Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Suriye Arap Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gümrük Konularında İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Anlaşması 2008/14017
TÜRKİYE
CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE SURİYE ARAP
CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA GÜMRÜK KONULARINDA İŞBİRLİĞİ VE KARŞILIKLI YARDIM
ANLAŞMASI
Karar Sayısı : 2008/14017
MİLLETLERARASI ANDLAŞMA: 07.09.2008
tarihli, 26990 sayılı R.G.
29 Temmuz 2003 tarihinde Ankara'da imzalanan ve
7/4/2004 tarihli ve 5111 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli "Türkiye
Cumhuriyeti Hükümeti ile Suriye Arap Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gümrük
Konularında İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Anlaşması"nın onaylanması; Dışişleri
Bakanlığının 17/7/2008 tarihli ve HUMŞ-768 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963
tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca
28/7/2008 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Anlaşma'da "Akit Taraflar" olarak
adlandırılan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Suriye Arap Cumhuriyeti Hükümeti;
Gümrük mevzuatına karşı işlenen suçların, Tarafların
Devletlerinin ekonomik, ticari, mali, sosyal ve kültürel çıkarlarına zarar
verdiğini dikkate alarak;
Yasaklama, kısıtlama ve kontrol hükümlerinin
uygulanmasının yanısıra, eşyanın ithalatında veya ihracatında Gümrük vergi,
resim ve diğer harçlar ile ücretlerinin doğru ve tam olarak tahakkuk ve
tahsilinin sağlanmasının önemini dikkate alarak;
Gümrük mevzuatına karşı işlenen suçları önleme ve
ithalat vergi, resim ve diğer harçlarının doğru ve tam olarak tahsilinin
sağlanması çabalarının, Tarafların Gümrük İdarelerinin işbirliği ile daha etkin
hale getirileceğini dikkate alarak;
Uyuşturucu ve psikotrop maddelerin yasadışı trafiğinin
çapını ve artma eğilimini göz önüne alarak ve bunun kamu sağlığı ve toplum için
bir tehlike teşkil ettiğini dikkate alarak;
İki taraflı karşılıklı yardımı teşvik eden
uluslararası sözleşmeleri ve Gümrük İşbirliği Konseyi'nin (Dünya Gümrük Örgütü)
Tavsiyelerini dikkate alarak;
Aşağıdaki konularda mutabakata varmışlardır:
TANIMLAR
MADDE 1
Bu Anlaşmada geçen:
a) "Gümrük Mevzuatı" deyimi, gümrük vergi ve
resimleri ile Gümrük İdareleri tarafından tahsil edilen diğer harçlar ya da
gümrük rejimleri veya Gümrük İdareleri tarafından uygulanan yasaklama,
kısıtlama veya kontrol tedbirleri ile ilgili olarak, eşyanın ithalat, ihracat
ve transiti veya diğer gümrük rejimleri hakkında kanun ve yönetmeliklerle
belirlenen hükümler;
b) "Gümrük vergileri ve resimleri" deyimi,
eşyanın ithalatı veya ihracatıyla ilgili olarak tahsil edilen ancak verilen
hizmetlerin yaklaşık maliyeti ile sınırlı olan ücret ve harçların dahil
edilmediği Gümrük vergileri ve diğer tüm vergiler, resimler, ücretler veya
diğer harçlar;
c) "Gümrük Suçu" deyimi, Gümrük mevzuatının
ihlali veya ihlal teşebbüsü;
d) "Uyuşturucu Maddeler" deyimi, 1961
tarihli Uyuşturucu Maddeler Tek Sözleşmesi'nin I ve II. Listelerinde belirtilen
doğal veya sentetik maddeler;
e) "Psikotrop Maddeler" deyimi, 1971 tarihli
BM Psikotrop Maddeler Sözleşmesi'nin I, II, III ve IV. Listelerinde belirtilen
doğal veya sentetik maddeler;
f) "Prekürsörler" deyimi, 1988 tarihli BM
Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelerin Yasadışı Ticareti ile Mücadele
Sözleşmesi'nin I. ve II. Listelerinde sıralanan uyuşturucu ve psikotrop maddelerin
üretiminde kullanılan kontrollü kimyasal maddeler;
g) "Gümrük İdaresi" deyimi, Türkiye
Cumhuriyeti'nde Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı, Suriye Arap Cumhuriyeti'nde
Gümrükler Genel Müdürlüğü;
anlamına gelir.
ANLAŞMANIN KAPSAMI
MADDE 2
1. İşbu Anlaşma uyarınca tarafların sağladığı tüm
yardımlar, tarafların iç mevzuatına uygun olarak ve Gümrük İdarelerinin
yetkileri ve mevcut kaynakları dahilinde sağlanır.
2. İşbu Anlaşmada yer alan hükümler uyarınca, Akit
Tarafların Gümrük İdareleri, Gümrük suçlarının önlenmesi, soruşturulması ve bu
suçlarla mücadele etmede birbirlerine işbirliği ve yardım sağlarlar.
YARDIMIN KAPSAMI
MADDE 3
1. Taraflardan birinin Gümrük İdaresi'nin talebi
üzerine, diğer Tarafın Gümrük İdaresi, aşağıdaki hususlar da dahil olmak üzere
Gümrük mevzuatının uygulanmasında yardımcı olabilecek eldeki tüm bilgileri
iletir:
a) Gümrük vergi ve resimlerinin doğru tahakkukunu
sağlamak,
b) Gümrük amaçlı eşya kıymetinin doğru bir şekilde
tahakkuku,
c) Eşyanın tarife sınıflandırılmasını ve menşeini belirlemek.
2. Bu Anlaşma'da öngörülen yardım, aşağıdaki konulara
ilişkin bilgileri kapsar, ancak bunlarla sınırlı değildir:
a) Suçların önlenmesinde yararlı olabilecek muhafaza
faaliyetleri ve özellikle de suçlarla mücadelede kullanılan özel yollar,
b) Suç işlemede kullanılan yeni yöntemler,
c) Yeni muhafaza araç ve tekniklerinin başarılı bir
şekilde uygulanmasından doğan gözlem ve bulgular,
d) Yolcu ve yük işlemlerine ilişkin yeni teknikler ve
geliştirilmiş yöntemler.
BİLGİ VE BELGELERİN KARŞILIKLI DEĞİŞİMİ
MADDE 4
1. Taraflardan birinin Gümrük İdaresinin talebi
üzerine, diğer Tarafın Gümrük İdaresi, gümrük belgeleri, sevkiyat belgeleri,
talep edildiğinde bunların onaylı suretleri ve talepte bulunan Tarafın
topraklarında yürürlükte bulunan Gümrük mevzuatına karşı suç teşkil eden veya
teşkil edebilecek olan, uygulanan veya planlanan eylemlerle ilgili bilgi
verirler.
2. Taraflardan birinin Gümrük İdaresinin talebi
üzerine, diğer Tarafın Gümrük İdaresi, talepte bulunan Tarafın Gümrük İdaresine
yapılan beyanı desteklemek amacıyla ibraz edilen resmi belgelerin gerçekliğiyle
ilgili bilgileri sağlar.
MADDE 5
1. Taraflardan birinin Gümrük İdaresinin talebi
üzerine, diğer Tarafın Gümrük İdaresi, aşağıdaki hususlara ilişkin bilgi
sağlar:
a) Talep eden Tarafın topraklarına ithal edilen
eşyanın diğer Tarafın topraklarından yasalara uygun olarak ihraç edilip
edilmediği,
b) Talep
eden Tarafın topraklarından ihraç
edilen eşyanın diğer Tarafın topraklarına yasalara uygun
olarak ithal edilip edilmediği.
2. Bu bilgiler, eşyaya uygulanan gümrük rejimini de
kapsar.
MADDE 6
1. Talep eden Tarafın Gümrük İdaresi, talep edilen
bilgiye sahip değilse, kendi hesabına hareket ediyormuş gibi ve kendi
Devletinin topraklarında yürürlükte olan mevzuat uyarınca bu bilgiyi elde etmek
için gerekli adımları atar.
2. Talep eden Tarafın Gümrük İdaresi, istenildiğinde,
kendisinin sağlayamayacağı benzer bir yardım talebinde bulunursa, talebinde
buna dikkat çeker. Bu durumda, bu tür bir talebi karşılamak, talepte bulunulan
Tarafın Gümrük İdaresinin takdirindedir.
MADDE 7
1. Belgelerin asılları, ancak belgelerin onaylı ya da
tasdikli nüshaları yeterli olmadığında talep edilir. Belgelerin asılları, en
kısa zaman içinde iade edilir.
2. Talep edilen bilgiler, Talep eden Tarafın
belgelerin asıllarını ya da nüshalarını özellikle talep etmemesi halinde,
bilgisayar ortamında iletilebilir. Bilgisayar ortamındaki bilgiler, bu
bilgilerin yorumlanması ve kullanılması için gerekli bütün açıklamaları kapsar.
YARDIMA İLİŞKİN ÖZEL DURUMLAR
MADDE 8
Tarafların birinin Gümrük İdaresinin talebi üzerine,
diğer Tarafın Gümrük İdaresi, yetkisi ve mevcut kaynakları dahilinde
aşağıdakiler üzerinde kontrol sağlarlar:
a) Gümrük mevzuatına karşı suç işlediği bilinen veya
işlediğinden şüphelenilen kişiler,
b) Gümrük suçlarına konu olduğu bilinen veya
olduğundan şüphelenilen eşya,
c) Gümrük suçu işlemede kullanıldığı bilinen veya
kullanıldığından şüphelenilen taşıma araçları.
HASSAS EŞYANIN YASADIŞI TİCARETİNE İLİŞKİN BİLGİLER
MADDE 9
1. Gümrük İdareleri, kendiliğinden veya talep üzerine,
bir Akit Tarafın Gümrük mevzuatına karşı suç teşkil eden veya edebilecek olan,
tasarlanan veya gerçekleştirilen, aşağıda belirtilenlerle ilgili her türlü
eylem hakkında bilgi sağlarlar:
a) Silah, füze, patlayıcı ve nükleer maddelerin
yasadışı ticareti;
b) Önemli
tarihi, kültürel veya arkeolojik değer taşıyan sanat eserlerinin yasadışı ticareti;
c) Uyuşturucu ve psikotrop maddeler,
"prekürsör"ler ve zehirli maddeler ile çevre ve kamu sağlığı için
tehlikeli maddelerin yasadışı ticareti;
2. Bu Madde gereği alınan bilgiler, talep eden Tarafın
ilgili hükümet birimlerine iletilebilir. Ancak, bu bilgiler, üçüncü ülkelere
iletilemez.
TALEPLERİN İLETİLMESİ
MADDE 10
1. Anlaşma ile öngörülen işbirliği ve karşılıklı
yardım, Akit Tarafların Gümrük İdareleri tarafından sağlanır. Bu idareler, bu
amaçla belgelendirme konusunda karşılıklı mutabakata varırlar.
2. Bu Anlaşma uyarınca talepler yazılı olarak yapılır.
Bu taleplerin yerine getirilmesi için gereken belgeler talebe eklenir. İstisnai
durumlarda, sözlü talepler de kabul edilebilir, ancak sözlü talepler ivedilikle
yazılı olarak teyit edilir.
3. Bu Maddenin 1. paragrafı gereğince yapılan talepler
aşağıdaki bilgileri içerir:
a) Talepte bulunan Gümrük İdaresi;
b) Varsa talep edilen tedbir;
c) Talebin amacı ve nedeni;
d) Talebin konusu ile ilgili yasa ve diğer yasal
düzenlemeler;
e) Soruşturulan gerçek ve tüzel kişilerle ilgili
bilgi;
f) Talebin konusu ile ilgili bilgilerin özeti.
4. Talepler, talepte bulunulan Tarafın resmi dilinde
veya İngilizce veya Fransızca dillerinde yapılır.
5. Bu Anlaşma'nın uygulanması için, Akit Tarafların
Gümrük İdareleri, haberleşmeden sorumlu görevlileri tayin eder ve bu
görevlilerin ad, unvan, telefon ve faks numaralarını içeren listeleri
birbirlerine verirler. Gümrük İdareleri, soruşturma birimlerinin birbirleri ile
doğrudan irtibat halinde olmalarını düzenleyebilirler.
GÜMRÜK SORUŞTURMALARI
MADDE 11
1. Taraflardan birinin Gümrük İdaresi'nin talebi
üzerine, diğer Tarafın Gümrük İdaresi, Talep eden Taraf Devletin bölgesinde
yürürlükte bulunan Gümrük mevzuatını ihlal eden veya edebilecek olan işlemlerle
ilgili soruşturma başlatabilir. Bu Akit Taraf, bu soruşturmaların sonuçlarını
Talep eden Tarafa bildirir.
2. Bu soruşturmalar, Talepte bulunan Taraf Devletin
topraklarında yürürlükte bulunan Gümrük mevzuatı uyarınca yürütülür. Talepte
bulunulan Gümrük İdaresi, soruşturmaları kendi hesabına hareket ediyormuş gibi
yürütür.
3. Akit Taraflardan birinin Gümrük İdaresi'nin
yetkilileri, özel durumlarda, diğer Akit Tarafın Gümrük İdaresinin rızasıyla,
ilgili Devletin Gümrük mevzuatının ihlalleri ile ilgili olarak o Devletin
topraklarında yapılan soruşturmalarda hazır bulunabilir.
4. Talepte bulunan Tarafın Gümrük İdaresinin bir
görevlisi, Paragraf (3) uyarınca, Talepte bulunulan Tarafın topraklarında ancak
danışman sıfatıyla bulunabilir ve hiç bir şekilde araştırmalara aktif olarak
katılamaz, sorgulanan kişilerle görüşemez ya da soruşturma ile ilgili
faaliyetlere iştirak edemez.
BİLGİ VE BELGELERİN KULLANIMI
MADDE 12
1. Bu Anlaşma uyarınca alınan bilgi ve belgeler, idari
ve adli işlemlerle soruşturma işlemleri sırasında kullanılabilir. Bilgi ve
belgeler, bu Anlaşma'da belirtilen amaçlar dışında kullanılamaz. Başka
amaçlarla ancak, bunları sağlayan Gümrük İdaresi'nin yazılı rızası ile
kullanılabilir.
2. Bu Anlaşma uyarınca yapılan talepler ve verilen
bilgiler gizlilik niteliğine sahiptir. Bu talep ve bilgiler gizli tutulur ve
talepte bulunan Tarafın topraklarında yürürlükte olan mevzuat uyarınca aynı tür
bilgi ve belgelere sağlanan korumadan yararlanır.
UZMAN VE TANIKLAR
MADDE 13
1. Bir Akit Tarafın Gümrük İdaresinin talebi üzerine,
diğer Tarafın Gümrük İdaresi, rızaları alınmak kaydıyla memurlarının, Talep
eden Tarafın yasal veya idari işlemlerde uzman veya tanık olarak hazır
bulunmalarına ve bu işlemlerde zaruri olan dosyaları, belgeleri ya da diğer
materyalleri ya da bunların onaylı suretlerini temin etmelerine izin verebilir.
2. Talep eden Tarafın Gümrük İdaresi, bu Maddenin 1.
Paragrafı uyarınca ülkesinde bulunan diğer Taraf memurlarının orada
bulundukları süre içerisinde kişisel güvenliklerini sağlamak için gerekli bütün
tedbirleri almak zorundadır. Bu memurların seyahat ve günlük harcamaları, Talep
eden Tarafın Gümrük İdaresi tarafından karşılanır.
YARDIM SAĞLAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN İSTİSNALARI
MADDE 14
1. Talepte bulunulan Gümrük İdaresi, talep edilen
yardımın kendi Devletinin egemenliğini, güvenliğini veya diğer önemli ulusal
çıkarlarını ihlal edeceği ya da ulusal mevzuatıyla uyumsuz olduğu kanaatine
varması halinde, bu Anlaşma çerçevesinde yardım sağlamayı tamamen veya kısmen
reddedilebilir veya talep edilen yardımı belirli kayıt veya şartlara bağlı
olarak sağlayabilir.
2. Talepte bulunan Gümrük İdaresi, kendisinin diğer
Devletin Gümrük İdaresi'ne sağlayamayacağı bir talepte bulunursa, bu durumu
talebinde belirtmelidir. Bu tür bir talebin karşılanması Talepte bulunulan
Tarafın takdirindedir.
3. Talep edilen yardım reddedilirse, reddetme nedeni,
Talep eden Gümrük İdaresine mümkün olan en kısa sürede yazılı olarak
bildirilir.
TEKNİK YARDIM
MADDE 15
Gümrük İdareleri, üzerinde karşılıklı mutabakata
vardıkları bir programla Gümrük konularında aşağıdaki hususlarda birbirlerine
teknik yardım sağlarlar:
a) Kontrol için teknik ekipmanın kullanımında deneyim
ve bilgi alışverişi;
b) Gümrük görevlilerinin eğitimi;
c) Gümrük konularında uzman değişimi;
d) Gümrük mevzuatının etkili bir biçimde uygulanması
ile ilgili belirli, bilimsel ve teknik verilerin değişimi.
MASRAFLAR
MADDE 16
1. Taraflar, hükümet çalışanları dışındaki tanık
harcamaları, uzman ücretleri ve çevirmen masrafları hariç olmak üzere işbu
Anlaşma'nın uygulanması sonucu ortaya çıkan masrafların geri ödenmesine ilişkin
tüm taleplerinden vazgeçerler.
2. Talebin yerine getirilmesi için önemli ve
olağandışı harcamalar gerekirse, Taraflar, talebin yerine getirileceği şartları
ve masrafları karşılama şeklini belirlemek üzere birbirlerine danışacaktır.
3. Bu Anlaşma'nın 15. Maddesinin uygulanmasından doğan
masraflar, Gümrük İdareleri arasında yapılacak ek müzakerelere tabidir.
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ VE FESİH
MADDE 17
1. Bu Anlaşma, Akit Tarafların Anlaşmanın yürürlüğe
girmesi için gerekli tüm ulusal işlemlerin yerine getirildiğini diplomatik
kanallar yoluyla birbirlerine tebliğ etmelerini takip eden otuzuncu gün
yürürlüğe girer.
2. Bu Anlaşma, süresiz olarak yürürlükte kalır. Bu
Anlaşma, Akit Taraflardan birinin diplomatik kanallar yoluyla bu Anlaşmanın
feshedilmesini istediğini diğer Tarafa iletmesinden üç ay sonra fesholur.
Anlaşmanın feshedildiği tarihte sürdürülmekte olan işlemler, Anlaşma
hükümlerine göre tamamlanır.
Bu Anlaşma Ankara'da 29 Temmuz 2003 tarihinde, tüm
metinler eşit derecede geçerli olmak üzere Türkçe, Arapça ve İngilizce
dillerinde ikişer nüsha olarak imzalanmıştır. Metinler arasında yorum
farklılığı olması halinde İngilizce metin esas alınır.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ SURİYE
ARAP CUMHURİYETİ
HÜKÜMETİ ADIN AHÜKÜMETİ
ADINA
Bu andlaşmanın Arapça ve İngilizce
dillerindeki metinleri7/9/2008 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.