2005-18 Çin Menşeili araç dış lastik ithalatında dampinge karşı vergi alınması hakkında Tebliğ (Mülga)
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine
İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: 2005/18)
Dış Ticaret Müsteşarlığından: 20.08.2005 tarih ve
25912 sayılı R.G.
308 Tasarruflu Yazılar 1 2 3
2010/25 Tebliğ ile soruşturma açılmıştır.G.G.T.(Serbest Dolaşıma Giriş) Seri no 3
Sonuç - Madde 26
2011/8
Tebliğ ile KESİN ÖNLEM yayımlandığından YÜRÜRLÜĞÜ KALMAMIŞTIR.
BİRİNCİ
KISIM
Genel
Bilgi ve İşlemler
Soruşturma
Madde 1 - Petlas Lastik
Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Petlas) ve Türk Pirelli Lastikleri A.Ş. (Pirelli)
tarafından yapılan ve Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
(Brisa) tarafından desteklenen başvuru üzerine, Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC)
menşeli "otomobil, hafif ticari araç, ağır vasıta, zirai araç ve iş
makineleri dış lastikleri" (kauçuktan yeni dış lastikler) için 20/8/2004 tarih
ve 25559 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin 2004/18 sayılı Tebliğ ile başlatılan damping soruşturması
Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmüş ve
tamamlanmıştır.
Halen, 10/3/2005 tarih ve 25751
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine
İlişkin 2005/6
sayılı Tebliğ ile alınmış geçici önlem yürürlükte bulunmaktadır.
Kapsam
Madde 2 - Bu bildirim, 4412
sayılı Kanunla Değişik 3577
sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun (Kanun),
30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar
(Karar) ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik)
ile 2/5/2002 tarihli ve 24743 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe Ek Madde Eklenmesine Dair Yönetmelik
hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturması sonucunda alınan kesin
karara esas teşkil eden bilgi ve bulguları içermektedir.
Bilgilerin toplanması ve değerlendirilmesi
Madde 3 - Soruşturma
açılmasını müteakip, soruşturma konusu ürünün yerli üreticileri ile bilinen
ithalatçıları ve ihracatçılarına soru formları gönderilmiştir.
Ayrıca, ilgili tüm
ihracatçılara iletilmek üzere ÇHC Ankara Büyükelçiliği'ne de soru formu
gönderilmiştir.
Başvuru sahibi ve başvuruyu
destekleyen yerli üretici firmalar soru formuna usulüne uygun şekilde cevap
vermişlerdir. Söz konusu firmalar ayrıca, soruşturma sırasında Müsteşarlığımız
ile işbirliği içinde olmuşlar ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgi ve
belgeleri temin etmişlerdir.
Adıgeçen firmaların soru formunun
yanıtlanması konusunda kendilerine tanınan sürenin uzatılması yönündeki makul
talepleri uygun görülerek soru formuna cevap süresi mümkün olduğu ölçüde
uzatılmıştır.
Soruşturma kapsamında, doğrudan
soru formu gönderilen ÇHC'de yerleşik firmalardan Triangle Tyre Co., Ltd.
(Triangle) soru formunu cevaplamıştır. Ayrıca, ÇHC'de üretim yapan Aelous Tyre
Co., Ltd. (Aelous), Hangzhou Zhongce Rubber Co., Ltd. (Zhongce) ve Quingdao
Taifa Group Corporation (Taifa) firmalarından da soru formuna cevap alınmıştır.
Firmaların tümünün cevaplarının
bazı önemli eksiklikler içermesi nedeniyle anılan eksikliklerin nedenini
açıklama imkânı tanınmış, ancak, Taifa firması cevap vermemiştir.
Soruşturma sürecinde, ÇHC
menşeli kauçuktan yeni dış lastikler ithal ettiği belirlenen 44 ithalatçı
firmaya ithalatçı soru formu gönderilmiş olup, bu firmaların 27 adedinden yanıt
alınmıştır.
Yerinde doğrulama soruşturmaları
Madde 4 - Yönetmelik'in
21 inci maddesi çerçevesinde şikayetçi firmalar Kırşehir'de yerleşik Petlas Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve
İstanbul'da yerleşik Türk Pirelli Lastikleri A.Ş. ile şikayeti destekleyen
İzmit'te yerleşik Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
firması nezdinde yerinde doğrulama incelemesi yapılmıştır.
İlgili tarafların bilgilendirilmesi ve dinlenmesi
Madde 5 - Soruşturma
açılmasını müteakip, soruşturma konusu ülkenin Ankara'daki Büyükelçiliği'ne ve
bilinen üretici-ihracatçı firmalara şikayetin gizli olmayan metni
gönderilmiştir.
Ayrıca, ilgili taraflardan
alınan bilgi ve belgelerin gizli olmayan özetleri inceleme talebinde bulunan
bütün ilgili tarafların bilgisine sunulmuştur.
Soruşturma sırasında ilgili
taraflardan gelen dinleme toplantısı taleplerinin tamamı karşılanmış ve
muhtelif tarihlerde kendilerine soruşturma ile ilgili görüşlerini ve bu
görüşlerle ilgili belgeleri sunma imkânı verilerek, söz konusu görüşler ile
belgeler değerlendirilmiştir.
Bu çerçevede, ithalatçı
firmalar ile muhtelif zamanlarda toplantılar yapılmış, ayrıca, Aelous, Triangle
ve Zhongce firmalarının talebi üzerine, 24/5/2005 tarihinde adıgeçen firmaların
temsilcilerinin katılımı ile bir dinleme toplantısı düzenlenmiştir.
Geçici önlem alındıktan sonra
ise soru formlarına usulüne uygun bir şekilde cevap veren ithalatçılara geçici
önlem bildirimi ve nihai bildirim yapılmış, 12 firmadan geçici önlem
bildirimine, 6 firmadan da nihai bildirime cevap alınmıştır.
Soru formuna, geçici önlem
bildirimine ve nihai bildirime cevap veren firmalardan alınan nesnel görüşler
değerlendirilmiştir. Bu görüşler çerçevesinde, ithalatçılar için yerli ürün ile
ithal edilen ürün arasındaki en önemli tercih sebebinin fiyat farklılığı olduğu
görülmüştür.
Soruşturma dönemi
Madde 6 - Damping belirlemesi
için 1/1/2003 - 31/12/2003 tarihleri arası soruşturma dönemi (SD) olarak kabul
edilmiştir. Zarar belirlenmesinde ise, veri toplama ve analiz için 1/1/2001 -
31/12/2003 arasındaki dönem esas alınmıştır.
Soruşturma konusu ürün ve benzer ürün
Madde 7 - Soruşturma konusu
ürün olan kauçuktan yeni dış lastikler, içerisinde doğal ve/veya sentetik kauçuklar,
karbon siyahı, tekstil ve/veya çelik kordlar, pişirme amaçlı kimyasallar ve
lastiğe UV ve ozon direnci kazandırmak için yine çeşitli kimyasallar içeren
komposit bir üründür. Lastiğin temel işlevi, araç ve yer arasındaki güç
iletişimini sağlaması, hareketi başlatması veya durdurması, yük taşıması,
araçla zemin arasında süspansiyon oluşturarak konforlu bir sürüş sağlamasıdır.
Soruşturma konusu ürünler
kullanıldıkları alanlar itibariyle, 4011.10.00.10.00, 4011.10.00.90.11,
4011.10.00.90.12, 4011.10.00.90.13, 4011.10.00.90.19 GTİP'te yer alan tekstil-çelik kuşaklı radyal ve konvansiyonel
otomobil dış lastikleri ve diğerleri (otomobil dış lastikleri);
4011.10.00.90.14, 4011.10.00.90.15 GTİP'te yer alan minibüs, kamyonet ve hafif
kamyon radyal dış lastikleri ve konvansiyonel dış lastikleri (hafif ticari araç
dış lastikleri); 4011.20.10.00.11, 4011.20.10.00.12, 4011.20.10.00.19,
4011.20.90.00.11, 4011.20.90.00.12, 4011.20.90.00.19 GTİP'te yer alan
otobüslerde ve kamyonlarda kullanılan dış lastikler (ağır vasıta dış
lastikleri); 4011.61.00.00.00, 4011.92.00.00.00 GTİP'te yer alan tarım ve orman
taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde dış lastikler (zirai araç dış
lastikleri) ve 4011.62.00.00.00, 4011.63.00.00.00, 4011.69.00.00.00,
4011.93.00.00.00, 4011.94.00.00.00, 4011.99.00.00.00 GTİP'te yer alan yapı veya
sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde dış lastikler ve
diğerleridir (iş makineleri dış lastikleri).
Yönetmelik'in 4 üncü maddesi
çerçevesinde, yerli üreticiler tarafından üretilen kauçuktan dış lastikler ile
soruşturma konusu ülkeden ithal edilen kauçuktan dış lastikler arasında
işlevsel özellikler, fiziksel özellikler, kullanım amaçları, dağıtım kanalları
ve birbirini ikame edebilmeleri açısından bir fark bulunmadığı tespit edildiğinden,
ÇHC'den ithal edilen soruşturma konusu madde ile yerli üretim dalı tarafından
üretilen soruşturma konusu maddenin benzer ürün olarak kabul edilebileceği
anlaşılmıştır.
Soruşturma sırasında bazı
ilgili tarafların dış lastiklerin radyal ve konvansiyonel olarak ayrı ayrı ele
alınması gerektiği yönündeki iddiaları da incelenmiştir. Soruşturma kapsamında
gerek damping belirlemesinin gerek zarar incelemesinin söz konusu madde
kullanım yerleri, ebatları ve üretim süreci (radyal-konvansiyonel) bakımından oldukça
detaylı bir şekilde ele alınmış ve değerlendirmeler buna göre yapılmış olmakla
birlikte soruşturma konusu ürünün tamamı için topluca (damping belirlemesi
açısından üretici/ihracatçı firma, zarar incelemesi açısından yerli üretim dalı
bazında) bir sonuca varılmıştır.
Bir ilgili taraf, soruşturma
konusu maddenin yer aldığı 4011.99.00.00.00 GTİP'te bulunan iki adet ürünün
(genellikle inşaat sektöründe kullanılan el arabalarına ve eşya taşımaya mahsus
araçlara ait tekerleklerin dış lastikleri) Türkiye'de sadece Anlaş Anadolu
Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Anlaş) tarafından üretildiğini ve bu iki grubun
soruşturma harici bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür.
Konu ile ilgili olarak yapılan
incelemede, Anlaş firması dışında, bahsekonu dış lastikleri üreten ya da üretme
kapasitesi olan Özka Özkanıklar Kauçuk ve Mamulleri İmalat ve San. Ltd. Şti.
(Özka) isimli firma tespit edilmiştir.
Adıgeçen her iki firmanın da,
ÇHC'den yapılan ithalat nedeniyle anılan dış lastikleri ya kapasitelerinin
altında üretmekte olduğu ya da üretme kapasiteleri olmasına rağmen üretimi
durdurdukları belirlenmiştir.
Soruşturma konusu ürün ile
ilgili açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan GTİP ve karşılığı
eşya tanımıdır.
İKİNCİ KISIM
Dampinge İlişkin Belirlemeler
Genel
Madde 8 - ÇHC'de yerleşik
Triangle, Aelous, Zhongce ve Taifa firmalarının, soru formuna verdikleri
cevaplarında damping belirlemesi için gerekli olan temel bilgiler açısından
eksiklikler tespit edilmiş ve adıgeçen firmalara duruma ilişkin bilgi
verilerek, açıklama yapma imkânı tanınmıştır.
Diğer taraftan, adıgeçen
firmalara, soru formunun piyasa ekonomisi ile ilgili bölümüne verdikleri
cevaplar hakkında ilave sorular gönderilmiş, anılan sorulara Triangle, Zhongce
ve Aelous firmaları cevap iletirken, Taifa firmasından herhangi bir cevap
alınamamıştır. Bu itibarla, Taifa firmasının piyasa ekonomisi koşullarında
faaliyet gösterdiğine dair iddiasına ilişkin bilgi ve belgeler
edinilemediğinden, söz konusu firmanın piyasa ekonomisi koşullarında faaliyet
göstermediği sonucuna varılmıştır.
Triangle, Zhongce ve Aelous
firmalarının piyasa ekonomisinde faaliyet gösterdiklerine yönelik iddiaları ise
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik Ek Madde 1
çerçevesinde incelenmiştir.
Bu çerçevede Zhongce firmasının;
a) SD içerisinde yürürlükte
bulunan Dış Ticaret Kanununun 9 uncu maddesi çerçevesinde firmanın üretim ve
satışlarına ilişkin kararlarını doğrudan etkileyecek tarzda, ihracat ve
ithalatını yapabileceği ürün yelpazesinde sınırlama bulunduğu,
b) Firmanın ortaklık yapısında
üçüncü büyük ortağın "yerel hükümet firması" olarak görüldüğü ve bu
konuda talep edilen açıklamaların yetersiz olduğu,
c) Üretimin temel girdilerinden
olan işgücünün serbest dolaşımını engelleyecek şekilde düzenlemeler bulunup
bulunmadığına yönelik inceleme çerçevesinde, firmadan, çalışanlarına yönelik
uygulanan "İkamet Kayıt Yönetmeliği" ve "Geçici İkamet
Uygulaması" metinlerini göndermesi talep edilmiş olmasına rağmen bu
belgelerin iletilmediği,
d) Konu ile ilgili olarak
firmanın cevabının, halihazırda yürürlükte olduğu bilinen 1958 tarihli eski
mevzuatın uzun zaman önce iptal edildiğini ifade etmesi nedeniyle tatmin edici
bulunmadığı,
tespit edilmiştir.
Aelous firması için yapılan
incelemede;
a) SD içerisinde yürürlükte
bulunan Dış Ticaret Kanununun 9 uncu maddesi çerçevesinde, dış ticaret işlemi
yapmaya yetkili olduğuna dair açıklama yapmakla yetindiği ve talep edilmesine
rağmen bu konudaki yetki belgelerini iletmemesi nedeniyle bu yetkinin
kapsamının anlaşılamadığı,
b) Firmanın ortaklık yapısında
en büyük ortağın "yerel hükümet firması" olarak görüldüğü ve bu
konuda talep edilen açıklamaların yetersiz olduğu,
c) Üretimin temel girdilerinden
olan işgücünün serbest dolaşımını engelleyecek şekilde düzenlemeler bulunup
bulunmadığına yönelik inceleme çerçevesinde, firmadan, çalışanlarına yönelik
uygulanan "İkamet Kayıt Yönetmeliği" ve "Geçici İkamet
Uygulaması" metinlerini göndermesi talep edilmiş olmasına rağmen bu
belgelerin iletilmediği,
d) Konu ile ilgili olarak
firmanın cevabının, halihazırda yürürlükte olduğu bilinen 1958 tarihli eski
mevzuatın uzun zaman önce iptal edildiğini ifade etmesi nedeniyle tatmin edici
bulunmadığı,
hususları belirlenmiştir.
Triangle firması için yapılan
incelemede ise;
a) SD içerisinde yürürlükte
bulunan Dış Ticaret Kanununun 9 uncu maddesi çerçevesinde, dış ticaret işlemi
yapmaya yetkili olduğuna dair açıklama yapmakla yetindiği ve talep edilmesine
rağmen bu konudaki yetki belgelerini iletmemesi nedeniyle bu yetkinin
kapsamının anlaşılamadığı,
b) Firmanın ortaklık yapısında
en büyük ortağın "yerel hükümet firması" olarak görüldüğü ve bu
konuda talep edilen açıklamaların yetersiz olduğu,
c) Üretimin temel girdilerinden
olan işgücünün serbest dolaşımını engelleyecek şekilde düzenlemeler bulunup
bulunmadığına yönelik inceleme çerçevesinde, firmadan, çalışanlarına yönelik
uygulanan "İkamet Kayıt Yönetmeliği" ve "Geçici İkamet
Uygulaması" metinlerini göndermesi talep edilmiş olmasına rağmen bu
belgelerin iletilmediği,
d) Ayrıca, Triangle firmasına
ait diğer kaynaklardan ulaşılan organizasyon şemasında adıgeçen firmanın devlet
ile ilişkili olduğuna dair bilgilerin yer aldığı,
belirlenmiştir.
Bu tespitler ışığında Zhongce,
Aelous ve Triangle firmalarının faaliyetlerinde önemli derecede devlet
müdahalesinin bulunduğu ve bu nedenle adıgeçen firmaların piyasa ekonomisi
koşullarında faaliyet göstermediği sonucuna varılmıştır.
Normal değer
Madde 9 - Yönetmelik ek madde
1 deki ölçütler çerçevesinde piyasa ekonomisi koşullarının geçerli olduğu ihracatçılarca ispat edilemediğinden normal
değer, Yönetmelik'in 7 nci
maddesi çerçevesinde, Türkiye'de benzer mal için fabrika çıkış aşamasında
oluşan ticari maliyete makul kâr ilave edilmek suretiyle hesaplanan değer esas
alınarak belirlenmiştir. Mezkur yöntem, Türkiye'nin genel ekonomik düzeyi ve
üretim hacmi nedeniyle elverişli konumda bulunması nedeniyle tercih edilmiştir.
İhraç fiyatı
Madde 10 - İhraç fiyatı,
üretici/ihracatçı firmaların Türkiye'ye satışlarına ilişkin olarak
gönderdikleri fatura örneklerinde yer alan miktar ve değerler esas alınarak,
fabrika çıkış aşamasında hesaplanmıştır. Buna ilave olarak, ihracatçı
firmaların temin etmediği, kendilerine ait başka faturalar da ithalatçı
firmalardan elde edilmiş ve bu faturalar da hesaplamalara dahil edilmiştir.
Aelous firmasının beyan etmiş
olduğu ihraç işlemi sayısının, firma tarafından gönderilen faturalarda tespit
edilen işlem sayısının üstünde olduğu belirlenmiştir. Adıgeçen firmanın
yollamış olduğu ilave faturaların da önceden gönderdiği faturaların bir kopyası
olduğu anlaşılmıştır. Gönderilmeyen faturalardan sadece bir adedi diğer
kanallardan edinilebilmiştir.
Benzer şekilde, Zhongce
firmasının beyan ettiği faturalar ile bu faturaların üzerindeki işlem sayısı
arasında da tutarsızlık belirlenmiş ve diğer kanallardan adıgeçen firmaya ait
ilave faturalara ulaşılmıştır.
Triangle firmasının da ilettiği
ihraç faturaları haricinde, adıgeçen firmaya ait ilave faturalara ulaşılmıştır.
Konu hakkında, adıgeçen üç
firma tarafından herhangi bir açıklama yapılmamıştır. Bu itibarla, Aelous, Zhongce
ve Triangle firmalarının ihraç fiyatı hesaplamasında Yönetmelik'in 26 ncı
maddesi çerçevesinde eldeki veriler uygulamasına başvurulmuştur.
İhraç fiyatının fabrika çıkış
aşamasında belirlenmesi amacıyla, banka masrafları, gümrük ve liman yükleme-boşaltma
giderleri, sigorta, navlun vb. giderler için ayarlama yapılmıştır. Bu ayarlama
sırasında, üretici/ihracatçı firmalardan alınan veriler ve üretici/ihracatçı
firmalar tarafından elverişli veri sağlanmayan durumlarda ise eldeki veriler
kullanılmıştır.
Diğer taraftan, ihraç fiyatının
hesaplanması sırasında, ihraç faturası üzerindeki bilgilerden satış işleminin
iç lastik ve kolon dahil olmak üzere yapıldığı belirlenen işlemlerde ithalatçı
ve yerli üretim dalı firmalarından alınan bilgi doğrultusunda ayarlama
yapılmıştır.
Fiyat karşılaştırması
Madde 11 - Adil bir
karşılaştırmanın yapılabilmesini teminen normal değer ile ihraç fiyatı aynı
aşamada (fabrika çıkış aşaması) karşılaştırılmıştır.
Damping marjı
Madde 12 - Damping marjı,
ihraç fiyatlarının farklı alıcı, bölge veya dönemler arasında farklılık
göstermesi nedeniyle dampingin büyüklüğünün tam olarak belirlenebilmesi için
ürün grupları bazında ayrı ayrı tespit edilen ağırlıklı ortalama oluşturulmuş
normal değer ile işlem bazında ihraç fiyatının fabrika çıkış aşamasında
karşılaştırılması yöntemiyle hesaplanmıştır.
Bu çerçevede, hesaplanan
damping marjı Aelous firması için CIF bedelin %141,36'sı, Zhongce firması için
CIF bedelin %133,84'ü, Triangle firması için CIF bedelin %87,22'si ve Taifa
firması için CIF bedelin %168,17'si olarak tespit edilmiştir.
Bir ilgili taraf, iş makinesi
dış lastikleri grubunda yerli üretim dalının verileri kullanılarak hesaplanan
normal değerin ebat bazında karşılaştırılması halinde damping tespit
edilmeyeceğini ileri sürmüştür.
Bunun üzerine, iş makinesi dış
lastik grubunda mümkün olduğunca ebat bazında yapılan inceleme sonucunda,
anılan iddianın aksine, daha önce tespit edilen ve yukarıda belirtilen damping
marjlarında az da olsa bir artış görülmüştür.
Bir ilgili taraf, yapılan damping
marjı hesaplamasının, Türkiye'de ağırlıklı olarak üretimi yapılan radyal dış
lastik grubuna ait veriler esas alınarak hesaplanan normal değer ile ÇHC'den
ağırlıklı olarak ithal edilen konvansiyonel dış lastik grubuna ilişkin ihraç
fiyatları kullanılarak yapılmasının söz konusu marjı yükselttiği iddiasında
bulunmuştur.
İhraç fiyatı hesaplamasında
faturaları esas alınan üretici/ihracatçı ÇHC firmalarının Türkiye'ye ihraç
ettikleri oto dış lastiklerinin neredeyse tamamı ve Türkiye'de üretilen oto dış
lastiklerinin çok büyük bir bölümü radyaldir. Ayrıca, zirai dış lastik grubunda
da damping marjı hesaplaması, traktör ön, traktör arka ve römork lastikleri
olmak üzere üç alt grup itibariyle yapılmış olup, hesaplamada, söz konusu alt
gruplara ayrılabilen yerli üretim dalının konvansiyonel grubuna ilişkin
verileri kullanılmıştır. İş makinesi dış lastik grubunda ise yukarıdaki
açıklamada da belirtildiği üzere, mümkün olduğu ölçüde ebat bazında
değerlendirme yapılmış ve bu değerlendirmede Türkiye'de üretimi yapılan
konvansiyonel lastikler, ÇHC menşeli konvansiyonel lastik ithalatı ile
karşılaştırılmıştır.
Hafif ticari ve ağır vasıta
gruplarında ise, damping marjına yönelik, radyal/konvansiyonel dış lastik
ayrımına göre ayrıca inceleme yapılmıştır.
Diğer taraftan, her bir grup
için normal değer hesaplaması tüm ebatların yer aldığı ağırlıklı ortalama
alınarak yapılmakla birlikte, tüm gruplarda mümkün olduğunca ebat bazında
yapılan karşılaştırmada belirlenen normal değer rakamlarının, genel olarak,
belirlenen ağırlıklı ortalama normal değer rakamından yüksek olduğu, dolayısı
ile normal değer hesaplamasında benimsenen yöntemin, bazı ilgili tarafların
görüşlerinin tersine damping marjını azaltıcı yönde etkide bulunduğu
görülmüştür.
Söz konusu değerlendirmelere
ilave olarak, damping marjı hesaplamasında kullanılan normal değerin
belirlenmesinde, mümkün olduğunca yerli üretim dalının, ÇHC menşeli soruşturma
konusu ürünün de yer aldığı yenileme pazarına ilişkin verileri esas alınmış,
böylece normal değerin piyasa farklılığından etkilenmesinin önüne geçilmiştir.
Normal değerin hesaplanması
sırasında, ilgili tarafların iddiaları çerçevesinde tüm hususlar incelenmiş ve
hesaplama mümkün olduğunca konunun bütün boyutları dikkate alınarak
yapılmıştır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Zarara İlişkin Belirlemeler
BİRİNCİ BÖLÜM
Dampingli İthalat
Genel açıklama
Madde 13 - Soruşturma konusu
ürünün zarar incelemesi, yerli üretim dalının durumunun ayrıntılı bir şekilde
ortaya konulması amacıyla beş farklı grupta yapılmıştır.
Maddenin genel ithalatı
Madde 14 - Soruşturma konusu
maddenin genel ithalatı ürün grupları itibariyle şu şekildedir:
a) Otomobil Dış Lastikleri: Bu
grupta, miktar bazında 2001 yılında 1.264.128 adet olan genel ithalat, 2002
yılında %41'lik artışla 1.782.991 adet, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %
62,9'luk artış ile 2.905.524 adet olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu grupta
genel ithalatın miktar bazında 2001-2003 dönemindeki artış oranı %129,8
olmuştur.
Otomobil dış lastikleri
grubunda genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı ise
%113,8'dir.
b) Hafif Ticari Araç Dış
Lastikleri: Hafif ticari araç dış lastikleri grubunda genel ithalat miktar
bazında 2001 yılında 172.289 adettir. Bu rakam 2002 yılında %132,8'lik artış
ile 401.231 adede, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %103,6'lık artış ile
817.299 adede yükselmiştir. Söz konusu grupta 2001-2003 dönemi miktar artış
oranı ise %374,4'tür.
Hafif ticari araç dış
lastikleri grubunda genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış
oranı da %309,3'tür.
c) Ağır Vasıta Dış Lastikleri:
Bu grupta genel ithalat miktar bazında 2001 yılında 284.711 adet iken bu rakam
2002'de %103,4'lük artışla 579.256 adet, 2003'te ise bir önceki yıla göre
%56,9'luk artışla 909.057 adet seviyesine çıkmıştır. Genel ithalatın 2001-2003
dönemi miktar artış oranı ise %219,3'tür.
Ağır vasıta dış lastikleri
grubunda genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı
%163,4'tür.
d) Zirai Araç Dış Lastikleri:
Zirai araç dış lastikleri genel ithalatı miktar bazında 2001 yılında 47.729 adet,
2002'de 93.019 adet ve 2003'te 254.335 adet olarak gerçekleşmiştir. Bu
rakamlar, bir önceki yıllara göre 2002 yılında %94,8'lik, 2003 yılında ise
%173,4'lük artışı göstermektedir. Söz konusu grupta 2001-2003 dönemi miktar
artış oranı ise %432,9'dur.
Zirai araç dış lastikleri
grubunda genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı da
%469,5 olmuştur.
e) İş Makineleri Dış
Lastikleri: Bu grupta genel ithalat miktar bazında 2001 yılında 69.334 adet
iken, bu rakam 2002 yılında %180,1'lik artışla 194.205 adede, 2003 yılında ise
bir önceki yıla göre %41,1'lik artışla 274.090 adede yükselmiştir. Genel
ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %295,3'tür.
İş makineleri dış lastikleri
grubunda genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı
%37,1'dir.
Tüm gruplarda genel ithalat
miktar bazında 2001 yılında 1.838.191 adet iken, bu rakam 2002 yılında
%65,9'luk bir artışla 3.050.702 adet ve 2003 yılında bir önceki yıla göre
%69,1'lik bir artışla 5.160.305 adet seviyesine yükselmiştir. Tüm gruplarda
2001-2003 miktar artışı ise %180,7'dir.
Tüm gruplarda genel ithalatın
2001-2003 dönemi değer bazlı artış oranı %149,7 olmuştur.
Maddenin soruşturma konusu ülkeden ithalatı
Madde 15 - Soruşturma konusu
maddenin ÇHC'den ithalatı madde grupları itibariyle şu şekildedir:
a) Otomobil Dış Lastikleri: Bu
grupta ÇHC'den ithalat miktar bazında 2001 yılında 18.726 adet iken, 2002
yılında %133,3'lük artış ile 43.695 adet, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre
%578,5'lik artışla 296.480 adet seviyesine çıkmıştır. ÇHC'den ithalatın
2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %1.483,3'tür.
Otomobil dış lastikleri
grubunda ÇHC'den ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı
%1.837,4'tür.
Bu grupta, soruşturma konusu
maddenin ÇHC'den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %1,48
iken, bu pay 2002 yılında %2,45, 2003'te ise %10,2 olarak gerçekleşmiştir.
b) Hafif Ticari Araç Dış
Lastikleri: Hafif ticari araç dış lastikleri grubunda ÇHC'den ithalat miktar
bazında 2001 yılında 31.117 adet, 2002'de 97.290 adet ve 2003 yılında ise
460.751 adet olmuştur. 2002 yılında artış oranı bir önceki yıla göre %212,6
iken, 2003'teki artış oranı 2002'ye göre %373,5'tir. ÇHC'den ithalatın
2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %1.380,7'dir.
Hafif ticari araç dış
lastikleri grubunda ÇHC'den ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış
oranı %1.311,1'dir.
Söz konusu grupta, soruşturma
konusu maddenin ÇHC'den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında
%18,06 iken, bu pay 2002 yılında %24,25, 2003'te ise %56,37 olarak
gerçekleşmiştir.
c) Ağır Vasıta Dış Lastikleri:
Bu grupta ÇHC'den ithalat miktar bazında 2001 yılında 70.224 adettir. Söz
konusu ithalat 2002 yılında %167,6'lık artış ile 187,951 adet seviyesine
yükselmiş, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %123,8'lik artış ile 420.642
adet seviyesine çıkmıştır. ÇHC'den ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış
oranı ise %499'dur.
Ağır vasıta dış lastikleri
grubunda ÇHC'den ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı
%512,9'dur.
Anılan grupta, soruşturma
konusu maddenin ÇHC'den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında
%24,67 iken, bu pay 2002 yılında %32,45, 2003'te ise %46,27 olarak
gerçekleşmiştir.
d) Zirai Araç Dış Lastikleri:
Zirai araç dış lastiklerinin ÇHC'den ithalatı miktar bazında 2001 yılında 5.078
adet, 2002'de 29.372 adet ve 2003'te 150.326 adet olarak gerçekleşmiştir. Bu
rakamlar, bir önceki yıllara göre 2002 yılında %478,4, 2003 yılında ise
%411,8'lik artışı göstermektedir. Söz konusu grupta 2001-2003 dönemi miktar
artış oranı ise %2.860,3'tür.
Zirai araç dış lastikleri
grubunda ÇHC'den ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı
%1.393,6 olmuştur.
Bu grupta, soruşturma konusu
maddenin ÇHC'den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %10,64
iken, bu pay 2002 yılında %31,58, 2003'te ise %59,11 olarak gerçekleşmiştir.
e) İş Makineleri Dış
Lastikleri: Bu grupta ÇHC menşeli ithalat miktar bazında 2001 yılında 4.885
adet iken, bu rakam 2002 yılında %1.009,1'lik artışla 54.180 adede, 2003
yılında ise bir önceki yıla göre %144,2'lik artışla 132.351 adede yükselmiştir.
Genel ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %2.609,3'tür.
İş makineleri dış lastikleri
grubunda ÇHC'den ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı
%776,4'tür.
Söz konusu grupta, soruşturma
konusu maddenin ÇHC'den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında
%7,05 iken, bu pay 2002 yılında %27,9, 2003'te ise %48,29 olarak
gerçekleşmiştir.
Tüm gruplar itibariyle
bakıldığında, ÇHC menşeli ithalat miktar bazında 2001 yılında 130.030 adet
iken, bu rakam 2002 yılında %217,2'lik bir artış ile 412.488 adet ve 2003
yılında ise bir önceki yıla göre %254'lük bir artış ile 1.460.550 adet
seviyesine yükselmiştir. Tüm gruplarda ÇHC menşeli genel ithalatın 2001-2003 dönemi
miktar artış oranı ise %1.023,2 olmuştur.
Tüm gruplarda ÇHC menşeli
ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı ise %769,7'dir.
Tüm gruplarda ÇHC menşeli
ithalatın toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %7,07 iken, bu pay 2002
yılında %13,52'ye, 2003 yılında ise %28,3'e çıkmıştır.
Maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı
Madde 16 - Soruşturma konusu
maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı ise madde grupları itibariyle şu
şekildedir:
a) Otomobil Dış Lastikleri: Bu
grupta üçüncü ülkelerden ithalat miktar bazında 2001 yılında 1.245.402 adet
iken, 2002 yılında %39,6'lık artış ile 1.739.296 adet, 2003 yılında ise bir
önceki yıla göre %50'lik artışla 2.609.044 adet seviyesine çıkmıştır. Üçüncü
ülkelerden ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %109,5'tir.
Otomobil dış lastikleri
grubunda üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış
oranı %102'dir.
Bu grupta, soruşturma konusu
maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001
yılında %98,52 iken, bu pay 2002 yılında %97,55, 2003'te ise %89,8 olarak
gerçekleşmiştir.
b) Hafif Ticari Araç Dış
Lastikleri: Hafif ticari araç dış lastikleri grubunda üçüncü ülkelerden ithalat
miktar bazında 2001 yılında 141.172 adet, 2002'de 303.941 adet ve 2003 yılında
ise 356.548 adet olmuştur. 2002 yılında artış oranı bir önceki yıla göre %115,2
iken, 2003'teki artış oranı 2002'ye göre %17,3'tür. Üçüncü ülkelerden ithalatın
2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %152,6'dır.
Hafif ticari araç dış
lastikleri grubunda üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 döneminde değer
bazında artış oranı %162,1'dir.
Söz konusu grupta, soruşturma
konusu maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001
yılında %81,94 iken, bu pay 2002 yılında %75,75, 2003'te ise %43,63 olarak
gerçekleşmiştir.
c) Ağır Vasıta Dış Lastikleri:
Bu grupta üçüncü ülkelerden ithalat miktar bazında 2001 yılında 214.487
adettir. Söz konusu ithalat 2002 yılında %82,4'lük artış ile 391.305 adet
seviyesine yükselmiş, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %24,8'lik artış ile
488.415 adet seviyesine çıkmıştır. Üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 dönemi
miktar artış oranı ise %127,7'dir.
Ağır vasıta dış lastikleri
grubunda üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış
oranı %125,5'tir.
Anılan grupta, soruşturma
konusu maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001
yılında %75,33 iken, bu pay 2002 yılında %67,55, 2003'te ise %53,73 olarak
gerçekleşmiştir.
d) Zirai Araç Dış Lastikleri:
Zirai araç dış lastiklerinin üçüncü ülkelerden ithalatı miktar bazında 2001
yılında 42.651 adet, 2002'de 63.647 adet ve 2003'te 104.009 adet olarak
gerçekleşmiştir. Bu rakamlar, bir önceki yıla göre 2002 yılında %49,2, 2003
yılında ise %63,4'lük artışı göstermektedir. Söz konusu grupta 2001-2003 dönemi
miktar artış oranı ise %143,9'dur.
Zirai araç dış lastikleri
grubunda üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış
oranı %405 olmuştur.
Bu grupta, soruşturma konusu
maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001
yılında %89,36 iken, bu pay 2002 yılında %68,42, 2003'te ise %40,89 olarak
gerçekleşmiştir.
e) İş Makineleri Dış
Lastikleri: Bu grupta üçüncü ülkeler menşeli ithalat miktar bazında 2001
yılında 64.449 adet iken, bu rakam 2002 yılında %117,2'lik artışla 140.025
adede, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %1,2'lik artışla 141.739 adede
yükselmiştir. Genel ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise
%119,9'dur.
İş makineleri dış lastikleri
grubunda üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış
oranı %10,8'dir.
Söz konusu grupta, soruşturma
konusu maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001
yılında %92,95 iken, bu pay 2002 yılında %72,1, 2003'te ise %51,71 olarak
gerçekleşmiştir.
Tüm gruplar itibariyle
bakıldığında, üçüncü ülkeler menşeli ithalat miktar bazında 2001 yılında
1.708.161 adet iken, bu rakam 2002 yılında %54,4'lük bir artış ile 2.638.214
adet ve 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %40,2'lik bir artış ile 3.699.755
adet seviyesine yükselmiştir. Tüm gruplarda üçüncü ülkeler menşeli genel
ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %116,6 olmuştur.
Tüm gruplarda üçüncü ülkeler
menşeli ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı ise %114,8'dir.
Tüm gruplarda üçüncü ülkeler
menşeli ithalatın toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %92,93 iken, bu pay
2002 yılında %86,48'e, 2003 yılında ise %71,7'ye gerilemiştir.
Dampingli ithalatın pazar payındaki değişim
Madde 17 - Soruşturma konusu
maddenin yurtiçi tüketimi, yerli üretim dalının yurtiçi satışları ile genel
ithalatın toplanması suretiyle hesaplanmıştır.
Bu çerçevede belirlenen toplam
tüketim miktarı endeks olarak 2001 yılında 100 iken, madde grupları itibariyle,
2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastik grubunda 141 ve 182,
hafif ticari araç dış lastik grubunda 150 ve 180, ağır vasıta dış lastik
grubunda 157 ve 193, zirai araç dış lastik grubunda 121 ve 188 ve iş makineleri
dış lastik grubunda ise 255 ve 349 olarak gerçekleşmiştir.
ÇHC'nin pazar payı ise 2001,
2002 ve 2003 yıllarında sırası ile, otomobil dış lastik grubunda %0,58, %0,96
ve %5,04, hafif ticari araç dış lastik grubunda %3,71, %7,73 ve %30,54, ağır
vasıta dış lastik grubunda %7,67, %13,11 ve %23,86, zirai araç dış lastik grubunda
%1,50, %7,21 ve %23,69 ve iş makineleri dış lastik grubunda ise %5,92, %25,79
ve %45,95 olarak gerçekleşmiştir.
Tüm gruplar esasında toplam
tüketim miktarı 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002'de 146 ve 2003
yılında ise 186 olarak gerçekleşmiştir. Tüm gruplar esasında ÇHC'nin söz konusu
tüketimden aldığı pay ise 2001 yılında %2,40, 2002 yılı için %5,24 ve 2003 yılı
için de %14,49 olmaktadır.
Dampingli ithalatın fiyatlarının gelişimi
Madde 18 - Soruşturma konusu
maddeye ilişkin her bir grupta ve tüm gruplar toplamı itibariyle 2001-2003
döneminde ÇHC'den yapılan ithalatın fiyatlarının genel ithalatın fiyatlarının
altında kaldığı tespit edilmiştir.
ÇHC'den yapılan ithalatın
fiyatı 2001 yılında 100 olarak alındığında, 2003 yılında otomobil dış
lastikleri grubunda 122, hafif ticari araç dış lastikleri grubunda 95, ağır
vasıta dış lastikleri grubunda 102, zirai araç dış lastikleri grubunda 50 ve iş
makineleri dış lastikleri grubunda ise 32 olmuştur.
Tüm gruplar itibariyle, ÇHC'den
yapılan ithalatın fiyatı 2001 yılında 100 olarak alındığında, 2002 yılında 93
ve 2003 yılında 77 olmuştur.
Dampingli ithalatın yerli üretim dalının fiyatları üzerindeki etkisi
Madde 19 - ÇHC menşeli
ithalatın gümrük vergisi ve ithal masrafları dahil Türkiye piyasasına giriş
fiyatları yerli üretim dalının satış fiyatları ile mukayese edildiğinde,
soruşturma dönemi olan 2003 yılında her bir grupta ve tüm gruplar toplamında
dampingli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarının önemli
ölçüde altında kaldığı (fiyat kırılması) tespit edilmiştir.
Buna göre, söz konusu fiyat
kırılmaları 2003 yılında, otomobil dış lastik grubu için %37,8, hafif ticari
araç dış lastikleri için %54,9, ağır vasıta dış lastikleri için %74, zirai araç
dış lastikleri için %75,1 ve iş makineleri dış lastikleri için ise %91,9'dur.
Tüm gruplar itibariyle 2003 yılı fiyat kırılması ise %56,2'dir.
Diğer taraftan, 2003 yılında,
dampingli ithalatın yerli üretim dalının fiyatları üzerindeki etkisi
incelenirken, soru formuna cevap veren üretici/ithalatçı firmaların gönderdiği
faturalar kullanılarak ayrıca hesaplama yapılmıştır.
Bir ilgili tarafın, zirai dış
lastik grubunda yapılan fiyat kırılması hesaplamasında traktör ön dış
lastikleri ve traktör arka dış lastiklerinin bir arada değerlendirilmesi ve
ÇHC'den yapılan ithalatın ağırlıklı olarak traktör ön dış lastikleri olması
nedeniyle kırılmanın suni şekilde yüksek çıktığı yönündeki iddiası üzerine
traktör ön dış lastikleri için ayrı hesaplama yapılmıştır. Söz konusu
hesaplamada, 2003 yılı için, üretici/ihracatçı ÇHC firmalarının traktör ön dış
lastiklerine ilişkin işlemleri, Petlas'ın traktör ön dış lastik satışları ile
karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonucunda traktör ön dış lastiklerinde
%43,86 oranında fiyat kırılması tespit edilmiştir.
İKİNCİ BÖLÜM
Yerli Üretim Dalının Durumu
Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisi
Madde 20 - Dampingli
ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde Petlas,
Pirelli ve Brisa firmalarından elde edilen veriler temel alınmış, ekonomik
göstergeler mümkün olduğunca ayrıntılı incelemeye olanak sağlamak üzere beş
grup halinde değerlendirilmiş, ayrıca, toplu halde de değerlendirmeye tabi
tutulmuştur.
Ekonomik göstergeler
incelenirken, mümkün olduğunca yerli üretim dalının yenileme pazarına ilişkin
verilerinden hareket edilmiş ve böylece zarar incelemesinin soruşturma konusu
dampingli ithalatın yer aldığı piyasa esas alınarak yapılmasına olanak sağlanmıştır. Öte yandan, eğilimin
sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla, TL bazındaki veriler yıllık ortalama
TEFE kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler olarak
hesaplanmıştır.
a) Üretim
Yerli üretim dalının 2001
yılında 100 olarak alınan üretim miktar endeksi 2002 ve 2003 yıllarında
sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 117 ve 138, hafif ticari araç dış
lastikleri için 123 ve 133, ağır vasıta dış lastikleri için 116 ve 139, zirai
araç dış lastikleri için 130 ve 138, iş makineleri dış lastikleri için 129 ve
162 olarak gerçekleşmiştir.
Tüm grupları kapsayan ve 2001
yılında 100 olarak kabul edilen üretim miktar endeksi ise 2002 ve 2003
yıllarında sırası ile 118 ve 137 olmuştur.
b) İç piyasa satışları
Yerli üretim dalının 2001
yılında 100 olarak alınan iç piyasa satış miktarı endeksi 2002 ve 2003
yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 146 ve 150, hafif ticari
araç dış lastikleri için 126 ve 104, ağır vasıta dış lastikleri için 131 ve
122, zirai araç dış lastikleri için 126 ve 124, iş makineleri dış lastikleri
için 125 ve 116 olarak gerçekleşmiştir.
Yerli üretim dalının yurt içi
satış hasılatı ise 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003
yılları için sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 138 ve 137, hafif ticari
araç dış lastikleri için 120 ve 95, ağır vasıta dış lastikleri için 110 ve 98,
zirai araç dış lastikleri için 128 ve 152, iş makineleri dış lastikleri için
119 ve 106 olarak gerçekleşmiştir.
Tüm grupları kapsayan ve 2001
yılında 100 olarak kabul edilen iç piyasa satışları miktar endeksi 2002 ve 2003
yıllarında sırası ile 136 ve 130 olarak gerçekleşirken, yurt içi satış hasılatı
endeksi ise aynı yıllarda sırası ile 118 ve 108 olmuştur.
c) İhracat
Yerli üretim dalının 2001
yılında 100 olarak alınan ihracat miktar endeksi 2002 ve 2003 yıllarında
sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 102 ve 120, hafif ticari araç dış
lastikleri için 117 ve 126, ağır vasıta dış lastikleri için 99 ve 127, zirai
araç dış lastikleri için 125 ve 140, iş makineleri dış lastikleri için 109 ve
155 olarak gerçekleşmiştir.
Yerli üretim dalının ihracat
hasılatı ise 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yılları
için sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 82 ve 87, hafif ticari araç dış
lastikleri için 96 ve 89, ağır vasıta dış lastikleri için 81 ve 94, zirai araç
dış lastikleri için 107 ve 96, iş makineleri dış lastikleri için 89 ve 101
olarak gerçekleşmiştir.
Tüm grupları kapsayan ve 2001
yılında 100 olarak kabul edilen ihracat miktar endeksi 2002 ve 2003 yıllarında
sırası ile 105 ve 122 olarak gerçekleşirken, ihracat hasılatı endeksi ise aynı
yıllarda sırası ile 86 ve 90 olmuştur.
d) Pazar payı
Yerli üretim dalının pazar payı
2001, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastiklerinde %60,92,
%60,94 ve %50,65, hafif ticari araç dış lastiklerinde %79,48, %68,13 ve %45,83,
ağır vasıta dış lastiklerinde %68,89, %59,48 ve %48,44, zirai araç dış
lastiklerinde %85,88, %77,17 ve %59,91 ve iş makineleri dış lastiklerinde ise
%15,96, %7,57 ve %4,84 olmuştur.
Tüm gruplar itibariyle yerli
üretim dalının pazar payı ise 2001 yılında %66,02 iken, 2002 yılında %61,26 ve
2003 yılında ise %48,82 seviyesine gerilemiştir.
e) Stoklar
Yerli üretim dalının 2001
yılında 100 olarak alınan stok miktar endeksi 2002 ve 2003 yıllarında
sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 128 ve 172, hafif ticari araç dış
lastikleri için 104 ve 99, ağır vasıta dış lastikleri için 95 ve 97, zirai araç
dış lastikleri için 123 ve 114, iş makineleri dış lastikleri için 100 ve 135
olarak gerçekleşmiştir.
Tüm grupları kapsayan ve 2001
yılında 100 olarak kabul edilen stok miktar endeksi ise 2002 ve 2003 yıllarında
sırası ile 117 ve 139 olmuştur.
f) Kapasite ve kapasite
kullanım oranı (KKO)
Yerli üretim dalının 2001
yılında 100 olarak alınan kapasite endeksi 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla,
otomobil dış lastikleri için 104 ve 130, hafif ticari araç dış lastikleri için
97 ve 124, ağır vasıta dış lastikleri için 101 ve 111, zirai araç dış
lastikleri için 107 ve 109, iş makineleri dış lastikleri için 113 ve 109 olarak
gerçekleşmiştir.
KKO ise 2001 yılında otomobil
dış lastikleri için %84, hafif ticari araç dış lastikleri için %63, ağır vasıta
dış lastikleri için %62, zirai araç dış lastikleri için %41, iş makineleri dış
lastikleri için %28 olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu oran 2002 ve 2003
yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için %95 ve %90, hafif ticari
araç dış lastikleri için %80 ve %67, ağır vasıta dış lastikleri için %71 ve
%77, zirai araç dış lastikleri için %50 ve %52, iş makineleri dış lastikleri
için %32 ve %41 olmuştur.
Tüm gruplar itibariyle 2001
yılında 100 olarak kabul edilen yerli üretim dalının kapasitesi, 2002 ve 2003
yıllarında sırası ile 102 ve 124'e yükselmiştir.
Tüm gruplarda KKO ise 2001
yılında %73 iken, 2002 yılında %85 ve 2003 yılında ise %81 seviyesinde
gerçekleşmiştir.
g) İstihdam
Soruşturma konusu madde
grupları itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının istihdam endeksi 2001
yılında 100 olarak alındığında 2002 yılında 98 ve 2003 yılında 101 olmuştur.
h) Ücretler
Soruşturma konusu madde grupları
itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının ücret endeksi 2001 yılında 100
olarak alındığında 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 92 ve 100 olmuştur.
i) Verimlilik
Soruşturma konusu madde
grupları itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının verimlilik endeksi 2001
yılında 100 olarak alındığında 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 121 ve 136
olmuştur.
j) Yurt içi fiyatlar
Yerli üretim dalının yurt içi
fiyat endeksi 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yılları
için sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 95 ve 91, hafif ticari araç dış
lastikleri için 95 ve 92, ağır vasıta dış lastikleri için 84 ve 80, zirai araç
dış lastikleri için 102 ve 122, iş makineleri dış lastikleri için 95 ve 92
olarak gerçekleşmiştir.
Tüm gruplar itibariyle 2001 yılında
100 olarak kabul edilen yurt içi fiyatları ise 2002 ve 2003 yıllarında sırası
ile 87 ve 83 olmuştur.
k) Maliyetler
Yerli üretim dalının birim
ticari maliyet endeksi 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003
yılları için sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 83 ve 76, hafif ticari
araç dış lastikleri için 85 ve 76, ağır vasıta dış lastikleri için 84 ve 74,
zirai araç dış lastikleri için 83 ve 93, iş makineleri dış lastikleri için 69
ve 95 olarak gerçekleşmiştir.
Tüm gruplar itibariyle 2001
yılında 100 olarak kabul edilen birim ticari maliyet ise 2002 ve 2003
yıllarında sırası ile 81 ve 74 olmuştur.
l) Kârlılık
2001 yılı için 100 olarak
alınan yerli üretim dalının birim kârlılığı, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla,
otomobil dış lastikleri için 132 ve 143, hafif ticari araç dış lastikleri için
145 ve 167, ağır vasıta dış lastikleri için ise 85 ve 98 olarak
gerçekleşmiştir.
2001 yılı için -100 (zarar)
olarak alınan yerli üretim dalının birim kârlılığı, 2002 ve 2003 yıllarında
sırasıyla zirai araç dış lastikleri için -59 (zarar) ve -53 (zarar), iş makineleri dış lastikleri için ise -28
(zarar) ve -99 (zarar) olmuştur.
Tüm gruplar itibariyle yerli
üretim dalının birim kârlılığı ise 2001 yılında 100 olarak alındığında 2002 ve
2003 yıllarında sırası ile 126 ve 137 olmuştur.
m) Nakit akışı
Yerli üretim dalının nakit
akışı endeksi 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yılları
için sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 127 ve 121, hafif ticari araç dış
lastikleri için 136 ve 114, ağır vasıta dış lastikleri için 105 ve 99 olarak
gerçekleşmiştir.
2001 yılında yerli üretim dalı
nakit akışı endeksi -100 olan gruplardan zirai dış lastiklerde anılan endeks
2002 ve 2003 için -57 ve -50 olurken, iş makineleri dış lastiklerinde ise 4 ve
-129 olarak gerçekleşmiştir.
Tüm grupları kapsayan ve 2001
yılında 100 olarak kabul edilen nakit akışı endeksi ise 2002 ve 2003 yıllarında
sırası ile 123 ve 113 olmuştur.
n) Özkaynakların kârlılığı ve
yatırım hasılatı
2001 yılı için 100 olarak
alınan yerli üretim dalının özkaynak kârlılığı, 2002 ve 2003 yıllarında
sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 129 ve 100, hafif ticari araç dış
lastikleri için 122 ve 81, ağır vasıta dış lastikleri için ise 75 ve 55 olarak
gerçekleşmiştir.
2001 yılı için -100 olarak alınan
yerli üretim dalının özkaynak kârlılığı, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla,
zirai araç dış lastikleri için -49 ve -31, iş makineleri dış lastikleri için
ise -23 ve -53 olmuştur.
2001 yılı için 100 olarak
alınan yerli üretim dalının yatırım hasılatı 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla,
otomobil dış lastikleri için 131 ve 114, hafif ticari araç dış lastikleri için
122 ve 81, ağır vasıta dış lastikleri için 76 ve 63 olarak gerçekleşmiştir.
2001 yılı için -100 olarak
alınan yerli üretim dalının yatırım hasılatı ise, 2002 ve 2003 yıllarında
sırasıyla, zirai araç dış lastikleri için -50 ve -35, iş makineleri dış
lastikleri için ise -23 ve -61
olmuştur.
Tüm gruplar itibariyle yerli
üretim dalının özkaynak kârlılığı ise 2001 yılında 100 iken 2002 ve 2003 yıllarında
sırası ile 114 ve 84 olmuştur. Tüm gruplarda aynı yıllarda yatırım hasılatı
endeksi ise 116 ve 96 olarak gerçekleşmiştir.
o) Büyüme
Soruşturma konusu madde
grupları itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının aktif toplamı endeksi 2001
yılında 100 olarak alındığında 2002 yılında 98 ve 2003 yılında 100 olmuştur.
p) Sermaye artışı
Soruşturma konusu madde
grupları itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının özsermaye endeksi 2001
yılında 100 olarak alındığında 2002 yılında 100 ve 2003 yılında 114 olmuştur.
r) Yatırımlardaki artış
Soruşturma konusu madde
grupları itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının yatırımları toplamı (tevsi
+ yenileme) endeksi 2001 yılında 100 olarak alındığında 2002 yılında 74 ve 2003
yılında 66 olmuştur.
s) Damping marjının büyüklüğü
Damping marjı tüm gruplarda
önemli oranlarda bulunmuştur.
Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin değerlendirilmesi
Madde 21 - 2001-SD
aralığında, yerli üretim dalının yurt içi satışlarının miktar bazında tüm
gruplarda arttığı, buna karşılık, otomobil dış lastikleri grubu dışındaki dört
grupta yurt içi satış miktarının 2003 yılında bir önceki yıla göre azaldığı
görülmektedir. Diğer taraftan, 2001-SD aralığında, yurt içi fiyatlar zirai araç
dış lastikleri dışındaki gruplarda önemli düşüş kaydetmiştir.
İlgili dönemde ağır vasıta dış
lastikleri grubunda birim kârlılığın azaldığı, zirai araç ve iş makineleri dış
lastikleri gruplarında ise negatif kârlılığın bulunduğu anlaşılmaktadır.
Özellikle zirai araç dış lastikleri ve iş makineleri dış lastikleri
gruplarında, 2001-SD döneminde yurt içi satış miktarı artmış olmasına rağmen
zarar devam etmiştir.
Stoklar ise miktar bazında
otomobil dış lastikleri ve hafif ticari araç dış lastikleri gruplarında 2001-SD
aralığında devamlı artış göstermiş, ağır vasıta dış lastikleri ve iş makineleri
dış lastikleri gruplarında 2003 yılında bir önceki yıla göre artış göstermiş ve
zirai araç dış lastikleri grubunda ise 2002 ve 2003 yıllarında 2001'deki
seviyesinin önemli oranda üzerinde gerçekleşmiştir.
Yerli üretim dalının ihracat
miktar endeksi 2001-SD döneminde tüm gruplarda önemli bir artış kaydetmiştir.
Bu artışın, zirai araç dış lastikleri grubu dışındaki dört grupta da 2002
yılından sonra ivme kazanması yerli üretim dalının dampingli ithalatın yurt içi
piyasada yol açtığı olumsuzluklardan kaçınmak üzere iç piyasadan dış piyasaya
daha büyük oranda yöneldiğine işaret etmektedir.
Dolayısı ile 2001-SD aralığında
beş ürün grubunda yaşanan üretim artışının, iç piyasa satışlarından ziyade stok
miktarındaki ve ihracattaki artışta etkili olduğu görülmektedir. Nitekim,
incelemeye tabi tüm gruplarda yerli üretim dalının iç piyasadaki payının önemli
ölçüde düşmesi bu durumu teyit eder niteliktedir.
KKO ise, zarar inceleme
dönemindeki üretim artışına rağmen zirai araç dış lastikleri ve iş makinesi dış
lastikleri gruplarında düşük seviyelerde seyretmektedir. Otomobil dış
lastikleri ve hafif ticari araç dış lastikleri gruplarında ise KKO'nun 2002'den
2003 yılına geçişte gerilediği belirlenmiştir.
Bazı ilgili taraflar, yerli
üretim dalının ihracat fiyatlarının düşük olmasına dikkat çekmişlerdir. Konu
zarar incelemesi sırasında ele alınmış ve yerli üretim dalının genellikle
yabancı ortaklı kuruluş yahut yabancı sermaye kuruluşu olması nedeniyle dış
satışa ilişkin kararların ülke dışında alındığı ve böylece ihracata yönelik
faaliyet giderlerinin (pazarlama, reklam, personel vb. giderleri) iç piyasaya
oranla oldukça düşük olması nedeniyle dış piyasa fiyatlarının daha düşük
seviyelerde gerçekleşebileceği anlaşılmıştır.
2001-SD aralığında, sektörün
toplam yatırımlarında, otomobil dış lastikleri grubu dışındaki gruplarda
özellikle 2003 yılında bir önceki yıla göre nakit akışında bozulma
görülmektedir.
Diğer taraftan, yatırımların
geri dönüşü ve yatırım hasılatı göstergelerinde, 2001-SD aralığında ağır vasıta
grubunda devamlı bir bozulma tespit edilmiş, zirai araç dış lastikleri ve iş
makineleri dış lastikleri grubunda ise 2003 yılında bir önceki yıla göre
bozulma gerçekleştiği görülmüştür. Söz konusu göstergeler, zirai araç dış
lastikleri ve iş makineleri dış lastikleri gruplarında zarar inceleme dönemi
boyunca, kârlılıktaki olumsuzluk nedeniyle, negatif olarak gerçekleşmiş, iş
makineleri dış lastikleri grubundaki bozulma, 2003 yılında bir önceki yıla göre
artarak devam etmiştir.
Tüm gruplar toplu olarak
değerlendirildiğinde de durum değişmemektedir. Zira, beş grup toplamı bazında
2001-SD aralığında üretim artmakta, iç piyasa satış miktarında 2003 yılında bir
önceki döneme göre azalma meydana gelmekte, buna karşılık üretimdeki artış
etkisini yurt dışı satış miktarındaki ve stok miktarındaki artış olarak
göstermektedir.
Diğer taraftan, beş grup toplu
olarak ele alındığında, KKO, nakit akışı, sermaye artırma yeteneği ve yatırım
hasılatı göstergelerinde 2003 yılında bir önceki yıla göre gerileme olduğu
belirlenmiştir. Dampingli ithalatın olumsuz etkileri kendini ağırlıklı olarak
2003 yılında göstermektedir.
Ayrıca, 2001-2003 döneminde tüm
grupların toplam ithalatı %181 oranında artarken, aynı dönemde ÇHC menşeli
ithalatın artış oranı %1.023 olmuştur. Söz konusu dönemde yerli üretim dalının
pazar payı düşerken, ÇHC menşeli ithalatın pazar payı ise devamlı bir yükseliş
göstermiştir.
Sonuç olarak, Türkiye'de
otomotiv piyasasının canlılığı ve gelişimi ile büyüyen pazar nedeniyle yerli
üretim dalının ekonomik göstergelerinin tamamında bozulma meydana gelmemiştir.
Bununla birlikte, 2001 yılında ülkemizde yaşanan ekonomik krizin ardından 2002
yılında yeniden canlanan piyasada ekonomik göstergelerin bir önceki yıla göre
düzelme gösterdiği, ancak, 2003 yılında dampingli ithalatın artan miktarı ve
fiyat kırılması ile genel olarak yerli üretim dalının iç piyasa satışlarının
büyüyen piyasadaki payının azaldığı tespit edilmiştir.
Yerli üretim dalının ekonomik
göstergelerinde 2003 yılında bir önceki yıla göre dikkat çekici bir bozulma
yaşanması da bu durumu doğrulamaktadır.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Dampingli İthalat ile
Nedenselliğe İlişkin Belirlemeler
Dampingli ithalatın etkisi
Madde 22 - Zarar inceleme
döneminde soruşturma konusu ürünün tüm gruplardaki ithalatının ÇHC'den mutlak
ve nispi olarak arttığı ve yerli üretim dalının fiyatlarının önemli ölçüde
altında kaldığı tespit edilmiştir.
Dampingli ithalatın
fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarını kırması ve dampingli ithalattaki
artış eğilimi ile yerli üretim dalında görülen olumsuz gelişmelerin eş zamanlı
olarak ortaya çıkması nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı
üzerinde oluşan zarar arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.
Üçüncü ülkelerden ithalat
Madde 23 - Bazı ilgili
taraflar, üçüncü ülkelerden yapılan ithalata ilişkin faturaları örnek göstermek
suretiyle, üçüncü ülke ithalat fiyatları ile ÇHC menşeli ithalatın fiyatlarını kıyaslamışlar ve soruşturmanın diğer ülkeleri
içerecek şekilde genişletilmesini talep etmişlerdir.
Üçüncü ülkelerden yapılan
ithalatın miktar bazında 2001-SD aralığında nispi olarak otomobil dış
lastiklerinde %109,5, hafif ticari araç dış lastiklerinde %152,6, ağır vasıta
dış lastiklerinde %127,7, zirai araç dış lastiklerinde %143,9 ve iş makineleri
dış lastiklerinde %119,9 oranlarında arttığı tespit edilmiştir. Ayrıca, zarar
inceleme döneminde üçüncü ülkeler menşeli ithalatın birim fiyatlarının madde
gruplarının her birinde ÇHC menşeli ithalatın birim fiyatlarının üzerinde
olduğu belirlenmiştir.
Beş grup itibariyle üçüncü
ülkelerden yapılan ithalatın miktar bazında 2001-SD aralığında %116,6 oranında
arttığı, ayrıca birim fiyatlarının ÇHC menşeli ithalatın ağırlıklı ortalama
birim fiyatlarının üstünde olduğu tespit edilmiştir.
Buna karşılık, üçüncü ülkelerin
pazar payı 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde, 2002 ve 2003 yıllarında
sırası ile otomobil dış lastiklerinde 99 ve 115, hafif ticari araç dış
lastiklerinde 144 ve 141, ağır vasıta dış lastiklerinde 116 ve 118, zirai araç
dış lastiklerinde 124 ve 130 ve iş makineleri dış lastiklerinde ise 85 ve 63
olarak gerçekleşmiştir.
Tüm gruplar itibariyle üçüncü
ülkelerin pazar payı ise 2001 yılında 100 kabul edildiğinde 2002 ve 2003
yıllarında sırası ile 106 ve 116 olmuştur.
Sonuç olarak, diğer ülkeler
kaynaklı soruşturma konusu ithalat, gerek miktarı ve piyasa payındaki eğilim,
gerek fiyatları itibariyle bu aşamada yerli üretime zarar verebilecek boyutta
görülmemektedir.
Diğer unsurların etkisi
Madde 24 - Dampingli
ithalatın, talep daralmasının görüldüğü 2001 yılı sonrası önemli oranlarda
artış gösterdiği, pazar payını sürekli artırdığı ve yerli üretimin pazar payı
aleyhine genişlediği görülmüştür. Üçüncü ülkeler menşeli ithalat 2001-2003
döneminde dört grupta pazar payını artırmaktadır, ancak, tek başına dampingli
ithalatın pazar payındaki artışın gerisinde kalmaktadır.
Dampingli ithalatın
fiyatlarının sürekli olarak ortalama ithal fiyatlarının önemli oranlarda
altında kalması, ithalatın buna bağlı olarak sürekli artması ve pazar payının
genişlemesi dikkate alındığında, dampingli ithalatın yerli üretim dalına zarar
verdiği ve nedensellik bağının mevcut olduğu tespit edilmiştir. Kaldı ki,
önceki yılların ithalat gelişimi de aynı eğilimi göstermektedir.
Soruşturma ile ilgili diğer hususlar
Madde 25 - Soruşturma ile
ilgili olarak ilgili taraflarca gündeme getirilen diğer hususlara ilişkin
açıklamalar aşağıda yer almaktadır.
a) Bazı ilgili taraflar, zarar
inceleme döneminin 2001 yılı ile başlamasının, o yıl yaşanan ekonomik krizden
dolayı ithalatta yaşanan gelişmelerin değerlendirilmesinde yanıltıcı
olacağından bahisle, ithalat artışının incelenmesinin 2000 yılı ithalat
verileri ele alınarak yapılması halinde daha önce varılan sonuçların aksine bir
durumun ortaya çıkacağını iddia etmişlerdir.
Soruşturma konusu ürünün ÇHC
menşeli ithalatının gelişimine 2000-2003 dönemi için bakıldığında, söz konusu
ithalatın tüm gruplarda ve toplam olarak genel ithalat içindeki payını
artırdığı tespit edilmiştir. Şöyle ki, tüm gruplar halinde ve toplam olarak,
ÇHC'den yapılan ithalatın genel ithalat içindeki payı yaşanan ekonomik krizin
etkisiyle 2001 yılında bir önceki yıla göre düşüş göstermekte, ancak 2002 ve
2003 yıllarında yeniden artışa geçmektedir. Burada önemli olan husus, ÇHC
menşeli ithalatın genel ithalat içindeki payının 2003 yılında, 2000 yılındaki
seviyesinin de üzerine çıkacak şekilde gelişme göstermesidir.
Diğer taraftan, damping
soruşturması sırasında yapılan zarar incelemesinde ithalatın gelişimi ile
birlikte pazar payının gelişimi de değerlendirilmektedir. Söz konusu
değerlendirme sonucunda, zarar inceleme döneminde ÇHC'nin soruşturmaya tabi
ürünün tüketimindeki payının, adıgeçen ürünün genel ithalatındaki artış
oranının da üzerinde büyüdüğü tespit edilmiştir.
Dolayısı ile, zarar inceleme
döneminin 2000 yılından başlatılmasının, ÇHC menşeli ithalatın seyri bakımından
bir farklılık ortaya çıkarmadığı ve bu analizde sadece ithalatın gelişimi değil
aynı zamanda soruşturmaya tabi ülkenin pazar payının gelişiminin de dikkate
alınması gerektiği için iddianın geçersiz olduğu sonucuna varılmıştır.
b) Bazı ilgili taraflar,
şikayetçi Türk Pirelli Lastikleri A.Ş. firmasının konvansiyonel lastik
üretmediğinden ve bu lastikleri adıgeçen firma için şikayetçiler arasında yer
almayan İzmit'te yerleşik Kocaeli Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin (Kolsan
A.Ş.) üretmekte olduğundan bahisle, Pirelli firmasının konvansiyonel dış
lastikleri için şikayetçi olamayacağını iddia etmiştir.
Daha önce benzer ürün ile
ilgili açıklamalarda da belirtildiği üzere, ÇHC menşeli dış lastikler
ithalatına yönelik olarak açılmış olan damping soruşturması kapsamında
konvansiyonel-radyal dış lastikler ayrı ayrı ele alınmamış ve her iki grup
lastik de soruşturma kapsamında tutulmuştur.
Yapılan incelemeler sonucunda,
Kolsan firmasının Pirelli firması ile yapmış olduğu anlaşma çerçevesinde, sadece
Pirelli için ve Pirelli markalı konvansiyonel lastiklerin üretimini yaptığı ve
tüm üretimini Pirelli'ye sattığı, buna ilave olarak, söz konusu ürünleri
Pirelli haricinde herhangi bir üçüncü kişiye satma yetkilerinin bulunmadığı
belirlenmiştir.
Diğer taraftan, soruşturma
sırasında yapılan incelemelerde kullanılan, Pirelli firmasından alınan ve
yerinde doğrulanan veriler içerisinde Kolsan firmasının Pirelli için yapmış
olduğu üretime ilişkin detaylar da yer almaktadır. Bu itibarla, soruşturmanın
açılışından bu yana Kolsan firmasının verileri değerlendirmelere dahil
edilmiştir.
c) Bazı ilgili taraflar, yerli
üreticilerden Petlas Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin, soruşturmaya konu
maddenin Türkiye'deki en önemli ithalatçılarından bir tanesi tarafından devralınması
nedeniyle anılan firmaların birbirleriyle ilişkili olduğu ve birbirlerini
kontrol ettiklerini ifade etmiş ve dolayısı ile Petlas'ın şikayetçiler
arasından çıkarılması gerektiğini ileri sürmüştür.
Yukarıda, soruşturma dönemi ile
ilgili maddede belirtildiği üzere, damping soruşturmasında zarar inceleme
dönemi olarak 2001-2003 yılları, damping belirleme dönemi olarak ise 2003 yılı
alınmıştır. Bu nedenle, 2005 yılında yapılan yukarıda bahsekonu devir işleminin
soruşturmanın açılışını ve yürütülmesini engelleyici bir yönü bulunmamaktadır.
d) Bazı ilgili taraflar,
Türkiye'nin soruşturma konusu üründeki genel ithalatının ÇHC menşeli olanın
haricindeki bölümünün önemli oranda dünyanın muhtelif yerlerinde üretim
tesisleri olan çok uluslu yerli üretim dalı tarafından yapıldığını ifade etmiş
ve bu ithalatın şikayet konusu edilmemesi nedeniyle lastik piyasasında dünyada
hakim olan oligopol yapının ülkemizde de oluştuğunu ileri sürmüşlerdir.
Soruşturma sırasında yapılan
inceleme sırasında, 2001-2003 döneminde şikayetçi firmaların tüm gruplarda
yıllık satışlarının içerisinde ithal ürünlerin payının oldukça düşük düzeylerde
kaldığı tespit edilmiştir.
e) Bir ilgili taraf, zarar
incelemesi sırasında ÇHC'den gerçekleştirilen ithalatın oransal olarak çok
önemli miktarlarda arttığının gösterilerek, bunun önlem alınmasına dayanak
olarak sunulması hususuna değinmiş ve otomobil dış lastikleri grubunu ele
alarak, bu grupta ÇHC'den yapılan ithalatın diğer ülkelerden yapılan ithalatın
onda biri seviyesinde olması nedeniyle oransal verilerden hareket
edilemeyeceğini iddia etmiştir.
Damping soruşturmaları
kapsamında yapılan zarar incelemesinde, ele alınan değerlerin inceleme
dönemindeki eğilimlerinin ortaya konulması amaçlandığından mutlak verilerin
yanısıra oransal verilerin de incelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla, adıgeçen grupta
2001-SD aralığında üçüncü ülkelerden yapılan ithalat miktar bazında %109,5
oranında artarken, anılan dönemde ÇHC'den yapılan ithalatın miktar bazında
%1.483 oranında artmış olması yapılan değerlendirme bakımından önem
taşımaktadır.
Ayrıca, 2003 yılında ÇHC'den
yapılan otomobil dış lastik ithalatı genel otomobil dış lastik ithalatı içinde
%11,3'lük bir yer tutmakla birlikte, tek bir ülkeden yapılan ithalatın, anılan
dönemde ithalat yapılan birçok ülkeden yapılan toplam ithalat ile
karşılaştırıldığı da unutulmamalıdır.
Buna ilave olarak, soruşturma
konusu ürün "dış lastikler" maddesidir. Dolayısı ile, incelemeyi
kolaylaştırmak amacıyla yapılan gruplandırma içerisinde bir tek grubu alarak
soruşturma konusu maddeye ilişkin genelleme yapılması mümkün bulunmamaktadır.
f) Bazı ilgili taraflar, yerli
üretim dalını oluşturan şikayetçi firmaların ekonomik durumlarını ayrı ayrı ele
alarak dampingli ithalat ve zarar arasında nedensellik bağının oluşmadığını
ileri sürmüştür.
Bu çerçevede, bahsekonu ilgili
taraflar, Petlas firmasının 1990 yılından bu yana zarar etmekte olan bir
kuruluş olduğundan bahisle, bu zararın ÇHC'den gerçekleştirilen ithalata
bağlanmasının gerekçesinin bulunmadığını ifade etmiştir.
Damping soruşturması
çerçevesinde yapılan zarar incelemesi tek boyutlu olmayıp, dampingli ithalatın
hacmi, bu ithalatın iç piyasadaki benzer mal fiyatları ile yerli üretim dalı
üzerindeki etkilerinin nesnel olarak değerlendirilmesini gerektirmektedir.
Bu itibarla, söz konusu zarar
incelemesinde sadece yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri dikkate
alınmadığı gibi yerli üretim dalını oluşturan firmalardan sadece bir tanesinin
ekonomik göstergeleri de belirleyici olmamaktadır. Dolayısı ile zarar incelemesini,
detayları Üçüncü Kısımda açıklanmış olan bir bütün olarak görmek gerekir.
Diğer taraftan, adıgeçen
kuruluşun daha önceki yıllarda karşı karşıya kaldığı belirtilen zararın
dampingli ithalat ile zarar arasındaki nedenselliği kesici bir yönü
bulunmamaktadır.
Aynı şekilde, yukarıdaki
açıklamalar ışığında, Pirelli firmasının İstanbul Sanayi Odası'nın her yıl
yaptığı Türkiye'de ilk beş yüz sanayi kuruluşu sıralamasındaki yeri ya da Brisa
firmasının mali tablolarından elde edilen göstergelerin damping ile zarar
arasındaki nedensellik bağını koparıcı niteliği bulunmadığı sonucuna
varılmıştır.
g) Bir ilgili taraf, fiyat
kırılmasının zarar için bir kriter olamayacağını, zira, fiyat kırılmasının
çeşitli nedenlerden dolayı gerçekleşebileceğini ileri sürmüş, ayrıca, geçici
önleme ilişkin 2005/6 sayılı Tebliğ'de, yerli üretim dalında yaşanan olumsuz
gelişmelerin neler olduğunun belirtilmediğini iddia etmiştir.
Söz konusu damping soruşturması
sırasında gerek geçici önlem aşamasında gerek kesin önlem aşamasında yapılan zarar
incelemesinde fiyat kırılması İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Mevzuat çerçevesinde yapılmıştır.
Diğer taraftan, 2005/6 sayılı
Tebliğ'de, yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin değerlendirilmesi açık
bir şekilde yapılmış olduğundan söz konusu iddia geçerli bulunmamıştır.
h) Bir ithalatçı firma, salt
Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) verileri ile hesaplama yapılmasının gerçeği
ortaya koyamayacağını belirtmiş ve ağır vasıta dış lastikleri grubundan örnek
rakamlar vererek, bu grupta iki ithalatçı firmanın toplam ithalat içindeki
payının %75 olduğu varsayımı ile soruşturmada kullanılan verilerin gerçeği
yansıtmadığını iddia etmiştir.
Söz konusu iddia, soruşturma
sırasında kullanılan verilerin kaynağı olan DİE'nin, Türkiye'de veri toplama ve
istatistik yayımlama konusundaki tek resmi yetkili organ olması, ayrıca, iddia
içerisindeki hesaplamanın dayandığı varsayımın ve rakamların kaynağının da
anlaşılamaması nedeniyle geçerli bulunmamıştır.
BEŞİNCİ KISIM
Sonuç
Madde 26 - Soruşturma sonucunda
dampingin, yerli üretim dalında zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının
mevcut olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme
Kurulu'nun kararı ve Bakan'ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşei verilen
maddelerin Türkiye'ye ithalatında karşılarında belirtilen oranda dampinge karşı
önlem yürürlüğe konulmuştur.
Menşe Ülke
GTİP
Eşyanın Tanımı
Dampinge Karşı Vergi
Oranı
(CIF %)
Çin Halk Cum.
4011.10.00.10.00
Turizm amaçlı
otomobillerde kullanılan türden olanlar
60
4011.10.00.90.11
Tekstil kuşaklı radyal
binek oto dış lastikleri
60
4011.10.00.90.12
Çelik kuşaklı radyal
binek oto dış lastikleri
60
4011.10.00.90.13
Konvansiyonel
(crossply) binek oto dış lastikleri
60
4011.10.00.90.19
Diğerleri
60
4011.10.00.90.14
Minibüs, kamyonet ve
hafif kamyon radyal dış lastikleri (kolonlar dahil)
60
4011.10.00.90.15
Minibüs, kamyonet ve
hafif kamyon konvansiyonel (crossply) dış lastikleri (kolonlar dahil)
87
4011.20.10.00.11
Kamyon ve otobüs radyal
dış lastikleri (kolonlar dahil)
60
4011.20.10.00.12
Kamyon ve otobüs
konvansiyonel (crossply) dış lastikleri (kolonlar dahil)
87
4011.20.10.00.19
Diğerleri
87
4011.20.90.00.11
Kamyon ve otobüs radyal
dış lastikleri (kolonlar dahil)
60
4011.20.90.00.12
Kamyon ve otobüs
konvansiyonel (crossply) dış lastikleri (kolonlar dahil)
87
4011.20.90.00.19
Diğerleri
87
4011.61.00.00.00
Tarım ve orman
taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde olanlar
87
4011.92.00.00.00
Tarım ve orman
taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde olanlar
87
4011.62.00.00.00
Jant ölçüsü 61 cm.yi
geçmeyen, yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan
türde olanlar
87
4011.63.00.00.00
Jant ölçüsü 61 cm.yi
geçen, yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde
olanlar
87
4011.69.00.00.00
Diğerleri
87
4011.93.00.00.00
Jant ölçüsü 61 cm.yi
geçmeyen, yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan
türde olanlar
87
4011.94.00.00.00
Jant ölçüsü 61 cm.yi
geçen, yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde
olanlar
87
4011.99.00.00.00
Diğerleri
87
Geçici önlemlerin kesin olarak tahsili
Madde 27 - Bu Tebliğ'in
yürürlüğe girdiği tarihe kadar 2005/6
sayılı Tebliğ hükümlerine istinaden alınmış olan teminat şeklindeki geçici
önlem kesin önleme dönüştürülmüş olup, kesinleşen dampinge karşı vergi Kanun'un
14
ve 15 inci maddeleri çerçevesinde tahsil edilir. Kesinleşen dampinge karşı
verginin daha önce alınan geçici önlemden yüksek olduğu haller için fark tahsil
edilmez, düşük olduğu haller için ise fark geri ödenir.
Uygulama
Madde 28 - Gümrük idareleri,
Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numaraları, tanımları ve
menşe ülkeleri belirtilen eşyanın ithalatında, karşılarında gösterilen
tutarlarda dampinge karşı önlemi tahsil ederler.
Yürürlük
Madde 29 - Bu Tebliğ yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 30 - Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın
bağlı olduğu Bakan yürütür.