İstanbul`da imzalanan Karadiniz`in kirliliğe karşı korunması komisyonu`nun ayrıcalık ve bağışıklıklarına ilişkin anlaşmanın onaylanması
İstanbul'da İmzalanan Karadeniz'in Kirliliğe Karşı
Korunması Komisyonu'nun Ayrıcalık ve Bağışıklıklarına İlişkin Anlaşma'nın
Onaylanması Hakkında Karar 2003-5900
Bakanlar Kurulundan: 11.08.2003 tarihli, 25196 sayılı
R.G.
Gümrük Vergileri ve Dolaysız Vergilerden Bağışıklık Madde 8 28 Nisan 2000 tarihinde İstanbul'da imzalanan ve 11/6/2003 tarihli ve 4883 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli "Karadeniz'in Kirliliğe karşı Korunması Komisyonu'nun Ayrıcalık ve Bağışıklıklarına İlişkin Anlaşma"nın onaylanması; Dışişleri Bakanlığı'nın 30/6/2003 tarihli ve ESGY/264601 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 14/7/2003 tarihinde kararlaştırılmıştır. Karadeniz'in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonu'nun Ayrıcalık ve Bağışıklıklarına İlişkin Anlaşma 21 Nisan 1992 tarihinde Bükreş'te imzalanan Karadeniz'in Kirliliğe Karşı Korunması Sözleşmesi'nin (bundan sonra Sözleşme diye anılacaktır), Temsilciler, Yedek Temsilciler, Danışmanlar ve Akit Tarafların Uzmanlarının uluslararası hukuka uygun olarak diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıklardan herbir Akit Tarafın ülkesinde yararlanacağını belirten XVII nci Maddesinin 8 inci fıkrasına dayanarak; Sözleşme'nin Sekretarya görevlilerinin ayrıcalık ve bağışıklıklarının Akit Taraflar arasında anlaşma ile belirleneceğini belirten XVII nci Maddesinin 9 uncu fıkrasına dayanarak; Sözleşme'nin Komisyon'un görevlerini yerine getirmek için gerekli olabilecek hukuki yetkiye sahip olacağını belirten XVII nci Maddesinin 10 uncufıkrasına dayanarak; Sözleşme'nin Komisyon'un Evsahibi Akit Tarafla bir Merkez Anlaşması yapacağını belirten XVII inci Maddesinin 11 inci fıkrasına dayanarak; Sözleşme'ye Taraf olan Devletler aşağıdaki hususlarda mutabakata varmışlardır: Madde 1 Tanımlar Bu Anlaşma'nın amaçları çerçevesinde, (a) "Sözleşme", 21 Nisan 1992 tarihinde Bükreş'te imzalanan Karadeniz'inKirliliğe Karşı Korunması Sözleşmesi anlamına gelir; (b) "Akit Taraf", Sözleşme'ye Taraf olan Devlet anlamına gelir; (c) "Komisyon", Sözleşme'nin XVII nci Maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca kurulmuş bulunan Karadeniz'in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonu anlamına gelir ve Komisyon'un Sekretaryası ile diğer yardımcı organlarını da kapsar; (d) "Sekretarya", Komisyon'un Sözleşme'nin XVII nci Maddesinin 6 ncı fıkrası uyarınca kurulacak olan daimi organı anlamına gelir; (e) "Hükümet", ilgili Akit Tarafın Hükümeti anlamına gelir; (f) "Evsahibi Akit Taraf" duruma göre, ülkesinde, Komisyon'un Yönetim Merkezi'nin veya kançılaryasının bulunduğu, Komisyon'un veya organının bir toplantısının yapıldığı ve herhangi bir Sekretarya personeli mensubunun görevini icra ederken bulunduğu Akit Taraf anlamına gelir; (g) "Akit Tarafların Temsilcileri", danışmanlar ve heyetlerde yer alan uzmanlar da dahil olmak üzere, Komisyon veya organı tarafından düzenlenen toplantılara katılmak üzere Akit Taraflarca gönderilen Temsilciler, Yedek Temsilciler ve diğer heyet üyeleri anlamına gelir; (h) "İcra Müdürü", Sekretarya'nın baş yöneticisi anlamına gelir; (i) "Sekretarya Görevlileri", Komisyon tarafından atanan ve Komisyon tarafından kabul edilen personel düzenlemelerine tabi olan İcra Müdürü ve diğer görevliler anlamına gelir; (j) "Destek Personeli", mahalli olarak istihdam edilen ve saat başı ücrete tabi olanlar da dahil olmak üzere İcra Müdürü tarafından atanan ve Komisyon tarafından kabul edilen personel düzenlemelerine tabi olan yedek, idari ve teknik personel anlamına gelir. (k) "Komisyon Kançılaryası", mülkiyetinden bağımsız olarak, Komisyon'un işlevlerini yerine getirmek amacıyla geçici ya da daimi olarak kullandığı binalar, bina bölümleri ve bunlara bitişik araziler anlamına gelir. Madde 2 Yorum Bu Anlaşma, ana hedefi olan, Komisyon'un sorumluluklarını yerine getirmesini, amaçlarını ve işlevlerini etkin olarak gerçekleştirmesini sağlama ışığında yorumlanacaktır. Madde 3 Tüzel Kişilik Komisyon tüzel kişiliğe sahip olacaktır. Komisyon, (a) akit yapma, (b) taşınır ve taşınmaz mal satın alma ve elden çıkarma, (c) yasal işlemleri başlatma yetkilerine sahiptir. Madde 4 Adli Takibattan Bağışıklık 1. Komisyon, faaliyetleri çerçevesinde, aşağıdaki durumlar dışında her türlü adli takibattan bağışık olacaktır: (a) Komisyon'a ait veya onun adına işletilen bir aracın neden olduğu bir kazadan kaynaklanan ve sigorta tarafından tazmin edilmeyen hasarlardan dolayı üçüncü kişilerin açtığı sulh davaları, (b) Komisyon veya personelinin ihmali ya da eylemi sonucu ortaya çıkan kişisel yaralanma veya ölümle ilgili sulh davaları. 2. Bu maddenin 1 inci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, Komisyon'un malları ve varlıkları, nerede ve kimde bulunduğuna bakılmaksızın, icrai, idari, adli veya yasal kararlara dayanak arama, sorgulama, el koyma, kamulaştırma ve diğer herhangi bir müdahaleden muaf olacaktır. Madde 5 Kançılarya Komisyon kançılaryası dokunulmazdır. Ev Sahibi Akit Taraf Hükümeti, Komisyon kançılaryası içinde veya yakınlarında, her türlü izinsiz giriş veya zarara karşı ve huzur bozucu her türlü durumu önleyecek şekilde Komisyon'un Hükümetlerarası Kuruluş statüsüyle uyumlu biçimde uygun güvenlik ortamını sağlayacaktır. Komisyon kançılaryasına elektrik, su, kanalizasyon, gaz, posta, telefon, faks, teleks, modem, elektronik posta, atık su boşaltımı, çöp toplama ve yangından korumayı da içeren gerekli kamu hizmetleri temin edilecektir, bu kamu hizmetleri Komisyon'a Evsahibi Akit Taraf Hükümetince diğer BM Uzmanlık Kuruluşlarına sağlandığından daha az elverişli koşullarda sağlanmayacaktır. Madde 6 Fonlar ve Paralar Komisyon işlevleri çerçevesinde, Akit Taraflarca ortaklaşa uygulananlar dışında mali denetim, düzenleme ve moratoryumlarla sınırlandırılmaksızın, (a) her çeşit fon ve paraya sahip olabilecek ve herhangi bir para üzerinden işlem yapabilecektir; (b) fon, altın veya parasını bir ülkeden diğer bir ülkeye veya Evsahibi Akit Tarafın ülkesi içinde serbestçe transfer edebilecek ve elinde bulunan herhangi bir ülke parasını diğer bir ülke parasına çevirebilecektir. Madde 7 Arşivlerin Dokunulmazlığı Komisyon'un arşivi nerede ve kimde olursa olsun dokunulmazdır. "Arşiv" terimi, Komisyon ya da Komisyon tarafından bu göreve getirilen herhangi bir gerçek ya da tüzel kişinin sahip olduğu veya bu kişi tarafından saklanan tüm bilgiler, kayıtlar, yazışmalar, belgeler, el yazması metinler, fotoğraflar, filmler ve kayıtlar anlamına gelmektedir. Madde 8 Gümrük Vergileri ve Dolaysız Vergilerden Bağışıklık 1. Komisyon, varlıkları, geliri ve diğer malları, (a) gelir vergisini ve kurumlar vergisini içeren bütün dolaysız vergilerden muaf tutulacaktır; ancak, Komisyon'un kamu kullanım harçlarından ibaret olan vergilerden muafiyet talep etmeyeceği aşikardır; (b) resmi kullanımı ve yayım faaliyetleri için ithal veya ihraç ettiği kalemlerin ihracatı veya ithalatı, bu ithalat ve ihracat nedeniyle talep edilen ve özel hizmetler için alınan harçlar saklı kalmak koşuluyla gümrük vergilerinden ve sınırlamalardan muaf olacaktır. Ancak bu muafiyetten yararlanılarak ithal edilen kalemler, Hükümetle üzerinde anlaşmaya varılmış durumlar dışında, ithal edildikleri ülkede satılmayacaktır; (c) bu maddenin amaçları uyarınca, vergiler, ilgili Akit Tarafların yönetmeliklerine uygun olarak tesis edilen ya da tesis edilebilecek gümrük vergileri, vergiler ve ilgili harçlar anlamına gelmektedir. 2. Genel bir kural olarak, Komisyon taşınır ve taşınmaz mallar veya hizmetlerin satışı sırasında satış bedelinin bir bölümü olarak alınan dolaysız vergiler ve KDV gibi vergilerden muafiyet talep etmeyecektir. Bununla birlikte, resmi olarak kullanılmak üzere bu tür vergiler tahakkuk ettirilmiş veya ettirilebilecek olan mal ve hizmetlere ilişkin olarak Komisyon tarafından yapılacak önemli alımlarda, ilgili Akit Tarafın Hükümeti, uygun olan tüm durumlarda, vergi veya harç miktarının düşülmesi veya iade edilmesi için gerekli idari düzenlemeleri yapacaktır. Madde 9 Haberleşme ve Yayınlar 1. Komisyon'a ilgili Akit Tarafların ülkelerinde resmi haberleşmeleri konusunda posta, teleks, telgraf, radyograf, telefoto, telefon ve diğer iletişim araçlarına ilişkin öncelikler ve vergiler ile basın, televizyon ve radyo enformasyonundan yararlanma ücretleri konusunda Hükümet tarafından diğer BM Uzmanlık Kuruluşlarına yapılmakta olandan daha az elverişli muamele yapılmayacaktır. 2. Komisyon'un resmi yazışmalarına ve diğer resmi haberleşmelerine ilgili Akit Taraf hiçbir sansür uygulamayacaktır. Madde 10 Hükümet ile Temaslar İcra Müdürü, Sekretarya'nın etkinlikleri ve günlük yönetimiyle ilgili hususlarda Hükümetlerle doğrudan temas kurmaya yetkilidir. Ancak esasa ilişkin konularda Hükümetlerin muhatabı, Başkanı kanalıyla Komisyon olacaktır. Madde 11 Akit Tarafların Temsilcileri ve Komisyon Başkanı 1. Akit Tarafların temsilcileri ve Komisyon Başkanı, işlevlerini yerine getirirlerken ve toplantı yerlerine ya da toplantı yerlerinden yapacakları seyahatlerde, Sözleşme'nin XVII nci Maddesinin 8 inci fıkrasında belirtilen ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanacaklardır. Bu hüküm, bir Temsilci ve bu Temsilcinin uyrukluğunu taşıdığı Akit Tarafın makamları arasında uygulanamaz. 2. Bu maddenin 1 inci fıkrasında sözü edilen kişilere tanınan ayrıcalık ve bağışıklıklar Akit Tarafların Temsilcilerine kişisel çıkarları için değil, Komisyon ile ilgili görevlerini bağımsız bir şekilde gerçekleştirebilmelerine olanak tanımak amacıyla sağlanmıştır. Sonuç olarak, bir Akit Tarafın, bağışıklığın adaletin tecellisine engel olacağını düşündüğü ve bağışıklığı, tanınış amacına halel getirmeksizin kaldırmanın mümkün olduğu hallerde, Akit Taraf bağışıklığı kaldırmakla yükümlüdür. Madde 12 Sekretarya Görevlileri 1. Sekretarya görevlileri resmi görevlerini yerine getirirken veya resmi yazışmalar ve bunlara ilişkin belgeler oluştururken gerçekleştirdikleri tüm yazılı ve sözlü eylemler konusunda yasal süreçlerden muaf olacaklardır. 2. Evsahibi Akit Taraf vatandaşı olan ve sürekli olarak ilgili Akit Taraf ülkesinde ikamet edenler dışında kalan Sekretarya görevlileri, ilgili Akit Taraf ülkesi içinde ve ilgili Akit Taraf ile bağlantılı olarak aşağıdaki ayrıcalık ve bağışıklıklara sahip olacaklardır: (a) Komisyon tarafından kendilerine ödenen ücret ve ikramiyelerle bağlantılı olarak ve muadil rütbeli Birleşmiş Milletler görevlilerinin ilgili Akit Tarafın ülkesinde 1946 tarihli "Birleşmiş Milletlerin Ayrıcalıkları ve Bağışıklıkları Sözleşmesi" uyarınca yararlandıkları koşullarda vergiden muaf olacaklardır; (b) kendileri, eşleri ve kendilerine bağımlı 18 yaşın altındakiler, göçmen kısıtlamalarından, yabancılara uygulanan kayıt işlemlerinden, tüm kişisel hizmetlerden, hangi türden olursa olsun tüm kamu hizmetlerinden, görevlendirme, çalışma ve savunmaya katkı gibi askeri yükümlülüklerden muaf olacaklardır; (c) İlgili Akit Taraf ülkesinde bulunan muadil rütbeli Birleşmiş Milletler görevlilerine 1946 tarihli "Birleşmiş Milletlerin Ayrıcalıkları ve Bağışıklıkları Sözleşmesi" uyarınca döviz alım-satımı konusunda tanınan ayrıcalıklara sahip olacaklardır; (d) Eşleri ve kendilerine bağımlı bulunan akrabalarıyla birlikte ilgili Akit Taraf ülkesinde bulunan muadil rütbeli Birleşmiş Milletler görevlilerine uluslararası kriz durumunda 1946 tarihli "Birleşmiş Milletlerin Ayrıcalıkları ve Bağışıklıkları Sözleşmesi" uyarınca ülkelerine geri dönüş konusunda tanınan imkanlara sahip olacaklardır; (e) ilgili Evsahibi Akit Taraf ülkesinde göreve yeni başladıklarında, 1946 tarihli "Birleşmiş Milletlerin Ayrıcalıkları ve Bağışıklıkları Sözleşmesi"nin Birleşmiş Milletler görevlilerine sağladığı, mobilyalarını ve şahsi mallarını gümrüksüz olarak ithal etme hakkına sahip olacaklardır. Sekretarya görevlileri, görev süreleri sona erdiğinde bu fıkraya tabi mobilyalarını ve şahsi mallarını ihraç ettikleri takdirde sözkonusu ihraçla ilgili hizmetlere ödenecek ücretler dışında gümrük vergilerinden muaf olacaklardır. 3. Ayrıcalık ve bağışıklıklar, görevlilere kişisel çıkarları için değil, sadece Komisyon'un menfaatleri çerçevesinde tanınmıştır. Komisyon, bağışıklığın adaletin tecellisine engel olacağı ve kaldırılabileceği görüşünde olduğu her durumda İcra Müdürü dahil Sekretarya görevlilerinin bağışıklığını kaldırma hakkına sahiptir ve bunu yapmakla görevlidir. 4. Evsahibi Akit Taraf vatandaşı olan ve sürekli olarak ilgili Akit Taraf ülkesinde ikamet eden yabancılar dışındaki Sekretarya görevlileri için, Evsahibi Akit Taraf Hükümeti, mümkün olan durumlarda, statülerine uygun kimlik kartları düzenleyecektir. Bu kartlar oturma izni olarak kullanılacaktır. Madde 13 Sekretarya'nın Destek Personeli 1. Sekretarya'nın destek personeli, görevleriyle ilgili hususlarda herhangi bir bilgi vermeye veya bu görevle ilgili resmi yazışma ve belge üretmeye hiçbir şekilde mecbur değildir. 2. Akit Tarafın vatandaşı olan ve sürekli olarak ilgili Akit Taraf ülkesinde ikamet eden yabancılar dışında kalan Sekretarya destek personeli, (a) Sekretarya'ya verilen hizmetler konusunda ilgili Akit Tarafların kanunlarının zorunlu kıldığı çalışma izinleriyle ilgili her türlü yükümlülükten, (b) yabancı iş gücünün istihdamına ilişkin yönetmeliklerden, (c) hizmetleri için aldıkları ücretlere ilişkin vergi ve harçlardan, (d) tüm kişisel hizmetlerden, hangi türden olursa olsun tüm kamu hizmetlerinden ve görevlendirme, çalışma ve savunmaya katkı gibi askeri yükümlülüklerden muaf olacaktır. 3. Evsahibi Akit Taraf vatandaşı olan ve sürekli olarak ilgili Akit Taraf ülkesinde ikamet eden yabancılar dışındaki Sekretarya destek personeli için, Evsahibi Akit Taraf Hükümeti, statülerine uygun kimlik kartları düzenleyecektir. Bu kartlar oturma izni olarak kullanılacaktır. 4. İcra Müdürü, bağışıklığın adaletin tecellisine engel olacağı ve kaldırılabileceği görüşünde olduğu her durumda bir Sekretarya destek personeli mensubunun bu maddenin 1 inci fıkrasında sağlanan bağışıklığını kaldırma hakkına sahip ve bunu yapmakla görevli olacaktır. Madde 14 Sosyal Güvenlik Sosyal güvenlikle ilgili konularda Sekretarya görevlilerine 18 Nisan 1961 tarihli Diplomatik İlişkilere Dair Viyana Sözleşmesi'nin hükümleri uygulanacaktır. Madde 15 İşbirliği Komisyon, adli işlerin gerektiği gibi idare edilmesi, polisiye düzenlemelere uyulmasının temini ve yukarıdaki 12 nci ve 13 üncü Maddelerde belirtilen ayrıcalık ve bağışıklıklarla ilgili suistimallerin önlenmesi için her bir Akit Tarafın yetkili makamlarıyla her zaman işbirliği yapacaktır.
Madde 16 Atamaların Bildirilmesi İcra Müdürü, her yıl Evsahibi Akit Taraf'a tüm Sekretarya görevlilerinin ve destek personelinin listesini gönderecektir. İcra Müdürü, bir Sekretarya görevlisi göreve başladığında ya da görevden ayrıldığında Komisyon adına Evsahibi Akit Tarafın Hükümetini haberdar edecektir. İcra Müdürü her iki durumda da sözkonusu şahsın Evsahibi Akit Tarafın vatandaşı ya da sürekli olarak Evsahibi Akit Tarafın ülkesinde ikamet etmekte olup olmadığını belirtecektir. Madde 17 Saklayıcı Devlet Bu Anlaşma'nın Saklayıcısı Romanya Hükümeti olacaktır. Madde 18 Değişiklikler Her bir Akit Taraf bu Anlaşma üzerinde her zaman değişiklik önerisinde bulunabilir. Bu öneriler, onları diğer Akit Taraflara diplomatik yollardan bildirecek olan Saklayıcı'ya bildirilecektir. Sözleşme'nin XXI inci Maddesinin 2 inci fıkrasında belirlenen prosedür, bu Anlaşma'ya ait değişikliklerin kabul edilmesi ve yürürlüğe girmesine uygulanacaktır. Madde 19 Anlaşmazlıkların Çözümü Bu Anlaşma'nın yorumlanmasından ve uygulanmasından doğabilecek her türlü anlaşmazlık Akit Taraflar arasında müzakere yoluyla çözümlenecektir. Madde 20 Çekinceler Bu Anlaşma'ya hiçbir çekince konulamaz. Madde 21 Yürürlüğe Girme ve Sona Erme Anlaşma, Saklayıcı'nın, diplomatik yollarla dört Akit Taraftan bu Anlaşma'nın ulusal mevzuata uygun olarak onaylanmış bulunduğu hususunda yazılı bilgi aldığı günü izleyen tarihte yürürlüğe girecek ve Sözleşme yürürlükte olduğu sürece geçerli olacaktır. İstanbul'da 28 Nisan 2000 tarihinde İngilizce dilinde tek nüsha olarak imzalanmış olan bu Anlaşma, Saklayıcı tarafından saklanacaktır. Saklayıcı onaylı nüshaları Akit Taraflara iletecektir. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti adına Bulgaristan Cumhuriyeti Hükümeti adına Gürcistan Hükümeti adına Romanya Hükümeti adına Rusya Federasyonu Hükümeti adına Ukrayna Hükümeti adına