Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ) Örgütü KEİ Bölgesindeki Eşyanın Karayoluyla Naklinin Kolaylaştırılması Konusunda Mutabakat Muhtısarı konulu Milletlerarası Sözleşme
Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ) Örgütü KEİ Bölgesindeki
Eşyanın Karayoluyla Naklinin Kolaylaştırılması Konusunda Mutabakat Muhtırası
Milletlerarası Andlaşma Karar Sayısı : 2005/8540
09.03.2005 tarihli, 25750 sayılı R.G.
6
Mart 2002 tarihinde Kiev'de imzalanan ve 7/4/2004 tarihli ve 5114 sayılı
Kanunla onaylanması uygun bulunan ilişik "Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ)
Örgütü KEİ Bölgesindeki Eşyanın Karayoluyla Naklinin Kolaylaştırılması
Konusunda Mutabakat Muhtırası"nın ekli cekince ile birlikte onaylanması;
Dışişleri Bakanlığı'nın 11/2/2005 tarihli ve ÇEGY/43983 sayılı yazısı üzerine,
31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre,Bakanlar
Kurulu'nca 23/2/2005 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ) Örgütü KEİ Bölgesindeki Eşyanın
Karayoluyla Naklinin Kolaylaştırılması Konusunda Mutabakat Muhtırası
Karadeniz
Ekonomik İşbirliği Örgütü çerçevesinde, bundan böyle Taraflar olarak
adlandırılacak olan KEİ Üyesi Devletlerin Hükümetleri (Yürütme Organları);
Bölgede
ekonomik gelişme için esas olan ulaştırma ve ticareti kolaylaştırmak amacıyla
tüm Karadeniz Ekonomik İşbirliği üyesi devletler arasında işbirliğini
güçlendirmeyi ARZU EDEREK;
Karadeniz
Bölgesindeki uluslararası kara ulaştırmasının işlemesindeki temel
yetersizliklerin sadece alt yapı eksikliklerine bağlı olmayıp, aynı zamanda
düzenlemeye yönelik ve ekonomik engellerden de kaynaklandığını KABUL EDEREK;
Söz
konusu ortak sorunlara bulunacak çözümlerin, bölgesel bir işbirliği
çerçevesinde yeni ve yaratıcı bir yaklaşım gerektirdiğini VURGULAYARAK;
İlgili
uluslararası anlaşmalar ve bildirilerin kabulünden kaynaklanan taahhütlerin
BİLİNCİNDE OLARAK;
Avrupa
Birliği'nde (AB) yürürlükte olan veya öngörülen -ilgili yönetmelikleri
göz-önüne alarak ve Birleşmiş Milletler, Avrupa Ekonomik Komisyonu (BM/AEK) ve
Ulaştırma Bakanları Avrupa Konferansı (UBAK) çerçevesinde ulaştırma ve
özellikle kara ulaştırması alanında kabul edilen yasal hükümlere ve kararlara
uyma kararlılıklarını İFADE EDEREK;
Bölgede
kara ulaştırması sektörünün maliyet ve süre bakımından daha etkinleşmesini
sağlayacak önlemlerin kabul edilebileceğinden EMİN OLARAK;
Bölgede
etkin ulaştırma hizmetleri bakımından kombine taşımacılığın önemli rol
oynayabileceğinin BİLİNCİNDE OLARAK;
Bazı
tedbirlerin yalnızca uzun dönemde uygulanabileceğinin BİLİNCİNDE OLARAK;
Karadeniz
bölgesinde karayoluyla eşya taşımacılığının kurumsal veçhesinin
uyumlaştırılması bakımından önemli bir adım teşkil eden aşağıdaki Mutabakat
Muhtırası üzerinde ANLAŞMAYA VARMIŞLARDIR.
Madde 1
AMAÇ
1.
Bu Mutabakat Muhtırasının amacı uluslararası düzeyde kabul edilmiş anlaşmalara,
kurallara ve standartlara uygun olarak usül, formalite ve dokümanların
basitleştirilmesini ve uyumlu hale getirilmesini de kapsayacak şekilde bölgede
eşyanın uluslararası karayoluyla etkin olarak taşınmasına dair belirli kilit
unsurların uyumu için KEİ üyesi devletler arasında işbirliği ve koordinasyonu
artırmaktır.
2.
Bu işbirliği, temelde, ortak prensipleri, kurumsal, düzenleyici ve ekonomik
nitelikli eylemleri birleştirici olduğu kadar bunları uygulama ve izleme
politikalarını geliştirme üzerine odaklanacaktır.
Madde 2
GENEL KURALLAR
Taraflar,
karayoluyla eşyanın taşınması alanında birlikte taraf oldukları BM/AEK ve UBAK
Kararları himayesinde oluşturulan anlaşmalar, mevcut ikili anlaşmalar ve Avrupa
anlaşmalarından daha az elverişli şartları içeren tedbirleri kabul
etmeyeceklerdir. Taraflar, özellikle, malî hesaplar için standart unsurlar ile
uyumlu hale getirilmiş ücret politikalarına dayalı ulaştırmanın gerçek
maliyetini yansıtmayı ve nakliyecilere uygulanan ücretleri garanti altına
almayı öngörmektedirler. Yukarıda bahsedilen yasal belgelerde hüküm altına
alınan uluslararası standartlara uygun, bölgede etkin ikili ve transit
taşımacılığı oluşturan uluslararası karayolu eşya taşımacılığını kolaylaştırmak
amacıyla idarî, teknik, yasal ve diğer engelleri azaltacaklardır.
Bu
Mutabakat Muhtırasının hükümleri, tarafların katıldığı veya katılabileceği
diğer uluslararası anlaşmalardan kaynaklanan hakları ve yükümlülükleri
etkilemeyecektir.
Madde 3
EŞYANIN ULUSLARARASI KARAYOLUYLA NAKLİNİN
TEDRİCİ SERBESTLEŞTİRİLMESİ
1.
İkili ve transit ulaştırmada karayolu ulaştırma operatörlerinin fayda temin
edici karşılıklı katılımlarına zarar verecek engelleri kaldırma hususunda
Taraflar, uluslararası kara ulaştırmasının tedrici serbestleştirilmesi
doğrultusunda eşgüdümlü uygun tedbirleri alacaklardır.
2.
Üçüncü ülke ve kabotaj taşımacılığı çalışmaları Mutabakat Muhtırasının konuları
dışındadır.
3.
Taraflar, KEİ bölgesindeki, uluslararası ana ulaştırma koridorlarının belirli
bölümlerinde uluslararası karayolu taşımacılığı ek ve tamamlayıcı kapasiteleri
garantileyecek yeterli ve etkin modlararası ulaştırma hizmetlerini sunacak ve
destekleyeceklerdir.
Madde 4
ULUSLARARASI ANLAŞMALARA KATILMA-AZAMÎ MÜSAADE
EDİLEBİLİR AĞIRLIK VE BOYUTLARIN UYUMU, TEHLİKELİ
MADDELERİN TAŞINMASI VE SOSYAL DÜZENLEMELER
Taraflar,
Avrupa Topluluğu düzenlemeleri çerçevesinde alınan belirli kararlara kendi
ulusal mevzuatlarını uyarlamanın yanısıra, Mutabakat Muhtırasının ek 1'inde yer
verildiği şekilde, BM/AEK'nın himayesindeki Anlaşmalar ve Sözleşmelere mümkün
olduğu kadar çabuk taraf olmaya gayret edeceklerdir. Söz konusu yükümlülükler
esas olarak, sürüş süresine ilişkin bazı sosyal kuralların uygulanması,
tehlikeli maddelerin taşınması, uluslararası trafikte eşya taşıyan karayolu
araçlarının azamî müsaade edilen ağırlık ve boyutları, vs. ilgilendirmektedir.
Madde 5
ÜCRET POLİTİKALARI-KARA ULAŞTIRMASINA
BAĞLI ÜCRETLERDE BİLGİ SİSTEMİ
1.
Taraflar, eşyanın uluslararası karayoluyla nakli için ücret politikalarının
akılcı ve tedricen birbirine yakınlaştırılması hususuna özel önem
göstereceklerdir. Bu çerçevede, karşılıklı ücret politikalarına, ücretlerin
maliyetle ilgili olması, ayrımcılık gözetilmemesi ve şeffaflık ilkelerini
tedricen yerleştireceklerdir.
2.
Taraflar, yabancı operatörler vasıtasıyla ulusal karayolu şebekesinin
kullanımına bağlı geçiş ücretleri ve kullanıcı ücretleri konusunda tamamlanmış,
doğru ve güncel bilginin mevcut olmasının önemini kabul ederek, tüm ilgili
kullanıcılara bu tür bilgileri sağlayan bir bilgi sistemi kurmayı
değerlendirebilirler.
3.
Taraflar, aynı zamanda, bu Mutabakat Muhtırasının taraf olan Devletlerden gelen
karayolu taşıyıcılarına karşı ayrımcılık gözetmeme ilkesini de gözönüne alarak,
yollarının, tünellerinin ve köprülerinin kullanımı için ücret ödenmesi
uygulaması konusundaki egemenlik haklarını saklı tutacaklardır.
Madde 6
PROFESYONEL SÜRÜCÜLER İÇİN VİZE İŞLEMLERİNİN
KOLAYLAŞTIRILMASI
1.
Taraflar, ilgili ulusal makamlarını, formalitelerin basitleştirilmesini, vize
talebindeki sürenin azaltılmasını ve diğer mevcut anlaşmalarına halel
getirmeksizin bir yıl geçerli olmak üzere çoklu giriş vizesi verilmesini
amaçlayarak, uluslararası kara ulaştırması ile meşgul olan profesyonel
sürücüler için vize itasının kolaylaştırılması imkânlarını incelemeye teşvik
edeceklerdir.
2.
Taraflar, konsolosluk işlerinden sorumlu ulusal makamları ile işbirliği içinde,
eşyanın uluslararası karayoluyla naklini gerçekleştiren profesyonel sürücüler
için vize formalitelerinin kolaylaştırılması konusunda çok taraflı bir
anlaşmanın oluşturulması imkânını araştıracaklardır.
Madde 7
UYGULAMA
1.
Taraflar, bu Mutabakat Muhtırasının ilgili hükümlerinin, KEİ üyesi devletler
arasındaki mevcut veya yeni yapılacak ikili kara ulaştırması anlaşmaları veya
ilgili protokollerine göre uygulamaya koymak suretiyle, yürütmeye gayret
edeceklerdir.
2.
Taraflar, karayolu taşımacılığı konusunda ulaştırma kapasitelerini artıran,
ilave ve tamamlayıcı tedbirleri ihtiva eden, çevresel açıdan yararlı
teknolojiler sağlayan, içerdiği kolaylıklar işbu Mutabakat Muhtırasında
sağlananlardan daha az elverişli olmayan ve tüm KEİ üyesi devletleri kapsayan
çok taraflı bir çerçeve anlaşması akdedilmesine çaba göstermek hususunda mutabık
kalmışlardır.
Madde 8
KURUMSAL MEKANİZMA
1.
Bu Mutabakat Muhtırasının hükümlerinin uygulanmasının izlenmesi ve yeterli
eşgüdümün sağlanması için KEİ Ulaştırma Çalışma Grubunun himayesinde Eşyanın
Uluslararası Naklinin Kolaylaştırılması konusunda KEİ Yönlendirme Komitesinin
kurulması mümkündür.
Söz
konusu İzleme Komitesi'nin kurulması, bu Mutabakat Muhtırasının taraflarına
maddi külfet yüklemeyecektir.
2.
Yönlendirme Komitesi, Muhtıraya imza atan Tarafların birer temsilcisinden
oluşacaktır. İmza atan tarafların her biri, bir temsilci ve bir yedek temsilci
atayacaklardır. Atama, diğer tüm taraflara bildirilecektir.
3.
Yönlendirme Komitesi, gerekli oldukça ama en azından yılda bir kez
toplanacaktır. Komite usûl kurallarına oydaşma ile karar verecektir. İzleme
Komitesi Başkanlığı, Taraflar arasında yıllık bir temele dayalı ve dönüşümlü
olarak değişecektir.
4.
KEİ Yönlendirme Komitesi toplantılarına KEİ Gözlemcilerinin ve KEİ bağlı
Kuruluşlarının temsilcileri ile Sivil Toplum Örgütleri gibi uygun bulunacak
diğer kurum ve kuruluşlar davet edilebilir.
5.
İşbu Mutabakat Muhtırası amacına göre KEİ Bölgesi'nde faaliyetleri daha da
geliştirmek üzere, Yönlendirme Komitesi, yıllık olarak gözden geçirilecek bir
Eylem Programı hazırlayacak ve her toplantıdan sonra KEİ Ulaştırma Çalışma
Grubuna faaliyeti konusunda rapor verecektir.
Madde 9
SÜRE
İşbu Mutabakat Muhtırası, beş yıl için geçerlidir. Beş
yıllık sürenin bitiminden en geç bir yıl öncesine kadar Taraflardan bir itiraz
gelmez ise süre otomatik olarak bir beş yıl daha uzayacaktır.
Madde 10
NİHAÎ HÜKÜMLER
1.
Mutabakat Muhtırasının aslının İngilizce lisanında bir nüshası, KEİ
Uluslararası Daimi Sekretaryasına (PERMIS) tevdii edilecektir. Sekretarya,
Mutabakat Muhtırasının onaylı bir nüshasını her bir Akit Tarafa gönderecek ve
tevdii mercii olma yetkisinden kaynaklanan tüm yükümlülükleri yerine
getirecektir.
2.
İşbu Mutabakat Muhtırası uluslararası anlaşmaların yürürlüğe girişi için kendi
ulusal yasal prosedürlerinin tamamlanması hususundaki bildirimin tüm Akit
Taraflarca tevdii merciine tevdii edilmesini müteakip otuzuncu günde yürürlüğe
girecektir.
3.
İmzalamayan KEİ Üyesi Devletler, mevcut Mutabakat Muhtırasının yürürlüğe
girmesinden sonra Taraf olabilirler.
4.
Mutabakat Muhtırasının yürürlüğe girmesinden sonra imzalayan hükümetler,
uluslararası anlaşmaların yürürlüğe girmesi için kendi ulusal yasal
süreçlerinin tamamlandığının tedvii merciine tevdii edilmesini takip eden
otuzuncu günde, Mutabakat Muhtırasına Taraf olacaklardır.
Madde 11
DEĞİŞİKLİKLER
1.
İşbu Mutabakat Muhtırasının, herhangi bir Tarafın talebine bağlı olarak tadil edilebilir.
2.
Taraflarca yapılan tadilatlar 10 uncu maddede değinilen usullere göre yürürlüğe
girecektir.
Kiev'de
İkibiniki yılının Mart ayının altıncı gününde, İngilizce lisanında tek metin
olarak imzalanmıştır.
ADINA VE YERİNE
Arnavutluk
Cumhuriyeti
Ermenistan
Cumhuriyeti
Azerbaycan
Cumhuriyeti
Bulgaristan
Cumhuriyeti
Gürcistan
Yunanistan
Cumhuriyeti
Moldovya
Cumhuriyeti
Rusya
Federasyonu
Türkiye
Cumhuriyeti
Ukrayna
EK
Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UN/ECE)
himayesinde oluşturulan
(Mutabakat Muhtırasının 2 nci maddesine göre)
ULUSLARARASI KARA ULAŞTIRMASI ANLAŞMALARI
(1) Karayolu Trafiği Sözleşmesi (08.11.1968)
(2) Karayolu Trafiği Sözleşmesine Ek Avrupa Anlaşması
(01.05.1971)
(3) Karayolu İşaret ve Sinyalleri Sözleşmesi (08.11.1968)
(4) Karayolu İşaret ve Sinyalleri Sözleşmesine Ek Avrupa
Anlaşması (01.05.1971)
(5) Karayolu İşaret ve Sinyalleri Konvansiyonuna Ek Avrupa
Anlaşmasına Ek Karayolu İşaretleri Protokolü (01.03.1973)
(6) Uluslararası Karayolu Trafiğinde Yeralan Araç
Mürettebatının Çalışmasına Dair Avrupa Anlaşması (AETR) (01.07.1970)
(7) Karayoluyla Eşyanın Uluslararası Nakliyesi için
Anlaşma Konusunda Sözleşme (CMR) (19.05.1956)
(8) Özel Karayolu Araçlarının Geçici İthali Konusunda
Gümrük Sözleşmesi (04.06.1954)
(9) Ticarî Karayolu Araçlarının Geçici İthali Konusunda
Gümrük Sözleşmesi (18.05.1956)
(10) TIR Karneleri Kapsamında Eşyanın Uluslararası Nakli
Konusunda Gümrük Sözleşmesi (14.11.1975)
(11) Eşyanın Sınır Kontrol Uyumu Konusunda Uluslararası
Sözleşme (21.10.1982)
(12) Tehlikeli Maddelerin Uluslararası Karayoluyla Nakline
Dair Avrupa Anlaşması (ADR) (30.09.1957)
(13) Bozulabilir Maddelerin Uluslararası Nakli ve Bu Tip
Taşımalarda Kullanılan Özel Teçhizat Konusunda Anlaşma (ATP) (01.09.1970)
(14) Uluslararası Ana Trafik Arterleri Konusunda Avrupa
Anlaşması (AGR) (15.11.1975)
(15) Önemli Uluslararası Kombine Taşımacılık Hatları ve
İlgili Düzenlemeler Konusunda Avrupa Anlaşması (AGTC) (01.02.1991)
(16) Önemli Uluslararası Kombine Taşımacılık Hatları ve
İlgili Düzenlemeler Konusunda Avrupa Anlaşmasına Bağlı İç Su Yollarında Kombine
Taşımacılık Protokolü (AGTC) (1997)
-----
TÜRKİYE CUMHURİYETİ'NİN KARADENİZ EKONOMİK İŞBİRLİĞİ
BÖLGESİNDEKİ EŞYANIN KARAYOLUYLA NAKLİNİN KOLAYLAŞTIRILMASI KONUSUNDA MUTABAKAT
MUHTIRASI'NA ÇEKİNCESİ
"Türkiye Cumhuriyeti, Türkiye ve Ermenistan arasındaki
ulaştırma bakımından Karadeniz Ekonomik İşbirliği Bölgesindeki Eşyanın
Karayoluyla Naklinin Kolaylaştırılması Konusunda Mutabakat Muhtırasının
hükümleriyle kendini bağlı addetmemektedir." (12.03.2005
tarihli, 25753 sayılı R.G. ile DÜZELTME yapılmıştır)