Türkiye Cumhuriyeti ile Avrupa Birliği arasındaki mali işbirliği çerçevesinde temin edilecek mali yardımların uygulanmasına ilişkin Çerçeve Anlaşmasının onaylanmasına ilişkin karar
Milletlerarası Andlaşma
Karar Sayısı : 2005/8636
15.04.2005 tarihli, 25787
sayılı R.G.
İlgili Tebliğ Seri
No: 01 Seri
No 2 Seri
No 3
Tasarruflu Yazılar 1
14 Mayıs 2004 tarihinde Ankara'da imzalanan ve
22/02/2005 tarihli ve 5303
sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan Türkiye Cumhuriyeti ile Avrupa
Birliği arasındaki mali işbirliği çerçevesinde temin edilecek mali yardımların
uygulanmasına ilişkin ekli "Çerçeve Anlaşma"nın onaylanması; Dışişleri
Bakanlığı'nın 11/03/2005 tarihli ve ABEY/95999 sayılı yazısı üzerine,
31/05/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar
Kurulu'nca 17/3/2005 tarihinde kararlaştırılmıştır.
ÇERÇEVE ANLAŞMA
Avrupa Toplulukları Komisyonu, bundan böyle
"Komisyon" olarak anılacaktır, tarafından temsil edilen Avrupa
Topluluğu, bundan böyle "Topluluk" olarak anılacaktır, taraflardan
biri, ve
Türkiye Cumhuriyeti, bundan böyle "Türkiye"
olarak anılacaktır,
diğer taraf olmak üzere,
her iki taraf birlikte, müştereken "Akit
Taraflar" olarak anılacaktır.
27 Kasım 2000 tarih ve 2698/2000 sayılı Konsey Tüzüğü
ile tadil edilen 23 Temmuz 1996 tarih ve 1488/96 sayılı Konsey Tüzüğü[1], bundan böyle "MEDA
Tüzüğü" olarak anılacaktır, Avrupa Akdeniz Ortaklığı çerçevesindeki
ekonomik ve sosyal reformu desteklemek için, mali ve teknik işbirliğinin
uygulanmasına ilişkin kuralları tanımladığından;
Türkiye, Topluluk ve Avrupa Yatırım Bankası tarafından,
17 Eylül, 1999'da MEDA Programı ve Avrupa Yatırım Bankasının Akdeniz
ülkelerindeki diğer Finansman Anlaşmaları kapsamındaki mali ve teknik
işbirliğinin uygulanmasına ilişkin bir Çerçeve Anlaşma, bundan böyle
"Çerçeve Anlaşma" olarak anılacaktır, imzalandığından;
Katılım Öncesi Strateji çerçevesinde Türkiye'ye yardıma
ilişkin 26 Şubat 2001 tarih ve 390/2001 sayılı Konsey Tüzüğü Türkiye ile
Topluluk arasında Katılım Ortaklığı'nın ve tüm katılım öncesi mali yardımların
koordine edilmesine yönelik tek bir çerçevenin oluşturulmasının hukuki zeminini
oluşturduğundan;
17 Aralık 2001 tarih ve 2500/2001 sayılı Konsey Tüzüğü[2],
bundan böyle "Katılım Öncesi Tüzük" olarak anılacaktır, Türkiye'ye
katılım öncesi mali yardımın prensiplerini, önceliklerini ve kurallarını ve bu
yardımın kademeli olarak merkezi olmayan bir yapıya kavuşturulması hususunu
ortaya koyduğundan;
MEDA Tüzüğü ve Katılım Öncesi Tüzüğün ışığı altında;
Türkiye ile Komisyonun MEDA Tüzüğü çerçevesinde sonuçlandırmış olduğu Finansman
Anlaşmaları ve bu kapsamda Komisyon tarafından halihazırda yürütülmekte olan
projeler ile Katılım Öncesi Tüzük çerçevesinde Türkiye ile Komisyon arasında
sonuçlandırılmış olan Finansman Zabıtları/Anlaşmalarının uygulanmasında,
(bundan böyle her iki Tüzük çerçevesindeki yardım "Mali Yardım"
olarak anılacaktır), programlamaya ilişkin sebeplerden ötürü, tek bir
çerçevenin oluşturulmasına ihtiyaç duyulduğundan ve bu Finansman
Zabıtları/Anlaşmaları Türkiye tarafından, Merkezi Finans ve İhale Birimi ile
Ulusal Fon aracılığı ile, bu birimler kurulup Komisyon tarafından akredite
olduktan sonra, merkezi olmayan yapılanma çerçevesinde uygulanacağından;
Türkiye ile Komisyon 14 Şubat 2002 tarihinde, Katılım
Ortaklığıyla oluşturulduğu üzere Türkiye'ye yapılacak Mali Yardımı merkezi
olmayan yapılanma kapsamında tek bir çerçeve temelinde uygulamak üzere, Merkezi
Finans ve İhale Biriminin Kuruluşuna ilişkin Mutabakat Zaptı ile Ulusal Fonun
Kuruluşuna ilişkin Mutabakat Zaptını imzaladıklarından;
AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE ANLAŞMIŞTIR
MADDE 1
1. Bu Çerçeve Anlaşma'nın amacı, Türkiye'ye yapılan mali
yardımlara ilişkin olarak Türkiye ile Topluluk arasındaki idari işbirliğine
dair kuralların ortaya konulması ve bunlar üzerinde anlaşılması ve böylelikle,
Çerçeve Anlaşmada yer alan ve Türkiye ile Topluluğu Çerçeve Anlaşmanın 12.
Maddesinden dolayı bağlayan hükümleri, EK C de sıralanan Finansman Anlaşmaları
ile TEDBİRLER için, değiştirmektir. Bununla uyumlu olarak, Çerçeve Anlaşmada
yer alan ve Türkiye ile Avrupa Yatırım Bankasını ve Komisyon ile Avrupa Yatırım
Bankasını bağlayan hükümler değişmeden muhafaza edilirler ve dolayısıyla bu
Çerçeve Anlaşmadan, etkilenmezler.
2. Bu Çerçeve Anlaşma'nın kapsamı aşağıdaki şekildedir:
(a) Bu Anlaşmanın eki olan EK C de sıralanmış, MEDA
Tüzüğü çerçevesinde Finansman Anlaşmaları veya diğer araçlar kapsamında yer
alan daha önceden sonuçlandırılmış TEDBİRLER veya TEDBİR dizileri.
EK C de sıralanmış
olan bu TEDBİRLER'in koşulları, 14 Şubat 2002 tarihinde Türkiye ile
Komisyon arasında imzalanmış olan Merkezi Finans ve İhale Birimi ile Ulusal Fonun Kurulmasına ilişkin Mutabakat Zabıtlarına tabi
olan bu Çerçeve Anlaşma ile bu Anlaşmanın
4. Maddesinde ifade edilen merkezi olmayan birimler Komisyon tarafından
akredite[3]
edilir edilmez otomatik olarak tadil edilecektir.
(b) 17 Aralık 2001 tarih ve 2500/2001 sayılı Konsey
Tüzüğü çerçevesinde oluşturulmuş veya oluşturulacak olan ve özel ayrıntıları
Topluluk ve Türkiye arasında mutabakata varılacak bir anlaşma (bundan böyle
"Finansman Anlaşması" olarak anılacaktır) ile ortaya konacak olan
TEDBİRLER veya TEDBİR dizileri.
Bu anlamda, TEDBİRLER kapsamında yer alan projeler, 14
Şubat 2002 tarihinde Türkiye ile Komisyon arasında imzalanmış olan Merkezi
Finans ve İhale Birimi ile Ulusal Fonun Kurulmasına ilişkin Mutabakat
Zabıtlarına tabi olarak, bu Anlaşmanın 4. Maddesinde ifade edilen merkezi
olmayan birimler Komisyon tarafından akredite edilir edilmez, Türkiye
tarafından uygulanacaktır.
Bu Anlaşmanın amaçlarına uygun bir şekilde, TEDBİRLER,
Türkiye ile Avrupa Topluluğu tarafından üzerinde ortak olarak anlaşılan
Finansman Anlaşmaları veya programlar ve/veya MEDA ve/veya katılım öncesi
yardım çerçevesinde Avrupa Topluluğu tarafından finanse edilen ve Türkiye'de
gerçekleştirilecek olan projeler olarak kabul edilmektedirler.
(c) TEDBİRLER, aynı zamanda Türkiye ile Komisyonun 26
Şubat 2002 tarihinde imzalamış olduğu Türkiye Cumhuriyeti'nin Topluluk
Programlarına Katılımına İlişkin Genel Prensipleri Ortaya Koyan Çerçeve Anlaşma
ile münferit programlar için geçerli olan Mutabakat Zabıtları çerçevesinde
finansmanı sağlanacak olan projeler, eylemler ve faaliyetlerin yanısıra diğer
ilgili Avrupa Topluluğu Programları çerçevesinde Avrupa Topluluğu tarafından
finanse edilen ve Türkiye'de uygulanacak olan projeleri de kapsamaktadır.
3. Türkiye, TEDBİRLER'in tam olarak uygulanmasını
sağlamak üzere gerekli tüm adımları atacaktır.
MADDE 2
1. Bu Anlaşma
çerçevesinde finanse edilen her bir tedbir, anlaşmanın eki olan EK A'da
ortaya konulan her bir Finansman Anlaşmasına yansıtılması beklenen Genel
Prensiplere, uygun olarak uygulanacaktır. TEDBİR'in uygulanması için, Finansman
Anlaşması, gerektiği taktirde Genel Prensiplere değişiklik getirebilir veya ek
yapabilir.
2. Bununla birlikte, ihale davetlerinde ve sözleşmelerde
yer alma ve bunlarla ilgili malların
menşeleri açısından, MEDA Tüzüğü çerçevesinde onaylanmış olan TEDBİRLER 27
Kasım 2000 tarih ve 2698/2000 sayılı Konsey Tüzüğü ile tadil edilen 1488/1996
sayılı Tüzüğe, Türkiye'de ekonomik ve sosyal kalkınmanın teşvik edilmesine
yönelik 22 Ocak 2001 tarih ve 257/2001 sayılı Konsey Tüzüğü[4]
çerçevesinde onaylanmış olan TEDBİRLER ve Avrupa Topluluğu ile Türkiye
arasındaki gümrük birliğinin güçlendirilmesine yönelik tedbirlerin
uygulanmasına ilişkin 10 Nisan 2000 tarih ve 764/2000 sayılı[5]
Konsey Tüzüğü çerçevesinde onaylanmış olan TEDBİRLER bu Tüzüğe, Katılım Öncesi
Tüzük çerçevesinde onaylanacak olan TEDBİRLER ise 2500/2001 sayılı Tüzüğe uygun
olarak yürütüleceklerdir.
MADDE 3
Bu Anlaşma çerçevesinde finanse edilmiş TEDBİRLER'e
ilişkin hususlarda, Komisyon, her bir TEDBİR'in güvenilir mali yönetim
uygulamalarına uygun bir şekilde gerçekleştirilmesini temin edecek olan
Ankara'daki Temsilciliği ile temsil edilecektir. Türkiye, her bir TEDBİR in
güvenilir mali yönetim uygulamalarına uygun bir şekilde gerçekleştirilmesini
temin edecektir.
MADDE 4
Bu maddede ifade edilen merkezi olmayan birimler,
Komisyon tarafından akredite edilir edilmez, Akit Taraflar, Komisyon'un,
herhangi bir TEDBİR'in veya TEDBİR dizilerinin uygulanmasına ilişkin
sorumluluklarını, 14 Şubat 2002 tarihinde Türkiye ile Komisyon arasında
imzalanmış olan Merkezi Finans ve İhale Birimi ile Ulusal Fon'un kuruluşuna
dair Mutabakat Zabıtlarına uygun olarak, Türkiye'deki Ulusal Mali Yardım
Koordinatörü, Ulusal Yetkilendirme Görevlisi, Merkezi Finans ve İhale Birimi ve
Ulusal Fon'a devredeceği hususunda anlaşmışlardır.
MADDE 5
1. Ulusal Mali Yardım Koordinatörü, Türkiye'ye yapılan
Katılım Öncesi Mali Yardımın programlanması, izlenmesi, değerlendirilmesi ve
genel koordinasyonuna ilişkin genel sorumluluk bakımından Türkiye'nin tek
temsilcisi olarak hareket edecektir. Ulusal Mali Yardım Koordinatörü aynı
zamanda Madde 2.1. de ifade edilen spesifik Finansman Anlaşmalarının
imzalanmasından da sorumludur.
2. Komisyon ve Ulusal Mali Yardım Koordinatörü,
- Ulusal düzeyde benimsenen öncelikli kalkınma
hedefleri;
- Mali kaynak sağlayan diğer donörlerin ikili veya çoklu
seviyedeki operasyonları ve diğer Topluluk enstrümanlarının ışığı altında,
Topluluğun mali işbirliğinin odaklanacağı spesifik hedefler ve faaliyetlerin
gerçekleştirileceği sektörler;
- Yukarıda bahsedilen spesifik hedeflere ulaşılmasına en
iyi şekilde katkı sağlayacak olan tedbirler veya ihtilaflı alanlarda Hükümet
veya kamu kuruluşları tarafından tanımlanan politikaları destekleyici
programların ana hatları
hususlarında düzenli olarak fikir alışverişinde bulunacaklardır.
3. Mali Yardımın izlenmesine ilişkin düzenlemeler
çerçevesinde, Komisyon, Ulusal Mali Yardım Koordinatörü ve Ulusal Yetkilendirme
Görevlisi uygulamaya ilişkin olarak, her hal ve kârda yılda iki kereden az
olmamak koşuluyla, gerektiği şekilde birbirini bilgilendirecek ve uygulamanın
düzgün bir şekilde yürütülmesini temin edecek gerekli tedbirleri alacaktır.
4. Ulusal Yetkilendirme Görevlisi, Ulusal Fonun Başkanı
olarak ve TEDBİRLER'in mali yönetiminden genel olarak sorumlu olarak, AB
fonlarının bütünlüğünden ve bunlarla ilgili olarak Komisyona yapılacak mali
raporlamadan sorumludur. Bu durum, Ulusal Yetkilendirme Görevlisi'nin, Türkiye
ile Komisyon arasında Ulusal Fonun Kuruluşuna İlişkin Olarak 14 Şubat 2002
tarihinde İmzalanmış Olan Mutabakat Zaptındaki diğer sorumluluklarına halel
getirmez.
5. Komisyon ile Ulusal Mali Yardım Koordinatörü,
Topluluk ile Türkiye arasındaki ortaklığın profilini geliştirmek amacıyla,
Topluluk tarafından finanse edilen projeleri ve faaliyetleri duyurma ve bu
konuda bilinçlendirme faaliyetlerinde bulunma konusunda, gerekli düzenlemeleri
yapacaktır.
6. Türkiye, yıllık bütçesinde, YARARLANICI tarafından
yüklenilecek olan usülsüzlükler ve döviz kurundan kaynaklanan kayıplar da dahil
olmak üzere, ortak finansman yükümlülüğünü yerine getirmek üzere, Ulusal Fonun
(Hazine Müsteşarlığı bünyesinde) bütçesi için gerekli tahsisatı yapacaktır.
7. YARARLANICI, AT tarafından finanse edilen projeler
için, yurtdışındaki AT yüklenicilerine malların ve/veya hizmetlerin
karşılığının Türkiye'de faaliyet gösteren bankalar veya finansal kuruluşlar
aracılığı ile transferi için gerekli olan prosedürlerde muafiyet tanır.
MADDE 6
1. Vergiler, gümrük vergileri, ithalat vergi ve yükleri
ve/veya aynı etkiye sahip vergiler ne hibelerden ne de Türkiye tarafından
sağlanan ortak finansman katkısından karşılanmaz.
2. Topluluk tarafından finansmanı sağlanan sözleşmelere
ve yüklenicilere Türkiye tarafından uygulanan vergi ve gümrük hükümleri, bu
Çerçeve Anlaşmanın eki EK A'da yer alan İşbirliğinin Genel Prensipleri
kapsamında belirlenmiştir. Türkiye, bu hükümlerin hızlı ve etkili bir şekilde
uygulanmasına ilişkin gerekli tüm tedbirleri alır.
3. Bu Çerçeve Anlaşmanın 6. Maddesi ile Çerçeve
Anlaşmanın eki EK A'da yer alan İşbirliğinin Genel Prensiplerinin 8. Maddesi 10
Eylül 2000 tarihinden itibaren geçerli olacaktır.
MADDE 7
Bu Çerçeve Anlaşma'nın uygulanmasına ilişkin olarak,
Komisyon ile Türkiye arasında taraflar arasında görüşme suretiyle makul bir
süre içerisinde çözüme kavuşturulamayan bir anlaşmazlık, EK B' de ifade olunan
tahkim prosedürü çerçevesinde çözülür.
MADDE 8
Bu Çerçeve Anlaşma, İngilizce ve Türkçe olarak ikişer
nüsha düzenlenmiştir. Yorumda farklılık olması halinde, İngilizce versiyon
geçerli olacaktır.
MADDE 9
1. Bu Anlaşma, Türkiye Cumhuriyeti'nin, iç onay sürecini
tamamladığı konusunda AT'yi diplomatik yollarla bilgilendirdiği tarihten
itibaren geçerli olacaktır.
2. Bu Anlaşma, yukarıdaki birinci paragrafa bağlı
olarak, Akit Tarafların karşılıklı olarak mutabık kalmaları üzerine yazılı
olarak tadil edilebilir. Ancak EK-C'nin tadili, Türkiye Cumhuriyeti Ulusal Mali
Yardım Koordinatörü ile Avrupa Komisyonundaki ilgili Komisyon üyesi arasındaki
mektup teatisi ile yapılabilir.
3. Anlaşma, Akit Taraflardan biri diğerine yazılı
bildirimle Anlaşmanın sona erdiğini bildirmediği sürece, süresiz yürürlükte
kalacaktır.
4. Bu Anlaşmanın Madde 9.3'e uygun olarak sona ermesi
durumunda, uygulama aşaması hala devam etmekte olan herhangi bir TEDBİR, ilgili
Finansman Anlaşmasındaki süreye ve bu Çerçeve Anlaşmada belirtilen Genel
Koşullara uygun olarak tamamlanana kadar yürütülmeye devam edecektir.
MADDE 10
Aşağıdaki Ekler, bu Anlaşmanın bölünmez birer parçası
olarak kabul edileceklerdir:
•
İşbirliğinin Genel Prensipleri
•
Tahkim Prosedürü
•
Çerçeve Anlaşmanın Kapsamı
Ankara'da,
2004 yılında
.......................tarihinde
yapılmıştır.
Komisyon adına Türkiye
Cumhuriyeti adına
Guenter Verheugen Abdullah Gül
EK A
İŞBİRLİĞİNİN GENEL ESASLARI
Finansman Anlaşmaları aşağıdaki esasları içerecektir. Bu
Genel Esaslar içerisinde "yararlanıcı" terimi Türkiye Hükümetine atıf
olarak anlaşılacaktır.
BAŞLIK I-PROJELERİN
FİNANSMANI
MADDE I-SÜRE
Her bir Finansman Anlaşması sözleşmelerin uygulanması
ve/veya bu sözleşmelere ilişkin fonların kullanımı için azami bir süre
belirleyecektir.
BAŞLIK II-UYGULAMA
MADDE 2-GENEL
1. Bir projeyi veya programı yöneten spesifik Finansman
Zaptında aksi belirtilmemiş ise, işlerin, malların, hizmetlerin tedariki ve
hibeler, Avrupa Topluluklarının genel bütçesinin tabi olduğu Mali Tüzükte
belirlenen kurallar ve prosedürlere [25 Haziran 2002 tarih ve 1605/2002 sayılı
Konsey Tüzüğü (AT, Euratom)] ve, özellikle Kısım 2, Başlık IV, "dış
faaliyetler" çerçevesinde, onun uygulama kurallarına [23 Aralık 2002 tarih
ve 2342 /2002 sayılı Komisyon Tüzüğü (AT, Euratom)], ve üçüncü ülkeler ile
işbirliği kapsamında Komisyon tarafından 6 Mart 2003 [C (2003)697] tarihinde
kabul edilen, Avrupa Toplulukları genel bütçesinden finansmanı sağlanan hizmet,
mal ve iş sözleşmelerine ilişkin kurallar ve prosedürlere tabi olacaktır.
2. YARARLANlCI, yukarıdaki kuralların uygulanması
amacıyla, ingilizce versiyonları http://europa.eu.int/comm/europaid/ ve
http://europa.eu.int/comm/europaid/tender/ web sitelerinde mevcut olan AT Dış
Yardım Sözleşme Prosedürleri için Uygulama Rehberinde (veya Komisyon tarafından
sağlanan müteakip herhangi bir güncel hali) ortaya konulan prensip ve kurallara
uymayı taahhüt eder. AT Dış Yardım Sözleşme Prosedürleri için Uygulama
Rehberi'nin gayrıresmi Türkçe versiyonu
http://www.deltur.cec.eu.int/mali-klavuz.html web sitesinde mevcuttur.
3. Ulusal Fon (UF) ve Merkezi Finans ve İhale Birimi'nin
akreditasyonu üzerine merkezi olmayan temelde uygulanan TEDBİRLER'e ilişkin
ödemeler, Komisyon ve Türkiye arasında 14 Şubat 2002 tarihinde imzalanan UF'nin
kuruluşuna ilişkin Mutabakat Zaptı uyarınca yerine getirilecektir.
MADDE 3
Diğerleri ile birlikte, Avrupa Topluluğunun mali taahhütleri,
dolandırıcılık ve yolsuzluğun önlenmesi, izleme tedbirleri ve hesapların
ibrası, usulsüz ödenmiş fonların iadesi, Topluluğun bu faaliyetleri üstlenme
hakkı dahil teftiş ve kontrol, ve Finansman Anlaşmasının askıya alınması, sona
erdirilmesi veya tadiline ilişkin hükümler her bir Finansman Anlaşmasında
düzenlenecektir.
BAŞLIK III- SAĞLANAN
İMKANLAR
MADDE 4- GENEL İMTİYAZLAR
Topluluk tarafından finanse edilen tedbirlerde görev
alan personele ve birinci derecede ailesine, ekonomik yardım ve teknik
işbirliğine ilişkin diğer ikili veya çokuluslu anlaşma, veya düzenlemeler
kapsamında YARARLANICl'nın ülkesinde istihdam edilen diğer yabancılara tabii
olarak tanınan imkânlar, imtiyazlar ve istisnalara eşit imkânlar, imtiyazlar ve
istisnalar tanınacaktır.
MADDE 5- YERLEŞME, TESİS,
GİRİŞ VE İKAMET İMKANLARI
1. İş, mal, hizmet ve hibe sözleşmeleri durumunda, ihale
prosedürüne katılmaya uygun gerçek ve tüzel kişiler, sözleşme gerekleri öyle
ihtiyaç gösteriyor ise geçici tesis ve ikamet hakkına sahip olacaklardır. Bu
hak sadece ihale çağrısı yapıldıktan sonra edinilecek ve ihaleyi düzenlemeye
yönelik hazırlık çalışmalarını yürütmek için gereken teknik personel tarafından
kullanılacaktır. Bu hak yüklenici seçildikten bir ay sonra sona erecektir.
2. YARARLANlCI, Topluluk tarafından finanse edilen iş,
mal, hizmet ve/veya hibe sözleşmelerinde görev alan personele ve onların
birinci derece aile üyelerine, YARARLANICININ Ülkesine girmelerine, Ülkede
kendilerinin yerleşimine, Ülkede çalışmalarına ve adı geçen Ülkeden
ayrılmalarına, sözleşmenin niteliklerinin gerektirdiği durumlarda izin
verecektir.
MADDE 6- TEÇHİZATIN İTHALATI
VE YENİDEN İHRACATI
1. YARARLANlCI, YARARLANICI'nın mevcut kanunları,
kuralları ve yönetmeliklerine tabi olarak, TEDBİR'in yürütülmesi için gerekli
motorlu araçlar dahil profesyonel teçhizatın ithalatı için gerekli izinleri
verecektir.
2. YARARLANlCI, ayrıca iş, mal tedariki ve/veya hibe
sözleşmelerini yürüten gerçek ve tüzel kişilere bahse konu teçhizatın yeniden
ihracatı için gerekli izinleri verecektir.
MADDE 7- İTHALAT VE KAMBİYO
KONTROLÜ
1. TEDBİRLERİN yürütülmesi için, YARARLANICI,
- MEDA Tüzüğü kapsamında onaylanan TEDBİRLER için,
Avrupa Birliği ülkeleri, ve MEDA ortak ülkeleri ve MEDA Tüzüğü kapsamında uygun
ülkeler,
- Katılım öncesi Tüzük kapsamında onaylanan TEDBİRLER
için, Avrupa Birliği ülkeleri, MEDA ortak ülkeleri ve MEDA Tüzüğü[6]
kapsamında uygun ülkeler, PHARE Tüzüğü kapsamında uygun Merkezi ve Doğu Avrupa
Ülkeleri ve CARDS Tüzüğü[7]
kapsamında uygun ülkeler
arasında ayrım yapmaksızın
ithalat izinlerini ve döviz edinilmesine ilişkin izinleri vermeyi taahhüt eder.
2. YARARLANlCl, YARARLANICI ülkede yürürlükte olan
kambiyo kontrol düzenlemeleri uyarınca, TEDBİR kapsamında alınmış fonların
iadesi için gerekli izinleri verecektir.
3. YARARLANlCl, AT tarafından finanse edilen projeleri,
bankalar veya Türkiye'deki finans kuruluşları aracılığıyla yurtdışındaki AT yüklenicilerine
mal ve/veya hizmetlerin bedelinin transferini gerektiren prosedürlerden muaf
tutacaktır.
MADDE 8- VERGİLENDİRME VE GÜMRÜKLER
İlgili Tebliğ Seri
No: 01 Seri
No 2
Tasarruflu Yazılar 1
1. Vergiler, gümrük
vergileri, ithalat vergi ve yükleri ve/veya aynı etkiye sahip vergiler ne
Hibelerden ne de Türkiye tarafından sağlanan ortak finansman katkısından karşılanmaz.
2. AT yüklenicileri tarafından yapılan tüm ithalatın,
gümrük veya ithalat vergileri, harçları,
KDV ve
Özel Tüketim Vergisi veya herhangi bir diğer benzeri vergi, gümrük veya ithalat vergisi veya harca
tabi olmaksızın Türkiye'ye girmesine izin verilir. Bu muafiyet sadece AT
sözleşmesi kapsamında AT yüklenicisi tarafından tedarik edilen mallar ve/veya
verilen hizmetler ve/veya yapılan işlere ilişkin olarak yapılan ithalata
uygulanacaktır. Türkiye, ilgili ithalatın AT, yüklenicisine yukarıda belirtilen
vergi, gümrük vergisi veya harçlar ile ilgili herhangi bir uyuşmazlık veya
gecikmeye bakılmaksızın, sözleşmede belirlendiği üzere ve sözleşme hükümlerinin
normal olarak uygulanması için gerektiği gibi hemen kullanılmak üzere teslimi
için giriş noktasından serbest bırakılmasını sağlayacaktır.
3. AT yüklenicileri, AT sözleşmesi kapsamında sunulan
herhangi hizmet veya tedarik edilen mal veya yapılan iş için KDV'den muaf
tutulacaklardır. Bir tedarikçi tarafından AT yüklenicisine temin edilen mallar
veya sunulan hizmetler veya yapılan işler de KDV'den muaf tutulacaktır. Bu
muafiyet sadece AT sözleşmesi kapsamında AT yüklenicisi tarafından teslim
edilen mallar veya sunulan hizmetler veya yapılan işler ile bağlantılı olarak
temin edilen mallara veya sunulan hizmetlere veya yapılan işlere
uygulanacaktır.
Bir AT yüklenicisi veya bu Anlaşmada öngörüldüğü şekilde
muafiyete hak kazanan AT yüklenicisine mal teslim eden ve/veya hizmet sunan
veya iş yapan herhangi bir tedarikçi, bu Anlaşmada öngörüldüğü şekilde KDV'den
muaf olarak teslim ettiği mallar veya sunduğu hizmetler veya yürüttüğü işlerle
ilgili olarak ödediği KDV'ni, diğer işlemleri için tahsil ettiği KDV'den
indirme hakkına sahiptir. Eğer AT yüklenicisi veya tedarikçi bu imkânı
kullanamazsa, KDV'nin iadesine ilişkin Türk Kanunu kapsamında istenilen gerekli
belgeleri ekleyerek vergi idaresine yazılı talepte bulunması halinde bu talebi
takip eden azami 10 günlük bir sürede vergi idaresi KDV iadesini yapacaktır.
KDV muafiyeti bu Anlaşmanın imzalanmasından sonra mevcut
KDV'nin yerini alan veya bu vergiye ek olarak tesis edilebilecek olan herhangi
bir benzeri vergiye de uygulanacaktır.
İlgili vergi idaresi bu Anlaşma hükümleri uyarınca
muafiyet tanınan AT yüklenicisine yazılı talebi üzerine, bu muafiyeti teyit eden
bir sertifika verecektir. Söz konusu talep, talep eden AT yüklenicisinin
kimliği ve statüsünü teyit eden belgeyi de içermelidir. Vergi makamı bu
sertifikayı verecek veya azami 30 takvim günü içinde geçerli sebeple
reddedecektir.
4. AT sözleşmeleri, Türkiye'de damga vergisine veya
tescil harcına, mevcut veya getirilecek olan bunlara eşdeğer diğer herhangi bir
yükümlülüğe tabi olmayacaktır.
5. AT yüklenicilerinin harcamaları Özel Tüketim
Vergisinden muaf tutulacaktır. Bu muafiyet sadece, AT sözleşmesi kapsamında AT
yüklenicisi tarafından tedarik edilen mallar ve/veya sunulan hizmetler ve/veya
yapılan işler ile bağlantılı harcamalara uygulanacaktır.
6. Türk vatandaşı olmayan ve Türkiye'de ikamet etmeyen
gerçek kişilerin, Türkiye'nin de finansman katkısı ile Topluluk tarafından
finansmanı sağlanan hizmet ve/veya iş ve/veya hibe ve/veya eşleştirme
sözleşmelerinin ifasından elde ettikleri gelirler Türkiye'de gelir vergisine
tabi tutulmaz.
Tüzel kişiler Türkiye'de iş yeri veya sabit yerleri
olmaması kaydıyla yukarıdaki aynı hükme tabi olacaklardır.
AT sözleşmelerinden kaynaklanan kâr ve/veya gelir, bu
kâr ve/veya geliri elde eden gerçek ve/veya tüzel kişilerin Türkiye tarafından
onaylanan ve bu kişilere uygulanabilir çifte vergilendirme anlaşmalarının hükümleri
uyarınca, Türkiye'de iş yeri veya sabit yerleri var ise, Türkiye'nin vergi
sistemine göre vergiye tabi tutulabilir.
7. Hizmet ve/veya iş ve/veya hibe sözleşmeleri ve/veya
eşleştirme sözleşmelerinde veya anlaşmalarda belirtilen görevleri yerine getirmek
üzere yerel olarak istihdam edilenler dışındaki gerçek kişiler (ve onların
birinci derecede aile üyeleri) tarafından, sözleşmenin bitiminden sonra
Türkiye'de yürürlükte bulunan mevzuata uygun olarak ya yeniden ihraç edilmek ya
da bu devlette devredilmek üzere, şahsi kullanımlarına yönelik olarak ithal
edilen şahsi ve ev eşyaları, gümrük vergileri, ithalat vergileri, vergiler ve
eş etkili diğer mali yüklerden muaf tutulacaktır.
8. Mesleki teçhizat ithal eden gerçek ve tüzel kişiler,
eğer talep ederler ise, o teçhizata ilişkin olarak Türkiye'deki ulusal
mevzuatta tarif edildiği şekilde geçici ithalat sisteminden istifade ederler.
9. TEDBİRLERDEN istifade edenler, TEDBİRLER kapsamında
herhangi bir şekilde karşılıksız olarak, kendilerine transfer edilen mallardan
kaynaklanan "Veraset ve İntikal Vergisi"nden muaf tutulacaklardır.
10. Bu muafiyetlerin uygulanmasında, malzemelerin menşei
hakkındaki Madde 9 uygulanacaktır.
11. Türkiye, bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesinin hemen
akabinde bu Anlaşmada hükme bağlanan vergi hükümlerini etkili bir şekilde
uygulanabilir kılmak için gerekli ikincil mevzuatı çıkaracaktır. Bu Anlaşma
kapsamında tanınacak vergi muafiyetleri önceden uygulama temelinde olacaktır.
12. Bu Anlaşmanın amaçları bakımından, "AT
yüklenicisi" terimi, AT sözleşmesi kapsamında mal tedarik eden ve/veya
hizmet sunan ve/veya iş yapan ve/veya hibe sözleşmesini yürüten gerçek ve tüzel
kişiler olarak kabul edilir. "AT yüklenicisi" terimi ayrıca, yerleşik
eşleştirme danışmanları olarak da bilinen, katılım öncesi danışmanları, ve bir
eşleştirme anlaşması veya sözleşmesine dahil uzmanları da kapsar.
"AT sözleşmesi" terimi hibe ve muhtemel ortak
finansman ile finansmanı sağlanan ve AT veya Merkezi Finans ve İhale Birimi
(MFİB) veya bir Uygulayıcı Kuruluş veya hibe yararlanıcısı tarafından imzalanan
hukuki bağlayıcılığı olan herhangi bir belge anlamına gelir.
BAŞLIK IV- SÖZLEŞMELERİN
UYGULANMASI
MADDE 9- MALLARIN MENŞEİ
YARARLANlCI, KOMİSYON tarafından aksi yönde uygun görüş
verilmesi hariç, sözleşmelerin uygulanması için gerekli malzeme ve malların
menşeinin;
- MEDA Tüzüğü kapsamında onaylanan sözleşmeler için,
Avrupa Birliği Ülkeleri, ve MEDA ortak ülkeleri ve MEDA Tüzüğü kapsamındaki
uygun ülkeler
- Katılım Öncesi Tüzük kapsamında onaylanan sözleşmeler
için, Avrupa Birliği ülkeleri, MEDA ortak ülkeleri ve MEDA Tüzüğü kapsamındaki
uygun ülkeler, PHARE Tüzüğü kapsamında uygun Merkezi ve Doğu Avrupa Aday
ülkeleri ve CARDS Tüzüğü kapsamında uygun ülkeler
olması gerektiğini kabul eder.
MADDE 10- ÖDEME PROSEDÜRLERİ
1. TEDBİRLER için, ihaleler ve sözleşmeler EURO
cinsinden, veya YARARLANICI'nın kambiyo kanunları ve düzenlemeleri uyarınca
YARARLANICI'nın para birimi cinsinden düzenlenecektir.
2. Faturalar ve ödemeler sözleşmenin para birimi
üzerinden düzenlenecek ve ödenecektir.
3. Yerel para birimi üzerinden düzenlenen sözleşmeler
için, sözleşmeyi yapan idarenin sözleşmeyi imzaladığı ay için Avrupa Merkez
Bankası tarafından sabitlenen EURO kuru kullanılarak sağlanan EURO'ya dönüşüm,
finanse edilecek azami tutarı oluşturacaktır. Herhangi bir değişim kaybı
YARARLANICI tarafından üstlenilecektir.
4. YARARLANICI ve KOMİSYON Mali Yardım kapsamında
müteahhitlere yapılacak ödemenin mümkün olan en kısa zamanda yerine getirilmesi
için gerekli tüm tedbirleri alacaklardır.
BAŞLIK V- GENEL VE SON
HÜKÜMLER
MADDE 11- DANIŞMA VE
UYUŞMAZLIKLAR
1. Spesifik bir Finansman Anlaşmasının ve/veya bu Genel
Esasların uygulanması veya yorumlanmasına ilişkin bir sorun, gerektiği takdirde
Finansman Anlaşmasının tadili ile sonuçlanacak şekilde, YARARLANICI ile
KOMİSYON arasında istişareye tabi olacaktır.
2. Finansman Anlaşmasında ve bu Genel Esaslarda
belirlenmiş olan ve telafi edici tedbirlerin zamanında alınmamasına konu
olmayan bir yükümlülüğün yerine getirilememesi durumunda, KOMİSYON, YARARLANICI
ile istişare sonrasında, TEDBİR'in finansmanını askıya alabilir.
3. YARARLANlCI, tamamen veya kısmen TEDBİR'in
uygulanmasından feragat edebilir. Akit Taraflar bahse konu feragatin
detaylarını mektup teatisi ile belirleyeceklerdir.
MADDE 12- BİLDİRİM-ADRESLER
1. Burada yer alan taraflar arasındaki herhangi bir
bildirim ve herhangi bir mutabakat TEDBİR'in numara ve başlığına açıkça atıfta
bulunulan yazılı iletişime tabi olmalıdır. Bu tür bildirimler veya mutabakatlar
aynı mektubu almaya yetkili tarafa gönderilen, ve bahsekonu taraf tarafından
bildirilen adrese iletilen mektup yoluyla yapılacaktır. Acil durumlarda, mektup
ile hemen teyid edilmesi kaydıyla, faks, telgraf veya teleks iletişimine izin
verilecek ve bunlar geçerli bir şekilde gelmiş sayılacaktır.
2. Adresler her bir Finansman Anlaşmasında yer alırlar.
EK B- TAHKİM
Akit Taraflar arasındaki, Çerçeve Anlaşması veya bir
Finansman Anlaşmasından kaynaklanan, İşbirliğinin Genel Esasları Madde 11 de
hükme bağlanan prosedürün uygulanmasıyla çözüme kavuşturulmamış herhangi bir
uyuşmazlık, aşağıda hükmolunduğu üzere Tahkim Mahkemesi tarafından tahkime
sunulacaktır.
Böyle bir tahkimin tarafları bir yanda YARARLANICI diğer
yanda KOMİSYON olacaklardır.
Tahkim Mahkemesi aşağıdaki şekilde atanan üç hakemden
oluşacaktır.
- Bir hakem YARARLANICI tarafından atanacaktır.
- Bir ikinci hakem KOMİSYON tarafından atanacaktır.
- Üçüncü hakem (bundan sonra "UMPIRE" olarak
anılacaktır) tarafların mutabakatıyla veya, mutabakata varamamışlar ise,
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri tarafından atanacaktır.
Her bir hakem, bahse konu taraflardan birinin
uyuşmazlığı tahkime sunmasını takip eden 30 gün içerisinde taraflar tarafından
atanacaktır. Bu süre iki tarafın ortak onayı ile uzatılabilir. Taraflardan biri
hakem atayamaz ise, bu hakem Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri tarafından
atanacaktır.
Tahkim prosedürü taraflar arasında kabul edilecektir.
Tahkim prosedürü konusunda ortak anlaşma olmaması durumunda, Birleşmiş
Milletler Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu prosedürü geçerli olacaktır.
Bu hüküm uyarınca atanan herhangi bir hakem istifa eder,
vefat eder veya iş göremez hale gelirse, bir başka hakem, yerini aldığı hakemle
aynı şekilde atanacaktır. Yerine geçen, ilk hakemin tüm yetki ve
sorumluluklarına sahip olacaktır.
EK C
ÇERÇEVE ANLAŞMASININ KAPSAMI
( Madde 1)
- Avrupa Akdeniz Ortaklığı kapsamında ekonomik ve sosyal
reformu desteklemek için Mali ve Teknik İşbirliğinin uygulanmasına ilişkin
kuralları belirleyen 23 Temmuz 1996 tarih ve (EC) 1488/96 sayılı MEDA Konsey
Tüzüğü kapsamında Türkiye Cumhuriyeti ve AT arasında imzalanmış Finansman
Anlaşmaları ve diğer belgeler.
- Türkiye'ye Katılım Öncesi Mali Yardıma ilişkin 17
Aralık 2001 tarih ve (EEC) 2500/2001 sayılı Konsey Tüzüğü veya bu Tüzüğü tadil
eden veya yerini alan herhangi bir diğer Tüzük kapsamında imzalanmış Türkiye
İçin Ulusal Katılım Öncesi Mali Yardım Programları.
- Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Komisyonu arasında 26
Şubat 2002 tarihinde imzalanmış Türkiye Cumhuriyeti'nin Topluluk Programlarına
Katılımının Genel Esaslarına ilişkin Çerçeve Anlaşması ve spesifik programlar
için Mutabakat Zabıtları kapsamında finanse edilecek projeler, çalışmalar ve
faaliyetler.
- MEDA Bölgesel Programları da dahil, MEDA gibi diğer
ilgili AT Programları kapsamında Türkiye'de uygulanan veya uygulanacak, AT
tarafından finanse edilen projeler, AT-Türkiye Gümrük Birliğini yoğunlaştırmaya
yönelik tedbirlerin uygulanmasına ilişkin 10 Nisan 2000 tarih ve EC 764/2000
sayılı Tüzük, Türkiye'de ekonomik ve sosyal kalkınmayı desteklemek amacıyla
tedbirlerin uygulanmasına ilişkin 22 Ocak 2001 tarih ve EC 257/2001 sayılı
Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü.
[1] Avrupa-Akdeniz ortaklığı çerçevesinde ekonomik
ve sosyal reformun desteklenmesi amacıyla Mali ve Teknik İşbirliğinin
uygulanmasına ilişkin kuralları ortaya koyan 23 Temmuz 1996 tarih ve 1488/96
sayılı Konsey Tüzüğü, Resmî Gazete L 189, 30.7.1996, Sayfa 1, 27 Kasım 2000
tarih ve 2698 sayılı Konsey Tüzüğü, Resmî Gazete L 311, 12.l2.2000, Sayfa 1 ile
tadil edilmiştir.
[2] Türkiye'ye Katılım Öncesi
Mali Yardımın prensiplerini, önceliklerini ve kurallarını ortaya koyan 17
Aralık 2001 tarih ve 2500/2001 sayılı Konsey Tüzüğü, Resmî Gazete L 342,
27.12.2001, Sayfa 1.
[3] "Akreditasyon",
Mali Tüzüğün 164. Maddesi ve Uygulama Tüzüğünün 35. Maddesinde ifade edilen
uygulamaya ilişkin görevlerin, merkezi olmayan bir yapıya kavuşturulması
hususunun Komisyon tarafından resmi olarak onaylanmasıdır.
[4] Türkiye'de ekonomik ve
sosyal kalkınmanın teşvik edilmesine yönelik tedbirlerin uygulanmasına ilişkin
22 Ocak 2001 tarih ve 257/2001 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Tüzüğü,
Resmî Gazete L 39, 9.2.2001, Sayfa 1.
[5] Avrupa Topluluğu ile Türkiye
arasındaki gümrük birliğinin güçlendirilmesine yönelik tedbirlerin
uygulanmasına ilişkin 10 Nisan 2000 tarih ve 764/2000 sayılı 5 Konsey Tüzüğü,
Resmî Gazete L 94, 14.4.2000, Sayfa 6.
[6] Bazı Merkezi ve Doğu Avrupa
Ülkelerine ekonomik yardıma ilişkin (EC) 18 Aralık 1989 tarih ve 3906/1989
sayılı Konsey Tüzüğü OJ L 375, 23.12.1989, P.11
[7] (EC) 5 Aralık 2000 tarih
2666/2000 sayılı Konsey Tüzüğü OJ L 306, 7.12.2000, P.1