2006-25 Çin Menşeli Granit ithalatında dampinge karşı vergi uygulamasına ilişkin Tebliğ (Mülga)
İTHALATTA HAKSIZ
REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(2006/25)
Dış Ticaret
Müsteşarlığından: 14.09.2006 tarihli ve 26289 sayılı R.G.
360/1 Tasarruflu Yazılar 15080 222465
Önlemin devamı için soruşturma açılmıştır (Tebliğ 2011/13)
Sonuç-Madde 23
2012/14
Sayılı Tebliğ ile KESİN ÖNLEM YÜRÜRLÜĞE GİRMİŞTİR.
BİRİNCİ KISIM
Genel Bilgi ve İşlemler
Soruşturma
MADDE 1 - (1) Granitaş Granit Sanayi ve Pazarlama A.Ş.
(Granitaş) ve Silkar Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Silkar) tarafından
yapılan ve Doğa Madencilik Endüstri ve Ticaret A.Ş. (Doğa Madencilik)
tarafından da desteklenen başvuru üzerine, Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli "granit"
için 24/2/2006 tarihli ve 26090 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2006/5
sayılı Tebliğ ile başlatılan damping soruşturması, Dış Ticaret Müsteşarlığı
İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanmıştır.
Kapsam
MADDE 2 - (1) Bu tebliğ, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577
sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarihli
ve 99/13482 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar
ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik)
hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturması sonuclarını içermektedir.
Bilgilerin toplanması ve
değerlendirilmesi
MADDE 3 - (1) Soruşturma açılmasını müteakip, söz konusu ürünün
bilinen yerli üreticilerine, Müsteşarlıkça tespit edilen ithalatçılarına,
ÇHC'de yerleşik bilinen ihracatçılarına ve ayrıca anılan ülkede yerleşik diğer
ihracatçılara iletilebilmesini teminen soruşturma konusu ülkenin Ankara
Büyükelçiliği'ne soru formları gönderilmiştir.
(2)
Tarafların soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dahil 37 gün süre
tanınmıştır. İlgili tarafların süre uzatımı yönündeki makul talepleri
karşılanmıştır.
(3)
Başvuruda bulunan yerli üretici firmalar soru formuna usulüne uygun şekilde
yanıt vermiştir. Ayrıca, soruşturma süresince Müsteşarlık ile işbirliği içinde
olmuş ve gerektiğinde talep edilen ek bilgileri temin etmişlerdir.
(4)
ÇHC'de yerleşik firmalardan Best Cheer Xiamen Stone Works Co. Ltd. (Best Cheer)
firması süresi içinde soru formu ve soru formunu yanıtlamak için ek süre
talebinde bulunmuştur. Bu amaçla firmaya ek süre de verilmesine karşın, söz
konusu firmanın soru formuna verdiği yanıtların damping marjı hesaplamasına
esas teşkil eden temel bilgileri içermediği tespit edilmiş ve bu konu firmaya
bildirilerek açıklama talep edilmiştir. Firma tarafından sunulan açıklamalar
makul bulunmamış olup, ikinci kez gönderilen bilgiler incelendiğinde halen
eksiklikler bulunduğu ve sunulan bilgilerin de kullanılabilir nitelikte
olmadığı, firmanın bu şekilde soruşturma sürecini uzatmaya çalıştığı
anlaşılmıştır. Bu çerçevede, Yönetmeliğin 26 ncı maddesi gereğince firmaya
yönelik damping belirlemesi için eldeki mevcut verilerin kullanılmasına karar
verilmiştir. Best Cheer firması dışında ÇHC'de yerleşik diğer firmalardan
herhangi bir yanıt alınamamıştır.
(5)
Best Cheer firması soruşturma sürecinde tam olarak işbirliğinde bulunduklarını
iddia etmiş, işbirliğinde bulunmak amacıyla soru formuna ve sonradan yöneltilen
ek sorulara süresi içinde yanıt verdiklerini ve verilen bilgilerin damping
marjı hesaplaması için yeterli olduğunu ileri sürmüştür. Anılan firma ayrıca,
verilen bilgilerin yeterli bulunmaması üzerine ek bilgi istenebileceğini, ancak
firmadan böyle bir talepte bulunulmadığı ifade etmiştir.
(6)
Best Cheer firması, kendilerine tanınan ek süreye rağmen doldurulması talep edilen
soru formuna eksik yanıt vermiş ve damping belirlemesine esas teşkil eden
verileri sunmamıştır. Bunun üzerine firmadan eksiklikler için açıklama talep
edilmiştir. Firma tarafından sunulan açıklamalar makul bulunmamış ve firmanın
soruşturma sürecini uzattığı anlaşılmıştır. Firmanın açıklama yazısı ekinde
birtakım veriler sunulmuş olup, bu veriler kullanılabilir bulunmadığından ve
ikinci kez fırsat tanındığı halde kullanılabilir veriler sunulmadığından,
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Yönetmeliğin 26 ncı maddesi
hükümleri çerçevesinde firma işbirliğine gelmemiş kabul edilmiş ve dampinge
ilişkin belirlemeler eldeki verilere göre yapılmıştır. Bu husus firmaya
bildirilmiştir.
(7)
Soruşturma döneminde ÇHC'den soruşturma konusu granit plakaları ithal ettiği
belirlenen 79 ithalatçı firmaya "ithalatçı soru formu" gönderilmiş
olup, soru formuna 52 firmadan yanıt alınmış ve bu yanıtlarda yer alan görüşler
değerlendirilmiştir. Soru formu gönderilen firmalardan dördü ve ayrıca soru
formu gönderi listesinde yer almayan diğer bir ithalatçı, soruşturma döneminde
granit plaka ithalatları bulunmadığını beyan etmiştir.
Yerinde doğrulama soruşturmaları
MADDE 4 - (1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde
Bilecik'te yerleşik yerli üretici Granitaş Granit Sanayi ve Pazarlama A.Ş.'nin
üretim ve idari tesislerinde ve Silkar Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin
Bilecik'teki üretim tesisleri ile İstanbul'daki idari merkezinde yerinde
doğrulama soruşturması gerçekleştirilmiştir.
(2)
Soruşturmaya konu ülkede yerleşik üretici/ihracatçılardan yerinde doğrulamayı
gerektirecek seviyede işbirliği olmadığından söz konusu firmalar nezdinde
yerinde doğrulama soruşturması yapılmamıştır.
(3)
Nihai bildirimi takiben ihracatçı firma, soruşturma süresince tam işbirliğinde
bulunulduğunu ve ilgili firma nezdinde bir yerinde inceleme soruşturması
yürütülebileceğini belirtmiştir. Ancak, işbirliğinde bulunulmadığı hususu
değerlendirilerek, Yönetmeliğin 21 inci maddesi hükümleri çerçevesinde Best
Cheer firması nezdinde yerinde inceleme soruşturması yapılmamasına karar
verilmiş olup, esasen böyle bir soruşturmanın yürütülmesi de zorunluluk arz
etmemektedir.
(4)
İthalatçılardan temin edilen bilgilerden nesnel olanları doğru kabul edilmiş,
ayrıca yerinde incelemeye gerek görülmemiştir.
İlgili tarafların bilgilendirilmesi
ve dinlenmesi
MADDE 5 - (1) Soruşturma açılmasının ardından, ÇHC'de yerleşik
bilinen üretici/ihracatçılarına ve ayrıca anılan ülkede yerleşik diğer
üretici/ihracatçılara iletilebilmesini teminen soruşturma konusu ülkenin Ankara
Büyükelçiliği'ne şikayetin gizli olmayan metni ve soruşturma açılış Tebliği
örneği gönderilmiştir.
(2)
Soruşturmanın açılışını takiben, talepte bulunan ithalatçı firmalar için
dinleme toplantısı düzenlenmiş ve görüşlerini sunma imkanı tanınmıştır.
(3)
Nihai bildirim sonrasında, ÇHC'de yerleşik üretici/ihracatçı firma ve
ithalatçılar ile yerli üreticilere bildirime ilişkin görüşlerini yazılı olarak
sunma imkanı tanınmış; ayrıca talepte bulunan üretici/ihracatçı firma ile ÇHC
Xiamen Taş Sanayii Ticaret Odası, ithalatçılar ve yerli üretici firma
temsilcileri ile ayrı dinleme toplantıları düzenlenmiştir.
(4)
Tüm taraflara soruşturma süresince soruşturmayla ilgili görüşlerini ve bu
görüşlere ilişkin belgeleri sunma imkanı verilmiş ve tarafların soruşturma
boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenerek, bu görüşlerden
mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek nesnel iddialara Tebliğin ilgili
bölümlerinde yer verilmiştir.
Soruşturma dönemi
MADDE 6 - (1) Damping belirlemesi için 1/1/2005-31/12/2005
tarihleri arası soruşturma dönemi (SD) olarak kabul edilmiştir. Zarar
belirlemesinde ise veri toplama ve değerlendirme için 1/1/2002-31/12/2005
arasındaki dönem esas alınmıştır.
Soruşturma konusu ürün ve benzer
ürün
MADDE 7 - (1) Soruşturma konusu madde 6802.23 ve 6802.93 gümrük
tarife pozisyonları (GTP) altında yer alan "granit" tir.
(2)
Granit, en sert doğal taşlardan birisi olup, doğa şartlarına dayanıklılığı ve
estetik bir yapıya sahip olması nedeniyle, günümüzde yapı sektöründe dış cephe
kaplamada, zemin kaplamada ve mutfak ve banyo tezgâhları gibi çeşitli alanlarda
kullanılmaktadır. Granit, plaka olarak veya ebatlanmış halde pazarlanmaktadır.
(3)
Yönetmeliğin 4 üncü maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülkeden ithal
edilen ürün ile yerli üretim dalı tarafından üretilen ürünün benzer ürün olup
olmadıkları incelenmiştir. Yapılan incelemeler neticesinde, yerli üretici
tarafından üretilen granitler ile soruşturma konusu ülkeden ithal edilen
granitlerin; fiziksel özellikler, kullanım alanları, tüketici algılaması ve
birbirini ikame edebilme açısından aynı ya da benzer özellikler gösterdiği,
soruşturmaya konu ülkeden ithal edilen ürünlerin yerli üretim dalının
ürünleriyle doğrudan rekabet içinde olduğu ve bu nedenle de benzer ürün olarak
kabul edilebileceği anlaşılmıştır.
(4)
İthalatçı soru formuna verilen yanıtlarda, yerli ürün ile ithal edilen ürün
arasındaki en önemli tercih sebebinin fiyat olduğu ifade edilmiştir. Fiyat
farklılığının tercih sebebi olarak gösterilmesi, ithal ürünle yerli ürün
arasında fiyat rekabeti yaşandığına işaret etmektedir. Öte yandan yerli
üreticilerin, iddiaların aksine yerli granit ocaklarına bağımlı olmayıp,
değişik ülkelerden farklı nitelik ve çeşitlerde blok granit ithal ederek üretim
faaliyetine devam ettikleri görülmüştür. Bu çerçevede, soruşturma konusu ürüne
ilişkin muhtelif unsurlar gözden geçirilmiş, yerli üretim dalının oldukça geniş
bir yelpazede granit plaka üretme yeteneğine sahip olduğu anlaşılmıştır.
(5)
Bu bağlamda, ÇHC'den ithal edilen soruşturma konusu granitler ile yerli üretim
dalı tarafından üretilen granitler benzer ürün olarak kabul edilmiştir.
(6)
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2006/5 sayılı Tebliğde, başvuru
aşamasında sunulan delillerden, şikayetçi firmalar ile şikayeti destekleyen
firmaların toplam Türkiye benzer mal üretiminin çok büyük bir kısmını
gerçekleştirdiğinin tespit edildiğine yer verilmiştir. Buna karşılık, ithalatçı
soru formuna verilen yanıtlarda, iddiayı destekleyici herhangi bir nesnel veri
ya da bulgu sunulmaksızın yerli üretim dalının yerli granit bloklardan üretilen
granit plakaların yurtiçi pazar payının oldukça düşük olduğu iddiası yer
almıştır. Soruşturma konusu ürün yukarıda da ifade edildiği üzere, plaka olarak
veya muhtelif boyutlarda ebatlandırılarak üretilen granitleri kapsamaktadır. Bu
çerçevede, anılan ürünün temel girdisi yerli veya ithal granit bloklar da
olabilmektedir. Ayrıca, yerinde inceleme sırasında, blok taştan granit plaka
kesimi işinin ciddi bir üretim süreci gerektirdiği ve katma değer yarattığı
görülmüştür. Soruşturma kapsamında yapılan tespite göre, Türkiye'de granit
bloktan granit plaka üretimi yapan dört firma bulunmaktadır. Bu firmalardan
şikayetçi olanlar ile şikayeti destekleyenlerin Türkiye toplam üretimi içindeki
payına ilişkin tespitte, bu firmaların hem yerli hem de ithal bloktan
ürettikleri granit plakaların Türkiye toplam üretimi içindeki payı esas
alınmıştır.
(7)
Öte yandan bir ithalatçı firma, hafifletilmiş granit panel ithal ettiğini
belirterek, söz konusu ürünün soruşturma konusu ürün kapsamı dışında
tutulmasını talep etmiştir. Ancak, anılan ürün, doğal granitten yapılması ve
binaların dış cephe kaplamasında kullanılması itibarıyla, benzer ürün olarak
kabul edilmiştir. Bu bilgiler ışığında, söz konusu ürünün soruşturma konusu
ürün kapsamı içinde yer aldığına karar verilmiş olup, bu durum nihai bildirimde
ilgili firmaya bildirilmiş ve herhangi bir itiraz gelmemiştir.
(8)
İthalatçı firmalardan bazıları endüstriyel amaçlı granit levha ithal
ettiklerini ve bu ürünün soruşturma konusu ürün kapsamı dışında tutulmasını
talep etmiştir. Ancak, ürünün granitten mamul olması itibarıyla temel
niteliklerinin soruşturma konusu ürün ile uyuştuğu ve bu sebeple de söz konusu
ürünün soruşturma kapsamı içinde yer aldığına karar verilmiştir. Bu konu ilgili
firmalara nihai bildirim ile bildirilmiş olup herhangi bir itiraz alınmamıştır.
(9)
İthalatçı firmalarca yerli üretim dalı tarafından çoğunluğu katrak
makinelerinde üretilen soruşturma konusu granit plakalar ile ÇHC'den ithal edilen
ve çoğunluğu este makinelerinde kesilmiş granit plakaların benzer ürün olmadığı
iddia edilmiştir. Fiziksel özellikler, kullanım alanları ve dağıtım kanalları
gibi kriterler göz önüne alındığında, katrak ve este makinelerinde üretilen
granitlerin benzer ürün oldukları belirlenmiştir.
(10)
Soruşturma konusu ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya
esas olan GTP ve karşılığı eşya tanımıdır.
İKİNCİ KISIM
Dampinge İlişkin Belirlemeler
Genel
MADDE 8 - (1) ÇHC'de yerleşik firmalardan Best Cheer firmasının
damping marjı hesaplamasına temel teşkil edecek Türkiye'ye satışlar, Türkiye'ye
satılan tiplerin birim maliyetleri gibi verileri süresi dışında ve yetersiz
iletmesi, ayrıca iletilen verilerin de kullanılabilir bulunmaması nedeniyle, Yönetmeliğin
26 ncı maddesi gereğince firmaya yönelik damping belirlemesi için eldeki mevcut
verilerin kullanılmasına karar verilmiştir.
(2)
Nihai bildirim sonrası Best Cheer firması, 2/5/2002 tarihli ve 24743 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Yönetmeliğe Ek Madde Eklenmesine Dair Yönetmelikte yer alan piyasa ekonomisi
kriterlerini karşıladığını, bu amaçla soru formunun ilgili bölümündeki tüm
soruları yanıtladığını belirtmiş ve konuya ilişkin herhangi bir tespitte
bulunulmadığını öne sürmüştür. Yönetmeliğin 26 ncı maddesi hükümleri
çerçevesinde, anılan üretici/ihracatçı firmanın işbirliğine gelmediği tespit
edildiğinden, yapılan incelemelerde eldeki veriler esas alınmış ve bu nedenle
firmanın piyasa ekonomisi statüsünde değerlendirilme talebinin incelenmesine
gerek olmadığına karar verilmiştir.
Normal değer
MADDE 9 - (1) ÇHC'den ithal edilen blok granitin ağırlıklı
ortalama fiyatının yerli ocaklardan çıkarılan blok granit maliyetine kıyasla
çok yüksek olduğu tespit edildiğinden, normal değer hesabında, ÇHC'de yerleşik
ihracatçı firmaların lehine olmak üzere, yerli ocaklardan çıkarılan ve en çok
rekabetin yaşandığı iki granit tipinin maliyetleri kullanılmıştır. Bu
çerçevede, yerli üretim dalının soruşturma konusu ürüne ilişkin birim
maliyetleri kullanılarak hesaplanan ağırlıklı ortalama sınai maliyete ilgili
ürüne ilişkin satış, genel, idari giderler ve finansman giderleri ile makul bir
kâr marjı eklenmesi sonucu elde edilen fabrika çıkış aşamasındaki fiyat, oluşturulmuş
normal değer hesaplamasında esas alınmıştır.
(2)
Nihai bildirim sonrası ithalatçı firmalar ve ihracatçı firma tarafından yerli
üreticilerin katrak plaka maliyetlerinin normal değer için esas alınmasının, bu
tür plakaların maliyetinin este plakalara göre daha yüksek olması sebebiyle
adil olmadığı, belirlemenin katrak ve este plakalar için ayrı ayrı yapılmasının
yerinde olacağı öne sürülmüştür. İlgili tarafların bu iddiaları makul bulunarak
dikkate alınmıştır. Bu kapsamda, yerli üreticilerin verileri temelinde
belirlenen katrak plaka ve este plaka maliyetleri esas alınarak ayrı ayrı
normal değer tespit edilmiştir.
İhraç fiyatı
MADDE 10 - (1) ÇHC için ihraç fiyatı, Best Cheer firmasının
soruşturma döneminde Türkiye'ye yaptığı satışlardan siyah granit (Shanxi Black)
plakalar hariç tutularak tüm diğer işlemler esas alınıp hesaplanmıştır. Siyah
granit blok birim maliyetinin gerek normal değer hesaplamasına esas oluşturan
yerli granit tipleri gerekse anılan ihracatçı firmanın diğer işlemlerine konu
blok granit maliyetine kıyasla çok yüksek olması ve bu nedenle adil
karşılaştırma ilkesine aykırı olacağı göz önünde bulundurularak, söz konusu
ihracatçı firmanın Türkiye'ye siyah granit plaka satışları ihraç fiyatı
hesaplamasında hariç tutulmuştur.
Fiyat karşılaştırması
MADDE 11 - (1) Üretici/ihracatçıların lehine olmak üzere damping
marjı hesaplanırken, FOB ihraç fiyatının fabrika çıkış aşamasındaki fiyat
olduğu kabul edilerek ayrıca bir ayarlama yapılmamıştır. Bu şekilde, normal
değer ile ihraç fiyatı fabrika çıkış aşamasındaki fiyatlar esas alınarak aynı
ticari aşamada karşılaştırılmıştır.
(2)
Nihai bildirimi takiben ihracatçı ve ithalatçı firmalarca ÇHC'deki üretim
koşullarının Türkiye'den farklı olduğu ve damping marjı hesaplamasında
Türkiye'deki maliyetlerin esas alınmasının yanıltıcı olabileceği iddia
edilmiştir. Ayrıca, anılan ilgili taraflarca damping marjı hesaplamasında,
Türkiye'de üretilen büyük granit plaka fiyatının ÇHC'den ithal edilen küçük
plaka fiyatlarıyla karşılaştırıldığı belirtilerek, bu karşılaştırmanın
yanıltıcı sonuclar verebileceği, büyük katrak plakalar ile küçük este plakalar
arasında önemli ölçüde maliyet farkı olduğu ve karşılaştırmada bunun dikkate
alınması gerektiği öne sürülmüştür.
(3)
İhracatçı firma ile ithalatçı firmaların iddiaları makul bulunarak damping
marjı yeniden hesaplanmıştır. Bu çerçevede katrak plakalar için tespit edilen
normal değer ve katrak plaka ihraç fiyatının karşılaştırılmasından elde edilen
damping miktarı ile este plakalar için belirlenen normal değer ve este plaka
ihraç fiyatının karşılaştırılmasından elde edilen damping miktarının ağırlıklı
ortalamaları esas alınarak tek bir damping marjı hesaplanmıştır.
Damping marjı
MADDE 12 - (1) ÇHC için damping marjı, oran olarak CIF bedelin
%102,65'i; tutar olarak da 0,27 ABD Doları/Kg olarak tespit edilmiştir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Zarara İlişkin Belirlemeler
BİRİNCİ BÖLÜM
Dampingli İthalat
Maddenin genel ithalatı
MADDE 13 - (1) 2002 yılında 29.694 ton olan maddenin genel
ithalatı, 2003 yılında 43.337 ton, 2004 yılında 67.951 ton, 2005 yılında ise
112.712 ton olarak gerçekleşmiştir.
Maddenin soruşturma konusu ülkeden
ithalatı
MADDE 14 - (1) Maddenin soruşturmaya konu ülkeden ithalatı 2002
yılında 6.976 tondan, 2003 yılında 27.336 tona, 2004 yılında ise 47.939 tona yükselmiştir.
Söz konusu ithalat 2005 yılında 2002 yılına göre miktar bazında %1107 oranında
artarak 84.213 ton olarak gerçekleşmiştir.
(2)
Maddenin ÇHC'den ithalatının miktar olarak toplam ithalat içindeki payı 2002
yılında %23 iken, bu oran 2003 yılında %63'e, 2004 yılında %71'e, 2005 yılında
ise %75'e yükselmiştir.
Maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı
MADDE 15 - (1) 2002-2005 yılları arasında maddenin üçüncü
ülkelerden ithalatı, sırasıyla 22.718 ton; 16.001 ton; 20.011 ton ve 28.498 ton
olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde üçüncü ülkelerin genel ithalat içindeki
payı %77'den %25'e düşmüştür.
Dampingli ithalatın pazar payındaki
değişim
MADDE 16 - (1) Maddenin yurt içi tüketimi hesaplamasında yerli
üreticilerden Granitaş, Silkar ve Doğa Madencilik firmalarının yurt içi
satışları ile genel ithalatın toplamı esas alınmıştır.
(2)
Bu çerçevede, soruşturma konusu ürünün toplam tüketimi 2002 yılı ile SD arasında
%237 oranında artış kaydetmiştir.
(3)
2002-SD döneminde ÇHC'nin pazar payı endeksi 100'den 358'e yükselmiş, buna
karşılık aynı dönemde yerli üretim dalının pazar payı ise 100'den 87'ye
gerilemiştir.
(4)
Nihai bildirim sonrası artan ithalatın artan yurt içi tüketim ile tutarlı
olduğu, bu nedenle yerli üreticilerin pazar paylarının bu durumdan
etkilenmeyeceği iddia edilmiştir. Ayrıca, yurt içi talebin karşılanması için
ithalatın kaçınılmaz olduğu, ÇHC'den yapılan ithalatta yerli üreticilerin ve
müteahhitlerin de payının olduğu belirtilmiştir.
(5)
Zarar inceleme dönemi olan 2002-2005 yılları arasında soruşturma konusu ürünün
yurtiçi tüketimi %237 artmış, ÇHC'den ithalatı ise %1107 oranında artmıştır. Bu
rakamlardan anlaşılacağı üzere, ÇHC menşeli ithalattaki artış tüketimdeki
artışın çok üzerinde gerçekleşmiştir. Öte yandan, birçok üründe olduğu gibi
soruşturma konusu üründe de yurtiçi talebin muhtelif tip ve renklerde olmak
üzere değişik kaynaklardan yapılan ithalatla karşılanması ihtiyacı bulunduğu anlaşılmıştır.
(6)
Yerli üreticilerin soruşturma konusu ülkeden ürün gamını tamamlamak amacıyla
bir miktar ithalat yaptıkları görülmüş, bu durumun yerli üretici vasıflarını
değiştirmediği anlaşılmış, söz konusu firmaların asıl iştigal sahasının granit
plaka üretimi olduğu ve yatırımlarının da bu üretime yönelik gerçekleştirildiği
tespit edilmiştir.
Dampingli ithalatın yerli üretici
fiyatları üzerindeki etkisi
MADDE 17 - (1) ÇHC menşeli ithalatın gümrük vergisi ve masrafları
dahil Türkiye piyasasına ağırlıklı ortalama giriş fiyatları, yerli üretim
dalının ağırlıklı ortalama satış fiyatları ile karşılaştırılmış ve dampingli
ithalatın ortalama fiyatının yerli üretim dalının ortalama fiyatının önemli
ölçüde altında kaldığı tespit edilmiştir. Bu hesaplamaya göre, soruşturma
döneminde ÇHC menşeli granitler için fiyat kırılması CIF bedelin %36,39'u
oranında hesaplanmıştır.
(2)
Öte yandan, yerli üretim dalının satış fiyatlarının maliyetlerin altında
kaldığı, bu sebeple yıpranmamış fiyata göre kırılmayı ifade eden fiyat
bastırması hesaplanması talep edilmiş ve bu talep uygun görülmüştür. Bu
çerçevede, fiyat bastırması, yerli üreticilerin katrak ve este plaka
üretiminden doğan ticari maliyetlerinin ağırlıklı ortalamasına makul bir kâr
marjı eklenmesi yoluyla elde edilen satış fiyatının, dampingli ithalatın
Türkiye piyasasına giriş fiyatı ile karşılaştırılması yoluyla hesaplanmıştır.
Bu şekilde hesaplanan fiyat bastırmasının %83,33 oranında olduğu görülmüştür.
İKİNCİ BÖLÜM
Yerli Üretim Dalının Durumu
Yerli üretim dalının ekonomik
göstergeleri
MADDE 18 - (1) Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki
etkisinin belirlenmesinde, yerli üretimin önemli bir bölümünü gerçekleştiren
Granitaş ve Silkar firmaları tarafından sağlanan ve mümkün olduğu ölçüde
soruşturma konusu ürüne ilişkin veriler temel alınmıştır. Soruşturmayı
destekleyen yerli üretici Doğa Madencilik Endüstri ve Ticaret A.Ş.'den tam ve
eksiksiz veri temin edilememesi nedeniyle zarar incelemesinde bu firmanın
verileri kullanılamamıştır.
(2)
Şikayette bulunan ve şikayeti destekleyen yerli üretim dalı dikkate
alındığında, işbirliği yapmayan bilinen yerli üreticiler dışında herhangi başka
bir üretici soruşturma sırasında bildirilmemiş ya da ortaya çıkmamıştır.
(3)
Bazı ilgili taraflar, yerli üretim dalının benzer ürün üreten firmaların
tamamını içermesi gerektiğini ileri sürmüşlerdir. Ayrıca, bir yerli üreticinin
mermer ve mozaik üretiminde de bulunduğunu, ancak mermer ve mozaik ile granitin
farklı yapıda taşlar olduğunu ve dolayısıyla benzer ürün olarak kabul
edilemeyeceğini dile getirmiştir. Ancak, yerli üretim dalı, Yönetmeliğin 18
inci maddesi çerçevesinde ve granit plakalardan oluşan benzer ürün üretimi
esasında belirlenmiştir.
(4)
Öte yandan, ithalatçı firmalar yerli üreticilerin ithalat yapmaları sebebiyle
ithalatçı firma olarak sınıflandırılmaları gerektiğini iddia etmişlerdir.
Ancak, yerli üretici firmalar nezdinde yapılan yerinde incelemede, soruşturma
konusu ürün olan graniti blok veya plaka halde ithal etmiş olmalarının
firmaların yerli üretici sıfatını değiştirmediği, firmaların asıl işlevlerinin
üretim olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle de söz konusu firmaların yerli üretim
dalını temsil yeteneklerinin olduğuna karar verilmiştir.
(5)
İthalatçı firmalar tarafından, yerli üretici firmaların ürettikleri granit
plakaların çoğunun ithal bloklardan ithal makineler kullanılarak üretildiği ve
bu nedenle de söz konusu firmaların yerli üretici sayılamayacağı iddia
edilmiştir. Ayrıca, söz konusu firmaların üretim değil dağıtım faaliyetinde
bulundukları öne sürülmüştür. Ancak, yapılan yatırımın büyüklüğü ve yaratılan
katma değer göz önüne alındığında geçerli bir iddia olarak
değerlendirilmemiştir.
(6)
Diğer taraftan, 2002-2005 yılları arasındaki dönemde yerli üretim dalının
verilerindeki eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla, Türk Lirası
bazındaki verilerin yıllık ortalama Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE)
kullanılarak enflasyondan arındırılmış gerçel değerler kullanılmıştır.
a)
Üretim
Yerli
üretim dalının, ilgili üründe 2002 yılında 100 olan üretim miktar endeksi
2003'te 233'e yükselmiş, 2004 ve 2005'te ise sırasıyla 177 ve 170 olarak
gerçekleşmiştir. Söz konusu ürünün üretim artışında, özellikle 2004 yılından
itibaren ülkede yaşanan inşaat sektöründeki canlılığın olumlu katkılarının
olduğu anlaşılmıştır.
b)
İç piyasa satışları
Yerli
üretim dalının, ilgili üründe 2002 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar
endeksi, 2003'te 141, 2004'te 155 ve SD'de 157 olarak gerçekleşmiştir.
c)
İhracat
Yerli
üretim dalının ilgili üründe 2002 yılında 100 olan ihracat miktar endeksi
2003'te 91, 2004'te 97 ve SD'de 77 olarak gerçekleşmiştir.
ç)
Pazar payı
Granitaş,
Silkar ve Doğa Madencilik firmalarının, ilgili üründe yurtiçi pazar payı
endeksi 2002 yılında 100 iken, 2003'te 111'e yükselmiş, 2004'te 105 olarak gerçekleşmiş,
SD'de ise 87'ye gerilemiştir.
d)
Stoklar
Yerli
üretim dalının ilgili üründe 2002 yılında 100 alınan stok düzeyi endeksi, 2003
yılında 317'ye çıkmış, 2004-SD döneminde ise sırasıyla 283 ve 237 düzeyinde
gerçekleşmiştir. İncelenen dönem içerisinde stoklarda önemli ölçüde artış
olduğu görülmüştür.
e)
Kapasite ve kapasite kullanım oranı
Yerli
üretim dalının, ilgili ürün için 2002'de 100 olan kapasite endeksi 2003 ve
2004'te değişmemiştir. 2005'te ise önceki yıllarda inşaat sektöründe görülen
canlılığın sonucunda alınan kararlar neticesindeki kapasite artırımıyla 143'e
yükselmiştir. Kapasite kullanım oranı 2002'de 100 olarak alındığında, 2003'te
233, 2004'te 177 ve SD'de 119 olarak gerçekleşmiştir.
f)
İstihdam
Yerli
üretim dalının ilgili üründe çalışan işçi sayısı endeksi 2002'de 100 iken
2003'te 88, 2004'te ve SD'de ise 93 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde yerli
üretim dalında çalışan idari personel sayısı endeksi 2002 yılında 100'den,
2003'te 119'a, 2004'te 132'ye ve SD'de 154'e yükselmiştir.
g)
Ücretler
Yerli
üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışan işçilerinin aylık brüt ücret
endeksi 2002 yılında 100'den 2003'te 112'ye, 2004'te 124'e ve SD'de 138'e
yükselmiştir.
ğ)
Verimlilik
Yerli
üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışan işçi başına verimlilik
endeksinin 2002'de 100'den 2003'te 265'e yükseldiği, 2004'te 190 ve SD'de 183
olduğu görülmüştür.
h)
Yurtiçi fiyatlar
Yerli
üretim dalının, ilgili üründe, ağırlıklı ortalama yurtiçi birim satış fiyatı
endeksi 2002 yılında 100 iken 2003'te 65'e, 2004'te 60'a ve 2005'te de 56'ya
gerilemiştir.
ı)
Maliyetler
Yerli
üretim dalının satışları ve maliyetlerinin belirlenmesinde soruşturmaya konu
ürüne ilişkin veriler esas alınmış olup, diğer ticari satışları ve bunlardan
doğan maliyetler hariç tutulmuştur.
Artan
verimliliğe paralel olarak yerli üretimin, ilgili üründe, ağırlıklı ortalama
birim ticari maliyet endeksinin 2002 yılında 100 iken, 2003'te 64'e, 2004'te
60'a ve SD'de 58'e düştüğü görülmüştür.
i)
Kârlılık
Yerli
üretim dalının 2002'de 100 birim olan ağırlıklı ortalama birim kârlılığı
2003'te 37'ye düşmüş, 2004-2005 döneminde sırasıyla 73 ve 101 olarak
gerçekleşmiştir. Yerli üretim dalının ilgili ürüne ilişkin toplam satış
kârlılığı ise 2002 yılında 100'den 2003'te 56'ya, 2004'te 90'a ve SD'de ise
70'e gerilemiştir.
j)
Nakit akışı
Yerli
üretim dalının 2002 yılında 100 olan nakit akışı endeksi 2003'te 54'e düşmüş,
2004'te 119'a yükselmiş, ancak SD'de 81'e gerilemiştir.
k)
Özkaynakların kârlılığı ve yatırım hasılatı
Yerli
üretim dalının, 2002 yılında 100 olan özkaynak kârlılığı (kâr/özkaynak) endeksi
2003'te 47'ye, 2004'te 39'a ve SD'de 26'ya kadar düşmüştür. Yatırım hasılatı
(kâr/aktif toplamı) endeksine bakıldığında ise bu verinin 2002 yılına kıyasla
2003 yılında 46'ya, 2004'te 50'ye ve SD'de ise 34'e gerilediği görülmüştür.
l)
Büyüme
Yerli
üretim dalının aktif büyüklüğü gerçel olarak 2002 yılında 100 iken 2003'te
97'ye düşmüş, 2004-2005 döneminde sırasıyla 128 ve 140'a yükselmiştir.
m)
Sermaye artışı
Yerli
üretim dalının 2002 yılında 100 olan özsermaye endeksi 2003'te 95, 2004'te 163,
SD'de ise 181 olmuştur. Özsermaye Granitaş ve Silkar firmalarının tamamına
ilişkindir.
n)
Yatırımlardaki artış
Yerli
üretimin ilgili üründeki tevsi yatırımları endeks olarak 2002 yılında 100 iken
2003'te 145, 2004'te 94, SD'de ise 138 olarak gerçekleşmiştir. Yerli üretim
dalındaki tevsi yatırımlar verimliliği ve dolayısıyla rekabet gücünü artırmak
amacıyla yapılmıştır. Nitekim, yerli üretim dalının sınai maliyetlerindeki
düşüş ve verimliliğindeki artış bu şekilde gerçekleştirilmiştir. Yerli üretim
dalı, zarar inceleme döneminde yenileme yatırımına gitmemiştir.
o)
Damping marjının büyüklüğü
Damping
marjının önemli oranda olduğu tespit edilmiştir.
Yerli üretim dalının ekonomik
göstergelerinin değerlendirilmesi
MADDE 19 - (1) ÇHC'den yapılan dampingli ithalatın artışı ve bu
ithalatın fiyatlarındaki düşüşün yarattığı fiyat baskısının, özellikle
soruşturma döneminde yerli üretim dalı üzerindeki ekonomik etkisi
incelendiğinde; yerli üretim dalının pazar payı, stokları ile nakit akışı,
özkaynak kârlılığı ve yatırım hasılatı gibi mali göstergelerini olumsuz
etkilediği tespit edilmiştir.
(2)
Yerli üreticilerin sınai ve ticari maliyetlerini düşürerek verimliliklerini
artırmalarına rağmen, dampingli ithalatın fiyat baskısı nedeniyle satış
fiyatlarının birim maliyetlerin altında kaldığı belirlenmiştir. Öte yandan,
pazar genişlemesini öngörerek yatırıma yönelen yerli üreticilerin yine
dampingli ithalatın fiyat baskısı nedeniyle 2002-2005 döneminde yaklaşık üç kat
büyüyen pazardan pay alamadıkları tespit edilmiştir. Fiyat kırılmasının yüksek
oranda olduğu dikkate alındığında, yerli üretim dalının dampingli ithalat ile
fiyat rekabetine girmesinin çok güç olduğu ve soruşturma konusu ülkeden
kaynaklanan haksız rekabete konu ithalata karşı iç piyasada pazar kaybına
uğramakta olduğu görülmüştür.
(3)
Öte yandan, Türk granit sektörünün büyüdüğü, istihdam ve ücretlerin arttığı ve
dolayısıyla yerli sanayiinin zarar görmediği, nihai bildirimde bir zarar
marjına yer verilmediği belirtilmiştir. Ayrıca ilgili taraflardan biri
tarafından yerli üretim dalının bir kısım ekonomik göstergelerinde iyileşme
olduğu iddia edilmiştir. Ancak, yerli üretim dalı üzerindeki zararın
incelenmesinde bir veya birkaç faktörün olumlu olması yerli üretim dalında
zarar olmadığını ortaya koymamaktadır. Bu çerçevede, Türkiye granit plaka
piyasasında görülen büyüme ve yerli üretim dalının hacmi giderek büyüyen bu
piyasadan aldığı payın sürekli düşmesi ve yerli üretim dalındaki fiyat
bastırması ile stoklardaki artış gibi faktörler değerlendirildiğinde, yerli
üretim dalının durumunun nispi olarak kötüleştiği ve yerli üretim dalında
zararın mevcut olduğu anlaşılmıştır.
(4)
Bazı ithalatçı firmalarca yerli üretim dalının pazar payında yaşanan düşüşün
zararın varlığına delil olamayacağı iddia edilmiştir. Ancak, zarar inceleme
döneminde yerli üretim dalının ve diğer ülkelerden yapılan ithalatın pazar
payları düşerken damping fiyatlı ÇHC menşeli soruşturma konusu ürünün pazar
payının önemli ölçüde artış gösterdiği görülmüştür. Esasen, Yönetmeliğin zarar
tespitine ilişkin 17 nci maddesi hükümleri gereğince, yerli üretim dalının
durumu ile ilgili tüm etkenler ve göstergelerin biri veya birkaçı mutlaka
belirleyici bir yargıya temel teşkil etmeyebilmektedir. Bu çerçevede, yerli
üretim dalının pazar payındaki düşüş diğer ekonomik göstergelerle birlikte
değerlendirildiğinde zararın varlığını ortaya koymaktadır.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
Dampingli
İthalat ile Zarar Arasındaki Nedenselliğe İlişkin Belirlemeler
Dampingli ithalatın etkisi
MADDE 20 - (1) Zarar inceleme döneminde soruşturma konusu ürünün
ÇHC'den ithalatının, 2002 yılına göre SD'de mutlak ve nisbi olarak önemli
oranda arttığı ve ÇHC'den yapılan ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının
fiyatlarının önemli ölçüde altında kaldığı görülmüştür. Aynı dönemde yerli
üretim dalının ekonomik göstergelerinde olumsuzluklar tespit edilmiştir.
Dampingli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarını yüksek
oranlarda kırması/bastırması ve dampingli ithalattaki artış eğilimi ile yerli
üretim dalında görülen olumsuz gelişmelerin eş zamanlı olarak ortaya çıkması
nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan zarar
arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.
(2)
İlgili taraflardan birisi tarafından, nihai bildirimde dampingli ithalat ile
zarar arasındaki nedensellik bağına ilişkin hiçbir değerlendirme yapılmadığı
iddia edilmiştir. Soruşturma süresince damping ile zarar ayrı ayrı ve detaylı
bir şekilde incelenerek damping ile zararın eş zamanlı olarak ortaya çıktığı ve
zararın dampingli ithalattan kaynaklandığı sonucuna varılmış olup, bu durum
nihai bildirimde ilgili taraflara bildirilmiştir.
Diğer unsurların etkisi
MADDE 21 - (1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi hükümleri uyarınca,
soruşturma konusu ülke menşeli dampingli ithalattaki gelişim ile söz konusu
ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin yanı sıra zarara
yol açabilecek ve nihai bildirim sonrasında ilgili taraflarca ileri sürülen
diğer unsurlar incelenmiştir. İlk olarak, üçüncü ülkelerden gerçekleşen
ithalatın 2002-2005 yılları arasındaki dönemde nispi olarak azaldığı, genel
ithalat ve tüketim içindeki payının önemli ölçüde düştüğü görülmüştür. Bu
durum, üçüncü ülkelerden gerçekleşen ithalatın gerek miktar ve birim fiyatlar gerekse
piyasa payındaki eğilim itibarıyla bu aşamada yerli üretime zarar verebilecek
boyutta olmadığını göstermektedir.
(2)
Nihai bildirim sonrasında bazı ilgili taraflarca yerli üreticilerin iddia
ettikleri zararın, şikayete konu olmayan ülkelerden yapılan ithalattan,
tüketimdeki daralmadan, ihracattaki düşüşten, iç pazarda yerli üreticiler
arasında rekabetin artmasından, iç talebi aşan oranda üretim kapasitesi,
alternatif ürünlerin geliştirilmesi, yeni yatırımlardan doğan yüksek amortisman
giderleri, yüksek finansman giderleri ve işletme sermayesinin azlığı gibi diğer
faktörlerden oluşmuş olabileceği iddia edilmiştir. Bu çerçevede, ÇHC menşeli
dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerinde olumsuz etki yaratmadığı
savunulmuştur.
(3)
Soruşturma sürecinde zarara yol açmış olabileceği düşünülen diğer faktörler de
incelenmiştir. Bu çerçevede, zarar inceleme döneminde şikayete konu olmayan
ülkelerden yapılan ithalatın pazar payında düşüş olduğu, tüketimde iddia
edilenin aksine önemli oranda artış olduğu tespit edilmiştir. Artan tüketime
karşın yerli üreticilerin pazar payında görülen düşüş ve eş anlı olarak
soruşturma konusu ülkenin pazar payında görülen artış, zararın diğer
faktörlerden kaynaklanmış olabileceği iddiasını geçersiz kılmaktadır.
Soruşturma ile ilgili diğer
hususlar
MADDE 22 - (1) İhracatçı firma tarafından şikayetçi yerli üretici
firmalardan Granitaş'ın ÇHC-Xiamen'de Granitas China adıyla bir üretici/tacir
firma kurmuş olduğu, bu firma aracılığıyla Türkiye'ye ihracat yaptığı ve bu
hususun söz konusu firmanın durumu konusunda çelişki yarattığı iddia
edilmiştir. Anılan yerli üretici firma tarafından sunulan belgeler ve yapılan
beyan çerçevesinde, ÇHC'de yerleşik Granitas China firmasının ÇHC'de herhangi
bir üretim faaliyetinde bulunmadığı, ÇHC ile diğer ülkeler arasında ticaret
yapmak maksadıyla kurulduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, soruşturma konusu ürünün
bazı tiplerinin ürün gamının tamamlanması amacıyla ithali mevzuat çerçevesinde
yerli üretici vasfını ortadan kaldırmamaktadır.
(2)
İthalatçı firmalardan biri tarafından, ÇHC'den granit plaka ithalatının
artmasından yalnız ithalatçıların değil, aynı zamanda hava meydanları, yol ve
kaldırım döşemeleri ve hastane yapımında kullanılmak üzere ithalat yapan kamu
kurum ve kuruluşları ile belediyelerin de payı olduğu belirtilmiştir. Ancak,
bahse konu edilen ve yol ile kaldırım döşemelerinde kullanılan granit, 6801
gümrük tarife pozisyonunda yer almakta olup anılan ürün soruşturma kapsamı
dışında bulunmaktadır.
(3)
Bazı ithalatçı firmalarca yerli üretici üç firmadan çok daha fazla istihdam
yarattıkları ve dolayısıyla sektörün olası bir önlemden olumsuz etkileneceği
belirtilerek, bu hususların da değerlendirmede dikkate alınması talep
edilmiştir. Bu husus değerlendirilirken, yerli sanayinin ülke ekonomisine gerek
istihdam yaratarak gerekse yatırımlarıyla orta ve uzun vadede katma değer
sunduğu göz önüne alınmıştır.
(4)
İthalatçı firmalar tarafından olası bir vergi konulması durumunda rekabet
koşullarının ortadan kalkacağı ve soruşturma konusu ürün fiyatlarının yerli
üretici firmaların kontrolüne bırakılacağı iddia edilmiştir. Dampinge karşı
vergi uygulanmasının ithalata engel teşkil etmeyeceği, soruşturmanın yalnızca
bir ülkeden ithalata karşı yürütüldüğü ve diğer ülkelerden ithalatın devam
edeceği düşünülerek bu iddia yerinde bulunmamıştır.
(5)
Nihai bildirim sonrasında ihracatçı firma tarafından fiyat taahhüdünde
bulunulmuştur. Ancak, ihracatçı firma tarafından teklif edilen fiyat taahhüdü
İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu'nca reddedilmiştir.
BEŞİNCİ KISIM
Sonuç
Karar
MADDE 23 - (1) Soruşturma sonucunda dampingin, yerli üretim
dalında zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının mevcut olduğu tespit
edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu'nun kararı ve
Bakan'ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın Türkiye'ye
ithalatında karşılarında gösterilen tutarda dampinge karşı vergi yürürlüğe
konulmuştur.
GTP
Madde İsmi
Menşe Ülke
Dampinge
Karşı Vergi
(ABD Doları/Ton)
6802.23
Granit
Çin Halk Cumhuriyeti
90
6802.93
Uygulama
MADDE 24 - (1) Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife
pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın ithalatında,
karşılarında gösterilen tutarda dampinge karşı vergiyi tahsil ederler.
Yürürlük
MADDE 25 - (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 26 - (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın
bağlı olduğu Bakan yürütür.