Danıştay 7. Daire K:2004/1238, E:2001/4354 Sayılı; Gümrükçe yapılan kontrol sonucunda, ithale konu eşyanın döviz kurunu yanlış uygulamak suretiyle noksan kıymet beyan ettiği saptanan davacı adına, para cezasına hükmolunmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, konulu Karar
DANIŞTAY
YEDİNCİ DAİRE K:2004/1238, E:2001/4354 SAYILI,
12.05.2004
TARİHLİ KARAR
Temyiz İsteminde Bulunan:
Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı adına Mudanya Gümrük Müdürlüğü
Karşı Taraf : ? Tekstil
Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi
Vekili : Av. ?
İstemin Özeti : Mudanya
Gümrük Müdürlüğünde davacı Şirket adına tescilli 2.11.2000 gün ve 7633 sayılı
beyanname muhteviyatı eşyaya ilişkin döviz kurunun yanlış yazılması suretiyle
noksan kıymet beyanında bulunulduğundan bahisle tahakkuk ettirilen ve itirazsız
ödenen gümrük vergisi üzerinden para cezası kesilmesine ilişkin karara vaki
itirazın reddine dair işlemi; olayda, davacı Şirket tarafından ithal edilen
eşyanın döviz cinsinden değeri (400 kodu ile) Amerikan doları olarak doğru
beyan edilmesine rağmen, Türk lirasına çevrilmesi sırasında hesaplama hatası
yapılarak, Alman markı üzerinden hesaplama yapıldığının anlaşıldığı; bu
nedenle, maddi hata sonucu noksan hesaplanan vergi üzerinden kesilen cezada
hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle iptal eden Bursa Vergi Mahkemesinin
12.6.2001 gün ve E:2001/92; K:2001/905 sayılı kararının; hesap hatası
yapılmasının ceza uygulanmasını engellemeyeceği; noksan kıymet beyanında
bulunulduğu yapılan kontrol sonucunda tespit edilen davacı Şirket adına para
cezası kesilmesi gerektiği ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: İstemin
reddi gerektiği yolundadır.
Tetkik Hakimi Ergün
Gökdam'ın Düşüncesi: Gümrük Kanununun 234'üncü maddesi 1'inci fıkrası uyarınca
ceza uygulanması için kıymet farkının muayene ve denetleme ve ya teslimden
sonra kontrol sonucu ortaya çıkması gerekmekte olup, olayda da, kıymet farkı,
03.11.2000 tarihli gümrük kontrolü sonucu ortaya çıktığından kesilen cezada
hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Bu nedenle, mahkeme kararının bozulması
gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı Emel
Cengiz'in Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Yasasının 49'uncu maddesinin 1'inci fıkrasında belirtilen
nedenlerden hiçbirisine uymayıp vergi mahkemesince verilen kararın dayandığı
hukuki ve yasal nedenler karşısında, anılan kararın bozulmasını gerektirir
nitelikte görülmemektedir. Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddi ile
vergi mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Yedinci
Dairesince işin gereği görüşüldü:
Temyiz başvurusu; davacı
Şirket adına tescilli beyanname muhteviyatı eşyaya ilişkin Amerikan doları
cinsinden kıymetin Türk lirası karşılığının, yanlış kur uygulanması sonucu
noksan beyan edildiğinden bahisle, tahakkuk ettirilen ve itirazsız ödenen
gümrük vergisi tutarı üzerinden 3 katı oranında para cezası kesilmesi yolunda
alınan karara vaki itirazın reddine dair işlemi; olayda, maddi hata bulunduğu
gerekçesiyle iptal eden mahkeme kararının bozulması istemine ilişkindir.
4458 sayılı Gümrük Kanununun
231'inci
maddesinin 2'nci fıkrasında, bu Kanun hükümlerine göre para cezası
verilmesinde ve bu cezaların idari itiraz mercilerince hükme bağlanmasında,
para cezasını gerektiren eylemde bulunanların kasıtlı olup olmadıklarının
aranmayacağı belirtilmiş; anılan Kanunun 234'üncü maddesinin 1'inci fıkrasının
(b) bendinde de, serbest dolaşıma giriş rejimine veya bir gecici muafiyet
düzenlemesine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve
denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; kıymeti üzerinden gümrük
vergisine tabi eşyanın beyan edilen kıymeti, muayene ve denetleme sonucunda bu
Kanunun 23 ila 31'inci maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen
kıymete göre noksan bulunduğu takdirde, bu noksanlığa ait gümrük vergisinden
başka bu vergi farkının 3 katı para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.
Olayda da, döviz kurunun
yanlış beyan edilmesi suretiyle noksan vergi alındığı yapılan gümrük
kontrolünde ortaya çıkmıştır. Her ne kadar, Mahkemece, olayda maddi hata
bulunduğu gerekçesiyle işlem iptal edilmişse de; Amerikan dolarının kuru
olarak, daha düşük olan Alman markı kurunun beyan edilmesinin, hesaplama hatası
olarak kabulü mümkün değildir. Zira, hesaplama hatasından söz edilmek için,
matematiksel işlemde bir yanlışlığın yapılması gerekir. Olayda ise, bir
hesaplama hatası değil, davacı tarafından, döviz kurunun yanlış uygulanması
suretiyle, noksan kıymet beyanı söz konusudur. Basiretli bir tacirin, Amerikan
doları ile ithal ettiği eşyaların Türk lirası karşılığını bilmediği de
düşünülemez.
Bu bakımdan; gümrükçe
yapılan kontrol sonucunda, ithale konu eşyanın döviz kurunun yanlış uygulanması
suretiyle noksan kıymet beyan ettiği saptanan davacı Şirket adına, para
cezasına hükmolunmasında hukuka aykırılık bulunmadığından, aksi yoldaki mahkeme
kararında isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle temyiz
isteminin kabulüne; mahkeme kararının bozulmasına; bozma kararı üzerine
Mahkemece yeniden verilecek kararla birlikte yargılama giderleri de hüküm
altına alınacağından, bu hususta ayrıca hüküm tesisine gerek bulunmadığına,
12.5.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.