Danıştay 7. Daire K: 2003/3136, E:2002/1106 Sayılı; Geçici ithal yoluyla yurda getirilen gemi için alınan teminat mektubunun nakte çevrilmesi işlemine karşı açılan davada süre olmakla birlikte, mahkemece uyuşmazlık konusunun hatalı değerlendirilmesiyle verilen kararda isabet bulunmadığı, konulu Karar
DANIŞTAY YEDİNCİ DAİRE
K: 2003/3136, E:2002/1106 SAYILI,
22.05.2003
TARİHLİ KARARI
Temyiz İsteminde Bulunan: Başbakanlık Gümrük
Müsteşarlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü
Karşı Taraf : ... Anonim Şirketi
Vekilleri : 1- Av. Dr. ...
2- Av. ....
İstemin Özeti : ... Gümrük Müdürlüğünde tescilli
1.7.1999 gün ve 13741 sayılı geçici giriş beyannamesi kapsamı eşyanın, tahsis
amacına uygun olarak kullanılmadığından bahisle, söz konusu eşya için verilen
teminat mektubunun nakde çevrilmesine ilişkin olarak tesis edilen işlemi ve
Gümrük Kanununun 149'uncu
maddesi uyarınca davacı Şirket adına kesilen para cezasına vaki itirazın
reddine dair işlemi; davalı idarenin süreye ilişkin defi yerinde görülmeyerek,
dosyanın incelenmesinden, geçici ithal yoluyla yurda getirilen geminin
30.7.1999 tarihinde resmi makamlardan izin almadan, demirli bulunduğu ...
Limanını terkettiğinden bahisle ithal esnasında verilen teminat mektubunun
nakde çevrildiğinin ve teminatın iki katı tutarında para cezası kesildiğinin
anlaşıldığı; olayda, maden kömürü ve kum çıkartma işlerinde kullanılmak üzere
1.7.1999 tarihinde yurda sokulan geminin, 30.7.1999 tarihinde Türk kara
sularını haber vermeden terk ettiği sabit ise de, söz konusu terk işleminin
davacı Şirketin bilgisi dışında olduğu, davacı Şirketçe olayın öğrenilmesinden
itibaren yurt içindeki ilgili tüm birimlere ihbarda bulunulduğu, geminin yurdu
terk etmesinin de davacı Şirketin işletme ruhsatının iptal edilmesi nedeniyle
Sahil Güvenlik Komutanlığının emri doğrultusunda gerçekleştiğinin saptandığı;
hal böyle olunca, geminin tahsis amacına uygun kullanılmadığından söz
edebilmenin mümkün olamayacağı sonucuna ulaşıldığı; öte yandan, süresinden
sonra yurt dışına çıkan geminin giriş ayniyatına uygun olmadığı yönünde idarece
bir tespit yapılmadan, 1990/132 sayılı Genelge hükümlerinin uygulanamayacağı
gerekçesiyle iptal eden ... Vergi Mahkemesinin ... gün ve ... sayılı kararının;
geçici olarak ithal edilen geminin, tahsis amacına uygun olarak kullanılmaması
nedeniyle davacı Şirketçe verilen teminat mektubunun nakde çevrilmesinin ve
Gümrük Kanununun 149'uncu maddesi uyarınca para cezası kesilmesinin yerinde
olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: İstemin reddi gerektiği yolundadır.
Tetkik Hakimi Nazlı Yanıkdemir'in Düşüncesi: Temyiz
başvurusu; davacı Şirketin geçici ithal ettiği geminin, tahsis amacına uygun
çalıştırılmaması ve gümrük müdürlüğünün bilgisi olmadan yurt dışına çıkarılması
nedeniyle ithal esnasında verilen teminatın nakde çevrilmesine ilişkin işlemi
ve davacı Şirket adına kesilen para cezasına karşı yapılan itirazın reddine
ilişkin işlemi iptal eden mahkeme kararının bozulması istemine ilişkindir.
2577 sayılı Yasanın 7'inci maddesinin 1'inci
fıkrasında, dava açma süresinin vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu hükme
bağlanmıştır.
Davacı Şirket tarafından iptali istenen 2.2.2000 gün
ve 4115 sayılı teminatın nakde çevrilmesi işlemine karşı, 30 günlük süre
geçtiğikten sonra 6.9.2000 tarihinde açılan davada, süre aşımı bulunmaktadır.
Mahkeme kararının; davacı Şirket adına para cezası
kesilmesine ilişkin hüküm fıkrasına gelince:
Davacı Şirket adına para cezası kesilmesi, geçici
ithal edilen eşyanın tahsis amacına uygun olarak kullanılmaması ve süresinden
önce yurt dışına çıkarılması sebeplerine dayanmakta olup; mahkemece,
uyuşmazlığın kaynağı eksik incelenerek karar verilmiş bulunmaktadır.
Açıklanan nedenle, temyiz isteminin kabulü ile mahkeme
kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı Bilgin Arısan'ın Düşüncesi: Geçici
ithal suretiyle Türkiye'ye sokulan tarak gemisinin işlemleri yaptırılmadan yurt
dışına çıkışı sebebiyle geçici ithal sırasında alınan 1.507.516.850.000.- lira
teminat mektubunun nakde çevrilerek irat kaydedilmesi ve teminat tutarının 2
katı para cezası kesilmesi işlemini iptal eden ... 4'üncü Vergi Mahkemesi
kararının temyizen incelenerek bozulması talep edilmektedir.
İhtilaf konusu İngiliz Bandıralı W.H.Resolution isimli
tarak gemisi davacı şirket tarafından 1.7.1999 tarihli gümrük giriş beyannamesi
ile 2 yıl süreyle geçici ithal sureti ile Türkiye'ye ithal edilmiştir.
Ancak; mezkur tarak gemisinin Karadenizdeki
çalışmaları Sahil Güvenlik Komutanlığınca Kabotaj Kanununu ihlal ettiği
gerekçesiyle durdurularak Türk karasularını terk etmesi bildirilmiştir.
Ayrıca, tarak gemisini getirten davacı şirketin maden
işletme ruhsatının da Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca 19.1.1998
tarihinde iptal edilmiş olduğunun bildirilmesi üzerine, adı geçen tarak gemisi
30.7.1999 tarihinde resmi mercilere haber vermeden Türkiye'yi terk etmiştir.
W.H. Resolution isimli tarak gemisine Port Said
limanında bağımsız kuruluş olan Bureau Veritas tarafından yapılan sörvey
sonucunda Türk Gümrüğüne girişte tutulan raporda yazılı teçhizatında eksiklik
veya fazlalık bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bu durumda; davacı şirket tarafından 1.7.1999
tarihinde 2 yıl süre ile geçici ithali yapılan W.H Resolution isimli tarak
gemisinin, 30.7.1999 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetlerinden Sahil Güvenlik
Komutanlığının emri ile Türkiye'yi terk etmesi 2 yıllık geçici ithal süresi
içinde bulunduğundan ve bu terk sırasında gemi teçhizatında herhangi bir artış
veya eksilme bulunmadığı bağımsız kuruluş olan Bureau Veritas tarafından tespit
ve tevsik edildiğinden ve mücbir sebeple kanuni süresi içinde yapılan,
Türkiye'yi terk fiilinin bizzat davacı şirket tarafından resmi mercilere
bildirilmiş olduğundan mevzuata aykırı olarak yapılan teminat mektubunun irat
kaydedilmesi işlemi ile 2 kat para cezasının iptaline karar veren ... Vergi
Mahkemesi kararı, olay tarihinde yürürlükte bulunan 1615 sayılı Gümrük
Kanununun 118'inci maddesi ile 119'uncu maddesi hükümlerine ve 22.9.1990
tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 1990/132 sayılı Maliye Bakanlığı Genelgesi
hükümlerine uygun bulunduğundan, hukuki mesnedi bulunmayan temyiz talebinin
reddi ile ... Vergi Mahkemesi kararının tasdiki gerekeceği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Yedinci Dairesince işin gereği
görüşüldü:
Temyiz başvurusu; davacı Şirket adına tescilli
1.7.1999 gün ve 13741 sayılı geçici giriş beyannamesiyle ithal edilen eşyanın
tahsis amacına uygun olarak kullanılmadığından bahisle gümrük vergi ve
resimlerine ilişkin olarak verilen teminat mektubunun nakde çevrilmesine
ilişkin işlemi ve davacı Şirket adına kesilen para cezasına vaki itirazın
reddine ilişkin işlemi iptal eden mahkeme kararının bozulması istemine
ilişkindir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7'nci
maddesinin 1'inci fıkrasında, dava açma süresinin vergi mahkemelerinde otuz
gün olduğu belirtilmiş; 15'inci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde ise,
süre aşımı halinde davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.
Olayda, geçici ithal edilen eşyaya ilişkin olarak
tahakkuk ettirilen gümrük vergi ve resimleri ile ilgili teminat mektubunun
nakde çevrilmesi yolunda bankaya 2.2.2000 tarihinde yazı gönderildiği,davacı
Şirketin de teminat mektubu tutarı vergi ve resimleri 23.2.2000 tarihinde ...
Gümrük Müdürlüğüne ödediği ihtilafsız olup;davacı Şirketçe teminatın nakde
çevrilmesi yolundaki işleme en geç bu tarihte muttali olunduğunun kabulü
gerekir. Hal böyle olunca; teminat mektubunun nakde çevrilmesi yönünde tesis
edilen işleme karşı 30 gün içinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirilerek
6.9.2000 tarihinde açılan davanın süre aşımı sebebiyle reddi yukarıda anılan
Yasa hükmünün gereği olup; Vergi Mahkemesince işin esasına girilerek istemin
özeti bölümünde yazılı gerekçeyle verilen kararın teminat mektubuna ilişkin
hüküm fıkrasında bu nedenle isabet görülmemiştir.
Mahkeme kararının; para cezasına ilişkin hüküm
fıkrasına gelince:
Dosyanın incelenmesinden; davacı Şirket adına tescilli
1.7.1999 gün ve 13741 sayılı geçici giriş beyannamesiyle ithal edilen
geminin,tahsis amacına uygun olarak kullanılmaması ve 30.7.1999 tarihinde
hiçbir gümrük işlemi yaptırmadan Türk kara sularını terk etmesi nedeniyle ithal
esnasında tahakkuk ettirilen gümrük vergi ve resimleri tutarında verilen
teminat mektubunun nakde çevrilmesi yönünde işlem tesis edildiği ve 1615 sayılı
Gümrük Kanununun 149'uncu maddesi uyarınca para cezası kesildiği, para cezası
kararına karşı yapılan itirazın da, dava konusu edilen işlemle, ithal edilen
eşyaya ilişkin olarak verilen 1.7.1999 günlü taahhütnamede beyan edilen tahsis
amacına uygun olarak kullanılacağı yere ait 31.7.1997 gün ve IR5083 sayılı
işletme ruhsatının, 19.1.1998 tarihinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından iptal edildiği, geminin maden kömürü ve
kum çıkartma işlemlerinde kullanılmasının yasal yönden mümkün olmaması ve bu
durumun anılan firma tarafından bilinmesine rağmen, bu amaçla kullanılacağı
taahhüt edilerek geçici ithal talebinde bulunulması nedeniyle reddedildiği
anlaşılmaktadır.
Bu açıklamaya göre, olayda, davacı Şirket adına
kesilen para cezası, mahkeme kararında söylendiğinin aksine, geminin usulüne
uygun olarak Yurda geçici ithal edilmesinden sonra amacına uygun
çalıştırılmaması ve izinsiz yurt dışı edilmesi sebebine değil; dava konusu
8.6.2000 gün ve 3272 sayılı itirazın reddine dair kararda da açıkça
vurgulandığı üzere, geminin geçici ithalinin usulsüz olarak yapılması sebebine
dayalı bulunmaktadır. Dolayısıyla, Mahkeme kararının, maddi olayın hatalı
nitelendirilmesiyle verilen anılan hüküm fıkrasında da, bu bakımdan isabet
görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulüne ve
mahkeme kararının bozulmasına; 22.5.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.
DAN-KAR-DER ; SAYI:2