Danıştay 7. Daire K:2005/83, E:2001/4725 Sayılı; Ek tahakkuk konusu gümrük vergilerinin tebliğinden itibaren on günlük süre içinde ödenmediği takdirde kesinleşeceği ve ödeme emri ile takip edilebileceği; ödeme emrinin yanlışlıkla düzenlendiği yolundaki davalı idarenin beyanının, davanın kabulü anlamına gelmeyeceği, davacının düzeltme talebi hakkında idari karar verilmesi gerektiği, konulu Karar
DANIŞTAY YEDİNCE DAİRE K:2005/83, E:2001/4725 SAYILI,
01.02.2005 TARİHLİ KARAR
Temyiz İsteminde Bulunan:
Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı adına
Gebze Gümrük Müdürlüğü
Gebze/KOCAELİ
Karşı Taraf : ...
İstemin Özeti : Davacı
Şirket adına tescilli 18.5.1999 gün ve 8135 sayılı gümrük giriş beyannamesi
muhteviyatı eşyalar nedeniyle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük vergisi ve
katma değer vergisinin tahsili amacıyla düzenlenip tebliğ edilen ödeme emrini;
davalı İdarenin 8.8.2001 tarihli savunma yazısıyla, davacının düzeltme talebi
hakkında idari karar alınması gerekirken sehven ödeme emri düzenlendiği
belirtilerek, ödeme emrinin iptali yönünde karar verilmesi talep edildiğinden;
bu talebin açıkça davanın kabulü anlamına geldiği gerekçesiyle iptal eden Kocaeli
Birinci Vergi Mahkemesinin 9.8.2001 gün ve E:2001/249; K:2001/177 sayılı
kararının; idari karar alınması yönündeki taleplerinin mahkemece karşılanmadığı
ileri sürülerek bozulması ve duruşma yapılması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Savunma
verilmemiştir.
Tetkik Hakimi Ergün
Gökdam'ın Düşüncesi: Temyiz başvurusu; davacı Şirket adına ek olarak tahakkuk
ettirilen gümrük vergisi ile katma değer vergisinin tahsili amacıyla düzenlenen
ödeme emrini; davalı idarenin 8.8.2001 tarihli savunma yazısıyla, davacının
düzeltme talebi hakkında İdari karar alınması gerekirken sehven ödeme emri
düzenlediği belirtilerek, ödeme emrinin iptali yönünde karar verilmesinin talep
edilmesi üzerine, bu talebe dayanarak iptal eden mahkeme kararının bozulması
istemine ilişkindir.
4458 sayılı Gümrük Kanununun
198'inci
maddesinin 1'inci fıkrasında, 69'uncu madde hükümleri saklı kalmak
kaydıyla, yapılan kontrol ve denetlemeler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan
alındığı belirlenen gümrük vergilerinin, yükümlüye tebliğ edildiği tarihten
itibaren on gün içinde ödemesinin zorunlu olduğu; 201'inci maddesinde ise,
süresi içinde ödenmeyen kesinleşmiş gümrük vergileri hakkında 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı; 242'nci
maddesinin 1'inci fıkrasında; yükümlülerin, kendilerine tebliğ edilen gümrük
vergileri için tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde ilgili gümrük
idaresine verecekleri bir dilekçe ile düzeltme talebinde bulunabilecekleri;
2'inci fıkrasında, düzeltme taleplerinin ilgili gümrük müdürlüğü tarafından
otuz gün içinde karara bağlanarak yükümlüye tebliğ edileceği; 3 'üncü
fıkrasında, kişilerin, düzeltme taleplerine ilişkin kararlara, idari kararlara
, gümrük vergilerine ve cezalara karşı yedi gün içinde kararı alan gümrük
idaresinin bağlı bulunduğu gümrük başmüdürlüğü nezdinde itirazda
bulunabilecekleri; 7'inci fıkrasında ise, gümrük başmüdürlüklerinin kararlarına
karşı işlemin yapıldığı gümrük müdürlüğünün bulunduğu yerdeki idari yargı
mercilerine başvurulabileceği belirtilmiştir.
Gümrük Yönetmeliğinin
"Vergi tahakkukunun kesinleşmesi" başlıklı 643'üncü maddesinde de,
"Verginin tahakkukunun kesinleşmesi, verginin, idare açısından tahsil
edilebilir, yükümlü açısından ise ödenmesi gereken aşamaya gelmesini ifade
eder.
Hiç alınmadığı ya da noksan
alındığı gerekçesiyle idarece hesaplanan ve yükümlüye tebliğ edilen vergiler;
a)Tebliğ tarihinden 15 gün
içinde işlemi yapan gümrük müdürlüğüne düzeltme talebinde, 7 gün içinde işlemi
yapan gümrük müdürlüğünün bağlı bulunduğu gümrükler başmüdürlüğüne itirazda
bulunulmadığı,
b)Düzeltme talebi üzerine
gümrük müdürlüğünce verilen red kararlarına karşı 7 gün içinde gümrükler
başmüdürlüğüne itirazda bulunulmadığı,
c) itiraz üzerine gümrükler
başmüdürlüğünce verilen red kararlarına karşı süresi içinde vergi mahkemesinde
dava açılmadığı,
d) Vergi mahkemesinde dava
açılan durumlarda mahkemece idare lehine karar verildiği, takdirde kesinleşir.
Verginin tahakkuku; birinci
fıkranın (d) bendinde, yargı kararları üzerine idarece yükümlüye tebligat
yapıldığı tarihte, diğer hallerde ise sürelerin bittiği tarihte
kesinleşir." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen Yasa ve
Yönetmelik hükümlerinin birlikte incelenmesinden; yükümlülere tebliğ olunan
gümrük vergilerinin, Kanunla belirlenen on günlük vadesinde ödenmesi gerekmekle
birlikte; vergi tahakkukunun kesinleşme tarihinin, idari itiraz yoluna
başvurulmadığı veya idari itiraz yolu tüketildikten sonra, dava açılıp açılmadığına
göre farklılık arzettiği ve süresi içinde ödenmeyen gümrük vergilerine,
kesinleşmesini müteakip, 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanabileceği
sonucuna ulaşılmaktadır..
Olayda, davacı Şirket adına
ek olarak yapılan gümrük vergisi ve katma değer vergisi tahakkukunun 11.4.2001
tarihinde tebliğ olunması üzerine, 17.4.2001 tarihinde düzeltme talebinde
bulunulduğu, bu talep hakkında karar verilmeden, söz konusu gümrük vergisi ile
katma değer vergisinin tahsili amacıyla 27.6.2001 tarihli ödeme emrinin
düzenlenip 12.7.2001 tarihinde tebliğ olunduğu anlaşıldığından, vergi
tahakkukunun kesinleşmesi beklenmeksizin ödeme emri düzenlenmesinde yasal
isabet bulunmadığından, ödeme emrini iptal eden mahkeme kararında, sonucu
itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
Bu nedenle, temyiz isteminin
reddi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı Emel
Cengiz'in Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Yasasının 49'uncu maddesinin 1'inci fıkrasında belirtilen
nedenlerden hiçbirisine uymayıp vergi mahkemesince verilen kararın dayandığı
hukuki ve yasal nedenler karşısında, anılan kararın bozulmasını gerektirir
nitelikte görülmemektedir.
Açıklanan nedenle temyiz
isteminin reddi ile vergi mahkemesi kararının onanması gerektiği
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Yedinci
Dairesince duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
Temyiz başvurusu; davacı
Şirket adına ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük vergisi ile katma değer
vergisinin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrini; davalı idarenin talebine
dayanarak iptal eden mahkeme kararının bozulması istemine ilişkindir.
Her ne kadar; Mahkemece,
davalı İdarenin 8.8.2001 tarihli savunma yazısıyla, davacının düzeltme istemi
hakkında karar verilmesi gerekirken, sehven ödeme emri düzenlendiği, bu
nedenle, ödeme emrinin iptali ile idari karar alınması yönünde karar
verilmesinin talep edilmesi üzerine, bu talebin, davanın kabulü anlamına
geldiği gerekçesiyle ödeme emri iptal edilmişse de; davalı idarenin söz konusu
açıklaması, dava konusu ödeme emrinin iptalini gerektirmeyeceği gibi; ödeme
emri geri alınmadıkça davanın İdarece kabulü anlamına da gelmeyeceğinden, amme
alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrini iptal eden mahkeme
kararında Yargılama Hukuku İlkelerine uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz
isteminin kabulüne; mahkeme kararının bozulmasına; bozma kararı üzerine
Mahkemece, yeniden verilecek kararla birlikte yargılama giderleri de hüküm
altına alınacağından, bu hususta ayrıca hüküm tesisine gerek bulunmadığına ,
1.2.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.