Tek taraflı olarak tanınan tercihli tarife uygulamalarından yararlanacak eşyanın menşeinin tespitine ilişkin karar (Mülga)

Türkiye Cumhuriyeti Tarafından Tek Taraflı Olarak Tanınan Tercihli Tarife Uygulamalarından Yararlanacak Eşyanın Menşeinin Tespitine İlişkin Karar Bakanlar Kurulu Kararı: 2.4.2001 - 2001/2302 Resmi Gazete: 29.4.2001-24387 Uygulanmasına İlişkin YÖNETMELİK 2003/6099 BKK ile 01.07.2003 tarihi itibariyle YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR. BİRİNCİ KISIM Kapsam ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu Karar 4458 sayılı Gümrük Kanununun 22 nci maddesinin (b) bendi uyarınca, Türkiye tarafından belirli ülkelere tek taraflı olarak tanınan tercihli tarife uygulamalarından yararlanacak eşyanın menşeinin tespitine dair usul ve esasları düzenler. Kapsam Madde 2- Bu Karar, Türkiye tarafından tek taraflı olarak tercihli tarife uygulaması tanınan Bosna Hersek menşeli eşyanın Türkiye'ye ithalinde uygulanır. Tanımlar Madde 3- Bu Kararda geçen; a) "İmalat" deyimi, montaj veya özel işlemler de dahil olmak üzere her türlü işçilik veya işleme tabi tutma, b) "Madde" deyimi, ürünün imalatında kullanılan herhangi bir girdi, hammadde, parça veya aksam v.b, c) "Ürün" deyimi, bilahare başka bir imalatta da kullanılması söz konusu olsa bile, imal edilmiş ürün, d) "Eşya" deyimi, hem madde hem de ürün, e)"Gümrük Kıymeti" deyimi, 1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması'nın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşma'ya (DTÖ Gümrük Kıymeti Anlaşması) göre tespit edilen kıymet, f) "Fabrika Çıkış Fiyatı" deyimi, ürün için, nihai işçilik veya işlemin gerçekleştirildiği Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülkede, bunu üstlenen imalatçıya fabrika çıkışı itibarıyla ödenen fiyat (Kullanılan bütün madde fiyatlarının dahil edilmiş olduğu bu fiyattan, elde edilmiş ürünün ihracı halinde geri ödenmiş veya ödenecek olan yurtiçi vergiler çıkarılır), g) "Kıymet" deyimi, kullanılan menşeli olmayan maddelerin ithalatı esnasındaki gümrük kıymeti veya bunun bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde, Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülkede maddeler için ödendiği tespit edilebilen ilk fiyat, h) "Menşeli Madde Kıymeti" deyimi, (g) bendinde tanımlandığı şekilde, gerekli uyarlama yapılarak uygulanan bu tür maddenin kıymeti, i) "Fasıllar" ve "Pozisyonlar" deyimleri, bu Kararda "Armonize Sistem" veya "AS" olarak geçen Armonize Mal Tanım ve Kodlama Sistemi'ni oluşturan nomanklatürde kullanılan fasıllar ve pozisyonlar (dört haneli kodlar), j) "Sınıflandırılmış" deyimi, ürün veya maddelerin belirli bir pozisyon altında sınıflandırılması, k) "Sevkiyat" deyimi, ya bir ihracatçıdan bir alıcıya aynı anda gönderilen, ya da ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı kapsamında yer alan veya böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir fatura kapsamına giren ürünler, l) "Ülkeler" deyimi, kara sularını da içerecek şekilde ülkeler, m) "menşe ispat belgesi" deyimi, EUR.1 Dolaşım Sertifikası veya fatura beyanı anlamına gelir. İKİNCİ KISIM BİRİNCİ BÖLÜM Menşeli Ürün Kavramının Tanımı Menşe Kuralı Madde 4- Bu Kararın uygulanmasında, aşağıda belirtilen ürünler Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülke menşeli kabul edilir: a) 6 ncı maddede belirtildiği şekilde, tamamen Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülkede elde edilen ürünler, b) 7 nci maddede belirtildiği şekilde, Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülkede yeterli işçilik veya işleme tabi tutulmuş olmaları kaydıyla, tamamen elde edilmemiş maddeler ihtiva edecek şekilde Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülkede elde edilmiş ürünler. İki Taraflı Kümülasyon Madde 5- Bu Kararın uygulanmasında, Türkiye Cumhuriyeti menşeli maddeler, tercihli tarife tanınan ülkede elde edilen bir ürün içine dahil edildikleri takdirde tercihli tarife tanınan ülke menşeli kabul edilirler. Söz konusu maddelerin 8 inci maddede belirtilenlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmiş olmaları koşuluyla, yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olmaları şartı aranmaz. Tamamen Elde Edilmiş Ürünler Madde 6- Bu Kararın uygulanmasında; a) Aşağıda belirtilen ürünlerin, tamamen Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülkede elde edilmiş oldukları kabul edilir: 1) Kendi topraklarından veya deniz yataklarından çıkarılan mineral ürünler, 2) Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülkede hasat edilen bitkisel ürünler, 3) Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar, 4) Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülkede yetiştirilmiş canlı hayvanlardan elde edilen ürünler, 5) Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülkede avcılık veya balıkçılıkla elde edilen ürünler, 6) Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülke kara suları dışında kendi gemileri tarafından denizden elde edilen balıkçılık ürünleri ve diğer ürünler, 7) Münhasıran (6) numaralı alt bentte atıfta bulunulan ürünlerden, kendi fabrika gemilerinin bordasında üretilen ürünler, 8) Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülkede toplanmış, yalnızca hammaddelerin geri kazanılabilmesine müsait kullanılmış maddeler, 9) Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülkede yapılan imalat işlemleri sonucu ortaya çıkan atık ve hurdalar, 10) Kendi kara suları dışındaki deniz toprağı veya deniz toprağı altı ile ilgili münhasır işletme haklarına sahip olmaları kaydıyla deniz toprağı veya deniz toprağı altından çıkarılan ürünler, 11) Münhasıran (1) ila (10) uncu alt bentlerdeki ürünlerden üretilmiş eşya. b) (a) bendinin (6) ve (7) numaralı alt bentlerinde geçen 'kendi gemileri' ve 'kendi fabrika gemileri' ibareleri sadece, 1) Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülkede kayıtlı veya tescilli, 2) Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülke bayrağı altında seyreden, 3) En az % 50'sine Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülke vatandaşları tarafından sahip olunan veya idare merkezinin Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülkede bulunduğu, müdür veya müdürlerinin, yönetim veya denetleme kurulu başkanı ve bu kurulların üyelerinin çoğunluğunun Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülke vatandaşı olduğu ve ilaveten ortaklık veya limited şirket durumunda sermayesinin en az yarısının Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülke veya bunların kamu kuruluşları veya vatandaşlarına ait olduğu bir şirket tarafından sahip olunan, 4) Yönetici ve yetkilileri Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülke vatandaşı olan ve 5) Mürettebatının en az % 75'i Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülke vatandaşı olan, gemiler ve fabrika gemileri anlamına gelir. c) Balığın avlanıp işçilik veya işleme tabi tutulduğu fabrika gemilerde dahil olmak üzere açık denizlerde faaliyet gösteren gemiler, (b) bendinde sayılan koşulların sağlanmış olması kaydıyla, Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülkenin bir parçası olarak kabul edilir. Yeterli İşçilik veya İşlem Görmüş Ürünler Madde 7- 4 üncü maddenin uygulanması bakımından, bu maddenin ikinci fıkrasındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, menşeli olmayan maddeler, elde edilen ürünün yer aldığı pozisyon dışındaki herhangi bir pozisyonda sınıflandırılmaları halinde yeterli işçilik ve işlem görmüş olarak kabul edilirler. Ancak, EK‑II'de yer alan listenin 1 inci ve 2 nci sütunlarında yer alan ürünler, birinci fıkrada belirtilen kural yerine, listenin 3 üncü sütununda belirtilen ilgili kuralı yerine getirmeleri halinde yeterli işçilik veya işlem görmüş olarak kabul edilirler. Bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarına istisna olarak, menşeli olmayan maddeler, ancak toplam kıymetlerinin, nihai ürünün fabrika çıkış fiyatının %5'ini geçmemesi ve EK-I'de yer alan 3.4 no.lu kuralı yerine getirmeleri koşuluyla kullanılabilir. Bu fıkra hükümleri Armonize Sistem'in 50 ila 63 üncü Fasıllarındaki ürünlere uygulanmaz. Yetersiz İşçilik veya İşlem Madde 8- 7 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen hususlar yerine getirilmiş olsun veya olmasın, aşağıdaki işlemler, menşe statüsünün kazanılmasında yetersiz işçilik veya işlem olarak kabul edilir: a) Nakliyat ve depolama süresince eşyanın iyi şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik havalandırma, yayma, kurutma, soğutma, tuz veya kükürtdioksit veya başka sulu çözeltilere yerleştirme, hasarlı kısımları ayırma ve benzeri işlemler, b) Toz temizleme, eleme veya kalburdan geçirme, ayırma, tasnifleme, bir araya getirme (maddelerden setler oluşturma dahil), yıkama, boyama ve kesmeyi içeren basit işlemler, c) Ambalaj değişikliği, ambalajların ayrılması ve birleştirilmesi, basit şişeleme, beherlere koyma, torbalama, sandıklama, kutulama, karton veya tahta üzerine yerleştirme ve tüm diğer basit paketleme işleri, d) Ürün veya paketler üzerine marka, etiket ve diğer benzeri ayırt edici işaretleri koyma işlemleri, e) Karışımların bir veya daha fazla unsurunun Türkiye Cumhuriyeti veya Tercihli tarife tanınan ülke menşeini kazanması için bu Kararda belirtilen gerekli koşulları yerine getirmediği hallerde, değişik türden olup olmadığına bakılmaksızın ürünlerin basit karıştırılma işlemleri, f) Tamamlanmış bir ürün oluşturmak üzere parçaların basit montajı, g) (a) ila (f) bentlerinde belirtilen işlemlerden iki veya daha fazlasının birleşimi, h) Hayvan kesimi. İKİNCİ BÖLÜM Aksesuarlar, Yedek Parçalar, Aksam, Setler ve Etkisiz Unsurlar Aksesuarlar, Yedek Parçalar ve Aksam Madde 9- Bir cihaz, makine, alet veya araç parçası beraberinde teslim edilip, normal olarak, bir cihazın bölümü durumundaki ve fiyata dahil edilmiş bulunan ve bu nedenle ayrıca fatura edilmemiş olan aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam; söz konusu cihaz, makine, alet veya araç içinde mütalaa edilir. Setler Madde 10- Armonize Sistemin 3 sayılı Genel Kuralında tanımlanan setler, kendisini meydana getiren tüm ürünlerin menşeli olması halinde, o ülke menşeli olarak addedilir. Ancak, bir set, menşeli ve menşeli olmayan ürünlerden müteşekkil ise, menşeli olmayan ürünlerin kıymetinin setin fabrika çıkış fiyatının %15'ini geçmemesi koşuluyla, set bir bütün olarak o ülke menşeli kabul edilir. Etkisiz Unsurlar Madde 11- Bir ürünün menşeli olup olmadığını belirlemek için, imalatında kullanılabilecek; a) Enerji ve yakıtın, b) Tesis ve teçhizatın, c) Makine ve aletlerin, d) Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi amaçlanmayan eşyanın menşei dikkate alınmaz. ÜÇÜNCÜ KISIM Ülkesel Gereklilikler Ülkesellik İlkesi Madde 12- İkinci Kısım'da yer alan menşe statüsü kazandırılmasına ilişkin koşullar, Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülkede kesintisiz olarak yerine getirilmelidir. Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülkeden başka bir ülkeye ihraç edilmiş olan menşeli eşyanın geri gelmesi halinde; a) Geri gelen eşyanın, ihraç edilmiş bulunan eşya ile aynı olduğu, b) Söz konusu ülkede bulunma veya ihraç edilme süresi içerisinde, iyi koşullarda muhafaza edilmeleri için gerekli olanların ötesinde herhangi bir işleme tabi tutulmadığı, gümrük idarelerini tatmin edecek şekilde ispat edilmediği takdirde, menşeli olmadığı kabul edilir. Doğrudan Nakliyat Madde 13- Tercihli muamele sadece, bu Kararın gerekliliklerini yerine getirmiş, Türkiye Cumhuriyeti ile tercihli tarife tanınan ülke arasında doğrudan nakledilen ürünler için uygulanır. Bununla beraber, tek bir sevkiyatı oluşturan ürünlerin, aktarılması veya geçici depolanması yoluyla ancak, transit geçtiği veya depolandığı ülkenin gümrük yetkililerinin gözetimi altında olmaları ve boşaltma, tekrar yükleme veya iyi koşullarda muhafaza etmeye yönelik işlemler dışında bir işlemden geçmemiş olmaları koşuluyla, gerektiğinde başka ülkeler üzerinden nakledilebilirler. Menşeli ürünler Türkiye Cumhuriyeti veya tercihli tarife tanınan ülke dışındaki ülkeler üzerinden boru hattı ile kesintisiz olarak nakledilebilirler. İkinci fıkrada yer alan hükümlerin yerine getirildiğinin, ithalatçı ülkenin gümrük yetkililerine ispatı, aşağıdaki belgelerin ibrazı yoluyla yapılır: a) Transit ülkesi geçişini kapsayan tek bir sevk evrakı ya da b) Transit ülkesinin gümrük yetkililerince düzenlenen, ürünlerin tam bir tanımını veren, boşaltma ve tekrar yükleme tarihlerini ve uygulanabildiği durumlarda kullanılan gemi veya diğer nakil araçlarının adlarını belirten veya c) Transit ülkesi içinde eşyanın hangi koşullarda kalmış olduğunu belgeleyen bir sertifika veya d) Bunların temin edilememesi halinde, ikame kanıtlayıcı belgeler. Sergiler Madde 14- Tercihli tarife tanınan ülkeden bir başka ülkeye sergilenmek üzere gönderilen ve sergi sonrasında Türkiye Cumhuriyeti'ne ithal edilmek üzere satılan tercihli tarife tanınan ülke menşeli ürünler, gümrük idarelerinin; a) İhracatçının bu ürünleri tercihli tarife tanınan ülkeden serginin düzenlendiği ülkeye naklettiği, b) Ürünlerin aynı ihracatçı tarafından Türkiye Cumhuriyeti'ndeki bir kişiye satıldığı veya tasarrufuna verildiği, c) Ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden hemen sonra, sergilenmek üzere gönderildiği durumunu koruyarak Türkiye Cumhuriyeti'ne sevk edildiği, d) Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri andan itibaren, bu sergide teşhir edilmek dışında başka bir amaçla kullanılmadığı, hususlarında tatmin edilmesi kaydıyla ithallerinde tercihli rejimden yararlanırlar. EUR.1 Dolaşım Belgesi normal usullere uygun olarak Türkiye Cumhuriyeti gümrük yetkililerine ibraz edilmelidir. Bu belge üzerinde serginin adı ve adresi belirtilmelidir. Gerektiği takdirde ürünlerin durumu ve sergilenmelerine ilişkin koşullar hakkında ek belgeler istenebilir. Birinci fıkra, yabancı ürün satmak üzere kurulmuş işyeri veya mağazalarda özel amaçla düzenlenmemiş olan, açık olduğu süre içinde ürünün gümrük denetimi altında kaldığı her türlü ticaret, sanayi, tarım ve el sanatları sergi, fuar veya benzeri umumi gösteri veya teşhirlerine uygulanır. DÖRDÜNCÜ KISIM Menşe İspat Belgesi Usul ve Esaslar Madde 15- Tercihli tarife tanınan ülke menşeli ürünlerin Türkiye Cumhuriyeti'ne ithali esnasında aranacak menşe ispat belgelerinin kullanım usul ve esasları yönetmelikle belirlenir. BEŞİNCİ KISIM Yürürlük ve Yürütme Yürürlük Madde 16- Bu Karar 1/1/2001 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde 17- Bu Karar hükümlerini Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.