Danıştay 7. Daire K: 2001/1965, E:2000/1588 Sayılı; Kıymet tespiti sırasında eşyanın gümrük vergisine esas değerine iskontonun ilave edilemeyeceği, konulu Karar
DANIŞTAY YEDİNCİ DAİRE
K: 2001/1965, E:2000/1588 SAYILI,
04.06.2001
TARİHLİ KARARI
Temyiz İsteminde Bulunan: Başbakanlık Gümrük
Müsteşarlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü
Karşı Taraf : ... Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim
Şirketi
Vekili : Av. ...
İstemin Özeti : ... Gümrük Müdürlüğünde tescilli
14.4.1999 gün ve 44 sayılı gümrük giriş beyannamesi kapsamı eşya nedeniyle
yapılan ek katma değer vergisi tahakkukuna vaki itirazın reddine dair işlemi;
olayda, ihracatçı firma tarafından, malın sevkiyatından önceki dönemde, ihraç
ülkesi Rusya'da yaşanan ekonomik kriz ve milli para birimi olan rublenin
Amerikan doları karşısında aşırı değer kazanması sonucu, ihraç mallarının
değerlenmesi nedeniyle devalüasyona ve bu nedenle de malın fiyatında bu oranda
bir indirime gidildiği; indirime ilişkin sözleşmenin Rusya Ticaret Ataşesi
tarafından da onaylandığı; faturanın, indirimli fiyat üzerinden düzenlendiği
hususlarının anlaşıldığı; bu durumda, gerek fiili ithalin yapıldığı tarihte,
gerekse ek tahakkuka itiraz aşamasında davalı idareye bildirilmesine rağmen,
konu hakkında araştırma yapılmaksızın, öte yandan, indirimin genel nitelikte mi
yoksa mal bedelinin düşük gösterilmesine yönelik olarak yalnızca davacıya özel
nitelikte mi olduğu ortaya konulmaksızın, indirim tutarının katma değer vergisi
matrahına ilavesi suretiyle ek tahakkuk yapılmasında kanuna uygunluk
bulunmadığı gerekçesiyle iptal eden Ordu Vergi Mahkemesinin 31.1.2000 günlü,
E:1999/151; K:2000/18 sayılı kararının; yükümlü şirkete 1.6.1999 tarihinde
tebliğ edilen ek tahakkuka karşı, 15 günlük süre geçirildikten sonra, 14.7.1999
tarihinde kayda geçen dilekçe ile yapılan itirazın süresinde olmadığı; işin
esasında ise, GATT'ın
7'nci Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmaya İlişkin Yönetmelik'in 6'ncı
maddesine göre, vergiye esas kıymetin, ithal eşyası için alıcının, satıcı veya
satıcı yararına yaptığı veya yapması gereken toplam ödeme olduğu; yalnızca
peşin ödeme ve miktar iskontolarının bu fiyattan indiriminin kabul
edilebileceği; olayda ise, davacıya yapılan iskontonun, miktar veya peşin ödeme
iskontosu olmadığı ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
Tetkik Hakimi Selman Aydın'ın Düşüncesi: Temyiz
dilekçesinde ileri sürülen iddialar, 2577 sayılı Kanunun 49'uncu maddesinin
1'inci fıkrasında sayılan bozma nedenlerine uymadığından, temyiz istemi
reddedilerek kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı Bilgin Arısan'ın Düşüncesi: Temyiz
dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının
49'uncu maddesinin 1'inci fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine
uymayıp, vergi mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler
karşısında, anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.
Açıklanan nedenle, temyiz isteminin reddi ile vergi
mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Yedinci Dairesince işin gereği
görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından
ithal edilen eşyanın beyan edilen kıymetine, faturada belirtilen %25 oranındaki
iskontonun dahil edilmediğinden bahisle ek katma değer vergisi tahakkuku
yapıldığı; 1.6.1999 tarihinde tebliğ edilen ek tahakkuka karşı, 15.6.1999
tarihli dilekçe ile itiraz edildiği; itiraz dilekçesi üzerine, 15.6.1999 tarihi
yazılarak, dilekçenin gümrük müdür vekilince parafe edildiği; ancak, dilekçenin
14.7.1999 tarihinde gümrük müdürlüğünün kaydına alındığından bahisle, gümrük
müdürlüğünün aksi görüşüne rağmen, itirazın, Gümrükler Genel Müdürlüğünce
süreden reddedildiği anlaşılmıştır.
Davacı şirket tarafından, itirazın süreden reddine
dair işlemin iptali istemiyle açılan davada, mahkemece, bu husus
irdelenmeksizin, işin esası hakkında karar verilmiş ise de; itirazın süresinde
olduğu anlaşılmakla, bu durum kararın bozulmasını gerektirecek bir noksanlık
olarak görülmeyerek işin esası incelendi:
1615 sayılı Gümrük Kanununun 12.2.1994 tarih ve 21847
sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 3968 sayılı Kanunla değişik
65'inci maddesinde, ithal eşyasının gümrük vergisine esas olan kıymetinin,
Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII'nci Maddesinin
Uygulanmasına Dair Anlaşma hükümlerine göre tayin ve tespit olunacağı
belirtilmiş olup; Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT)
VII'nci Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmaya İlişkin Yönetmeliğin 5'inci
maddesinde, ithal eşyasının gümrük vergisine esas alınacak kıymetinin, bu
Yönetmeliğin 6 ila 12'nci maddelerinde yer alan yöntemlerin sırasıyla
uygulanması yoluyla tayin ve tespit olunacağı; bir yönteme göre belirlenemeyen
kıymet için, izleyen yönteme geçileceği; 'Satış Bedeli Yöntemi' başlıklı 6'ncı
maddede ise, ithal eşyanın gümrük kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu;
yani, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satış sırasında ortaya çıkan ve bu
Yönetmeliğin 13 ve 14'üncü maddelerine göre gerekli düzeltmelerin yapıldığı gerçekte
ödenen veya ödenecek fiyat olduğu hususları hükme bağlanmıştır.
Aynı Yönetmeliğin gümrük kıymetine dahil edilecek
unsurlara ilişkin esasları düzenleyen 13'üncü maddesinde, ithal eşyasının satış
bedeli yöntemine göre gümrük kıymeti belirlenirken, gerçekte ödenen veya
ödenecek fiyata ilave edilecek unsurlar sayılmış olup, bunlar arasında
iskontoya yer verilmemiş, aynı maddenin son fıkrasında da, gümrük kıymetinin
belirlenmesinde, gerçekte ödenen veya ödenecek fiyata bu maddede öngörülenler
dışında hiçbir ilave yapılamayacağı açıklanmıştır.
Öte yandan; 1615 sayılı Kanunun Uygulanmasına Dair
Gümrük Yönetmeliğinin 386'ncı maddesinin (B) fıkrasının IV'üncü bendinde,
iskontonun vergi matrahına katılması gerektiği belirtilmişse de, Gümrük
Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII'nci Maddesinin
Uygulanmasına Dair Anlaşmaya İlişkin Yönetmeliğin 20'nci maddesinde, 1615
sayılı Gümrük Kanununun Uygulanmasına Dair Gümrük Yönetmeliğinin, bu
Yönetmeliğe aykırı hükümlerinin yürürlükten kaldırıldığı yolundaki hükmü ve
yukarıda bahsedilen 13'üncü madde hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden,
eşyanın satış bedeline göre bulunacak kıymetine iskontonun dahil edilemeyeceği
sonucuna varılmıştır.
Bu durumda; davacı adına düzenlenen faturada
belirtilen %25 oranındaki iskontonun, ithal olunan eşyanın beyan edilen
kıymetine dahil edilmemesi gerekli olup; olayda, beyan edilen kıymetin gerçekte
ödenen veya ödenmesi gereken fiyat olmadığı yolunda davalı idare tarafından
yapılan başkaca bir tespitin de olmaması karşısında; uygulanan indirim oranına
isabet eden kıymet farkı üzerinden yapılan ek tahakkuka itirazın reddi
yolundaki işlemi iptal eden mahkeme kararında isabetsizlik görülmemiştir.
Açıklanan nedenle, temyiz isteminin reddine, mahkeme
kararının onanmasına, 4.6.2001 gününde oybirliği ile karar verildi.