Danıştay 7. Daire K.2004/2708; E.2002/2724 Sayılı; Para cezası kesilmesi işlemine karşı doğrudan yedi gün içerisinde ilgili başmüdürlüğe itiraz edilmesinin yerinde olduğu; başmüdürlükçe bu başvurunun esastan incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, gümrük müdürlüğüne düzeltme yoluna gidilmesi gerektiğinden bahisle, başvurunun usülden reddine dair işlemin bu gerekçeyle iptali gerekirken, idari merci tecavüzü bulunduğu gerekçesiyle verilen merciine tevdi kararında isabet bulunmadığı, konulu Karar
DANIŞTAY
YEDİNCİ DAİRE K.2004/2708; E.2002/2724 Sayılı,
02.11.2004
TARİHLİ KARAR
Temyiz İsteminde Bulunan: ?
Vekili : Av. ...
Karşı Taraf : Başbakanlık
Gümrük Müsteşarlığı adına Halkalı Gümrük Müdürlüğü -İSTANBUL
İstemin Özeti : Halkalı
Gümrük Müdürlüğünde tescilli 7.9.1999 gün ve 92677 sayılı giriş beyannamesi ile
geçici olarak ithal edilen eşyaların süresi içerisinde yurt dışına
çıkarılmadığından bahisle kesilen para cezasına vaki itirazın reddine dair
işlemin iptali istemiyle açılan davada; 4458 sayılı Gümrük Kanununun 242'nci
maddesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15'nci
maddesini açıklayarak, olayda, para cezası kararına karşı gümrük müdürlüğü
nezdinde düzeltme talebinde bulunulması ve sonucunda verilecek karara karşı
dava açılması gerekirken, başmüdürlük nezdinde yapılan itiraz başvurusunun
usulden reddi üzerine açılan davada idari merci tecavüzü bulunduğu
gerekçesiyle, dilekçenin Halkalı Gümrük Müdürlüğüne tevdii yolunda verilen
İstanbul Sekizinci Vergi Mahkemesinin 17.4.2002 gün ve E:2001/1905; K:2002/750
sayılı kararının; olayda idari merci tecavüzü bulunmadığı ileri sürülerek
bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : İstemin
reddi gerektiği savunulmaktadır.
Tetkik Hakimi Çağlar Işık'ın
Düşüncesi 4458 sayılı Gümrük Kanununun 242'nci maddesinin 3'üncü fıkrasına
göre, para cezalarına ilişkin işlemlere karşı gümrük müdürülğüne düzeltme
talebinde bulunulmaksızın, tebliğinden itibaren yedi gün içerisinde doğrudan
ilgili başmüdürlük nezdine itiraz yoluna başvurulması ve başmüdürlüğün işin
esası hakkında yapacağı değerlendirme sonucunda tesis edeceği işleme karşı
İdari Yargı yerinde dava açılması gerekmektedir.
Bu bakımdan, ceza kararına
karşı davacı tarafından, başmüdürlük nezdinde itiraz talebinde bulunulması
yerinde olup, başmüdürlük tarafından yapılan itiraz esas bakımından
değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken, itirazın, değerlendirilmeksizin
usulden reddi işleminde isabet bulunmadığından, Mahkemece, dosyanın esas
bakımından işlem tesis edilmek üzere İstanbul Gümrükleri Başmüdürlüğüne
tevdiine karar verilmesi gerekirken, gümrük müdürlüğüne tevdi kararında isabet
görülmemiştir.
Açıklanan nedenle, temyiz
isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı Mukaddes Aras'ın Düşüncesi: 4458 sayılı Gümrük Kanununun
242'nci maddesinin 1'inci fıkrasında; yükümlülerin kendilerine tebliğ edilen
gümrük vergileri için tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde ilgili gümrük
idaresine verecekleri bir dilekçe ile düzeltme talebinde bulunabilecekleri,
aynı maddenin 3' üncü fıkrasında da, kişilerin, düzeltme taleplerine ilişkin
kararlara, idari kararlara, gümrük vergilerine ve cezalara karşı yedi gün
içinde kararı alan gümrük idaresinin bağlı bulunduğu gümrük başmüdürlüğü
nezdinde itirazda bulunabilecekleri, 7'nci fıkrasında ise, gümrük
başmüdürlükleri ile Gümrük Müsteşarlığı kararlarına karşı işlemin yapıldığı
gümrük müdürlüğünün veya gümrük başmüdürlüğünün bulunduğu yerdeki idari yargı
mercilerine başvurulabileceği hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden
Halkalı Gümrük Müdürlüğünce tescilli geçici giriş beyannamesi kapsamı eşyaların
süresi içinde yurtdışı edilmediğinden bahisle düzenlenen 1.8.2001 gün ve 241
sayılı ceza kararına karşı, kararın 15.8.2001 tarihinde tebliğ edildiği
belirtilmek suretiyle 21.8.2001 tarihinde İstanbul Gümrükler Başmüdürlüğüne
itiraz edildiği anılan başmüdürlükçe; 4458 sayılı Gümrük Kanununun 242'nci
maddesinin 1'inci fıkrası ile Gümrük Yönetmeliğinin 876 ncı maddesi uyarınca
ceza kararını uygulayan gümrük idaresine onbeş gün içerisinde kararı düzeltme
talebinde bulunulması gerekirken, başmüdürlüğe itiraz edilmesi nedeniyle usul
yönünden itirazın kabul edilmediği yolunda tesis edilen 14.9.2001 gün ve 9423
sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada; mahkemece ceza kararına karşı
gümrük idaresine düzeltme talebinde bulunulması ve itiraz prosedürü
tamamlandıktan sonra verilecek karara karşı dava açılması gerekirken, İstanbul
Gümrükler Başmüdürlüğüne yapılan itirazın usulden reddi yolundaki 14.9.2001 gün
ve 9423 sayılı işlemin iptali istemiyle dava açıldığı gerekçesiyle dava
dilekçesinin görevli idari mercii olan İstanbul Halkalı Gümrük Müdürlüğüne
tevdiine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda sözü edilen 4458
sayılı Gümrük Kanununun 242'nci maddesinin 3'üncü fıkrası hükmü uyarınca ceza
kararlarına karşı tebliğinden itibaren yedi gün içinde işlemi tesis etmiş olan
gümrük müdürlüğünün bağlı bulunduğu Başmüdürlüğe itirazda bulunulması
gerekmektedir.
Olayda, davacı tarafından,
ceza kararına karşı işlemi tesis eden gümrük müdürlüğünün bağlı bulunduğu
İstanbul Gümrükler Başmüdürlüğüne itiraz edildiği anlaşıldığından, itiraz
hakkında sözü edilen görevli başmüdürlükçe esastan bir karar verilmesi
gerekirken, itirazın usulden reddedilmesinde isabet bulunmadığından, Mahkemece
dava dilekçesinin itirazı incelemekle görevli İstanbul Gümrükler Başmüdürlüğüne
gönderilmesi gerekirken, Halkalı Gümrük Müdürlüğüne gönderilmesinde hukuka
uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenle, temyiz
isteminin kabulüyle; mahkeme kararının bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Yedinci
Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden,
davacı Şirket tarafından geçici olarak ithal edilen eşyaların, süresi
içerisinde yurt dışına çıkarılmadığından bahisle para cezası kesildiği, süresi
içerisinde İstanbul Gümrükleri Başmüdürlüğüne yapılan itiraz üzerine, anılan
başmüdürlükçe, para cezası işlemine karşı önce gümrük müdürlüğü nezdinde
düzeltme talebinde bulunulması gerektiğinden bahisle, itiraz hakkında işin
esası bakımından herhangi bir karar verilmeksizin, itirazın kabul edilmediğinin
bildirilmesi üzerine açılan davada, Mahkemece, gümrük müdürlüğüne düzeltme
talebinde bulunulmaksızın açılan davada idari merci tecavüzü bulunduğu
gerekçesiyle, dava dilekçesi ve eklerinin Halkalı Gümrük Müdürlüğüne tevdiine
karar verildiği anlaşılmıştır.
4458 sayılı Gümrük Kanununun
242'nci maddesinin 3'üncü fıkrasında, kişilerin, düzeltme taleplerine ilişkin
kararlara ve cezalara karşı yedi gün içinde kararı alan gümrük idaresinin bağlı
bulunduğu gümrük başmüdürlüğü nezdinde itirazda bulunabilecekleri hükme
bağlanmıştır.
Yukarıda yer verilen kanun
hükmüne göre, para cezalarına karşı, ilgili gümrük müdürlüğü nezdinde düzeltme
talebinde bulunulmaksızın, tebliğinden itibaren yedi gün içerisinde, doğrudan,
gümrük idaresinin bağlı bulunduğu gümrük başmüdürlüğü nezdinde itiraz yoluna
başvurulacağı kuşkusuzdur.
Olayda da, davacı Şirket tarafından, Halkalı Gümrük Müdürlüğünce tebliğ edilen
para cezası kararına karşı süresi içerisinde, doğrudan İstanbul Gümrükleri
Başmüdürlüğü nezdinde itirazda bulunulduğundan, Kanunda öngörülen hükme uygun
şekilde yapılan başvuru hakkında, İstanbul Gümrükleri Başmüdürlüğünce işin
esasının değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, gümrük
müdürlüğü nezdinde düzeltme talebinde bulunulmasının icap ettiğinden bahisle,
itirazın usul yönünden reddedilmesinde isabet bulunmadığından, Mahkemece,
davaya konu başmüdürlük kararının iptali gerekirken, dava dilekçesinin Halkalı
Gümrük Müdürlüğüne tevdii yolunda verilen kararda isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenle, temyiz
isteminin kabulüne; mahkeme kararının bozulmasına, bozma kararı üzerine yeniden
verilecek kararla birlikte yargılama giderleri de hüküm altına alınacağından,
bu hususta ayrıca hüküm tesisine gerek bulunmadığına, 2.11.2004 gününde
oybirliği ile karar verildi.
(DAN-DER; SAYI:109)