Danıştay 10. Daire K: 2001/3173, E:1999/2101 Sayılı; Çifte vatandaşlık statüsü nedeniyle ikametgah nakil belgesi ibraz edemeyen davacının bedelsiz otomabil ithalatından yararlandırılmamasında hukuka aykırılık bulunmadığı, konulu Karar
DANIŞTAY ONUNCU DAİRE
K: 2001/3173, E:1999/2101 SAYILI,
26.09.2001
TARİHLİ KARARI
Temyiz Eden (Davalı) : Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı
Karşı Taraf (Davacı) : ...
Vekili : Av. ...
İstemin Özeti : Çifte vatandaşlık statüsüne sahip olan
davacının bedelsiz otomobil ithalatından yararlandırılmamasına ilişkin 1.6.1998
tarih ve 17268 sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan dava
sonucunda ... İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolunda verilen ...
tarih ve ... sayılı kararın davalı idare tarafından temyizen incelenip
bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.
D.Tetkik Hakimi : Yahya Şahin
Düşüncesi : 97/9237 sayılı Bakanlar Kurulu Kararın 10.
maddesiyle yetkili kılınan Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığınca çıkarılan 'Bazı
Şahsi Mahiyette Eşyanın Bedelsiz İthaline İlişkin
Tebliğ'in 2. maddesinde, ikametgahın nakli, 'kişinin şahsına ve işine ait
bağlarını keserek yurda kesin dönmesi' şeklinde tanımlanmıştır. Anılan Tebliğin
10. maddesinde de, bedelsiz ithalattan faydalanılabilmesi için ikametgahın
nakledildiğine ilişkin mahalli konsolosluklarımızdan alınacak belge
aranmaktadır.
Çifte vatandaşlık statüsü nedeniyle Tebliğde aranılan
şekilde ikametgah naklini ve 10. maddede öngörülen koşulları gerçekleştiremiyen
davacının bedelsiz ithalattan faydalandırılmamasına ilişkin dava konusu işlemde
mevzuata aykırılık bulunmadığından aksi yöndeki mahkeme kararının bozulması gerekeceği
düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı : M.İclal Kutucu
Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49.maddesinin 1.fıkrasında
belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp idare mahkemesince verilen kararın
dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını
gerektirir nitelikte görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin reddiyle idare
mahkemesi kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince gereği
düşünüldü:
Dava, çifte vatandaşlık statüsüne sahip olan davacının
bedelsiz otomobil ithalatından yararlandırılmamasına ilişkin 1.6.1998 tarih ve
17268 sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
... İdare Mahkemesi, dosya kapsamındaki belgelerden
davacının yurda kesin dönüş yaptığının, iradesini bu yönde ortaya oyduğunun ve
bedelsiz ithalata ilişkin 97/9237 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının öngörüdüğü
tüm şartları taşıdığının açık olduğu, bu durumda hukuksal dayanağı olmayan
genel yazı ile, davacıya tanınmış hakkın herhangi bir somut bilgi ve belgeye
dayanılmaksızın sadece çifte vatandaş statüsünde olduğu gerekçe gösterilerek
geri alınması yolundaki dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle
işlemin iptaline karar vermiştir.
Davalı idare tarafından, davacının talebinin kesin
dönüş belgesi ibraz edememesi nedeniyle reddedildiği belirtilerek anılan
mahkeme kararının temyizen incelenip bozulması istenilmektedir.
4.4.1997 tarih ve 22954 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan 97/9237 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli 'Bazı Şahsi ve Ticari
Mahiyette Eşyanın Bedelsiz İthaline ilişkin Karar'ın 3. maddesinde, yurtdışında
en az 24 ay ikamet ettikten sonra ikametgahlarını Türkiye'ye nakledenlerin, ikametin
naklinden önceki Türkiye'ye son giriş tarihinden en az 6 ay öncesinden beri
adlarına kayıtlı ve kullandıkları, motorlu özel taşıtlardan bir adedi ile
motosiklet, özel uçak, helikopter ve yatlardan birer adedini ithal
edebilecekleri, 10. maddesinde de, bu Kararda yer alan hususlarda tebliğler
çıkarmaya, gerekli görülecek değişiklikleri yapmaya ve tedbirleri almaya, özel
ve zaruri durumları inceleyip sonuçlandırmaya Gümrük Müsteşarlığı (Gümrükler
Genel Müdürlüğü) nün yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
5.4.1997 tarih ve 22955 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan 1 Seri Nolu 'Bazı Şahsi Mahiyette Eşyanın Bedelsiz İthaline ilişkin
Tebliğ'in 10. maddesinde, Tebliğ kapsamı araçların ithali amacıyla yapılacak
müracaat sırasında ibrazı gerekli belgeler sayılmış olup, bunların arasında 'ikametgahın
nakledildiğine ilişkin mahalli Konsolosluklarımızdan alınacak belge (işyeri
nakli dahil)' yer almaktadır. Anılan Tebliğin 2. maddesinde de, 'ikametgahın
nakli; kişinin şahsına ve işine ait bağlarını keserek yurda kesin dönmesi'
şeklinde tanımlanmıştır.
Öte yandan, Başbakanlık Gümrük Müşteşarlığı Gümrükler
Genel Müdürlüğünce Gümrük Müdürlüklerine gönderilen 17.2.1998 tarih ve 5371
sayılı genel yazının 4. maddesinde de, çifte vatandaş statüsünü haiz kişilerin
yurda kesin dönüş yapsalar dahi, dönüş yaptıkları ülkedeki oturma izinlerini
iptal ettirmeleri mümkün olmadığından, kesin dönüş yoluyla bedelsiz otomobil
ithal hakkına sahip bulunmadıkları belirtilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, Türkiye ve
Avusturalya olmak üzere çifte vatandaşlık statüsüne sahip olan davacının 1979
model otomobiliyle birlikte Türkiye'ye kesin dönüş yaptığı, Avusturalya'daki
Türkiye Konsolosluğuna başvurduğunda yetlililerce kesin dönüşle ilgili bir
belge verilemiyeceğinin bildirildiği, bedelsiz ithal hakkından yararlanmak
üzere davalı idareye başvurduğu, ... Otomotiv İhtisas Gümrük Müdürlüğünün
29.4.1998 tarihli yazısıyla isteğinin, Konsolosluk tasdikli 'kesin dönüş
belgesi' ibraz edemediğinden dolayı reddedildiği, Türkiye'nin Sidney
Başkonsolosluğunun 15.5.1998 tarihli fax mesajından, Dışişleri Bakanlığının
4.3.1997 tarihli talimatı çerçevesinde, Avusturalya vatandaşlığını almış
olduğundan ikametgah nakil belgesi düzenlenemediği, Başbakanlık Gümrük
Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğüne, irade beyanıyla kesin dönüş yaptığına
ilişkin taahhüdünü de içeren itiraz dilekçelerinin 1.6.1998 tarihli işlemle
reddi üzerine davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bedelsiz ithalat hakkını düzenleyen yukarıda
belirtilen hükümler uyarınca, bedelsiz ithalat hakkından faydalanılabilmesi
için, mahalli konsolosluktan alınacak 'ikametgah nakil belgesi'nin ibrazının
zorunlu olduğu ve davacının da çifte vatandaşlık statüsü nedeniyle vatandaşı
olduğu Avusturalya'da ikamet ve çalışma iznine sahip olması sonucunda yurda
kesin dönüş yapmasının uygulamada bağlayıcı ve kesin olamıyacağı açıktır.
Bu durumda, çifte vatandaşlık statüsü nedeniyle anılan
Tebliğde öngörülen şekilde ikametgah naklini gerçekleştiremiyen ve ikametgah
nakil belgesi ibraz edemiyen davacının bedelsiz ithalat isteminin reddinde
mevzuata aykırılık bulunmadığından, işlemin iptali yolunda verilen temyize konu
mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanununun 49. maddesine uygun bulunan davalı idare temyiz isteminin
kabulüne, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve ... sayılı kararının bozulmasına,
dava dosyasının yeniden karar verilmek üzere anılan İdare Mahkemesine
gönderilmesine 26.9.2001 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.