Sınır Ticareti Merkezleri Kurulmasına İlişkin Karar (Mülga)
Sınır Ticareti
Merkezleri Kurulmasına İlişkin Karar 2003-5408
Bakanlar Kurulundan: 10.04.2003 tarihli, 25075 sayılı
R.G.
ü Kararın Uygulanmasına Dair Yönetmelik ü İhracat ve İthalata İlişkin Yönetmelik
Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin Karar 2008-14451 ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR.
Ekli "Sınır Ticaret Merkezleri Kurulmasına İlişkin Karar"ın yürürlüğe konulması; 4458 sayılı Gümrük Kanununun 16 ncı ve 172 nci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu'nca 25/3/2003 tarihinde kararlaştırılmıştır. Sınır Ticaret Merkezleri Kurulmasına İlişkin Karar Amaç Madde 1- Bu Karar ile, Türkiye'nin yaşam standartlarının düşük ve işsizliğin ciddi boyutlarda olduğu Doğu ve Güneydoğu Anadolu coğrafi bölgelerinde ekonomik, sınai ve ticari gelişmenin hızlandırılmasını teminen, sınır ticareti yapılacak Sınır Ticaret Merkezleri'nin kurulması ve bu merkezlerden yapılacak ihracat ve ithalatın usul ve esaslarının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Kapsam Madde 2- Bu Karar, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri'ne komşu ülkelere sınırı bulunan Artvin, Ardahan, Kars, Iğdır, Ağrı, Van, Hakkari, Şırnak, Mardin, Şanlıurfa, Kilis, Gaziantep ve Hatay illerinde kurulacak Sınır Ticaret Merkezleri'nde yapılacak ihracat ve ithalat ile Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri'nde bu illere komşu olan Erzurum, Muş, Bitlis, Siirt, Batman, Diyarbakır ve Adıyaman illerinde yapılacak ticarete ilişkin esasları kapsamaktadır. Dayanak Madde 3- Bu Karar, 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3 üncü maddesi ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 16 ve 172 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar Madde 4- Bu Karar'da geçen;a) Sınır Ticaret Merkezi; bu Karar'ın 2 nci maddesi kapsamındaki sınır illerinde sınır-ticareti faaliyetinde bulunmak üzere oluşturulan yerleri,
b) Sınır Ticaret
Merkezi İşleticisi; bulunduğu ildeki İl Özel İdaresi,
Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği, İl ve İlçe Ticaret Odaları veya İl ve
İlçe Ticaret ve Sanayi Odaları ile en az iki İhracatçı Birliği tarafından
kurulan ve Sınır Ticaret Merkezi'ni işleten anonim şirketi, (13.12.2003
tarihli, 25315 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6401 s.BKK ile değişik)[1]
c) Sınır Ticaret Merkezi Mağazaları; Sınır Ticaret Merkezi'nde faaliyet gösteren mağazaları,
d) Uygunluk
Belgesi; Sınır Ticaret Merkezlerine getirilerek
ithal edilen ve ilgili il dahilinde dağıtımı yapılan eşyayı satın alan esnaf
ile gerçek ve tüzel kişi tacirler (vakıflar, dernekler ve belediyeler ile
bunlar tarafından kurulan veya bunların ortak oldukları firmalar hariç) adına
düzenlenen belgeyi, (13.12.2003 tarihli, 25315 sayılı R.G. ile yayımlanan
2003-6401 s.BKK ile değişik)[2]
ifade eder. Sınır Ticaret Merkezleri'nin Kurulması Madde 5- Sınır Ticaret Merkezleri; Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın koordinatörlüğünde, Milli Savunma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ile Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve Gümrük Müsteşarlığı temsilcilerinden oluşan bir komisyonun oybirliğiyle yapacağı teklif üzerine Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Devlet Bakanlığı'nın onayı ile kurulur. Sınır Ticaret Merkezleri'nin inşası, işletilmesi, fiziki olarak düzenlenmesi, stok kontrollerinin yapılması ile bu merkezlere giriş ve çıkışlara ilişkin usul ve esaslar Gümrük Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Devlet Bakanlığı'nca tespit edilir. Gıda maddelerinin stoklanmasında kullanılacak depoların asgari hijyenik ve teknik şartlarının belirlenmesinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın görüşü alınır. Sınır Ticaret Merkezi işletme izni Madde 6- Sınır Ticaret Merkezi İşleticisi'nin kuruluş, görev, yetki ve faaliyetleri Gümrük Müsteşarlığı tarafından belirlenir. Sınır Ticaret Merkezi mağaza işletme izni Madde 7- Sınır Ticaret Merkezi'nde yer alan mağazaların işletme izinleri Sınır Ticaret Merkezi İşleticisi'nin teklifi üzerine Gümrük Müsteşarlığı'nca verilir. Gümrük Müsteşarlığı'nca Sınır Ticaret Merkezi mağaza işletme izni süreli veya süresiz olarak iptal edilebilir. Sınır Ticaret Merkezi mağaza işletme izni hiçbir şekilde devredilemez. Mağaza işletme izinlerinin verilmesi ve iptal edilmesine ilişkin hususlar Gümrük Müsteşarlığı tarafından düzenlenir.İhracat ve ithalat
Madde 8 (13.12.2003 tarihli, 25315 sayılı
R.G. ile yayımlanan 2003-6401 s.BKK ile değişik)[3] -
Sınır Ticaret Merkezi
İşleticisi ve/veya Sınır Ticaret Merkezlerinde yer alan mağazalar, bu Karar
kapsamında ihracat yapmaya, komşu ülkeden Sınır Ticaret Merkezlerine eşya
getirmeye ve ithal etmeye, getirilen eşyanın 2 nci maddede belirtilen illerdeki
esnaf ile gerçek ve tüzel kişi tacirlere (vakıflar, dernekler ve belediyeler
ile bunlar tarafından kurulan veya bunların ortak oldukları firmalar hariç)
dağıtımını yapmaya yetkilidir.
Yolcular, Sınır Ticaret Merkezlerinde yer alan mağazalardan yolcu beraberi uygulamasında belirtilen miktar ve değeri geçmemek üzere eşya satın alabilir.Sınır Ticaret Merkezleri kapsamında ithal edilecek tarım ürünlerinden ithalatta alınması gereken vergi ve fonların %60'ı ile Katma Değer Vergisinin tamamı; ithal edilecek sanayi ürünlerinden ise sadece Katma Değer Vergisi ve Özel Tüketim Vergisinin tamamı tahsil edilir.Bu maddenin birinci fıkrasında yer alan hususlara ilişkin usul ve esaslar, Sınır Ticaret Merkezleri'nin bulunduğu illere komşu ülkeler ile varılacak mutabakat çerçevesinde Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından düzenlenir. Teminat Madde 9- Bu Karar kapsamında ihraç edilmek üzere Sınır Ticaret Merkezleri'ne konulan eşya ile ilgili teminata ilişkin usul ve esasları belirlemeye Gümrük Müsteşarlığı yetkilidir. Değerlendirme Komisyonu
Madde 10-
Bu Karar kapsamında il ihtiyacı dahilinde getirilerek ithal edilecek eşyaya
ilişkin il kotaları; Vali veya Vali Yardımcısı başkanlığında Defterdar, Gümrük
Müdürü, Sanayi ve Ticaret İl Müdürü, Tarım İl Müdürü, Esnaf ve Sanatkarlar
Odaları Birliği ile İl Ticaret Odası veya İl Ticaret ve Sanayi Odası
temsilcilerinden oluşan Değerlendirme Komisyonu üyelerinin oy çokluğu ile
teklifi üzerine, Dış Ticaret Müsteşarlığı'nca belirlenir.(13.12.2003
tarihli, 25315 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6401 s.BKK ile değişik)[4]
Tarım ürünleri ile ilgili olarak hasat dönemi de dikkate alınarak Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın görüşü alınır.
Değerlendirme
Komisyonu'nun sekretarya hizmetleri, İl Ticaret Odası veya İl Ticaret ve Sanayi
Odası tarafından yerine getirilir. Sekretarya hizmetlerinin yerine
getirilmesinde Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinden de personel
görevlendirilir. (13.12.2003 tarihli, 25315 sayılı R.G. ile yayımlanan
2003-6401 s.BKK ile değişik)[5]
Uygunluk Belgesi
Madde 11-
Uygunluk Belgesi, Değerlendirme Komisyonu tarafından ilgili ilde asgari üç
yıldır faaliyet gösteren esnaf ile gerçek ve tüzel kişi tacirler (vakıflar,
dernekler ve belediyeler ile bunlar tarafından kurulan veya bunların ortak
oldukları firmalar hariç) adına düzenlenir. Uygunluk belgesi düzenlenmesinde
işletme büyüklüğü ve faaliyet alanı gibi kriterler de dikkate alınır. Uygunluk
Belgesi ile ilgili başvurular İl Ticaret Odası veya İl Ticaret ve Sanayi
Odasına yapılır. (13.12.2003 tarihli, 25315 sayılı R.G. ile yayımlanan
2003-6401 s.BKK ile değişik)[6]
Uygunluk Belgesi düzenlenmesi sırasında gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu veya gerçeğe aykırı belge sunduğu tespit edilen esnaf veya tüzel kişinin uygunluk belgesi iptal edilir ve bu kişi adına bir daha Uygunluk Belgesi düzenlenmez. Yetki Madde 12- Bu Kararda yer alan hususlara ilişkin talimatlar vermeye, bu Karar kapsamında yapılacak ihracat ve ithalatın her aşamasında gerekli görülecek değişiklikleri yapmaya ve önlemler almaya, özel ve zorunlu durumları inceleyip sonuçlandırmaya, madde politikaları dikkate alınarak gerektiğinde ürün/mal bazında ihracat ve ithalatı sınırlandırmaya ve durdurmaya Dış Ticaret Müsteşarlığı yetkilidir. Bu Karar'ın 5 inci maddesinin ikinci fıkrası, 6 ve 7 nci maddeleri, 8 inci maddesinin ikinci fıkrası ile 9 uncu maddesine ilişkin uygulamalarda Gümrük Müsteşarlığı yetkilidir.Ortak hükümler Madde 13- İhracı ve ithali ilgili mevzuatla yasaklanmış veya ithali belli kurum ve kuruluşlara bırakılmış maddeler ile kota, gözetim ve diğer ticaret politikaları uygulamasına tabi ürünler bu Karar kapsamında dış ticarete konu edilemez. Dış ticaret mevzuatı ve diğer ilgili mevzuatla ihracı ve ithali izne bağlı olan maddelerin bu Karar kapsamındaki ticarete konu edilmesi, ilgili mercilerin izni ile mümkündür. Sınır Ticaret Merkezleri'nde yapılacak ticari işlemlerde; mülki idare amirlikleri, il özel idareleri, belediyeler ile vakıf ve dernekler nam ve hesabına her ne ad altında olursa olsun kesinti yapılamaz. Madde 14- İlgili gümrük idareleri tarafından, ihracat ve ithalat işlemlerine ait istatistiki bilgiler, Gümrük Müsteşarlığı'nca hazırlanacak Sınır Ticaret Merkezleri Aylık İstatistik Formu'nun doldurulmasını müteakip, bir sonraki ayın ilk haftasında Değerlendirme Komisyonu'na gönderilir. Sınır Ticaret Merkezi İşleticisi ve/veya Sınır Ticaret Merkezi Mağazaları tarafından, ithal edilen eşyanın ürün, miktar ve alıcı bazında düzenlenen listesi, fatura düzenlenme tarihini müteakip, bir sonraki ayın ilk haftasında Değerlendirme Komisyonu'na gönderilir. Sözkonusu form ve listeler, Değerlendirme Komisyonu tarafından Aylık Değerlendirme Raporu ile birlikte Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Gümrük Müsteşarlığı'na gönderilir. Madde 15- Bu Karar'da yer almayan hususlarda ilgili mevzuat hükümleri uygulanır. Yürürlük Madde 16- Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde 17- Bu Karar hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Gümrük Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Bakan yürütür.
[1] DEĞİŞMEDEN ÖNCEKİ HALİ; b) Sınır Ticaret Merkezi İşleticisi; bulunduğu ilin İl Özel İdaresi, Ticaret Odası veya Sanayi ve Ticaret Odası, Esnaf ve Sanatkarlar Odası ile ilgili İhracatçı Birliklerinin katılımıyla oluşturulan ve Sınır Ticaret Merkezi'ni işleten anonim şirketi,
[2]
DEĞİŞMEDEN ÖNCEKİ HALİ; d) Uygunluk Belgesi;
Sınır Ticaret Merkezi'ne getirilerek ithal edilen ve ilgili il dahilinde
dağıtımı yapılan eşyayı satın alan esnaf veya tüzel kişi adına düzenlenen
belgeyi,
[3] DEĞİŞMEDEN ÖNCEKİ HALİ; Madde 8- Sınır Ticaret Merkezi İşleticisi ve/veya Sınır Ticaret Merkezi'nde yer alan mağazalar, bu Karar kapsamında ihracat yapmaya, komşu ülkeden eşya getirme ve ithal etmeye, getirilen eşyanın 2 nci maddede belirtilen illerdeki esnaf ve tüzel kişilere dağıtımını yapmaya yetkilidir. Yolcular, Sınır Ticaret Merkezi'nde yer alan mağazalardan yolcu beraberi uygulamasında belirtilen miktar ve değeri geçmemek üzere eşya satın alabilir.
Bu
maddenin birinci fıkrasında yer alan hususlara ilişkin usul ve esaslar, Sınır
Ticaret Merkezleri'nin bulunduğu illere komşu ülkeler ile varılacak mutabakat
çerçevesinde Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından düzenlenir.
[4] DEĞİŞMEDEN ÖNCEKİ HALİ: Bu Karar kapsamında getirilerek ithal edilecek eşyaya ilişkin il kotaları ve ithal edilen eşyanın Uygunluk Belgesi sahiplerine dağıtımına dair esaslar; il ihtiyacı ve işletme büyüklüğü gibi kriterler dikkate alınarak, Vali veya Vali Yardımcısı başkanlığında Defterdar, Gümrük Müdürü, Sanayi ve Ticaret İl Müdürü, Tarım İl Müdürü, Ticaret Odası veya Sanayi ve Ticaret Odası ile Esnaf ve Sanatkarlar Odası temsilcilerinden oluşan Değerlendirme Komisyonu üyelerinin oy birliği ile teklifi üzerine Dış Ticaret Müsteşarlığı'nca belirlenir.
[5]
DEĞİŞMEDEN ÖNCEKİ HALİ; Değerlendirme Komisyonu'nun
sekreterya hizmetleri, ilgili Ticaret Odası veya Sanayi ve Ticaret Odası
tarafından yerine getirilir.
[6]
DEĞİŞMEDEN ÖNCEKİ HALİ ; Uygunluk Belgesi: Değerlendirme
Komisyonu tarafından ilgili ilde asgari üç yıldır faaliyet gösteren esnaf veya
tüzel kişi adına düzenlenir. Uygunluk Belgesi ile ilgili başvurular Ticaret
Odası veya Sanayi ve Ticaret Odasına yapılır.