatçı firma bilgilerine erişmek her zaman mümkün bulunmamaktadır. Şikayetin
gizli olmayan özetinde ithalatçı firma unvanları yer almamakla birlikte, bu
bilgiler her zaman için yetkili merciin elinde mevcuttur. Zaten, soruşturma
açılmasını müteakip 75 ithalatçı firmaya soru formları gönderilerek, haklarını
savunmalarına imkan tanınmıştır.
Hindistan tarafı, şikayetin gizli olmayan özetinde şikayetin
SUSEB üyeleri tarafından desteklendiğine dair bilgi bulunmadığını ileri
sürmüştür. Ancak, Türk mevzuatına göre SUSEB'in üyeleri adına hareket etme
yetkisi bulunmaktadır.
Hintli firma temsilcileri, soruşturmanın açılışında normal
değere esas olarak diğer ülkeler için sekiz aylık Avrupa Birliği'ne ihraç
fiyatının ortalamasının alınmasına karşın Hindistan için iki aylık döneme ait
iç piyasa fiyatlarının alınmasının Hindistan'a karşı ayırımcı bir uygulama
olduğunu ve bu uygulamanın Anti-Damping Anlaşmasına aykırı olduğunu iddia
etmişlerdir.
Yönetmelik'in 19'uncu maddesine göre, normal değerin belirlenmesinde
öncelikli olarak iç piyasa fiyatlarının kullanılması öngörülmekte ve ancak yurt
içi fiyatların mevcut olmaması durumunda üçüncü ülkeye ihraç fiyatları esas
alınmaktadır. Esasen, soruşturma açılmasına karar verilmeden önce Hindistan'ın
Avrupa Birliği'ne ihraç fiyatları da incelenmiş ve bu fiyatların alınması
durumunda da önemli oranda damping marjının mevcut olduğu görülmüştür.
Diğer taraftan, Bombay piyasasında 1998 Mart-Nisan aylarında
geçerli olan fiyatların süre itibariyle normal değeri temsil eder nitelikte
olduğu değerlendirilmiştir. Ayrıca, soruşturmaya konu tüm ülkeler için normal
değere esas alınacak dönemin aynı olması yönünde Anti-Damping Anlaşması'nda bir
hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Hindistan için iki aylık iç piyasa
fiyatlarının alınması Anlaşma çerçevesinde Hindistan'a karşı ayrımcı bir
uygulama olmayıp, bilakis Anlaşma'nın bir gereğidir.
Hindistan tarafı, Bombay piyasasında oluşan fiyatların
istihsal vergisi içerdiğini, dolayısıyla normal değer belirlenirken bu
fiyatlarda ayarlama yapılması gerektiğini iddia etmiştir. Ancak, Bombay piyasa
fiyat bilgilerini gösteren belgede böyle bir vergi ya da benzeri bir fiyat
düzeltmesini gerektiren unsur yer almamaktadır. Kaldı ki, sözü edilen vergi
için ayarlama yapılsa dahi damping marjı mevcuttur.
Söz konusu belgenin kaynağının gizli tutulmasına itiraz
edilmiştir. Ancak, belgede yer alan bilgiler Hindistan'daki bir meslek kuruluşu
verilerine dayanmakta olsa da, bir şahıs tarafından tedarik edilmiştir. Bu
çerçevede, ifşa edilmesinin bu şahıs üzerinde önemli ölçüde olumsuz etkide
bulunabileceği göz önüne alınarak Yönetmelik'in 22'nci maddesi hükmü uyarınca
sözü edilen belgenin kaynağı gizli tutulmuştur.
Hindistan tarafı, soruşturmanın açılış aşamasında zarar
verilerinin yetersiz olduğu ve yanıltıcı olduğunu öne sürmüştür. Ancak, bu
iddia başvuru aşamasında zarara ilişkin incelemenin soruşturma sırasındaki
ölçüde kapsamlı olmasının gerekmediği ve sunulan verilerin de temel zarar
faktörlerini içerdiği cihetle yerinde bulunmamıştır.
Yerinde doğrulama soruşturmaları
Madde 6- Elde edilen bilgi ve
belgelerin doğrulanması ve ek bilgi temin edilmesi amacıyla Yönetmelik'in
21'inci maddesi hükümleri gereğince aşağıda belirtilen firmaların idari ve
üretim merkezlerinde yerinde doğrulama soruşturması yürütülmüştür.
Yerli üreticiler: Nergis Holding, Korteks Mensucat, Sönmez
Filament, Polylen Sentetik İplik, Polyteks Tekstil, Sifaş Sentetik İplik, SASA
Sun'i ve Sentetik Elyaf Sanayi A.Ş.
Hindistan: Reliance, Modern Petrofils, JBF.
Çin Tayvanı: Lea Lea
Soruşturma dönemi
Madde 7- Damping belirlemesi için
1 Mart 1998 - 28 Şubat 1999 arası soruşturma dönemi olarak kabul edilmiştir.
Ancak bu dönem, Hintli firmaların damping için belirlenen dönemin mali
yıllarıyla paralel olması talepleri üzerine Hindistan için 1 Nisan 1998-31 Mart
1999 olarak alınmıştır.
Zarar belirlemesinde ise veri toplama ve inceleme için 1 Ocak
1996 - 31 Aralık 1998 arasındaki dönem esas alınmıştır.
Soruşturma konusu ürün
Madde 8- Damping soruşturmasına
konu ürün, Hindistan, Tayland, Güney Kore ve Çin Tayvanı menşeli 5402.33 gümrük
tarife pozisyonunda yer alan "poliesterlerden tekstürize iplikler"
dir.
Tekstürize etmek, doğal lifin özelliğini kazandırıcı her
türlü işleme verilen addır. Tekstürize iplikler, filamentler boyunca sabit kıvrımlar,
lüleler, ilmekler veya başka ince bükümler elde etmek için işlenmiş, esneklik,
hacim, nem alma ve örme kabiliyetleri yükseltilmiş, ısıyla şekillenebilme
özellikleri çeşitli mekanik tesirlerle kalıcı ve belirli olarak değişikliğe
uğratılmış ipliklerdir. Tekstürize iplik ihtiva eden kumaşların dolgunluğu,
nemi emme kabiliyeti, daha iyi ısı yalıtkanlığı özelliği ve daha sıcak tutumu
vardır. Bazı çeşitleri aynı zamanda üretildikleri kumaşlara uzama özellikleri
de verirler. Söz konusu ürün, kadife ve polyester bazlı kumaş üretimi, ev
tekstili (perde, nevresim, havlu, bornoz) ve eşofman üretiminde
kullanılmaktadır.
Benzer ürün
Madde 9- Yapılan incelemeler neticesinde, şikayet konusu maddenin
yerli üreticiler tarafından üretilenleri ile soruşturma konusu ülkelerden ithal
edilenlerinin teknik ve fiziki özellikler, çeşit, dağıtım kanalları ve kullanım
alanları itibariyle benzer özelliklere sahip olduğu, bu itibarla benzer ürün
olarak kabul edilebileceği anlaşılmıştır.
Ürüne ilişkin örnekleme
Madde 10- Soruşturmaya konu olan
ürün tip ve çeşitlerinin çok sayıda olması nedeniyle Yönetmelik'in 27'nci
maddesi hükümleri çerçevesinde firma örneklemesinin yanı sıra ürün bazında da
örnekleme yöntemi uygulanmıştır.
İKİNCİ KISIM
Dampinge İlişkin Belirlemeler
Damping belirlemelerinde ürün tiplerinin
karşılaştırılabilirliği
Madde 11- Polyester
tekstürize iplikler, denye ve filament sayısı bazında ve her bir denyenin
puntalı, boyalı gibi özelliklerine göre farklı tiplere ayrılmaktadır.
Bu bağlamda, soruşturma konusu ülkelerin iç piyasalarında
satılan ürünler ile Türkiye'ye ihraç edilen ürünlerin aynı özelliklere sahip
tipler olması halinde benzer ürün olarak kabul edilebileceği ve
karşılaştırılabileceği tespit edilmiştir.
BİRİNCİ BÖLÜM
Normal Değer
% 5 Testi
Madde 12- Yönetmelik'in 5'inci
maddesi hükmü gereğince, benzer ürünün satışlarının hacmi açısından, ihracatçı
ülkenin iç piyasasında tüketime konu olan benzer mal satışları, bu satışların
söz konusu malın Türkiye'ye satışlarının %5 veya daha fazlasını oluşturması
halinde, normal değerin tespit edilmesi için yeterli miktarda sayılmaktadır.
Ancak satış miktarı ve işlem sayısının yeterli büyüklükte olduğu tespit
edildiği durumlarda, daha düşük bir oran da kabul edilmiştir. Herhangi bir
tipin bu testten kalması halinde normal değer oluşturulmuş değer bazında
belirlenmektedir. Bu test, her bir ürün tipi için ayrı ayrı
uygulanmıştır.
Normal ticari işlem testi
Madde 13- Yönetmelik'in 5'inci
maddesi hükümleri gereğince, ihracatçı ülkenin iç piyasasındaki satışların
normal değer tespitinde kullanılıp kullanılmayacağının belirlenmesi için normal
ticari işlem testi uygulanmıştır. Buna göre;
a) Benzer ürünün ağırlıklı ortalama net satış fiyatının
ağırlıklı ortalama birim maliyetinin üzerinde olduğu durumlarda normal değer;
1) birim maliyetin üzerindeki satışların maddenin toplam
satışlarının %80'ini veya daha fazlasını oluşturması halinde, soruşturma dönemi
boyunca gerçekleşen tüm iç piyasa satış işlemlerinin (kârlı ya da kârsız)
ağırlıklı ortalaması esasında,
2) birim maliyetin üzerindeki satışların maddenin toplam
satışlarının %80'inden daha azını oluşturması halinde ise soruşturma dönemi
boyunca gerçekleşen yalnızca kârlı iç piyasa satış işlemlerinin ağırlıklı
ortalaması esasında belirlenmiştir.
b) Benzer ürünün ağırlıklı ortalama net satış fiyatının,
ağırlıklı ortalama birim maliyetinin altında olması halinde normal değer,
oluşturulmuş değer esasında belirlenmiştir.
İç piyasa satışlarına dayanan normal değer
Madde 14- Yönetmelik'in 5'inci
maddesi hükmü gereğince iç piyasa satışlarının esas alındığı hallerde normal
değer, ihracatçı ülkenin iç pazarında benzer ürün için normal ticari işlemler
çerçevesinde bağımsız alıcılar tarafından ödenmiş olan veya ödenmesi gereken
fiyatlar esasında belirlenmiştir.
Oluşturulmuş değer
Madde 15- Oluşturulmuş değer,
maddenin imalat maliyetine satış, genel ve idari (SGİ) giderleri ile makul bir
kârın eklenmesi suretiyle belirlenmiştir. İlgili ürünün SGİ giderlerinin
hesaplanmasında genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde ciroya dayalı
maliyet dağıtım yöntemi uygulanmıştır.
Kâr oranı
Madde 16- Oluşturulmuş normal değer
hesaplamalarında esas alınan kâr oranı, Yönetmelik'in 6'ncı maddesi hükmü
çerçevesinde, ihracatçıların normal ticari işlemler çerçevesinde gerçekleşen
benzer ürün satışlarından doğan kârların ağırlıklı ortalaması alınarak
belirlenmiştir. Ancak, bu oranın makul bir kâr oranı olarak
değerlendirilemeyeceği hallerde firmanın genel kârlılığı, kâr oranı olarak esas
alınmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
İhraç Fiyatı
İhraç fiyatının belirlenmesi
Madde 17- İhraç fiyatı, ihracatçı
firmaların Türkiye'deki bağımsız müşterilere yapılan satışlarında fiilen ödenen
fiyat esasında belirlenmiştir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Karşılaştırma
Karşılaştırma
Madde 18- Adil
bir karşılaştırma yapılabilmesini teminen söz konusu ürün tipleri için normal
değer ile ihraç fiyatı, aynı aşamaya (fabrika çıkış aşaması)
getirilmiştir.
Yönetmelik'in 10'uncu maddesi hükmü gereğince, fiyat
karşılaştırmasında, vergilendirme, ticari aşamalar ve karşılaştırmayı etkileyen
satış giderlerinden doğan farklılıklara ilişkin, belgelendirilebilen,
uygulanabilir ve haklı görülen ayarlamalar yapılmıştır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Damping Marjları
Damping marjı
Madde 19- Yönetmelik'in
11'inci maddesi hükmü çerçevesinde damping marjları, normal değer ve ihraç
fiyatının ağırlıklı ortalamalarının karşılaştırılması suretiyle hesaplanmıştır.
Ancak, ihraç fiyatının değişik alıcılar veya zaman süreleri bakımından önemli
ölçüde farklılık gösterdiği hallerde dampingin büyüklüğünün tam olarak ortaya
konulabilmesi için ağırlıklı ortalama normal değer, işlem bazında ihraç fiyatı
ile karşılaştırılmıştır.
Hindistan'da yerleşik işbirliğine gelen ve örneklemeye dahil
firmalar için damping marjı
Madde 20- İşbirliğine gelen ve
örneklemeye dahil firmalar için CIF ihraç fiyatının yüzdesi olarak hesaplanan
damping marjları şu şekildedir:
Reliance: % 7,1
Modern Petrofils: % 14,1
JBF: % 6,8
Reliance firması nihai bildirim sonrası yeniden hesaplanan
damping marjına ilişkin üç konuda itirazda bulunmuştur. Bunlar; firmanın merkez
ofisinden tekstürize ipliğin bir önceki safhası olan POY'un payına düşen faizin
dağıtımında ciro esaslı dağıtım yerine, kullanılan sermaye oranında dağıtım
yapılması, iç navlunun maliyetin bir unsuru olmadığı bu nedenle de maliyet kalemlerinde
hesaba katılmayıp satış gelirlerinden düşülmesi ve CIF ihraç değerinin
hesaplanmasında esas alınan döviz kurunun fatura tarihindeki kur yerine ödeme
tarihindeki kurun olması gerektiğidir.
Söz konusu itirazlar Anti-Damping Anlaşması ve iç mevzuat çerçevesinde
değerlendirilmiş olup, açıklamalar aşağıda yer almaktadır.
Ürünler yarattıkları gelirle bağlantılı olarak maliyetten pay
almakta olup, bunu sağlamanın yolu ciro esaslı dağıtımın kullanılmasıdır. Bu
husus, Yönetmelik'in 6'ncı maddesinde yer almaktadır. Bu nedenle Reliance
firmasının ilk itirazı uygun bulunmamıştır.
Diğer taraftan, firmanın iç navlun için ödediği meblağ satış
gideri olduğu için bir maliyet unsuru olarak kabul edilmiş ve maliyet hesabında
dikkate alınmıştır. Ancak, ihraç fiyatı ile normal değer karşılaştırılırken
karşılaştırmayı aynı aşamada (fabrika çıkış) yapabilmek için bu kalem için
fiyat ayarlaması yapılmıştır. Bu nedenle firmanın itirazı dikkate alınmamış
olup, gerçekte söz konusu itiraz kabul edilse dahi sonuc değişmemektedir.
Son olarak, CIF ihraç değerinin hesaplanmasında esas alınan
kur, Anlaşma'nın ilgili maddesinde belirtildiği üzere, fatura tarihindeki
kurdur. Vadeli ihraç satışları için vade farkı ayarlaması ise uygulanan kurdan
bağımsızdır. Bu nedenle, Reliance firmasının itirazı uygun bulunmamıştır.
Nihai bildirime ilişkin olarak JBF firması, soruşturma konusu
ürünler için kesildiğini iddia ettiği iade faturalarının dikkate alınmadığını
belirtmiş ve söz konusu faturaların dikkate alınmasını talep etmiştir. Ancak,
yerinde doğrulama soruşturması sırasında incelenen bu faturaların soruşturma
konusu ürünler için kesildiği doğrulanamadığından bu talep karşılanmamıştır.
Gerçekte firmanın söz konusu talebinin kabul edilmesi halinde hesaplama sonucu
beklenilenin tersine firma aleyhine bir sonuc doğurmaktadır. Firmanın bir
tipteki ihraç miktarının temsil düzeyiyle ilgili talebi ise makul görülerek
karşılanmıştır.
Hindistan'da yerleşik işbirliğine gelen ancak örneklemeye
dahil olmayan firmalar için damping marjı
Madde 21- İşbirliğine
gelmiş olarak kabul edilen ancak örneklemeye seçilmemiş olan firmalar için
damping marjı, örneklemeye dahil firmaların bireysel damping marjlarının
ağırlıklı ortalaması olarak hesaplanmıştır. Bu itibarla, CIF ihraç fiyatının yüzdesi
olarak hesaplanan damping marjı şu şekildedir:
Indo Rama, Welspun Syntex, DCL Polyesters, Rishab Special
Yarns, Supertex Industrıes, Rajasthan Polyesters, Raymond Synthetics, Akai
Impex, Parasrampuria Industries, Sarla Polyester : % 8,7
Hindistan'da yerleşik işbirliğine gelmeyen firmalar için
damping marjı
Madde 22- İşbirliğine
gelmeyen firmalara Yönetmelik'in 26'ncı maddesi uyarınca, işbirliğinden
kaçınmayı önlemek amacıyla, en yüksek damping marjına sahip firma için bir ürün
tipinde hesaplanan damping marjının uygulanması kararlaştırılmıştır.
Bu itibarla, işbirliğine gelmeyen firmalar için CIF ihraç
fiyatının yüzdesi olarak hesaplanan damping marjı şu şekildedir:
Diğerleri (Hindistan): % 20,3
Çin Tayvanı'nda yerleşik işbirliğine gelen ve örneklemeye
dahil firmalar için damping marjı
Madde 23- İşbirliğine gelen ve
örneklemeye dahil firmalar için CIF ihraç fiyatının yüzdesi olarak hesaplanan
damping marjı şu şekildedir:
Lea Lea Enterprise Co. Ltd.: % 9,9
Yi Jinn Industrial Co. Ltd.: % 28,6
Lea Lea firması, nihai bildirim sonrası maliyetlerin ve
dolayısıyla damping marjının üçer aylık dönemler itibariyle hesaplanmasını
talep etmiştir. Soru formlarının yanıtlanması aşamasında sunulması halinde
değerlendirmeye alınabilecek olan bu talep, soruşturmanın son aşamasında dile
getirildiği için dikkate alınmamıştır. Öte yandan, firma kârlılık için iç
piyasada satılan bütün tiplerin kâr oranlarının esas alınmasını talep etmiştir.
Bütün hesaplamaların, ki kârlılık da buna dahil, öncelikle Türkiye'ye ihraç edilen
tipler için yapılması gerektiğinden, bu talep de karşılanamamıştır. Bunların
dışında, bir tipteki iç satışların temsil niteliğini haiz olmadığı gerekçesiyle
oluşturulmuş değere başvurulması önerilmiştir. Ancak, sözü edilen tipte iç
satış işlemlerinin yeterli sayı ve büyüklükte olduğu ve farklı müşterilere
yapıldığı dikkate alınarak, normal değer için iç satışların kullanılmasının
uygun olacağına karar verilmiştir.
Çin Tayvanı'nda yerleşik işbirliğine gelen ancak örneklemeye
dahil olmayan firmalar için damping marjı
Madde 24- İşbirliğine gelmiş
olarak kabul edilen ancak örneklemeye seçilmemiş olan ihracatçı firmalar için
damping marjı, örneklemeye dahil firmaların bireysel damping marjlarının
ağırlıklı ortalaması olarak hesaplanmıştır. Bu itibarla, CIF ihraç fiyatının
yüzdesi olarak hesaplanan damping marjı şu şekildedir:
Far Eastern Textile, Chung Shing Textile, Nan Ya Plastics,
Zig Sheng Industrial Co., The E-Hsin International : % 18,9
Çin Tayvanı'ndaki firmaların hukuki temsilcisi, Yi Jinn firmasının
örnekleme dışına çıkarılmasını talep etmiştir. Ancak, değerlendirmelere göre
anılan firma işbirliğine gelmiş kabul edilmiş ve bireysel damping marjı
hesaplanmıştır. Bunların dışında, firma için damping belirlemelerinde uygulanan
yöntem Yönetmelik'in 26'ncı maddesi kapsamına girmemektedir. Bu çerçevede,
anılan firma örnekleme dışına çıkarılmamıştır.
Çin Tayvanı'nda yerleşik işbirliğine gelmeyen firmalar için
damping marjı
Madde 25- İşbirliğine
gelmeyen firmalara Yönetmelik'in 26'ncı maddesi uyarınca, işbirliğinden
kaçınmayı önlemek amacıyla, en yüksek damping marjına sahip firmanın damping
marjının uygulanması kararlaştırılmıştır.
Bu itibarla, işbirliğine gelmeyen firmalar için CIF ihraç
fiyatının yüzdesi olarak hesaplanan damping marjı şu şekildedir:
Diğerleri (Çin Tayvanı): % 28,6
Tayland için damping marjı
Madde 26- İşbirliğine gelen firma için CIF ihraç fiyatının yüzdesi
olarak hesaplanan damping marjı şu şekildedir:
Sunflag (Thailand) Ltd. ve Diğerleri : % 0
Söz konusu firma soruşturma döneminde bu ülkeden Türkiye'ye
ihracat yapan tek firmadır. Bu nedenle belirlenen damping marjı Tayland'ın
bütünü için geçerlidir.
Güney Kore için damping marjı
Madde 27- Güney
Kore'den soruşturma döneminde Türkiye'ye soruşturma konusu ürünü ihraç ettiğini
beyan eden firmalar arasından işbirliğine gelen olmamıştır. Bu nedenle bu ülke
için damping marjı, Yönetmelik'in 26'ncı maddesi hükümleri uyarınca mevcut
verilere göre belirlenmiştir.
Bu çerçevede, damping marjı soruşturma döneminde geçerli olan
Güney Kore iç piyasa fiyatları ile bu ülkeden Türkiye'ye yapılan ihracatın
ağırlıklı ortalama fiyatının FOB bazda karşılaştırılması suretiyle
hesaplanmıştır. CIF ihraç fiyatının yüzdesi olarak belirlenen damping marjı şu
şekildedir:
Güney Kore: % 33,7
ÜÇÜNCÜ KISIM
Zarara İlişkin Belirlemeler
BİRİNCİ BÖLÜM
Dampingli İthalat
İthalatın etkisinin toplu değerlendirilmesi
Madde 28- Hindistan, Çin Tayvanı ve Güney Kore için hesaplanan damping
marjlarının ve ithalat miktarlarının ihmal edilebilir oranlardan fazla olduğu;
her üç ülkeden ithal edilen soruşturma konusu ürünün kendi aralarında ve yerli
benzer ürünle rekabet ettiği tespit edilmiştir. Soruşturma döneminde anılan
ülkelerden gerçekleşen dampingli ithalatın yerli üreticilerin fiyatlarını
önemli ölçüde kırdığı ve fiyat yıpranmasına neden olduğu görülmüştür.
Bu çerçevede, Yönetmelik'in 17'nci maddesi hükümlerine
dayanarak soruşturmaya eş zamanlı konu olan Hindistan, Çin Tayvanı ve Güney
Kore'den yapılan ithalatın etkileri toplu değerlendirilmiştir.
Tayland için hesaplanan damping marjı Yönetmelik'in 28'inci
maddesinde belirtilen ihmal edilebilir oranın altında (<%2) olduğu için
Yönetmelik'in 29'uncu maddesi çerçevesinde bu ülkeden yapılan ithalat zarar
değerlendirmesi dışında tutulmuştur.
Hindistan tarafı, Hindistan'dan yapılan ithalatın etkisinin
toplu değerlendirmeye alınmasına itiraz etmiştir. Ancak, yukarıda izah edildiği
üzere, ithalatın etkisinin toplu değerlendirilmesi koşulları mevcut olup,
ithalatta en büyük paya sahip Hindistan için bilhassa yerindedir.
İthalatın hacmi
Madde 29- Yönetmelik'in
17'inci maddesi çerçevesinde dampingli ithalatın hacmi ile ilgili olarak; bu
ithalatta mutlak anlamda ya da Türkiye tüketimine oranla önemli ölçüde bir
artış olup olmadığı incelenmiştir.
a) Dampingli ithalatın toplam ithalattaki payı
Dampingli olduğu tespit edilen Hindistan, Çin Tayvanı ve
Güney Kore kaynaklı ithalatın 1996-1998 döneminde genel ithalat içindeki payı
%43,1'den %61,8'e çıkmıştır. Güney Kore'nin ithalattaki payı nispi olarak
azalmakla birlikte mutlak olarak artış göstermektedir. Hindistan, Çin Tayvanı
ve Güney Kore'nin 1998 yılındaki maddenin ithalatı içerisindeki payları
sırasıyla %27,4 , %25,1 ve %9,3'tür.
b) Dampingli ithalattaki mutlak artış
Dampingli ithalat 1996 yılında 5903 ton iken 1998 yılında
17511 tona ulaşmıştır. 1996-1998 döneminde dampingli ithalat mutlak anlamda
11608 ton artış göstermiştir.
c) Dampingli ithalattaki nispi artış
Yurt içi tüketim yerli üretim dalında faaliyet gösteren bütün
üretici firmaların yurt içi piyasaya doğrudan satışlarına toplam ithalatın
eklenmesi ve bu toplamdan dolaylı ihracatın düşülmesi suretiyle
hesaplanmıştır.
1996-1998 döneminde yurt içi tüketim %26 artarken dampingli
ithalat %197 artış göstermiştir. Neticede, dampingli ithalatın pazar payı 1996
yılında %6,0 iken 1998 yılında %14,2'ye ulaşmıştır.
Hindistan tarafı, ithalattaki artışın 1996 yılında Türkiye-AB
arasında Gümrük Birliği'nin kurulmasıyla birlikte gümrük vergilerinin
azaltılmasından kaynaklandığını öne sürmüştür. Bu iddia, ithalatın 1995 yılından
1996 yılına geçerken maddenin sadece genel ithalatının artışına bir gerekçe
olarak kabul edilebilir. Oysa burada söz konusu olan maddenin genel ithalatı
değil, Hindistan'dan yapılan ithalattır. Ayrıca, incelenen artış da 1995-1996
dönemine ait olmayıp, 1996-1998 arasındaki döneme ilişkindir.
d) Değerlendirme
Dampingli ithalatın toplam ithalat içindeki payı yıllar
itibariyle önemli ölçüde artış göstermiştir. Ayrıca, söz konusu ithalatın yurt
içi tüketime kıyasla mutlak ve nispi olarak arttığı tespit edilmiştir.
Fiyatların gelişimi ve fiyat kırılması
Madde 30- DİE'nin kayıtları esas
alınarak yapılan incelemede, 1996-1998 döneminde Hindistan, Çin Tayvanı ve
Güney Kore'den yapılan ithalatın birim fiyatlarının sırasıyla %27, %39 ve %30
oranlarında düştüğü belirlenmiştir.
Fiyat kırılması ithal ürünlerin fiyatlarının yerli benzer
ürün fiyatlarının ne kadar altında bir fiyatla Türkiye piyasasına giriş
yaptığını göstermektedir. Hindistan, Çin Tayvanı ve Güney Kore'den yapılan
ithalatta 1998 yılı içindeki fiyat kırılması sırasıyla %15, %30 ve %16
oranlarında gerçekleşmiştir.
Hindistan tarafı, fiyatların aşağı doğru eğilimini hammadde
fiyatlarındaki düşüş ile teknolojik gelişime bağlamıştır. Benzer durum yerli
üreticilerin fiyatları ve maliyetleri için de geçerli olup, fiyat kırılmasının
ihracatçı firmaların iddia edilen mukayeseli üstünlüklerinden değil, damping
sebebiyle ortaya çıkan suni fiyat avantajından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
İKİNCİ BÖLÜM
Yerli Üretim Dalının Durumu
Genel bilgi
Madde 31- Dampingli
ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkilerinin incelenmesinde şikayette
bulunan SUSEB üyesi firmalar ile diğer yerli üretici firmanın ekonomik
göstergeleri esas alınmıştır.
Üretim, yurt içi satışlar, ihracat, stoklar
Madde 32- 1996-1998
döneminde yerli üretim %23 artış gösterirken, yurt içi piyasaya doğrudan
satışlar %13 artmıştır.
Aynı dönemde ihracatın, iç satışların üzerinde, %43 oranında
arttığı görülmüştür.
1996-1998 döneminde stok endeksi 100'den 518'e çıkmıştır.
Stoklardaki artışın sadece nispi olmadığı aynı zamanda miktar olarak da ciddi
düzeylerde olduğu tespit edilmiştir. Yerinde incelemeler sırasında bazı
firmaların aşırı biriken stoklar nedeniyle üretimlerine ara vermek durumunda
kaldığı ve stok dağları oluştuğu gözlenmiştir.
Pazar payı
Madde 33- 1996-1998 döneminde yerli üretim dalının pazar
payının 9 puan düşerek %86'dan %77'ye gerilediği tespit edilmiştir.
Kapasite ve kapasite kullanım oranı
Madde 34- Pazardaki
büyümeye ve ihracattaki artışa bağlı olarak yerli üretim dalındaki kapasite
kullanım oranında %2'lik bir artış olmasına rağmen devam eden ithalat nedeniyle
sektör optimal kapasite kullanım oranlarına erişememiştir.
Hindistan tarafı, yerli üretim dalı üzerinde ortaya çıkan
zararın kapasitedeki plansız artıştan kaynaklandığını iddia etmiştir. Ancak
1996-1998 döneminde tüketimdeki artış %26 iken kapasite artışı yalnızca
%19'dur.
İstihdam
Madde 35- 1998 yılının sonunda ve
1999 yılının ilk aylarında şikayetçi firmalar işçilerini önce ücretli izne,
daha sonra ise ücretsiz izne çıkarmışlardır. Bu nedenle üretimde üç aya varan
duruşlar olmuştur.
Maliyetler, satış fiyatları ve birim kârlılık
Madde 36- 1996-1998
döneminde yerli üreticilerin maliyetleri gerçel olarak %7 oranında
gerilerken, satış fiyatları %19 gerilemiştir. Bu duruma bağlı olarak, firmalar
ilgili üründe, 1996 ve 1997 yıllarının aksine, 1998 yılında zararına satış
yapmışlardır. Bu husus, açık bir fiyat yıpranması ve fiyatların bastırılması
durumuna işaret etmektedir.
Yerli üreticilerin, 1997 yılında dampingli ithalata karşı
kaybettikleri pazarı kazanmak ve piyasadaki yerlerini korumak amacıyla
özellikle 1998 yılında fiyat rekabetine girdiği gözlenmiştir. Yerli üreticiler
zararına satış pahasına 1998 yılında piyasa paylarını korumaya
çalışmışlardır.
Hindistan tarafı, birim fiyatlardaki ve kârlılıktaki
gerilemeyi hammadde fiyatlarındaki düşüşe bağlamıştır. Ancak, hammadde
fiyatlarındaki gerilemenin her zaman için birebir kârlılığa olumsuz etki
yapması beklenemez. Kaldı ki burada kârlılık da zarara dönüşmüştür.
Satış hasılası, büyüme, öz kaynaklar, kâr
Madde 37- Yerli
üretim dalındaki büyüme, şirketlerin aktiflerindeki büyüme; sermaye ve
yatırımları arttırma yeteneği öz kaynaklardaki artış; yatırım hasılatı ise
şirket kârındaki gerçel bazdaki değişim olarak incelenmiştir.
Yerli üretim dalının satış hasılası 1996-1998 döneminde %11
gerilemiştir. Satışların miktar olarak artmasına rağmen satış hasılası
azalmıştır. Yerli üreticilerin aktifleri 1996-1998 döneminde %18 artmıştır.
Aynı dönemde öz kaynaklarda %12'lik bir artış olmakla birlikte, bu artışın 1996
ve özellikle 1997 yılındaki kârlılıktan kaynaklandığı görülmektedir. Ancak, söz
konusu dönemde aktif ve öz kaynaklardaki artışa mukabil kârların çok daha fazla
oranda azalarak 1998 yılı sonunda hemen hemen ortadan kalktığı gözlenmiştir.
Hindistan tarafı, vergi öncesi kârdaki azalmanın kapasite
artışı sebebiyle ortaya çıkan finansman yükündeki artışa bağlamıştır. Ancak,
yerli üretim dalının satış hasılatının fiyatların bastırılması ve yıpranması
sebebiyle 1996-1998 arasında %11 oranında gerilediği dikkate alındığında,
kârdaki erimede bunun temel faktör olduğu gözlenmiştir.
Değerlendirme
Madde 38- Dampingli ithalatın yerli
üretim dalı üzerindeki ekonomik etkisi incelendiğinde, stok, pazar payı,
istihdam, kapasite kullanımı ve satış fiyatlarına ilişkin göstergelerin olumsuz
etkilendiği, birim kârlılığın zarara dönüştüğü, satış hasılasının ve vergi
öncesi kârın da önemli ölçüde düştüğü tespit edilmiştir.
Hindistan tarafı, yerli üretim dalının ekonomik
göstergelerindeki bazı değişimleri olumlu değerlendirerek, yerli üretim dalının
zarar görmediğini iddia etmiştir. Ancak, Yönetmelik'in 17'nci maddesinde ifade
edildiği üzere, ekonomik göstergelerin biri veya birkaçı mutlaka belirleyici
bir yargıya temel teşkil etmeyebilmektedir. Bir bütün olarak bakıldığında,
yerli üretim dalı üzerinde zararın varlığı somuttur.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Dampingli İthalat ile Zarar Arasındaki Nedenselliğe İlişkin
Belirlemeler
Nedensellik
Madde 39- Yönetmeliğin
17'nci maddesi hükümleri gereğince, soruşturma konusu ülkeler menşeli dampingli
ithalatın miktarı ve fiyatlarının yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin yanı
sıra zarara yol açabilecek olası diğer unsurlar da incelenmiştir.
Damping fiyatlı ülkelerden yapılan dampingli ithalatın
etkisi
Madde 40- Dampingli ithalatın
yurtiçi tüketime göre mutlak ve nispi olarak arttığı, bu bağlamda, dampingli
ithalatın incelenen dönemde toplam ithalat içindeki payının %43,1'den %61,8'e,
pazar payının ise %6,0'dan %14,2'ye çıktığı, dampingli ithalatın birim
fiyatlarının belirtilen dönemde %27 ile %39 arasında değişen oranlarda düştüğü,
dampingli ithalatın yerli üretim dalının fiyatlarını önemli ölçüde kırdığı ve
fiyat yıpranmasına neden olduğu tespit edilmiştir.
Bu bulguların yerli üretim dalı üzerindeki etkileri incelendiğinde;
aynı dönemde yerli üretim dalının stok, pazar payı, istihdam ve kapasite
kullanımına ilişkin göstergelerinin olumsuz yönde etkilendiği, yerli üretim
dalının fiyatlarının yıprandığı ve bastırıldığı, birim kârlılığın zarara
dönüştüğü ve vergi öncesi kârın çok ciddi ölçüde azaldığı, dampingli ithalat
nedeniyle yerli üreticilerin yurt içinde satış yapmakta zorlandıkları, daha
fazla pazar kaybetmemek için söz konusu ithalat ile fiyat rekabetine girdikleri
ve yerli üreticilerin ihracata yöneldikleri görülmüştür.
Üçüncü ülkelerden ithalat
Madde 41- 1996-1998 döneminde
dampingli ithalat %197 oranında artarken üçüncü ülkelerden ithalat yalnızca
%38,8 oranında artmıştır. Yine belirtilen dönemde dampingli ithalatın pazar
payı %6'dan %14,2'ye çıkarken, üçüncü ülkelerden yapılan ithalatın pazar payı
%8'den %8,8'e yükselmiştir. Ancak, üçüncü ülkelerden ithalatın son dönemde
önemli ölçüde gerilediği görülmektedir.
Diğer taraftan, 1998 yılında dampingli ithalatın fiyatları
1,50-1,69 $/Kg arasında iken dampingli olmayan ithalatın fiyatlarının bu
fiyatların çok daha üzerinde seyrettiği (2,01$/Kg) görülmektedir. Dampingli
ithalat yerli ürün fiyatlarını %15-%30 arasında kırarken dampingli olmayan
ithalatın fiyat kırılması yaratmadığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, üçüncü ülkeler kaynaklı ithalatın yerli üretim
dalı üzerinde zarara yol açmadığı düşünülmektedir.
Diğer unsurların zarar üzerindeki etkisi
Madde 42- Dampingli ithalat dışında
yerli sanayiye zarar verebilecek başka unsurların olup olmadığı hususu da irdelenmiş
ve maddenin ithalatçıları ile kullanıcılarının görüşleri alınmıştır. Bu
çerçevede, kullanıcılar genellikle yerli üreticilerin bobin ağırlıklarının eşit
olmadığı bunun da kaliteyi önemli ölçüde etkilediğini; kalite sorunu olduğunda
yerli üreticilerin çözüm bulamadığını; iç piyasada istenen ürün tipinin istenen
miktarda bulunamadığını ifade etmişlerdir. Ancak, belirtilen durumun uzun
yıllardan beri devam ettiği ve iç piyasada çok sayıda yerli üretici olduğu
dikkate alındığında, sözü edilen iddiaların üreticilerin tamamı için geçerli
olamayacağından hareketle bu durumun yerli üreticiler üzerinde zarar etkisine
yol açmadığı düşünülmektedir. Ayrıca, benzeri iddiaların ithal ürünler için de
cari olduğu müşahede edilmiştir.
Değerlendirme
Madde 43- Bu
veriler ışığında, yerli üretim dalı üzerinde ciddi zararın varlığı ve yerli
üretim dalında ortaya çıkan zararla Hindistan, Çin Tayvanı ve Güney Kore
menşeli dampingli ithalat arasında illiyet bağı olduğu sonucuna
varılmıştır.
BEŞİNCİ KISIM
Sonuç
Karar
Madde 44- Soruşturma sonucunda,
Hindistan, Çin Tayvanı ve Güney Kore menşeli ithalatın dampingli olduğu ve bu
ithalatın yerli üretim dalı üzerinde zarara yol açtığı belirlenmiştir.
Bu itibarla, aşağıda tanımı ve menşei belirtilen maddenin
anılan ülkelerden Türkiye'ye ithalatında tabloda belirtilen oranlarda dampinge
karşı verginin yürürlüğe konulmasına, damping marjı bulunmayan Tayland için
soruşturmanın önlemsiz kapatılmasına İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme
Kurulu tarafından 02/06/2000 tarihinde oy birliğiyle karar verilmiştir.
GTİP/Madde
Menşe
Ülke
Firmalar
Dampinge
Karşı Vergi (CIF %)
5402.33
Poliesterlerden
tekstürize iplikler
Hindistan
Reliance
Industries Ltd.
% 7,1
Modern
Petrofils -A Unit of Modern Syntex (I) Ltd.
%
14,1
JBF
Industries Ltd.
% 6,8
Indo
Rama Synthetics (I) Ltd.
Welspun
Syntex Ltd.
DCL
Polyesters Ltd.
Rishab
Special Yarns Ltd.
Supertex
Industries Ltd.
Rajasthan
Polyesters Ltd.
Raymond
Synthetics Ltd.
Akai
Impex Ltd.
Parasrampuria
Industries Ltd.
Sarla
Polyester Ltd.
% 8,7
Diğerleri
(Hindistan)
%
20,3
Çin
Tayvanı
Lea
Lea Enterprise Co.Ltd.
% 9,9
Yi
Jinn Industrial Co. Ltd.
%
28,6
Far
Eastern Textile Ltd.
Chung
Shing Textile Co. Ltd.
Nan
Ya Plastics Corp.
Zig
Sheng Industrial Co.Ltd.
The
E-Hsin International Corp.
% 18,9
Diğerleri
(Çin Tayvanı)
%
28,6
Güney
Kore
Ülke
geneli için
%
33,7
Tayland
Herhangi
bir önlem alınmamıştır.
Yürürlük
Madde 45- Bu
tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 46- Bu
tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Bakan yürütür.
[1] Soruşturma süresince
mevcut önlemin devam edilmesine karar verilmiştir.