Danıştay 7. Daire K: 2004/2350, E:2003/2753 Sayılı; Gatt`nın hiçbir hükmünün, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunun araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı; idarece yapılan araştırma sonucu, gerçek fiyat yerine düşük fiyat içeren fatura düzenlendiğinin tespit edilmesi nedeniyle, yapılan ek tahakkukun yerinde olduğu, konulu Karar
DANIŞTAY YEDİNCİ DAİRE K: 2004/2350, E:2003/2753 SAYILI, 05.10.2004
TARİHLİ KARARI
Temyiz İsteminde Bulunan: Başbakanlık Gümrük
Müsteşarlığı adına Halkalı Tekstil İhtisas Gümrük Müdürlüğü
Karşı Taraf : ? Tekstil İnşaat Sanayi ve Ticaret
Limited Şirketi
Vekilleri : Av. ?
İstemin
Özeti: Halkalı Tekstil İhtisas Gümrük
Müdürlüğünde tescilli 24.7.2000 günlü ve 30534 sayılı gümrük giriş beyannamesi
muhteviyatı eşya nedeniyle yapılan ek gümrük ve katma değer vergisi tahakkukuna
vaki itirazın reddine ilişkin işlemi; dosyanın incelenmesinden, ihracatçı firma
ile Güney Kore resmi makamlarından sağlanan satış sözleşmesi, sipariş emri,
proforma fatura ve orjinal satış listesinden hareketle eşyanın gerçek
kıymetinin eksik beyan edildiğinin saptandığının anlaşıldığı; oysa, sözü edilen
belgelerde yazılı kıymetin teklif edilen kıymet, özellikle proforma faturanın
teklif mahiyetinde bir belge olması nedeniyle, söz konusu belgelerdeki kıymetin
gümrük vergisine esas alınamayacağı; kaldı ki, Güney Kore Sanayi ve Ticaret
Odası ile Türkiye Cumhuriyeti Seul Büyük Elçiliği Konsolosluk Şubesince onaylı
belgelere göre beyanın gerçek olduğu; bu itibarla, kıymetin, eksik beyan
edildiğinin açık ve somut bir biçimde tespit edilememesi sebebiyle, davacı
Şirket adına tesis edilen işlemde isabet görülmediği gerekçesiyle iptal eden
İstanbul Yedinci Vergi Mahkemesinin 8.5.2003 günlü ve E:2002/2628; K:2003/1916
sayılı kararının; cevaplı rapor uyarınca tesis edilen işlemde hukuka aykırılık
bulunmadığı ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın
Özeti: İstemin reddi gerektiği
savunulmuştur.
Tetkik
Hakimi Abidin İldeş'in Düşüncesi:
Dosyanın incelenmesinden, davacı Şirket tarafından ithal edilen emtianın beyan
olunan kıymetinde düşüklük bulunması üzerine, idarece yapılan araştırma sonucu
saptanın kıymet esas alınarak yapılan ek tahakkuka vaki itirazın reddine
ilişkin işlemin; Mahkemece, istemin özeti bölümünde yer alan gerekçeyle iptal
edildiği anlaşılmıştır.
Olayda, ithale konu eşyanın kıymetinin, gerçek
değerine nazaran düşük beyan edildiği hususu, ihracatçı firma ile ihracatçı
firmanın mukim bulunduğu ülke resmi makamları nezdinde yapılan araştırma
sonucu, gerçek kıymeti ihtiva ettikleri, ihracatçı firmaya çekilen ve Mahkemece
irdelenmeyen, bir örneği dosyada mevcut, gerçek satış bedelinin düşük
gösterilmesi ve haricen ödeme yapılacağı istemli faks mesajı ile de doğrulanan,
proforma fatura, sipariş emri ile orjinal satış listesi üzerinden tespit
edildiğinden; davacı Şirket adına ek tahakkuk yapılmasında mevzuata aykırılık
bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, mahkeme kararının bozulması
gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay
Savcısı H.Hüseyin Tok'un Düşüncesi:
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyizen incelenerek
bozulabilmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49'uncu
maddesinin 1'inci fıkrasında belirtilen nedenlerin bulunması gerekmektedir.
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, söz konusu
maddeye yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, istemin reddi ile temyiz
edilen mahkeme kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ
ADINA
Hüküm veren Danıştay Yedinci Dairesince işin gereği
görüşüldü:
Dava dosyasının ve aynı firmadan yapılan ihtalatlara
ilişkin uyuşmazlıklar üzerine Dairemize intikal eden dosyaların birlikte
incelenmesinden; Güney Kore'de faaliyet gösteren ? Limited firmasından ithal
edilen emtianın beyan edilen kıymetinin, sözü edilen firma ile Güney Kore resmi
makamlarından temin edilen satış sözleşmesi, sipariş emri, proforma fatura ve
orjinal satış listesinden hareketle tespit edilen kıymetten düşük olduğundan
bahisle yapılan ek tahakkuka vaki itirazın redine ilişkin işlemin; Mahkemece,
Dairemizdeki dosyalarda mevcut faks mesajlarına göre, davacı firmalar
tarafından adı geçen firmaya gönderilen, proforma fatura ve satış belgelerinin
daha düşük değerli olarak düzenlenmesi istemli olup, ithale konu eşyaların
kıymetinin, beyana nazaran daha yüksek olduğu yolundaki idare tespitini
doğrulayan faks mesajları dikkate alınmaksızın, istemin özeti bölümünde yazılı
gerekçe ile iptal edildiği anlaşılmıştır.
4458 sayılı Gümrük Kanununun 23'üncü
maddesinde, eşyanın gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifesinin ve eşya ticaretine
ilişkin belirli konularda getirilen tarife dışı düzenlemelerin uygulanması
amacıyla bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymet olduğu
belirtilmiş; 24'üncü maddesinin 1'inci fıkrasında, ithal eşyasının gümrük
kıymetinin eşyanın satış bedeli, satış bedelinin ise, Türkiye'ye ihraç amacıyla
yapılan satışta 27 ve 28'inci maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı
fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu öngörülerek, eşyanın satış bedelinin
gümrük kıymetine esas alınabilmesi için gerekli koşullara yer verilmiş; 24'üncü
maddenin 3'üncü fıkrasının (a) bendinde ise, fiilen ödenen veya ödenecek
fiyatın, ithal eşyası için alıcının, satıcı veya satıcı yararına yaptığı veya
yapması gereken ödemelerin toplamı olarak tanımlanmış, ödemelerin para
transferi şeklinde olabileceği gibi, akreditif veya ciro edilebilir bir
kıymetli evrak kullanılarak ya da doğrudan veya dolaylı da yapılabileceği
kurala bağlanmıştır.
Öte yandan, sözü edilen Kanunun 26'ncı maddesinde ise,
24 ve 25'inci madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük
kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına
Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel
Anlaşmasının (GATT) VII. Maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve
genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak
belirleneceği öngörülmüş; GATT'nın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin
Anlaşmanın 17'nci maddesinde de, bu Anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, gümrük
idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak,
belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını
sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde
yorumlanamayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Bu düzenlemelerden, gümrük idaresinin, beyanın
doğruluğunu tespit amacıyla, her zaman, her türlü bilgi ve belgeyi inceleyerek
değerlendirme hak ve yetkisine sahip bulunduğu anlaşılmaktadır.
Olayda; her ne kadar, Vergi Mahkemesince, proforma
fatura, sipariş emri ve satış listesinde yazılı kıymetin teklif edilen kıymet
olduğu; bu belgelerde yazılı kıymetin gümrük vergisi tahakkukuna esas
alınamayacağı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiş ise de; satıcı
firmanın kayıtlarında ve sipariş belgeleri ile proforma faturada yazılı satış
bedelinin 63.600.-Amerikan doları olduğu; davalı idarece ele geçirilen ve bir
örneği dosyada mevcut 27.3.2000 günlü faks mesajında da, davacı Şirket
tarafından, ihracatçı firmadan, proforma fatura ve satış belgelerinde, gerçek
satış bedelinin düşük gösterilmesinin istendiğinin; gerçek satış bedeli ile
belgelerde gösterilecek satış bedeli arasındaki farkın ise sevkiyattan bir
hafta önce ödeneceğinin bildirildiğinin anlaşılmış olması karşısında; davacı
Şirketin gümrüğe ibraz ettiği faturada yazılı kıymetin, gerçek satış bedeli
olmadığının, gerçek satış bedelinin, satıcı firmanın kayıtlarında ve ilgili
belgelerinde yazılı olan ve sözü edilen faks mesajıyla doğrulanan bedel
olduğunun kabulü zorunludur. Bu bakımdan; söz konusu belgelerde yazılı gerçek
kıymeti doğrulayan faks mesajı dikkate alınmaksızın, aksi yolda verilen mahkeme
kararında isabet görülmemiştir.
Bu nedenlerle, temyiz isteminin kabulüne, mahkeme
kararının bozulmasına, bozma kararı üzerine Mahkemece yeniden verilecek kararla
birlikte yargılama giderleri de hüküm altına alınacağından, bu hususta ayrıca
hüküm tesisine gerek bulunmadığına, 5.10.2004 gününde oybirliği ile karar
verildi.
(DAN-KAR-DER; SAYI;6)