Danıştay 7. Daire K: 2005/3010; E:2002/1220; Dahilde işleme rejimi kapsamında sahte belge kullanılarak yapılan ithalat işlemleri sonrası gümrük Vergisinde Müsteselsil Sorumluluk Ve Gümrük Müşavirinin Sorumluluğu (2005/638)

DANIŞTAY YEDİNCİ DAİRESİ K.2005/3010; E.2002/1220 SAYILI 30.11.2005 TARİHLİ KARARI Temyiz İsteminde Bulunan: Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı adına Mersin Gümrük Müdürlüğü MERSİN Karşı Taraf : Gümrükleme Nakliye Depolama Bakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Vekili : Av. İstemin Özeti : ... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına Mersin Gümrük Müdürlüğünde tescilli 24.1.2000 gün ve 812 sayılı, 4.2.2000 gün ve 1319 sayılı, 16.2.2000 gün ve 1782 sayılı, 29.2.2000 gün ve 2222 sayılı, 21.3.2000 gün ve 2875 sayılı ve 20.4.2000 gün ve 4215 sayılı giriş beyannameleriyle, 27.12.1999 gün ve 1999/D1-8827, 6.3.2000 gün ve 2000/D1-3914 ve 3.4.2000 gün ve 2000/D1-3826 sayılı dahilde işleme izin belgeleri kapsamında, işlendikten sonra yurt dışı edilmek üzere geçici olarak yurda getirilen ham maddelere ilişkin dahilde işleme izin belgelerinin sahte olduğunun tespit edildiğinden bahisle, giriş esnasında tahakkuk ettirilen gümrük vergisinin ve kesilen 2 katı para cezasının gümrük müşaviri olan davacı Şirketten tahsili amacıyla tesis edilen 19.7.2001 gün ve 4.06.15.01 sayılı işlemin ve ceza kararlarının iptali istemiyle açılan davada; 4458 sayılı Yasanın 181, 192 ve 229'uncu maddelerinden bahsedilerek, olayda, davacı Şirket tarafından, dahilde işleme izin belgesi sahibi ... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen ceza kararlarının iptali istenilmekte ise de, davacı Şirketin subjektif dava açma ehliyetinin bulunmadığı; öte yandan, sahte olduğu tespit edilen izin belgelerine uygunluk vizesi verilmesi ve idarece düzenlenen raporda, vekaleten gümrük işlemlerini yürüten davacı Şirketin sahteliği bildiği yönünde bir tespite yer verilmemesi karşısında, ilk görünüş karinesine göre söz konusu belgelerin sahte olup olmadığının anlaşılamayacağı, ayrıca, davacı Şirket yetkilisi …'nun sahte belge kullanması nedeniyle hakkında açılan davada, beraat ettiği, bu durumda, olayda müteselsil sorumluluk koşullarının oluşmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, davanın, ceza kararlarına ilişkin kısmının ehliyet yönünden reddine, 19.7.2001 tarihli işlemin ise iptaline yönelik İçel İkinci Vergi Mahkemesinin 14.1.2002 gün ve E:2001/501; K:2002/2 sayılı kararının, iptale ilişkin hüküm fıkrasının; dahilde işleme izin belgesinin bir kısmının tamamen sahte olduğu, bir kısmının ise, ithalat limitlerinde tahrifat yapılarak yükseltildiği tespit edildiğinden, 4458 sayılı Yasanın 229'uncu maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca, davacı Şirket adına tesis edilen işlemde yasal isabetsizlik bulunmadığı ileri sürülerek bozulması istenilmektedir. Savunmanın Özeti: İstemin reddi gerektiği savunulmuştur. Tetkik Hakimi Nazlı YANIKDEMİR'in Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, 2577 sayılı Kanunun 49'uncu maddesinin 1'inci fıkrasında sayılan bozma nedenlerine uymadığından, temyiz istemi reddedilerek kararın onanması gerektiği düşünülmektedir. Danıştay Savcısı Emel CENGİZ'in Düşüncesi: Gümrük müşaviri olan davacı şirketin temsil ettiği limited şirket adına düzenlenmiş bulunan dahilde işleme izin belgelerinin sahte olduğundan bahisle, müteselsil sorumluluğa göre tahakkuk ettirilen gümrük vergi ve resimleri ile kesilen para cezalarının kaldırılması istemiyle açılan davayı; para cezası yönünden ehliyet noktasından reddeden, diğer kısım yönünden kabul eden mahkeme kararı idarece temyiz edilmektedir. 4458 sayılı Gümrük Kanununun 229'uncu maddesinin 2'nci bendinde, Gümrük Müşavirliğinin bir tüzel kişilik oluşturularak yürütülmesi halinde tüzel kişilik ortaklarının gümrük müşaviri olmasının zorunlu olduğu, bu durumda gümrük beyannamesi veya beyanname kabul edilen diğer belgeler üzerine imzasını atmış olanların vergi kaybına neden olan durumu bildiği veya bilmesi gerektiği hallerde bunların, gümrük idaresine karşı bağlı bulundukları tüzel kişilikle birlikte müteselsilen sorumlu olacakları, bu hallerde ilgili gümrük müşavirinin kişisel cezai sorumluluğu saklı kalmak kaydıyla, işlemi yapan kişi ile birlikte şirket de gümrük idaresince alınan vergiler ve para cezaları yönünden müteselsilen sorumlu olacakları hükme bağlanmıştır. Olayda, dahilde işleme izin belgesinin sahteliğinden bahisle, yukarıda sözü edilen bent uyarınca müteselsil sorumluluk yüklenerek davacı gümrük müşavirliği adına tahakkuk yapılmış ise de; dosyadaki belgelerin incelenmesinden, adı geçen belgenin sahte olduğu yolunda ileri sürülen hususların, idarenin kamu gücünü kullanarak yaptığı inceleme ve araştırmaya dayandığı, gümrük müşavirlerinin bu tür bir inceleme ve araştırma görevlerinin bulunmadığı, ayrıca sahte belge tanzim etmek ve kullanmak açısından şirket yetkilisi kişi adına adli yargıda açılan davanın sözü edilen kişinin beraati ile sonuçlandığı ve bu kararın kesinleştiği dikkate alındığında , gümrük müşaviri olan davacı şirketin işlemlerinde kullandığı dahilde işleme izin belgesinin sahte olduğunu bildiği veya bilmesi gerektiği kabul edilemeyeceğinden, müteselsil sorumlu sıfatıyla yapılan tahakkukta isabet görülmemiştir. Açıklanan nedenle, temyiz isteminin reddi ile, mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay Yedinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dosyanın incelenmesinden, davacının gümrük müşavirlik Şirketi olduğu, ... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tescilli gümrük giriş beyannameleriyle ithal edilen eşyalar için düzenlenen dahilde işleme izin belgelerinin bir kısmının sahte olduğunun, bir kısmının da üstündeki limitlerin artırıldığının tespiti üzerine, ithal esnasında tahakkuk eden gümrük vergisinin ve kesilen 2 katı tutarındaki para cezasına ilişkin kararın, ... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin bilinen adreslerine tebliğ edilememesi üzerine, 19.7.2001 günlü işlemle davacı Şirkete tebliğ edildiği; söz konusu işlem ile para cezası kararının iptali istemiyle açılan davada, Mahkemece, ceza kararlarının, ancak adına düzenlenen kişi veya kurum tarafından dava konusu edilebileceği gerekçesiyle davanın ceza kararına ilişkin kısmının ehliyet yönünden reddedildiği; 19.7.2001 günlü işlemin ise, dahilde işleme izin belgelerinin sahte olduğunun gümrük müşaviri tarafından anlaşılamayacağı ve aynı olay nedeniyle ceza mahkemesinde açılan davada, davacı Şirket yetkilisi ?'nun beraatine karar verildiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle iptal edildiği, kararın iptale ilişkin hüküm fıkrasının, davalı idarece temyiz edildiği anlaşılmıştır. 4458 sayılı Gümrük Kanununun 181'inci maddesinin 3'üncü fıkrasının 1'inci bendinde, 1'inci fıkrada belirtilen rejimlerden biri için bulunulan beyanda kullanılan verilerin, kanunen alınması gereken vergilerin tamamen veya kısmen tahsil edilememesine sebep olduğu takdirde, beyanın yapılabilmesi için bu verileri veren ve bu verilerin yanlış olduğunu bilen veya normal olarak bilmesi gereken kişilerin de gümrük vergilerinden sorumlu olduğu, hükme bağlanmış; aynı Yasanın 225 'inci maddesinin 1'inci fıkrasında ise, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin faaliyetlerin, 5'inci madde hükümleri çerçevesinde sahipleri ile bunların adına hareket edenler tarafından doğrudan temsil yoluyla veya gümrük müşavirleri tarafından dolaylı temsil yoluyla takip edilip ve sonuçlandırılacağı, belirtilmiş olup; 229'uncu maddesinin 2'nci fıkrasında da, gümrük müşavirliğinin bir tüzel kişilik oluşturularak yürütülmesi halinde, tüzel kişilik ortaklarının gümrük müşaviri olmasının zorunlu olduğu; bu durumda, gümrük beyannamesi veya beyanname kabul edilen diğer belgeler üzerine imzasını atmış olanların vergi kaybına neden olan durumu bildiği veya bilmesi gerektiği hallerde, bunların, gümrük idaresine karşı bağlı bulundukları tüzel kişilikle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı; bu hallerde, ilgili gümrük müşavirinin kişisel cezai sorumluluğu saklı kalmak kaydıyla, gümrük idaresince alınan vergiler ve para cezalarından işlemi yapan kişi ile birlikte şirketin de sorumlu tutulacağı hükmüne yer verilmiştir. Müteselsil borç; Borçlar Kanununun 141'inci maddesinde, alacaklıya karşı her biri borcun tamamından sorumlu olmayı kabul eden veya kanunun açıkça bu şekilde sorumlu kıldığı borçlular arasında mevcut olan borç olarak tanımlanmış; anılan Kanunun 142'nci maddesinde de; alacaklının, birden fazla borçlunun her birinden borcun ifasını isteyebileceği ve borcun tamamı ifa edilinceye kadar bütün borçluların mesuliyetinin devam edeceği belirtilmiştir. Yukarıda açıklanan düzenlemelerden; gümrük müşaviri aracılığıyla sahte dahilde işleme izin belgeleri ile yapılan geçici ithalat sırasında tahakkuk eden gümrük vergilerinin takibi için, alacaklı gümrük idaresinin tahakkuk safhasından itibaren, her aşamada müşterek ve müteselsil sorumlulardan sadece birine ya da aynı anda her ikisine vergi alacağının tahsili için başvurabileceği sonucuna varılmıştır. Davada; davacı Şirketin temsilcisi … hakkında sahte dahilde işleme izin belgeleri kullanmak suçuyla Mersin Ağır Ceza Mahkemesinde açılan davada, sahteliği iddia olunan belgenin elde edilemediği ve, bu nedenle, iğfal kabiliyeti yönünden inceleme yapılamadığı gerekçesiyle beraatine karar verilmiş ise de; sahte olduğu ileri sürülen dahilde işleme izin belgeleri vergilendirme işleminin maddi sebebini oluşturmaktadır. Bir idari işlemin maddi sebebinin gerçeğe ve hukuka uygunluğunun araştırılması ise, İdari Yargılama Hukukunun ve onun eseri olan "Re'sen Araştırma İlkesi"nin gereği olarak davaya bakan idari yargı yerine aittir. Söz konusu araştırma ise, davada, dahilde işleme izin belgeleri üzerinde yapılabilecek niteliktedir. Bu bakımdan; sahte olduğu ileri sürülen dahilde işleme izin belgeleri ilgili taraflardan getirtilerek, iğfal kabiliyetleri uzman kişi ve kuruluşlara incelettirilmeksizin, ceza mahkemesi kararı mesnet alınarak, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen anılan karar eksik incelemeye dayalı bulunmaktadır. Açıklanan nedenle, temyiz isteminin kabulüne; mahkeme kararının temyize konu iptale ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasına; bozma kararı üzerine Mahkemece yeniden verilecek kararla birlikte yargılama giderleri de hüküm altına alınacağından, bu hususta ayrıca hüküm tesisine gerek bulunmadığına, 30.11.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. BŞ/ÖEK