Danıştay 7. Daire K: 2002/3366, E:2000/4850 Sayılı; Eşyası finansal kiralama suretiyle türkiye`ye getirilen yurt dışında yerleşik firmanın, eşyasının süresi içinde yurt dışı edilmemesi halinde, vergi ve resimleri ödenmeden yurt dışına çıkışına izin verilmeyeceğini bilmek durumunda olduğu, konulu Karar
DANIŞTAY YEDİNCİ DAİRE
K: 2002/3366, E:2000/4850 SAYILI,
22.10.2002
TARİHLİ KARARI
Temyiz İsteminde Bulunan: Başbakanlık Gümrük
Müsteşarlığı adına ... TIR Gümrük Müdürlüğü
Karşı Taraf : ...
Vekili : Av. ...
İstemin Özeti : Davacı Şirkete ait olup, davacı Şirket
ile ... A.Ş. arasında düzenlenen finansal kiralama sözleşmesi uyarınca, ...
Anonim Şirketi tarafından geçici olarak ithal edilen ve yurtta kalma süresinin
sona ermesinden sonra yurt dışına çıkarılmak istenen eşyanın, eşyaya ait olup,
ödenmesi gereken vergi ve buna bağlı diğer borçların teminatı olmak üzere, yurt
dışına çıkarılmasına izin verilmemesi yolunda tesis edilen işlemi; dosyadaki
belgelerin incelenmesinden, ... Anonim Şirketinin sözleşme hükümlerini yerine
getirmemesi üzerine, davacı Şirket tarafından açılan davalar sonucunda,
sözleşmenin feshine ve eşyanın davacı Şirkete iadesine, İtek Anonim Şirketinin
de fesih ve tasfiyesine karar verildiğinin; bu arada eşyanın süresi içinde yurt
dışı edilmemesi nedeniyle, 24.4.1998 tarihinde eşyaya ilişkin vergilerin
ithalatçı ... Anonim Şirketi adına tahakkuk ettirildiğinin; 3.6.1998 tarihinde
eşyanın yurt dışına çıkarılmak istenildiğinin; 18.6.1998 tarihinde de, eşyaya
ilişkin vergi, ceza ve faiz borcu ödenmeden eşyanın yurt dışına çıkarılmasına
izin verilemeyeceği yolundaki dava konusu işlemin tesis edildiğinin
anlaşıldığı, olayda, mülkiyetinin davacı Şirkete ait olduğu konusunda ihtilaf
bulunmayan eşya, ... Anonim Şirketi tarafından ithal edildiğinden; eşyanın
süresi içinde yurt dışı edilmesi, bunun yapılamaması halinde de, teminat
gösterme yükümlülüğünün ... Anonim Şirketine ait olduğu; 3226 sayılı Finansal
Kiralama Kanununun 29'uncu
maddesinde yer alan hükmün de bunu doğruladığı; dolayısıyla, üçüncü kişinin
vergi borcu nedeniyle 1615 sayılı Kanunun 72'nci
maddesi hükmü uyarınca davacıya ait eşyanın yurt dışına çıkarılmasına izin verilmemesi
işleminde isabet görülmediği gerekçesiyle iptal eden ... Vergi Mahkemesinin ...
günlü ve ... sayılı kararının; 1615 sayılı Kanunun 72, 149 ve 176'ncı maddeleri
uyarınca geçici olarak ithal edilip, süresi içinde yurt dışı edilmeyen eşyaya
ilişkin vergi ve buna bağlı diğer borçlar ödenilmediğinden, tesis edilen
işlemin yerinde olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
Tetkik Hakimi Kadir Özkaya'nın Düşüncesi: Olayda,
Finansal kiralama yoluyla geçici olarak yurda getirilen eşyanın mülkiyetinin
davacı Şirkete ait olduğu, eşyanın süresi içinde yurt dışı edilmesi
yükümlülüğünün eşyayı ithal eden firmaya ait olduğu, bu firmanın yükümlülüğünü
yerine getirmemesi halinde, bu firmanın değil de yurt dışındaki mal sahibi
davacı firmasının sorumlu tutulması durumunda, kötü niyetli ithalatçıların
korunması gibi bir halin ortaya çıktığı.dikkate alındığında; 1615 sayılı
Kanunun 72'nci maddesi hükmünün finansal kiralama kanunu kapsamı dışında ithal
edilen eşyaları kapsadığının kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır.
Hal böyle olunca, temyiz isteminin reddi ile mahkeme
kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı Bilgin Arısan'ın Düşüncesi: Temyiz
dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının
49'uncu maddesinin 1'inci fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp
vergi mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler
karşısında, anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddi ile Vergi
Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Yedinci Dairesince işin gereği
görüşüldü:
Uyuşmazlık; davacı Şirkete ait olup, finansal kiralama
sözleşmesi uyarınca, ... Anonim Şirketi tarafından geçici olarak ithal edilen
ve yurtta kalma süresinin sona ermesinden sonra yurt dışına çıkarılmak istenen
eşyanın; eşyaya ait olup, ödenmesi gereken vergi ve buna bağlı diğer borçların
teminatı olmak üzere, yurt dışına çıkarılmasına izin verilmemesi yolunda tesis
edilen işlemi iptal eden Vergi Mahkemesi kararının temyizen incelenerek
bozulması istemine ilişkin olup; olayda, yenileme dilekçesi ile açılan işbu
davada, vergi ve resimler ile bunlara ait faize ilişkin işlem dava konusu
edildiği halde, mahkemece, davacıya ait eşyanın yurt dışına çıkışına izin
verilemeyeceği yolunda tesis edilen 12.10.1998 tarih ve 31591 sayılı işlemin
dava konusu edildiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulması, Yargılama
Hukukuna uygun değil ise de, 12.10.1998 tarih ve 31591 sayılı işlemin iptali
isteğiyle açılan ilk davada verilen dilekçe ret kararının mahkemenin hatalı
nitelendirmesine dayalı bulunması sebebiyle, bu husus bozma nedeni olarak
görülmeyerek işin esasına geçildi:
Olay tarihinde yürürlükte bulunan 1615 sayılı Gümrük
Kanununun 72'nci maddesinde; gümrüğün denetlemesi altındaki yerlerde bulunan
eşyanın, birinci derecede, bu eşyaya ilişkin gümrük vergi ve gümrüklerce alınan
başka vergilerle para cezalarından dolayı teminat hükmünde olduğu; 119'uncu
maddesinde, maddede belirtilen maksatlarla memlekete geçici olarak girecek
yabancı eşyanın vergilerinin, Bakanlıkça kabul ve tespit edilecek esas ve
şartlar dairesinde teminata bağlanacağı; 149'uncu maddesinde ise, Kanunun
119'uncu maddesi hükmüne aykrı hareket edenlerden, eşyaya terettüp eden
vergiler alınmakla beraber, bu vergilerin iki katının ayrıca para cezası olarak
alınacağı hükme bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; ithal konusu eşyanın davacı
Şirket ile ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında imzalanan, (leasing)
finansal kiralama sözleşmesi uyarınca, ... Anonim Şirketi tarafından 17.5.1989
tarih ve 2555 ve 22.5.1989 tarih ve 2641 sayılı beyannameler ile geçici olarak
ithal edildiği; ... Anonim Şirketinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine
getirmemesi üzerine davacı Şirket tarafından adli yargı yerinde açılan davalar
sonucu, 1.5.1995 tarihinde sözleşmenin feshine ve eşyanın davacı Şirkete
iadesine, 31.1.1994 tarihinde ... Anonim Şirketinin fesih ve tasfiyesine karar
verildiği; eşyanın 13.1.1997 tarihinde davacı Şirkete tesliminin ardından,
süresi içinde yurt dışı edilmediğinden bahisle, vergi ve resimlerine ilişkin
tahakkukun, 24.4.1998 tarihinde, daha önce fesih ve tasfiyesine karar verilmiş
olan ... Anonim Şirketi adına yapıldığı; bu arada davacı Şirket tarafından
eşyanın yurt dışına çıkarılmak istendiği; ancak davalı idarece, süresi içinde
yurt dışı edilmeyen eşyaya ilişkin olup, ödenmesi gerektiği halde ödenmemiş
bulunan vergi, resim ve bunlara bağlı faiz ve ceza ödenmeden eşyanın yurt
dışına çıkışına izin verilmeyeceğine dair işlemin tesis edildiği; 12.10.1998
tarih ve 31591 sayılı bu işlemin iptali istemiyle 11.11.1998 tarihinde 1998/645
esas sayısı ile açılan davada, mahkemece, vergi, resim ve bunlara ait faiz ile
ceza kararına karşı tek dilekçe ile dava açılamayacağı gerekçesiyle dilekçenin
reddine karar verildiği; 25.12.1998 tarihinde yenilenen davada da, dilekçe ret
kararı uyarınca vergi ve resimler ile bunlara ait faizin dava konusu edildiği;
temyize konu ... günlü ve ... sayılı kararda ise, davanın, eşyanın yurt dışına
çıkışına izin verilemeyeceği yolunda tesis edilen işleme karşı açıldığı kabul
edilmek suretiyle hüküm kurulduğu ve işlemin , istemin özeti bölümünde yazılı
gerekçe ile iptal edildiği anlaşılmış olup; olayda, yurda geçici olarak ithal
edilen eşyanın süresi içinde yurt dışı edilmediği gibi, süre uzatım talebinde
de bulunulmadığı ve böylelikle geçici muaflık rejimi koşullarının ihlal
edildiği sabit bulunduğundan; tahakkuk ettirilen vergi ve resimlerin, teminat
hükmünde olan eşyanın yurt dışı edilmesinden önce tahsili, yukarıda açıklanan
yasa hükümleri gereğidir.
Öte yandan; ithal konusu eşyayı, leasing sözleşmesi
ile ithal eden firmanın, mal sahibi davacı Şirkete karşı sorumluluklarını
yerine getirmemesi nedeniyle adli yargıda aleyhine dava açılmış ve bu davada
taraflar arasındaki sözleşmenin feshiyle birlikte ithalatçı firmanın fesih ve
tasfiyesine de karar verilmiş olması, sadece sözleşmenin tarafları açısından
hüküm ifade edeceğinden; bu durum, eşyasının süresi içinde yurt dışı edilmemesi
halinde, vergi ve resimleri ödenmeden yurt dışına çıkışına için verilmeyeceğini
bilmek durumunda olan davacı Şirket açısından, Kamu Hukukuna dayalı olarak
tesis edilen dava konusu işlemi sakatlayıcı nitelikte değildir.
Bu bakımdan; dava konusu işlemi, istemin özeti
bölümünde yazılı gerekçe ile iptal eden Vergi Mahkemesi kararında isabet
bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulüne;
mahkeme kararının bozulmasına, 22.10.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.
DAN-KAR-DER; SAYI:1