Danıştay 7. Daire K: 2004/1399, E:2001/1672 Sayılı; Para cezalarına vaki itirazın reddine dair işlemlere karşı idari yargıda dava açılacağına ilişkin görev kuralının, 4458 sayılı kanunun yürürlüğünden önceki mevzuata göre tesis edilen gümrük para cezası kesme işlemlerine karşı açılan davalarda da uygulanacağı, konulu Karar
DANIŞTAY YEDİNCİ DAİRE
K: 2004/1399, E:2001/1672 SAYILI,
21.05.2004
TARİHLİ KARARI
Temyiz İsteminde Bulunan: ... Market Tic. Ltd. Şti.
Karşı Taraf : Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı adına
Mersin Gümrük Müdürlüğü
İstemin Özeti : Mersin Gümrük Müdürlüğünde tescilli
24.7.1997 gün ve 5721 sayılı geçici giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın
süresi içinde yurt dışı edilmemesi veya çıkış hükmünde gümrük ambarına teslim
edilmemesi veya kati ithalinin yapılmaması nedeniyle alınan para cezası
kararına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davayı;
mülga 1615 sayılı Gümrük Kanununun 158'inci
maddesiyle Gümrük Yönetmeliğinin 442'nci maddesini açıklayarak, bu maddelere
göre, para cezası kararlarına karşı yapılan itirazın reddine dair kararların
iptali istemiyle açılacak davalarda asliye ceza mahkemelerinin görevli olduğu
gerekçesiyle görev yönünden reddeden İçel Birinci Vergi Mahkemesinin 10.1.2001
gün ve E:2000/779; K:2001/6 sayılı kararının; vergi mahkemesinin görevli olduğu
ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: İstemin reddi gerektiği
savunulmaktadır.
Tetkik Hakimi Muammer Topal'ın Düşüncesi: 4.4.2001 gün
ve 24363 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uyuşmazlık Mahkemesinin 18.12.2000
gün ve E:2000/79; K:2000/79 sayılı kararı ile, gümrük para cezasına ilişkin
işlemlere karşı açılan davalarda, geçmişe de etkili olarak İdari Yargı yetkili
kılındığından, davayı görev yönünden reddeden mahkeme kararında isabet
görülmemiştir.
Açıklanan nedenle, temyiz isteminin kabulüyle mahkeme
kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı H. Hüseyin Tok'un Düşüncesi: Davacı
şirket, geçici muaflık hükümlerinden yararlanarak ithal ettiği ambalaj maddelerini
yasal süresi içinde yurt dışına ihraç etmediği nedeniyle kesilen gümrük para
cezasına ilişkin karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle
açtığı davada; olayda adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle davanın reddine
dair verilen İçel 1. Vergi Mahkemesi kararının açılan davada idari yargının
görevli olduğunu ileri sürerek temyizen bozulmasını istemektedir.
Uyuşmazlık, mülga 1615 sayılı yasanın yürürlükte
olduğu dönemde aynı kanunun 158 inci maddesine göre verilen gümrük para cezasına
ilişkin kararın anılan kanunun 158 inci ve Gümrük Yönetmeliğinin 442 nci maddelerine
göre adli yargının mı, yoksa sonradan yürürlüğe giren 4458 sayılı Gümrük
Kanununun 242 nci maddesinin 7 nci fıkrasına göre idari yargının mı görevine
girdiğinin belirlenmesine ilişkin bulunmaktadır.
İzmir İkinci İdare Mahkemesi ile İzmir Beşinci Asliye
Ceza Mahkemesi arasında çıkan görev uyuşmazlığı ile ilgili olarak Uyuşmazlık
Mahkemesince verilen 18.12.2000 gün ve E:2000/79, K:2000/79 sayılı kararla
sözkonusu davalarda görevli yargı merciinin kamu düzenine ilişkin bulunan görev
kuralının geçmişe etkili olacağı yolundaki genel hukuk ilkesi esas alınarak
idari yargının görevli olduğuna hükmedilmiş bulunduğundan açılan bu davanın
esastan incelenerek karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenle Vergi Mahkemesince verilen kararın
bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Yedinci Dairesince işin gereği
görüşüldü:
İzmir İkinci İdare Mahkemesi ile İzmir Beşinci Asliye
Ceza Mahkemesi arasında çıkan olumsuz görev uyuşmazlığı dolayısıyla Uyuşmazlık
Mahkemesince verilen ve 4 Nisan 2001 gün ve 24363 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan 18.12.2000 gün ve E:2000/79; K:2000/79 sayılı kararla; kamu düzenine
ilişkin bulunan görev kuralının geçmişe etkili olacağı yolundaki genel hukuk
ilkesi karşısında; davanın çözümünün, 1615 sayılı Gümrük Kanununu yürürlükten
kaldıran 4458 sayılı Gümrük Kanununun 242'nci maddesinin 7'nci fıkrası uyarınca
idari yargı yerinin görevinde olduğu gerekçesiyle, İzmir İkinci İdare
Mahkemesinin görevsizlik kararı kaldırılmış ve, böylece, 4458 sayılı Kanunun
anılan düzenlemesinde yer alan görev kuralının, bu Kanunun yürürlüğünden önceki
mevzuata göre tesis edilen gümrük para cezası kesme işlemlerine karşı açılan
davalarda da uygulanacağı konusuna, Uyuşmazlık Mahkemesi kararı ile, açıklık
getirilmiş bulunduğundan; gümrük para cezası kararına vaki itirazın reddine
dair kararın iptali istemiyle açılan işbu davanın esasının incelenerek karara
bağlanması gerekmektedir.
Açıklanan nedenle, temyiz isteminin kabulü ile aksi
yolda verilen temyize konu kararın bozulmasına; bozma kararı üzerine yeniden
verilecek kararla birlikte yargılama giderleri de hüküm altına alınacağından,
bu hususta ayrıca hüküm tesisine gerek bulunmadığına, 21.5.2004 gününde
oybirliği ile karar verildi.