Türkiye Cumhuriyeti ile Gürcistan Arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması`nın Onaylanması Hakkında Karar 2008/14127

TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE GÜRCİSTAN ARASINDAKİ SERBEST TİCARET ANLAŞMASI DİBÂCE Karar Sayısı : 2008/14127 25.09.2008 tarihli ve 27008 sayılı Mükerrer R.G. Pan Avrupa Akdeniz 1-2023 Kararı Kapsamında Tercihli Menşe Kurallar Yönetmeliği Tarife Kontenjanı Hk.Kararlar 2008/14356 2011/1523 Protokol I Madde 9'da Atıfta Bulunulan hususlar Protokol II Menşeli Ürünler" Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemleri Hakkında Protokol II de değişikliğe ilişkin 2013/5247 s.BKK Protokol II de değişikliğe ilişkin 2021/3864 s.CK Protokol I de değişikliğe (Tarım Tavizleri) ilişkin Protokol III 2023/7541 s.CK Tasarruflu yazılar 1 21 Kasım 2007 tarihinde Tiflis'te imzalanan ve 23/7/2008 tarihli ve 5792 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli "Türkiye Cumhuriyeti ile Gürcistan Arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması"nın onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 26/8/2008 tarihli ve HUMŞ-889 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 5/9/2008 tarihinde kararlaştırılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti ve Gürcistan (bundan böyle "Taraflar" olarak veya uygun olduğu yerlerde Türkiye ve Gürcistan diye adlandırılacaktır.) İki ülke arasındaki iktisadi işbirliğinin gelişimine katkıda bulunmak ve karşılıklı ticari mübadelelerin kapsamını artırmak amacıyla, mevcut dostane ilişkileri, özellikle iktisadi işbirliği ve ticaret alanlarını geliştirmek ve güçlendirmek arzusuyla, Bölgesel işbirliğini teşvik etmek suretiyle bölgedeki siyasi istikrar ve ekonomik gelişmeyi güçlendirmek için çabalarını birleştirme ihtiyacının farkında olarak, Tarafların çok taraflı ticaret sisteminin sürekli takviye edilmesi hususundaki karşılıklı menfaatlerine atıfta bulunarak ve 1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması (bundan böyle "GATT 1994" olarak adlandırılacaktır) ile Dünya Ticaret Örgütü'nün (bundan böyle "DTÖ" olarak adlandırılacaktır) hükümlerinin ve araçlarının dış ticaret politikalarına temel teşkil ettiğini dikkate alarak, Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında Ortaklık tesis eden Anlaşmayı ve Avrupa Birliği ile Gürcistan arasındaki Ortaklık ve İşbirliği Anlaşması'nı dikkate alarak, Ticaretlerinin ahenkli bir şekilde gelişmesine yönelik tedbirleri almak ve işbu Anlaşma ile kapsanmayan alanlar da dahil olmak üzere, ortak menfaat alanlarında karşılıklı işbirliğini artırmak ve çeşitlendirmek, böylece eşitliğe, ayrımcılık yapmamaya, haklar ve ödevler arasında dengeye dayalı bir çerçeve ve destekleyici bir çevre yaratmak amacıyla harekete geçmek hususunda hazır olduklarını beyan ederek, Tarafların, GATT 1994 ve DTÖ'den kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini hesaba katarak, Bu amaçla, özellikle serbest ticaret alanlarının kurulmasına ilişkin hükümler olmak üzere, işbu Anlaşmanın hükümlerine uygun olarak, Taraflar arasındaki ticarette engellerin kaldırılmasını hedefleyen hükümleri belirlemek hususunda kararlı olarak, Ticaretin gelişmesinin ve iktisadi ve teknik alanlardaki işbirliğinin, her iki ülkenin hızlı kalkınma stratejilerinin temel unsurlarından biri olduğuna inanarak, Bu amaçların takibi için aşağıdaki Anlaşmayı (bundan böyle "işbu Anlaşma" olarak adlandırılacaktır) akdetmeye karar vermişlerdir. MADDE 1 Amaçlar 1. Taraflar, işbu Anlaşmanın hükümleri ile GATT 1994'ün XXIV'üncü maddesi ve DTÖ'yü Kuran Anlaşmanın eki mal ticaretine dair diğer çok taraflı Anlaşmalara uygun olarak, Anlaşmanın yürürlüğe girişinden itibaren aralarında tedricen bir serbest ticaret alanı kuracaklardır. 2. İşbu Anlaşmanın amaçları şunlardır: a) iki ülke halklarının hayat standartlarını yükseltmek maksadıyla, Taraflar arasındaki iktisadi işbirliğini artırmak ve geliştirmek; b) mal ticaretindeki güçlükleri ve kısıtlamaları ortadan kaldırmak; c) karşılıklı ticaretin genişletilmesi vasıtasıyla, Taraflar arasındaki iktisadi ilişkilerin ahenkli şekilde gelişmesini teşvik etmek; d) Taraflar arasındaki ticarette adil rekabet şartlarını sağlamak; e) her iki ülkedeki ortak yatırımların geliştirilmesi başta olmak üzere, yatırımların daha fazla desteklenmesi için şartları yaratmak; f) Tarafların üçüncü ülke pazarlarındaki ticaret ve işbirliğini artırmak; g) Ticaretteki engellerin kaldırılması vasıtasıyla dünya ticaretinin gelişimine ve genişletilmesine katkıda bulunmak. MADDE 2 Temel Vergiler ve Malların Sınıflandırılması 1. Taraflar arasındaki işbu Anlaşmanın kapsadığı ticarette, Taraflar ithalatlarında, eşya sınıflandırılmasına ilişkin olarak kendi gümrük tarife cetvellerini uygulayacaklardır. 2. Her bir ürün için, işbu Anlaşma ile tesis edilen müteakip indirimlerin uygulanacağı temel vergi, Tarafların 1 Ocak 2007 tarihinde yürürlükte olan En Çok Kayrılan Ülke (MFN) vergileridir. 3. Eğer, 1 Ocak 2007 tarihinden sonra, özellikle DTÖ'deki tarife müzakerelerinden kaynaklanan indirimler olmak üzere, erga omnes bazda tarife indirimi uygulanırsa, söz konusu indirilmiş vergiler, indirimlerin uygulandığı tarihten itibaren paragraf 2'de belirtilen temel vergilerin yerini alacaktır. 4. Taraflar, temel vergileri konusunda birbirlerini bilgilendireceklerdir. BÖLÜM I SANAYİ ÜRÜNLERİ MADDE 3 Kapsam Bu Bölümün hükümleri, işbu Anlaşmanın Ek I'inde sıralanan ürünler hariç tutulmak üzere, Armonize Mal Tanımlaması ve Kodlama Sistemi'nin 25 ila 97'nci fasılları arasında yer alan Taraf ülkeler menşeli ürünlere uygulanacaktır. MADDE 4 İthalattaki Gümrük Vergileri ve Eş Etkili Vergiler 1. Taraflar, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte, Türkiye Cumhuriyeti ve Gürcistan menşeli ürünlerde ithalattaki tüm gümrük vergilerini ve eş etkili vergileri kaldıracaktır. 2. İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, Taraflar arasındaki ticarette, ithalata hiçbir yeni gümrük vergisi veya eş etkili vergi konulmayacaktır. MADDE 5 Mali Nitelikteki Gümrük Vergileri İthalattaki gümrük vergilerinin kaldırılmasıyla ilgili hükümler mali nitelikteki gümrük vergilerine de uygulanacaktır. MADDE 6 İhracattaki Gümrük Vergileri ve Eş Etkili Vergiler 1. Taraflar arasında ihracattaki tüm gümrük vergileri ve eş etkili vergiler işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır. 2. İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, Taraflar arasındaki ticarette, ihracata hiçbir yeni gümrük vergisi veya eş etkili vergi konulmayacaktır. MADDE 7 İhracat ve İthalattaki Miktar Kısıtlamaları ve Eş Etkili Önlemler 1. İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, ihracat ve ithalata hiçbir yeni miktar kısıtlaması veya eş etkili önlem konulmayacaktır. 2. Taraflar arasında ihracat ve ithalattaki tüm miktar kısıtlamaları ve eş etkili önlemler işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır. BÖLÜM II TEMEL TARIM, İŞLENMİŞ TARIM VE BALIKÇILIK ÜRÜNLERİ MADDE 8 Kapsam 1. Bu Bölümün hükümleri, Taraf ülkeler menşeli temel tarım, işlenmiş tarım ve balıkçılık ürünlerine uygulanacaktır. 2. İşbu Anlaşmanın amaçlarına göre, "temel tarım, işlenmiş tarım ve balıkçılık ürünleri" (bundan böyle "tarım ürünleri" olarak anılacaktır) terimi, Armonize Mal Tanımlaması ve Kodlama Sistemi'nin 1 ila 24 üncü Fasılları arasında yer alan ürünler ile bu Anlaşmanın Ek I 'inde sayılan ürünler anlamına gelmektedir. MADDE 9 Taviz Değişimi 1. İşbu Anlaşmanın Tarafları, tarım politikalarının izin verdiği ölçüde, tarım ürünleri ticaretinin ahenkli bir şekilde gelişmesini teşvik etmeye ve bu konuyu Ortaklık Komitesi'nde düzenli olarak tartışmaya hazır olduklarını beyan ederler. 2. Bu amaca uygun olarak, Taraflar arasında, tarım ürünlerinde ticareti kolaylaştırmaya yönelik olarak işbu Anlaşma ile karşılıklı olarak sağlanan tavizleri içeren Protokol I akdedilmiştir. 3. Taraflar, tarımın kendi ekonomilerindeki rolünü; tarım ürünleri ticaretinin gelişimini; tarım ürünlerinin yüksek hassasiyetini; kendi tarım politikalarının kurallarını ve DTÖ kapsamında tarım ürünleri ticaretinin serbestleştirilmesine yönelik gelişmeleri dikkate alarak, Ortak Komitenin toplantılarında tarım ürünlerinin ticaretinde ileri tavizler sağlanması ihtimallerini gözden geçireceklerdir. 4. Taraflar, izledikleri tarım politikaları ya da uyguladıkları önlemlerde, işbu Anlaşma ile belirlenen tarım ürünleri ticaretine ilişkin koşulları etkileyebilecek nitelikteki değişiklikleri birbirlerine bildireceklerdir. Herhangi bir Tarafın talebi üzerine Ortak Komite'de durumun incelenmesi için acil danışmalarda bulunulacaktır. MADDE 10 Sağlık ve Bitki Sağlığı Önlemleri Taraflar, sağlık ve bitki sağlığı konularındaki mevzuatlarını, keyfi veya haksız ayrımcılık şeklinde veya aralarındaki ticarete gizli kısıtlama aracı olarak uygulamayacaklardır. Taraflar, sağlık önlemlerini GATT 1994 ve diğer ilgili DTÖ anlaşmalarının hüküm ve usulleri çerçevesinde uygulayacaklardır. BÖLÜM III ORTAK HÜKÜMLER MADDE 11 İç Vergilendirme 1. Taraflar, iç vergiler ile diğer vergileri ve düzenlemeleri GATT 1994'ün III'üncü Maddesi ve diğer ilgili DTÖ Anlaşmalarına göre uygulamayı taahhüt ederler. 2. İhracatçılar, taraflardan birinin ülkesine ihraç edilen ürünlere doğrudan veya dolaylı olarak konulan dolaylı vergilendirme miktarını aşan iç dolaylı vergi iadesinden yararlanamazlar. MADDE 12 Diğer Anlaşmalarla Düzenlenen Ticaret İlişkileri 1. İşbu Anlaşma, kendisinin getirdiği ticaret rejimini ve özellikle menşe kurallarıyla ilgili hükümlerini olumsuz olarak etkilemedikçe, üçüncü ülkelerle gümrük birliklerinin, serbest ticaret alanlarının devamını veya bunların kurulmasını yahut sınır ticaretine yönelik düzenlemeler yapılmasını engellemeyecektir. 2. Taraflar, gümrük birlikleri veya serbest ticaret alanları tesis eden anlaşmalar ve uygun olduğu taktirde üçüncü ülkelerle dış ticaret politikalarına ilişkin diğer temel meseleler hakkında Ortak Komitede bilgi alışverişinde bulunacaklardır. Söz konusu bilgi alışverişi, Tarafların işbu Anlaşmada ifade edilen karşılıklı menfaatlerinin dikkate alınmasını teminen yapılacaktır. MADDE 13 Damping Taraflardan biri, işbu Anlaşma tarafından düzenlenen ticari ilişkilerde, GATT 1994'ün VI'ncı Maddesi anlamında damping yapılmakta olduğunu tespit ederse, bu uygulamaya karşı, GATT 1994'ün VI'ncı Maddesine ve bu Madde ile ilgili anlaşmalarca tesis edilen kurallara göre uygun önlemleri alabilir. MADDE 14 Korunma Önlemleri 1. Herhangi bir ürünün Taraflardan birine çok yüksek miktarlarda ithal edilmesi halinde, Taraflardan her biri, GATT 1994'ün XIX'uncu Maddesi ve DTÖ Korunma Önlemleri Anlaşması çerçevesindeki hak ve yükümlülüklerini muhafaza eder. İşbu Anlaşma, korunma önlemleri bakımından Taraflara herhangi bir ilave hak veya yükümlülük getirmemektedir. 2. Taraflar arasında, GATT 1994'ün XIX'uncu Maddesi ve DTÖ Korunma Önlemleri Anlaşması hükümleri uygulanacaktır. MADDE 15 Re-eksport ve Ciddi Kıtlık 1. 6 ve 7'nci Maddelerin hükümlerine uyulması: a) bir ürünün, işbu Anlaşmanın ihracatçı Tarafının ihracat miktar kısıtlamaları, ihracat vergileri yahut eş etkili önlemler veya vergiler uyguladığı bir üçüncü ülkeye re-eksportuna; veya b) ihracatçı Taraf için elzem bir üründe ciddi kıtlığa veya kıtlık tehdidine; yol açmakta ise ve yukarıda sözü edilen durumların, ihracatçı Taraf için Büyük güçlükler doğurması veya bunları doğurması ihtimalini ortaya çıkarması halinde, anılan Taraf, paragraf 2'deki usuller uyarınca uygun önlemleri alabilir. 2. Paragraf l'de atıfta bulunulan durumlardan kaynaklanan güçlükler, incelenmek üzere Ortak Komite'ye sunulacaktır. Komite güçlüklerin sona erdirilmesi için herhangi bir karar alabilecektir. Sorunun Ortak Komite'ye intikal ettirilmesini izleyen otuz gün içerisinde böyle bir kararın mevcut olmaması halinde, ihracatçı Taraf, ilgili ürünün ihracatına yönelik uygun önlemleri alabilecektir. Bu önlemler ayırım gözetilmeyecek şekilde uygulanacak ve var olmalarını gerektiren sebepler ortadan kalktığında sona erdirilecektir. MADDE 16 Genel İstisnalar İşbu Anlaşma, kamu ahlakı, kamu politikası veya kamu güvenliği; insan, hayvan veya bitki sağlığının ve çevrenin korunması; sanatsal, tarihi veya arkeolojik değeri hâiz milli hazinelerin korunması; fikri, sınai ve ticari mülkiyetin korunması gerekçeleriyle ithalat, ihracat veya transit ürünlerde yasaklama veya kısıtlama konulmasını engellemez. Bununla beraber, bu tür yasaklamalar ve kısıtlamalar, Taraflar arasındaki ticarette keyfi ayrımcılık yapılması veya gizli kısıtlamalar için bir araç teşkil etmemelidir. MADDE 17 Ödemeler Dengesi Güçlükleri Taraflardan biri ciddi bir ödemeler dengesi güçlüğü içinde veya tehdidi altında olduğu takdirde, ilgili Taraf, DTÖ Anlaşması çerçevesinde düzenlenen şartlara istinaden, sınırlı bir süre için ve ödemeler dengesi durumunu iyileştirmek için gerekenin ötesine gitmeyecek kısıtlayıcı önlemler alabilir. İlgili Taraf, söz konusu önlemlerin başlangıcı hakkında diğer Tarafı derhal haberdar edecek ve mümkün olan en kısa zamanda bunların kaldırılmasına yönelik takvimi diğer Tarafa sunacaktır. MADDE 18 Menşe Kuralları ve Gümrük İdareleri Arasında İşbirliği 1. Taraflar, karşılıklı ticarette tercihli menşe kurallarını uygulamak hususunda mutabık kalmışlardır. 2. İşbu Anlaşmanın II sayılı Protokolü tercihli menşe kurallarını ve idari işbirliğinin ilgili yöntemlerini düzenlemektedir. 3. İşbu menşe kurallarının tadil edilmesi halinde, Ortak Komite menşe kurallarının tadil edilmesi sürecini başlatacaktır. BÖLÜM IV DEVLET TEKELLERİ, REKABET KURALLARI, ÖDEMELER VE DİĞER İKTİSADİ HÜKÜMLER MADDE 19 Ödemeler ve Transferler Taraflar, Türkiye ve Gürcistan arasındaki ödemeler dengesi cari hesabına ilişkin bütün ödemelerin ve transferlerin, Uluslararası Para Fonu Anasözleşmesi'nin VIII'inci Maddesinin hükümlerine uygun olarak, konvertibl para ile yapılmasına izin vermeyi taahhüt ederler. MADDE 20 İşletmelere İlişkin Rekabet Kuralları 1. Aşağıdaki hususlar, Taraflar arasındaki ticareti etkiledikleri ölçüde işbu Anlaşmanın düzgün şekilde işleyişi ile bağdaşmamaktadır: a) rekabetin önlenmesi, kısıtlanması veya saptırılmasını hedefleyen veya etki itibariyle bu sonucu doğuran işletmeler arası bütün anlaşmalar, işletme birlikleri tarafından alınan kararlar ve işletmeler arası ortak uygulamalar; b) bir veya birden fazla işletmenin Taraflardan birinin topraklarının tamamında veya önemli bir kısmında sahip oldukları hakim durumu kötüye kullanması; c) belirli işletmeleri veya belirli malların üretimini kayırarak rekabeti bozan veya bozma tehlikesini doğuran herhangi bir devlet yardımı. 2. Ortak Komite, işbu Anlaşma yürürlüğe girdikten itibaren beş yıl içerisinde, paragraf 1'in uygulanması için gerekli kurallara yönelik karar alacaktır. Bu kurallar kabul edilene kadar, paragraf l.c)'nin yürütülmesi için Madde 21'in hükümleri uygulanacaktır. 3. Her iki Taraf, verilen yardımların toplam miktarı ve dağıtımı hakkında yıllık olarak diğer tarafa rapor vermek ve talep edildiği takdirde yardım planlarına dair bilgi sağlamak suretiyle devlet yardımları alanında şeffaflığı sağlayacaktır. Taraflardan birinin talebi üzerine diğer taraf devlet yardımlarına ilişkin belirli özel durumlar hakkında bilgi sağlayacaktır. 4. Herhangi bir Taraf, belirli bir uygulamanın, işbu Maddenin birinci paragrafındaki şartlar ile bağdaşmadığını düşünürse, ve: a) bunun, paragraf 2'de atıfta bulunulan uygulama kuralları çerçevesinde yeterince ele alınmadığı, veya b) böyle kuralların yokluğu ve böyle bir uygulamanın diğer Tarafın menfaatine ciddi zarar vermesi yahut ciddi zarar tehdidi teşkil etmesi veya hizmet sektörü de dahil yerli sanayiine maddi zarar vermesi hallerinde söz konusu Taraf, Ortak Komite bünyesindeki istişareleri takiben veya böyle bir istişare için yaptığı müracaatın üzerinden otuz iş günü geçtikten sonra uygun önlemleri alabilir. Paragraf l.c)'ye aykırı uygulamalar söz konusu olduğunda, bu gibi uygun önlemler, DTÖ hükümlerinin uygulanabildiği hallerde, Taraflar için geçerli olan ve yalnızca DTÖ tarafından belirlenen usuller ve koşullar ile onun gözetiminde müzakere edilmiş olan diğer uygun araçlar uyarınca alınabilir. 5. Taraflar, bu Maddeye uygun olarak kabul edilmiş aykırı hükümlere halel gelmeksizin, meslek ve iş gizliliğinin gerektirdiği sınırlamaları göz önünde tutarak bilgi değişiminde bulunacaklardır. MADDE 21 Sübvansiyonlar 1. Tarafların sübvansiyonlara ilişkin hak ve yükümlülükleri, GATT 1994'ün VI ve XVI'ncı Maddelerine, DTÖ Sübvansiyonlar ve Telafi Edici Önlemler Anlaşmasına ve DTÖ Tarım Anlaşmasına tabi olacaktır. 2. Bir Tarafın, ikili ticareti etkileyecek şekilde sübvansiyon verildiğini tespit etmesi durumunda, ilgili Taraf yukarıda belirtilen Anlaşmalar uyarınca uygun önlemleri alabilir. MADDE 22 Fikri Mülkiyet Hakları 1. İşbu Anlaşmanın Tarafları, bu Madde ve ilgili uluslararası anlaşmaların hükümlerine uygun olarak, fikri mülkiyet haklarının, ihlal, sahtecilik ve korsancılığa karşı uygulanmaları için alınacak önlemler dahil olmak üzere, yeterli, etkin ve ayırım gözetmeyecek şekilde korunmasını sağlayacaklardır. 2. İşbu Anlaşmanın Tarafları, birbirlerinin vatandaşlarına kendi vatandaşlarına tanıdıklarından daha az avantajlı bir muamele tanımayacaklardır. Bu yükümlülüğe ilişkin istisnalar, TRIPS Anlaşmasının 3'üncü Maddesinin esasa ilişkin hükümleri ile uyumlu olmalıdır. 3. İşbu Anlaşmanın Tarafları, birbirlerinin vatandaşlarına diğer herhangi bir ülkenin vatandaşlarına tanıdıkları uygulamadan daha az avantajlı bir muamele tanımayacaklardır. Bu yükümlülüğe ilişkin istisnalar, TRIPS Anlaşmasının esasa ilişkin hükümleri, özellikle söz konusu Anlaşmanın 4 ve 5'inci Maddeleri ile uyumlu olmalıdır. 4. Bu Maddenin uygulanması Taraflarca düzenli olarak gözden geçirilecektir. Fikri mülkiyet alanında ticari koşulları etkileyen bir sorun ortaya çıkması durumunda, Taraflardan birinin talebi üzerine, her iki Tarafı da tatmin edecek bir çözüme ulaşmak amacıyla acil istişarelerde bulunulacaktır. MADDE 23 Devlet Tekelleri 1. Taraflar, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girişinden itibaren dördüncü yılın sonuna kadar, ticari nitelikteki bütün devlet tekellerini, malların tedarikine ve pazarlanmasına ilişkin şartlar itibariyle, Tarafların vatandaşları arasında farklılık olmayacak şekilde tedricen uyumlaştıracaklardır. 2. Ortak Komite, bu amacın gerçekleştirilmesi için alınan önlemlerden haberdar edilecektir. MADDE 24 Kamu Alımları Taraflar, kamu alımlarının tedricen serbestleştirilmesinin işbu Anlaşmanın bir amacı olduğunda hemfikirdirler. Ortak Komite, bu amacın hayata geçirilmesine yönelik danışmalarda bulunacaktır. MADDE 25 Ticarette Teknik Engeller 1. Tarafların, teknik düzenlemeler, standartlar, uygunluk değerlendirmesi ve ilgili tedbirlere ilişkin hakları ve yükümlülükleri DTÖ Ticarette Teknik Engeller Anlaşması çerçevesinde yürütülecektir. 2. Taraflar, karşılıklı sistemlerinin daha iyi anlaşılmasını, birbirlerinin pazarlarına girişin kolaylaştırılmasını ve ticaretteki teknik engellerin kaldırılmasını teminen teknik düzenlemeler, standartlar ve uygunluk değerlendirmesi alanında işbirliğini güçlendireceklerdir. Taraflar, bu Maddede ifade edilen hedefin tatbikinin incelenmesi için Ortak Komitede istişarelerde bulunacaklardır. 3. Her bir Taraf, diğer Taraf'ın talebi üzerine, standartlar, teknik kurallar ve benzer önlemlerle ilgili özel münferit durumlar hakkında bilgi sunacaktır. 4. Paragraf 1'in hükümlerine halel getirmeksizin, Taraflardan birinin ticarete teknik engel oluşturabilecek veya engel oluşturan önlemler alması halinde, Taraflar, DTÖ Ticarette Teknik Engeller Anlaşması ile uyumlu olarak uygun bir çözüme ulaşmak amacıyla, Ortak Komite bünyesinde derhal istişarelerde bulunmak hususunda uzlaşmışlardır. MADDE 26 Hizmet Ticareti 1. Taraflar, DTÖ himayesinde devam eden çalışmaları dikkate almak suretiyle, DTÖ Hizmet Ticareti Genel Anlaşmasının (GATS) hükümleri ile uyumlu olarak, tedrici serbestleşmenin sağlanması ve pazarlarının hizmetler ticaretine açılmasını hedefleyeceklerdir. 2. Taraflar, uluslararası gelişmeleri dikkate alarak, Ortak Komite'de düzenli aralıklarla uygun hizmet sektörlerini gözden geçirecek ve hizmet ticaretinin daha ileri serbestleştirilmesini değerlendireceklerdir. BÖLÜM V KURUMSAL VE NİHAİ HÜKÜMLER MADDE 27 Ortak Komitenin Kurulması 1. Her iki Tarafın da temsil edileceği bir Ortak Komite kurulmuştur. Ortak Komite, işbu Anlaşmanın idaresinden sorumlu olacak ve düzgün şekilde uygulanmasını sağlayacaktır. 2. İşbu Anlaşmanın düzgün bir şekilde uygulanması amacıyla Taraflar, Ortak Komite bünyesinde bilgi değişiminde bulunacak ve Taraflardan birinin talebi üzerine danışmalar yapılacaktır. Ortak Komite, Taraflar arasındaki ticarette engellerin daha da ileri derecede kaldırılması imkanını gözden geçirecektir. 3. Ortak Komite, 28 inci Maddenin 3 üncü paragrafı hükümleri uyarınca, işbu Anlaşmada öngörülen hallerde kararlar alabilir. Ortak Komite, diğer konularda tavsiyelerde bulunabilir. MADDE 28 Ortak Komitenin Usulleri 1. Ortak Komite, işbu Anlaşmanın düzgün bir şekilde uygulanması için, talep üzerine gerekli olduğu her zaman, ancak yılda en az bir defa olmak üzere uygun seviyede toplanacaktır. Taraflardan herhangi biri toplantı yapılmasını talep edebilir. 2. Ortak Komite oybirliği ile hareket edecektir. 3. İşbu Anlaşmanın Taraflarından birinin Ortak Komite'deki temsilcisi bir kararı anayasal gereklerin tamamlanması şartına tabi olarak kabul ettiği takdirde, kararda daha geç bir tarih belirtilmiyorsa, bu karar, gereklerin yerine getirildiğine dair yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girecektir. 4. Ortak Komite, diğerlerinin yanı sıra toplantı çağrılarının yapılmasına ve Toplantı Başkanının tayini ile görev süresine dair hükümleri içerecek çalışma usullerini kabul edecektir. 5. Ortak Komite, görevlerini yerine getirmekte kendisine yardımcı olmaları için gerekli gördüğü alt komitelerin ve çalışma gruplarının kurulmasına karar verebilir. MADDE 29 Güvenlik İstisnaları Bu Anlaşmadaki hiçbir şey, Taraflardan birinin aşağıdaki tedbirleri almasını engellemez: a) temel güvenlik çıkarlarına aykırı olarak bilgi açıklanmasının önlenmesi için gerekli gördüğü; b) bu tür önlemlerin özel olarak askeri amaçlı olmayan ürünlerin rekabet koşullarına zarar vermemesi kaydıyla, silah, mühimmat ve savaş malzemelerinin üretimi ve ticareti veya savunmaya yönelik zaruri araştırma, geliştirme ve üretim ile ilgili olarak; c) hukuk ve düzenin muhafazasını etkileyen ciddi iç kargaşa durumunda savaş zamanı veya savaş tehdidi teşkil eden ciddi uluslararası gerilim zamanlarında ya da barış ve uluslararası güvenliğin sağlanması amacıyla kabul ettiği yükümlülükleri yerine getirmeye yönelik olarak temel güvenlik çıkarları için gerekli gördüğü. MADDE 30 Yükümlülüklerin Yerine Getirilmesi 1. Taraflar, işbu Anlaşmanın amaçlarına ulaşılmasını ve bu Anlaşmadan doğan yükümlülüklerinin yerine getirilmesini teminen gerekli bütün önlemleri alacaklardır. İşbu Anlaşmanın yorumlanması ve uygulanmasına dair bir fikir ayrılığı ortaya çıkması durumunda, Taraflar, iki tarafı da tatmin edici bir çözüme ulaşmak için işbirliği ve istişarelerde bulunmak üzere her tür çabayı sarf edeceklerdir. 2. Her iki Taraf, herhangi bir mevcut veya tasarlanan önlem ya da işbu Anlaşmanın işleyişini etkileyebileceğini düşündüğü başka herhangi bir mesele hakkında diğer Taraf ile danışma talebinde bulunabilir. Danışma talebinde bulunan Taraf, aynı zamanda konu hakkında diğer Tarafa yazılı bildirimde bulunacak ve ilgili tüm bilgiyi sağlayacaktır. 3. Taraflardan birinin talep etmesi durumda, iki tarafı da tatmin edici bir çözüme ulaşmak amacıyla, paragraf 2'de atıfta bulunulan bildirimin alınmasından itibaren 10 gün içerisinde Ortak Komite'de danışmalarda bulunulacaktır. MADDE 31 Önlemlerin Uygulanması İçin Bildirim ve İstişare Usulleri 1. İşbu Anlaşmanın Tarafları, 14, 15, 20 ve 30 uncu Maddelerde belirtilen herhangi bir önlemin uygulanması için işlem başlatmadan önce doğrudan istişarelerde bulunmak suretiyle, aralarındaki görüş farklılıklarını çözmek için gayret gösterecekler ve durumdan diğer Tarafı haberdar edeceklerdir. 2. Önlemlere başvurmayı düşünen Taraf derhal Ortak Komite'ye bildirimde bulunacaktır. İlgili Taraf, Ortak Komite'ye ilgili bütün bilgileri sağlayacak ve vakanın incelenmesi için gereken yardımı sağlayacaktır. Müştereken kabul edilebilir bir çözümün bulunabilmesi maksadıyla, Taraflar arasında Ortak Komite'de gecikmeksizin istişarelerde bulunulacaktır. 3. Sorunun Ortak Komiteye intikalini izleyen bir ay içerisinde, ilgili Tarafın, itiraz edilen uygulamaya ya da bildirilmiş olan güçlüklere son verememesi ve sorun hakkında bir Ortak Komite kararının bulunmaması halinde, zarar gören Taraf, durumun düzelmesi için gerekli gördüğü önlemleri alabilir. 4. Alınan önlemler derhal Ortak Komite'ye bildirilecektir. Söz konusu önlemler, kapsam ve süreleri bakımından, uygulanmalarına sebebiyet veren durumun düzeltilmesi için kesinlikle gerekli olanlarla sınırlı tutulacak ve bahse konu uygulamaların veya güçlüklerin sebebiyet verdiği zararı aşmayacaklardır. İşbu Anlaşmanın işleyişine en az zarar verecek olan önlemlere öncelik tanınacaktır. 5. Alınan önlemler, hafifletilmeleri yahut koşullar artık bunların muhafazasını haklı kılmadığı zaman sona erdirilmeleri maksadıyla Ortak Komite bünyesinde düzenli olarak istişarelere konu kılınacaktır. 6. Ani eylemi gerektiren olağanüstü koşulların önceden incelemeyi imkansız kılması halinde, ilgili Taraf, 14, 15, 20 ve 30 uncu Maddelerdeki hallerde, durumu düzeltmek için kesin olarak gereken ihtiyati önlemleri hemen uygulayabilir. Önlemler, gecikmeksizin Ortak Komite'ye bildirilecek ve işbu Anlaşmanın Tarafları arasında Ortak Komite bünyesinde istişarelerde bulunulacaktır. MADDE 32 Anlaşmazlıkların Halli 1. Taraflardan herhangi biri, işbu Anlaşmanın uygulanmasına veya yorumlanmasına dair anlaşmazlıkları Ortak Komiteye sunabilir. 2. Ortak Komite, anlaşmazlığı, karar almak suretiyle çözebilir. 3. Taraflardan her biri, paragraf 2'de ifade edilen kararın uygulanmasına yönelik önlemleri almakla yükümlü olacaktır. 4. Anlaşmazlığın, paragraf 2 uyarınca çözümlenmesinin mümkün olamaması halinde, Taraflardan herhangi biri, hakem tayini hususunda diğerine bildirimde bulunabilir. Bunun üzerine, diğer Taraf, iki ay zarfında ikinci bir hakem tayin etmelidir. 5. İki hakem, Tarafların diplomatik ilişkileri bulunduğu üçüncü bir ülke vatandaşını üçüncü bir hakem olarak tayin ederler. Üçüncü hakemin tayin edilmesi hususunda iki ay içerisinde mutabakata varılamaması halinde, gerekli atama Ortak Komite tarafından yapılacaktır. 6. Hakemlerin kararları oy çokluğu ile alınacaktır. 7. İhtilaflı Tarafların her biri hakemlerin kararını uygulamak için gereken adımları atacaktır. MADDE 33 Geliştirici Hüküm 1. Taraflardan biri, işbu Anlaşma ile kurulan ilişkileri Anlaşmanın kapsamadığı alanlara yaymak suretiyle geliştirmenin yararlı ve Tarafların ekonomilerinin menfaatine olacağını düşündüğü takdirde, diğer Tarafa bir talep sunacaktır. Ortak Komite, bu talebi inceleyecek ve uygun hallerde, özellikle müzakerelerin başlatılmasına yönelik tavsiyelerde bulunacaktır. 2. Paragraf 1'de atıfta bulunulan usul sonucunda varılan anlaşmalar, işbu Anlaşmanın Taraflarının milli mevzuatları uyarınca onaylanacak veya kabul edilecektir. MADDE 34 Tadilatlar Ekleri ve Protokolleri de dahil olmak üzere, işbu Anlaşmada yapılacak tadilatlar, Tarafların birbirlerine, bu tadilatların yürürlüğe girmesi için milli mevzuatında öngörülen bütün gereklerin yerine getirildiğini bildirdikleri son yazılı bildirimin diplomatik kanallar vasıtasıyla ulaştığı tarihte yürürlüğe girecektir. MADDE 35 Protokoller ve Ekler İşbu Anlaşmaya dair Protokoller ve Ekler Anlaşmanın ayrılmaz parçasını oluşturur. Ortak Komite, Tarafların milli mevzuatlarına göre, Protokolleri ve Ekleri tadil etmeyi kararlaştırabilir. MADDE 36 Geçerlilik ve Sona Erme 1. İşbu Anlaşma sınırsız bir süre için akdedilmiştir. 2. Her bir Taraf, diğer Tarafa yazılı bildirimde bulunmak suretiyle işbu Anlaşmayı fesh edebilir. İşbu Anlaşma, fesih bildiriminin diğer Tarafa ulaştığı tarihten sonraki altıncı ayın birinci günü sona erer. MADDE 37 Yürürlüğe Giriş İşbu Anlaşma, Tarafların birbirlerine, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için milli mevzuatında öngörülen bütün gereklerin yerine getirildiğini bildiren son yazılı bildirimin diplomatik kanallar vasıtasıyla ulaştığı tarihten sonraki ikinci ayın birinci günü yürürlüğe girecektir. BUNUN KANITI OLARAK aşağıda imzaları bulunan tam yetkili temsilciler, bu hususta tam yetkili olarak, işbu Anlaşmayı imzalamışlardır. İşbu Anlaşma, Tiflis'te 21 Kasım 2007 tarihinde, bütün metinler eşit derecede muteber olmak üzere, her biri Türkçe, Gürcüce ve İngilizce dillerinde, iki orijinal nüsha olarak yapılmıştır. İşbu Anlaşmanın yorumunda farklılık olması halinde İngilizce metin esas alınacaktır. Türkiye Cumhuriyeti AdınaGürcistan Adına EK I 3'üncü ve 8'inci Maddelerde atıfta bulunulan ürünlerin listesi AS Kodu2905.43(mannitol) AS Kodu2905.44(sorbitol) AS Pozisyonu33.01(uçucu yağlar) AS Kodu3302.10(koku veren maddeler) AS Pozisyonları35.01-35.05(albüminoid maddeler, değişikliğe uğramış nişastalar, tutkallar) AS Kodu3809.10(finisaj müstahzarları) AS Kodu3824.60(sorbitol 2905.44 alt pozisyonunda belirtilen sorbitol hariç) AS Pozisyonları41.01-41.03(deriler ve postlar) AS Pozisyonu43.01(ham postlar) AS Pozisyonları50.01-50.03(ham ipek ve ipek döküntüleri) AS Pozisyonları51.01-51.03(yün ve hayvan kılı) AS Pozisyonları52.01-52.03(ham pamuk, pamuk döküntüleri ve karde edilmiş veya penyelenmiş pamuk) AS Pozisyonu53.01(ham keten) AS Pozisyonu53.02(ham kendir) PROTOKOL I (Madde 9'da Atıfta Bulunulan) MADDE 1 Bu Protokol Anlaşmanın 8'inci Maddesinde belirtilen ürünlere uygulanacaktır. MADDE 2 1. Türkiye Cumhuriyeti menşeli tarım ürünleri, Gürcistan'a bu Protokol'ün I sayılı Ek'inde belirlenen şartlara göre ithal edilecektir. 2. Gürcistan menşeli tarım ürünleri, Türkiye Cumhuriyeti'ne bu Protokol'ün II sayılı Ek'inde belirlenen şartlara göre ithal edilecektir. MADDE 3 Taraflar, bu Protokol'ün Eklerinde yer alan ürünlerde, Anlaşmanın menşe kurallarına ilişkin II sayılı Protokolü'nün hükümlerine uygun olarak, birbirlerine tercihli muamelede bulunacaklardır. Protokol I Ek I Aşağıdaki Tablo'da belirtilenler dışında, Türkiye Cumhuriyeti menşeli ürünlerin Gürcistan'a ithalatında uygulanan gümrük vergileri ve eş etkili vergiler Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren kaldırılacaktır. CN Kodu Ürün Tanımı 0105 Canlı kümes hayvanları horozlar, tavuklar ("Gallus Domesticus" türü) ördekler, kazlar, hindiler ve beç tavukları gibi evcil türler 02 04 Koyun ve keçi etleri (taze, soğutulmuş veya dondurulmuş) 04 01 Süt ve krema (konsantre edilmemiş, ilave şeker veya diğer tatlandırıcı maddeleri içermeyenler) 04 07 Kuş ve kümes hayvanlarının yumurtaları (kabuklu, taze, dayanıklı hale getirilmiş veya pişirilmiş) 04 09 Tabii bal 07 02 Domates (taze veya soğutulmuş), (sadece 1 Haziran 31 Ekim döneminde) 0711 Geçici olarak konserve edilmiş fakat bu halleriyle derhal yenilmeye elverişli olmayan sebzeler (örneğin; kükürtdioksit gazı kullanılarak salamurada, kükürtlü su içinde veya diğer koruyucu eriyikler içinde) 08 02 Diğer kabuklu meyvalar (taze veya kurutulrnuş) (kabuğu çıkarılmış veya soyulmuş olsun olmasın) 08.05 (0805.50 harici) Turunçgiller (taze veya kurutulmuş) 08.06 (0806.20 hariç) Üzümler, taze 0808.10 Elma, taze 08 12 Geçici olarak konserve edilmiş fakat bu halleri ile derhal yenilmeye elverişli olmayan meyvalar ve sert çekirdekli meyvalar (örneğin; kükürtdieksit gazı kullanılarak salamurada, kükürtlü su içinde veya diğer koruyucu eriyikler içinde) 09 02 Çay (aromalandırılmış olsun olmasın) 24 01 Yaprak tütün ve tütün döküntüleri 24 02 Tütün veya tütün yerine geçen maddelerden yapılmış purolar, uçları açık purolar, sigarillolar ve sigaralar Protokol I Ek II 1- Tablo A ve Tablo B'de belirtilenler dışında, Gürcistan menşeli ürünlerin Türkiye Cumhuriyeti'ne ithalatında uygulanan gümrük vergileri ve eş etkili vergiler Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren kaldırılacaktır. 2- Tablo B'de belirtilen Gürcistan menşeli ürünlerin Türkiye Cumhuriyeti'ne ithalatı Tabloda belirtilen tavizlere tabi olacaktır. TABLOA CNKodu Ürün Tanımı Fasıl 1 Canlı hayvanlar Fasıl 2 Etler ve yenilen sakatat Fasıl 3 * Balıklar ve kabuklu hayvanlar, yumuşakçalar ve suda yaşayan diğer omurgasız hayvanlar Fasıl 4 * Süt ürünleri, kuş ve kümes hayvanlarının yumurtaları, tabii bal, tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan yenilebilir hayvansal menşeli ürünler 0802 Diğer kabuklu rneyvalar (taze veya kurutulmuş)(kabuğu çıkarılmış veya soyulmuş olsun olmasın) 0805.50 Limon (Citrus limon, Citrus limonum) ve tatlı limonlar (Citrus aurantifolia, Citrus latifolia) 0806 Üzümler, taze veya kurutulmuş 0810.50 Kivi 0812.90.10 Kayısı (zerdali dahil) 0813 Meyvalar (kurutulmuş) (08.01 ila 08.06 pozisyonlarındakiler hariç) bu fasıldaki sert kabuklu meyvaların veya kurutulmuş meyvaların birbirleriyle olan karışımları 0902 Çay (aromalandırılmış olsun olmasın) 0904.20 Capsicum ve Pimenta cinsi biberler (kurutulmuş, ezilmiş veya öğütülmüş) Fasıl 10 Hububat 1101 Buğday unu veya mahlut unu 1102 Hububat unları (buğday unu veya mahlut unu hariç) 1108 Nişastalar; inülin CN Kodu Ürün Tanımı 1206 Ayçiçeği tohumu (kırılmış olsun olmasın) 1212.91 Şekerpancarı Fasıl 15 (1504,1522 hariç) Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar ve bunların parçalanma ürünleri; hazır yemeklik katı yağlar; hayvansal ve bitkisel mumlar Fasıl 16 Et, balık, kabuklu hayvanlar, yumuşakçalar veya diğer su omurgasızlarının müstehzarları 1701 Kamış veya pancar şekeri ve kimyaca saf sakaroz (katı halde) 1702 Diğer şekerler (kimyaca saf laktoz, maltoz, glikoz ve fruktoz dahil) (katı halde); ilave aroma veya renk verici maddeler katılmamış şeker şurupları, suni bal (tabii bal ile karıştırılmış olsun olmasın); karamel 2002 Domatesler (sirke veya asetik asitten başka usullerle hazırlanmış konserve edilmiş) 2007.99.98 Fındık püresi 2008.19 Diğer sert kabuklu meyvalar 2101 Kahve, çay ve Paraguay çayı hülasası, esans ve konsantreleri ve esası bu ürünler veya kahve, çay, Paraguay çayı olan müstahzarlankavrulmuş hindiba ve kavrulmuş kahve yerine kullanılan diğer maddeler ve bunların hüîasa, esans ve konsantreleri 2105 Dondurma ve yemlen diğer buzlar (kakao içersin içermesin) 2106 Tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan gıda müstahzarları Fasıl 23* Gıda Sanayinin kalıntı ve döküntüleri; Hayvanlar için hazırlanmış kaba yemler 2401 Yaprak tütün ve tütün döküntüleri * Tablo B'ye bakınız TABLO B CN Kodu Ürün Tanımı Tarife Kotası Miktar (Ton) MFN Vergi Oranından İndirim (%) 0302.69.55, 0303.79.65 Hamsi balıkları (Engraulis spp.) 8.000 60 0405 Sütten elde edilen tereyağı ve diğer katı ve sıvı yağlar; sürülerek yenilen süt ürünleri 500 50 y.0407 Bıldırcın yumurtaları 50 100 0409 Tabii Bal 200 100 0603 Buket yapmaya elverişli veya süs amacına uygun cinsten kesme çiçekler ve çiçek tomurcukları (taze, kurutulmuş, boyanmış, ağartılmış, emprenye edilmiş veya başka şekilde hazırlanmış) 15 100 Fasıl 07 (0702.00 hariç) Yenilen sebzeler ve bazı kök ve yumrular 1.000 100 0702.00 Domates (taze veya soğutulmuş) 600 100 0805 (0805.50 hariç) Turunçgiller (taze veya kurutulmuş) 4.000 100 0807 Kavunlar (karpuzlar dahil) ve papaya (taze) 3.500 60 0808.10 Elma (taze) 2.000 100 0808.20 Armut ve ayva (taze) 250 100 0809 Kayısı, kiraz, şeftali (nektarin dahil), erik ve çakal eriği (taze) 600 50 Fasıl 11 (1101,1102, 1108 hariç) Değirmencilik ürünleri; malt; Buğday Gluteni 2.000 50 1202 Yer fıstığı (kavrulmamış veya başka şekilde pişirilmemiş) 250 100 1704 Kakao içermeyen şeker mamulleri (beyaz çikolata dahil) 500 100 1806 Çikolata ve kakao içeren diğer gıda müstahzarları 500 100 Fasıl 19 (1903 hariç) Hububat, un, nişasta veya süt müstehzarları; pastacılık ürünleri 500 100 CNKodu Ürün Tanımı Tarife Kotası Miktar (Ton) MFN Vergi Oranından İndirim (%) 2001 Sebzeler, meyvalar, sert kabuklu meyvalar ve yenilen diğer bitki parçaları (sirke veya asetik asitle hazırlanmış veya konserve edilmiş) 1.200 100 2005 Diğer sebzeler (sirke veya asetik asitten başka usullerle hazırlanmış veya konserve edilmiş, dondurulmamış) (20.06 pozisyonundaki ürünler hariç) 1.000 100 2007 (2007.99.98 hariç) 'Reçeller, jöleler, marmelatlar, meyva veya sert kabuklu meyva püresi, meyva veya sert kabuklu meyva pastları (pişirilerek hazırlanmış) (ilave şeker veya diğer tatlandırıcı maddeleri içersin içermesin) 1.000 1.000 100 50 2009 Meyva suları (üzüm şırası dahil) ve sebze suları (fermente edilmemiş ve alkol katılmamış), ilave şeker veya diğer tatlandırıcı maddeler katılmış olsun olmasın 4.000 65 2102 Mayalar (canlı veya cansız); cansız diğer tek hücreli mikro organizmalar (30.02 pozisyonunda yer alan aşılar hariç): hazırlanmış kabartma tozlar; 250 50 2204 Taze üzüm şarabı (kuvvetlendirilmiş şaraplar dahil); üzüm şırası (20.09 pozisyonunda yer alanlar hariç) 1.000.000 lt 100 y. 2301.20 Hamsi Unu 3.000 100 "Menşeli Ürünler" Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemleri Hakkında PROTOKOL II İÇİNDEKİLER BAŞLIK I GENEL HÜKÜMLER - Madde 1 Tanımlar BAŞLIK II "MENŞELİ ÜRÜNLER" KAVRAMININ TANIMI - Madde 2 Genel koşullar - Madde 3 Türkiye'de ikili kümülasyon - Madde 4 Gürcistan'da ikili kümülasyon - Madde 5 Tamamen elde edilmiş ürünler - Madde 6 Yeterli işçilik veya işlem görmüş ürünler - Madde 7 Yetersiz işçilik veya işlem faaliyetleri - Madde 8 Nitelendirme birimi - Madde 9 Aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam - Madde 10 Setler - Madde 11 Nötr elemanlar BAŞLIK III ÜLKESEL GEREKLİLİKLER - Madde 12 Ülkesellik ilkesi - Madde 13 Doğrudan nakliyat - Madde 14 Sergiler BAŞLIK IV GERİ ÖDEME VEYA MUAFİYET - Madde 15 Gümrük vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması BAŞLIK V MENŞE İSPAT BELGESİ - Madde 16 Genel koşullar - Madde 17 EUR.l Dolaşım Sertifikası'nın düzenlenme işlemleri - Madde 18 Sonradan düzenlenen EUR. 1 Dolaşım Sertifikalan - Madde 19 ikinci nüsha EUR.l Dolaşım Sertifikası düzenlenmesi - Madde20 Önceden düzenlenmiş veya hazırlanmış bir menşe ispat belgesine istinaden EUR.1 Dolaşım Sertifikası düzenlenmesi - Madde 21 Muhasebesel ayrım - Madde 22 Fatura beyanında bulunma koşullan - Madde 23 Onaylanmış ihracatçı - Madde 24 Menşe ispat belgesinin geçerliliği - Madde 25 Menşe ispat belgesinin ibrazı - Madde 26 Parçalar halinde ithalat - Madde 27 Menşe ispat belgesinden muafiyet - Madde 28 Destekleyici belgeler - Madde 29 Menşe ispat belgeleri ile destekleyici belgelerin muhafazası - Madde 30 Farklılıklar ve şekli hatalar - Madde 31 Euro emsinden ifade edilen tutarlar BAŞLIK VI İDARİ İŞBİRLİĞİ DÜZENLEMELERİ - Madde 32 Karşılıklı yardım - Madde 33 Menşe ispat belgelerinin sonradan kontrolü - Madde 34 Anlaşmazlıkların çözümü - Madde 35 Cezalar - Madde 36 Serbest bölgeler BAŞLIK VII SON HÜKÜMLER - Madde 37 Gümrük ve Menşe Konulan Alt Komitesi - Madde 38 Ekler - Madde 39 Transit haldeki veya antrepodaki eşya - Madde 40 Protokolde yapılacak değişiklikler EKLERİN LİSTESİ EK I: Ek II'de yer alan liste için giriş notlan EK II: İmal edilen ürünün menşe statüsü kazanabilmesi için menşeli olmayan ürünlere uygulanması gerekli işçilik ve işlemler listesi EK III: EUR.1 Dolaşım belgesi ve EUR.1 Dolaşım belgesi için müracaat örnekleri EK IV: Fatura beyanı metni BAŞLIK I GENEL HÜKÜMLER Madde 1 Tanımlar Bu Protokol'ün uygulanmasında: (a) "imalat", montaj veya özel işlemler de dahil olmak üzere her türlü işçilik veya işleme tabi tutma anlamına gelir; (b) "madde", ürünün imalatında kullanılan herhangi bir girdi, hammadde, parça veya aksarn, v.b. anlamına gelir; (c) "ürün", bilahare başka bir imalatta da kullanılması söz konusu olsa bile, imal edilmiş ürün anlamına gelir; (d) "eşya", hem madde hem de ürün anlamına gelir; (e) "gümrük kıymeti", Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması'nın VII. Maddesinin uygulanmasına ilişkin olarak 1994'te yapılan Anlaşma'ya (Gümrük Kıymeti Hakkında DTÖ Anlaşması) göre tespit edilen kıymet anlamına gelir; (f) "fabrika çıkış fiyatı", ürün için Türkiye veya Gürcistan'da, nihai işçilik veya işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya fabrika çıkışı itibariyle ödenen, kullanılan bütün madde fiyatlarının dahil edilmiş olduğu, elde edilmiş ürünün ihracında geri ödenmiş veya ödenecek yurtiçi vergilerin tenziliyle bulunan fiyat anlamına gelir; (g) "maddelerin kıymeti", kullanılan menşeli olmayan maddelerin ithalatı esnasındaki gümrük kıymeti veya bunun bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde Türkiye veya Gürcistan'da maddeler için ödendiği tespit edilebilen ilk fiyat anlamına gelir; (h) "menşeli maddelerin kıymeti", (g) alt bendinde tanımlandığı şekilde, gerekli değişiklikler yapılarak uygulanan, bu tür maddelerin kıymeti anlamına gelir; (i) "katma değer", fabrika çıkış fiyatından, eşyaya dahil edilen diğer Taraf Ülke menşeli her bir maddenin gümrük kıymetinin, veya bu kıymetin bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde Türkiye veya Gürcistan'da madde için ödendiği doğrulanabilir ilk fiyatın çıkarılması ile bulunan değer anlamına gelir; (j) "fasıllar" ve "pozisyonlar", işbu Protokol'de "Armonize Sistem" veya "AS" olarak geçen Armonize Mal Tanım ve Kodlama Sistemi'ni oluşturan nomanklatürde kullanılan fasıllar ve pozisyonlar (dört haneli kodlar) anlamına gelir; (k) "sınıflandırılmış" tabiri ürün veya maddelerin belirli bir pozisyon altında sınıflandırılması anlamına gelir; (1) "sevkiyat", ya bir ihracatçıdan bir alıcıya aynı anda gönderilen, ya da ihracatçıdan alıcıya şevkinde tek bir sevk evrakı kapsamında yer alan, veya böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir fatura kapsamına giren ürünler anlamına gelir; (m) "ülkeler", karasularını da içerecek şekilde ülkeler anlamına gelir; (n) "EUR", Avrupa Para Birliği'nin tek para birimi olan "euro" anlamına gelir; (o) "gümrük idareleri ya da yetkili diğer idareler", Türkiye tarafı için Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı ve Gürcistan tarafı için Gürcistan'da yetkilendirilmiş idareler anlamına gelir; BAŞLIK II "MENŞELİ ÜRÜNLER" KAVRAMININ TANIMI Madde 2 Genel koşullar 1. Bu Anlaşma'nın uygulanmasında, aşağıda belirtilen ürünler Türkiye menşeli kabul edilirler: (a) Madde 5'te belirtildiği şekilde, tamamen Türkiye'de elde edilen ürünler; (b) Madde 6'da belirtildiği şekilde Türkiye dahilinde yeterli işçilik veya işlemden geçirilmiş olmaları kaydıyla, tamamen Türkiye'de elde edilmemiş maddeler ihtiva ederek Türkiye'de elde edilen ürünler. 2. Bu Anlaşma'nın uygulanmasında, aşağıda belirtilen ürünler Gürcistan menşeli kabul edilirler: (a) Madde 5'te belirtildiği şekilde, tamamen Gürcistan'da elde edilen ürünler; (b) Madde 6'da belirtildiği şekilde Gürcistan dahilinde yeterli işçilik veya işlemden geçirilmiş olmaları kaydıyla, tamamen Gürcistan'da elde edilmemiş maddeler ihtiva ederek Gürcistan'da elde edilen ürünler. Madde 3 Türkiye'de ikili kümülasyon Gürcistan menşeli maddeler, Türkiye'de elde edilmiş bir ürün içine dahil edildikleri takdirde Türkiye menşeli olarak kabul edilirler. Söz konusu maddelerin, Madde 7'de belirtilen işlemlerin ötesinde bir işlemden geçmiş olmaları şartıyla yeterli işçilik ve işlemden geçmiş olmaları gerekmez. Madde 4 Gürcistan'da ikili kümülasyon Türkiye menşeli maddeler Gürcistan'da elde edilmiş bir ürün içine dahil edildikleri takdirde Gürcistan menşeli olarak kabul edilirler. Söz konusu maddelerin, Madde 7'de belirtilen işlemlerin ötesinde bir işlemden geçmiş olmaları sarayla yeterli işçilik ve işlemden geçmiş olmaları gerekmez. Madde 5 Tamamen elde edilmiş ürünler 1. Aşağıdaki ürünler tamamen Türkiye veya Gürcistan'da elde edilmiş kabul edilirler: (a) kendi topraklarından veya deniz yataklarından çıkartılan mineral ürünler; (b) o ülkede hasat edilen bitkisel ürünler; (c) o ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar; (d) o ülkede yetiştirilmiş canlı hayvanlardan elde edilen ürünler; (e) o ülkede avcılık veya balıkçılıkla elde edilen ürünler; (f) Türkiye veya Gürcistan karasuları dışında kendi gemileri ile denizden elde edilen balıkçılık ürünleri ve diğer ürünler; (g) münhasıran (f) alt bendinde belirtilen ürünlerden kendi fabrika gemilerinin bordasında üretilen ürünler; (h) yalnızca hammaddelerin geri kazanılmasına müsait, sadece sırt geçirmeye ve atık olarak kullanmaya elverişli kullanılmış lastikler dahil olmak üzere, toplanmış kullanılmış maddeler; (i) o ülkede yapılan imalat işlemleri sonucu ortaya çıkan atık ve hurdalar; (j) kendi karasuları dışında, münhasır işletme hakkına sahip olmaları kaydıyla deniz toprağı veya deniz toprağı altından çıkarılan ürünler; (k) münhasıran (a) ila (j) alt bentlerinde tanımlanan ürünlerden üretilen eşya. 2. Alt paragraf 1(f) ve (g)'deki "kendi gemileri" ve "kendi fabrika gemileri" terimleri sadece aşağıda belirtilen gemi ve fabrika gemileri için uygulanır: (a) Türkiye veya Gürcistan'da kayıtlı veya tescilli olanlar; (b) Türkiye veya Gürcistan bayrağı altında seyredenler; (c) en az yüzde 50'si Türkiye veya Gürcistan vatandaşlarına veya yönetim merkezi bu Devletlerden birinde bulunan, müdür veya müdürleri, Yönetim Kurulu veya Denetleme Kurulu Başkanı ve bu kurullar üyelerinin çoğunluğu Türkiye veya Gürcistan vatandaşı olan ve ilave olarak, ortaklık veya limited şirket durumunda, sermayesinin en az yansı bu Devletlere veya anılan Devletlerin kamu kuruluşları ya da vatandaşlarına ait olanlar; (d) yönetici ve yetkilileri Türkiye veya Gürcistan vatandaşı olanlar ve (e) mürettebatının en az yüzde 75'i Türkiye veya Gürcistan vatandaşı olanlar. Madde 6 Yeterli işçilik veya işlem görmüş ürünler 1. Madde 2'ye göre, tamamen elde edilmemiş ürünler, bu Protokol'ün Ek II'sinde yer alan listede belirtilen şartlar yerine getirildiği takdirde yeterli derecede işçilik veya işlem görmüş olarak kabul edilirler. Yukarıda belirtilen şartlar, bu Anlaşma kapsamındaki tüm ürünler için, imalatta kullanılan menşeli olmayan maddeler üzerinde yapılması gerekli işçilik ve işlemleri gösterir ve sadece bu maddelerle ilgili olarak uygulanır. Bu nedenle, listedeki şartlan yerine getirerek menşe statüsü kazanmış bir ürün başka bir ürünün imalatında kullanılırsa, onun bileşiminde yer aldığı ürüne tatbiki mümkün şartlar, kendisine uygulanmaz ve bunların imalatında kullanılmış olabilecek menşeli olmayan maddeler dikkate alınmaz. 2. Paragraf 1'e rağmen, listede belirtilen şartlar uyarınca bir ürünün imalatında kullanılmaması gereken menşeli olmayan maddeler aşağıdaki şartların yerine getirilmesine bağlı olarak kullanılabilir: (a) toplam kıymetleri, ürünün fabrika çıkış fiyatının yüzde 10'unu geçmiyorsa; (b) menşeli olmayan maddelerin azami değeri olarak listede verilmiş olan yüzdeler, bu paragrafın uygulanmasıyla aşılmamışsa. Bu paragraf, Armonize Sistem'in 50 ila 63. fasıllarındaki ürünlere uygulanmaz. 3. Paragraf 1 ve 2, Madde 7 hükümlerine tabi olarak uygulanır. Madde 7 Yetersiz işçilik veya işlem faaliyetleri 1. Paragraf 2'ye halel gelmeksizin, Madde 6'da belirtilen koşullar yerine getirilmiş olsun veya olmasın, aşağıdaki işlemler menşe statüsü vermek için yetersiz işçilik veya işlem olarak kabul edilir: (a) nakliyat ve depolama süresince ürünlerin iyi şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu işlemler; (b) ambalaj ayırma ve birleştirme; (e) yıkama; temizleme; toz, oksit, yağ, boya veya diğer tabakalardan arındırma; (d) dokuma kumaşları ütüleme veya presleme; (e) basit boyama ve cilalama işlemleri; (f) tahıl ve pirinci kabuklarından ayırma, kısmi veya tam ağartma, parlatma ve perdahlama; (g) şeker renklendirme veya şeker topaklarım biçimlendirme işlemleri; (h) meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin kabuklarını soyma, zarlarını ayıklama, çekirdeklerim çıkarma; (i) keskinleştirme, basit bileme veya basit kesme; (j) eleme, kalburdan geçirme, sıraya koyma, tasnifleme, kalibrasyon, eşleştirme (maddelerden setler oluşturma dahil); (k) basit şişeleme, tenekeye veya beherlere koyma, torbalama, sandıklama, kutulama, karton veya tahta üzerine yerleştirme ve tüm diğer basit paketleme işlemleri; (ı) ürün veya paketler üzerine marka, etiket, logo ve diğer benzeri ayırdedici işaretleri yapıştırma veya basma işlemleri; (m) farklı türde olmalarına bakılmaksızın ürünlerin basit karıştırılma işlemleri; (n) tamamlanmış bir ürün oluşturmak üzere parçaların basit montajı veya ürünlerin parçalarına ayrılması; (o) (a) ila (n) alt bentlerinde belirtilen işlemlerden iki veya daha fazlasının bir arada yapılması; (p) hayvan kesimi. 2. Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya işlemin paragraf 1 hükümleri çerçevesinde yetersiz kabul edilip edilmeyeceğine karar verilirken, Türkiye veya Gürcistan'da gerçekleştirilen işlemlerin tümü bir arada mütalaa edilir. Madde 8 Nitelendirme birimi 1. Bu Protokol hükümlerinin uygulanması amacıyla, nitelendirme birimi, Armonize Sistem nomanklatürünü kullanarak sınıflandırma yapılırken temel birim olarak kabul edilen belirli bir üründür. Buna göre, (a) muhtelif maddelerin montajı veya gruplandırılmasından oluşan bir ürün, Armonize Sistem'de tek bir pozisyonda sınıflandırıldığında, bu ürünün tümü, nitelendirme birimini oluşturur. (b) bir sevkiyat, Armonize Sistem'de aynı pozisyon içinde sınıflandırılan belli sayıda aynı üründen oluşuyorsa, her bir ürün bu Protokol hükümlerinin uygulanışı sırasında münferiden değerlendirilmelidir. 2. Armonize Sistem'in 5. Genel Kuralı çerçevesinde ambalaj, sınıflandırma açısından ürüne dahil ediliyorsa, menşe tespiti açısından da dahil edilir. Madde 9 Aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam Bir teçhizat, makine, alet veya araç parçası beraberinde teslim edilen normal bir teçhizatın bölümü durumundaki ve fiyata dahil edilmiş bulunan veya ayrıca fatura edilmemiş olan aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam; söz konusu teçhizat, makine, alet veya araç içinde mütalaa edilir. Madde 10 Setler Armonize Sistem'in 3. Genel Kuralı'nda tanımlanan setler, tüm bileşenleri menşeli olduğunda menşeli olarak kabul edilir. Ancak, bir set menşeli ve menşeli olmayan ürünlerden oluştuğunda, menşeli olmayan ürünlerin kıymeti, setin fabrika çıkış fiyatının yüzde 15'ini aşmıyorsa, set bir bütün olarak menşeli olarak kabul edilir. Madde 11 Nötr elemanlar Bir ürünün menşeli olup olmadığım belirlemek için, imalatında kullanılabilecek aşağıda belirtilenlerin menşeini belirlemek gerekmez; (a) enerji ve yakıt; (b) tesis ve teçhizat; (c) makine ve aletler; (d) ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi amaçlanmayan eşya. BAŞLIK III ÜLKESEL GEREKLİLİKLER Madde 12 Ülkesellik ilkesi 1. Başlık II'de yer alan menşe statüsü kazanılmasına ilişkin koşullar, Türkiye ve Gürcistan'da kesintisiz olarak yerine getirilmelidir. 2. Türkiye veya Gürcistan'da başka bir ülkeye ihraç edilmiş olan menşeli eşyanın, geri gelmesi halinde, aşağıdaki hususlar gümrük idarelerini veya yetkili diğer idareleri tatmin edecek şekilde ispat edilmediği takdirde, menşeli olmadığı kabul edilir: (a) geri gelen eşyanın, ihraç edilmiş eşya ile aynı olduğu ve (b) söz konusu ülkede bulunma veya ihraç edilme süresi içerisinde, iyi koşullarda muhafaza edilmeleri için gerekli olanların ötesinde herhangi bir işleme tabi tutulmadığı. 3. Başlık II'de belirlenen kurallar uyarınca kazanılan menşe statüsü, Türkiye veya Gürcistan'dan ihraç edilen ve daha sonra yeniden ithal edilen maddeler üzerinde, Türkiye veya Gürcistan dışında yapılan işçilik veya işlemden, aşağıdaki koşulların sağlanması halinde etkilenmeyecektir: (a) Söz konusu maddeler tamamen Türkiye veya Gürcistan'da elde edilmişler veya ihraç edilmelerinden önce Madde 7'de belirtilen işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmişlerdir ve (b) Bu durum, gümrük idarelerinin veya yetkili diğer idarelerin aşağıdaki hususlar konusunda tatmin edilmesi ile kanıtlanır. (i) geri gelen eşya ihraç edilen maddelerin işçilik veya işlemden geçirilmesi ile elde edilmiştir ve (ii) bu madde hükümlerinin uygulanması ile Türkiye veya Gürcistan dışında kazanılan toplam katma değer, menşe statüsü talebine konu nihai ürünün fabrika çıkış fiyatının yüzde 10'unu aşmamaktadır. hususlarında gümrük idarelerinin tatmin edilmesi ile kanıtlanır. 4. Paragraf 3'ün amaçlan açısından, Başlık II'de düzenlenen menşe statüsünün kazanılması için gerekli koşullar, Türkiye veya Gürcistan dışında yapılan işçilik ve işlemlere uygulanamaz. Fakat, nihai ürünün menşe statüsünün belirlenmesinde, ürüne dahil edilen menşeli olmayan her madde için Ek II'deki listede belirlenen bir azami kıymet bulunduğu durumda, bu madde hükümlerinin uygulanmasıyla, Türkiye veya Gürcistan dışında kazanılmış katma değerle birlikte dikkate alındığında, ilgili taraf ülkede ürüne dahil edilen menşeli olmayan maddelerin toplam kıymeti belirlenen yüzdeyi aşmayacaktır. 5. Paragraf 3 ve 4 hükümlerinin uygulanması amacıyla, "toplam katma değer", orada dahil edilen maddelerin kıymetlerini de içerecek şekilde, Türkiye veya Gürcistan dışında oluşan tüm maliyetler, anlamında kullanılır. 6. Paragraf 3 ve 4'iin hükümleri, Ek II'deki listede düzenlenen koşulları yerine getirmeyen veya sadece Madde 6(2)'de yer alan genel tolerans kuralının uygulanması ile yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olduğu kabul edilen ürünler için uygulanmaz. 7. Paragraf 3 ve 4'ün hükümleri Armonize Sistem'in 50 ila 63. fasıllarındaki ürünlere uygulanmaz. 8. Bu madde hükümleri tarafından kapsanan türde ve Türkiye veya Gürcistan dışında yapılan herhangi bir işçilik veya işlem, hariçte işleme veya benzeri düzenlemeler vasıtasıyla yürütülür. Madde 13 Doğrudan nakliyat 1. Anlaşma hükümlerinde sağlanan tercihli muamele sadece işbu Protokol'ün gerekliliklerini yerine getirmiş, Türkiye veya Gürcistan arasında doğrudan nakledilen ürünler için uygulanır. Bununla beraber tek bir sevkiyatı oluşturan ürünler, aktarma veya geçici depolama yoluyla, ancak transit geçtiği veya depolandığı ülkenin gümrük idarelerinin gözetimi altında olmaları ve boşaltma, tekrar yükleme veya iyi koşullarda muhafaza etmeye yönelik işlemler dışında bir işlemden geçmemiş olmaları koşullarıyla, gerektiğinde başka ülkeler üzerinden nakledilebilirler. Menşeli ürünler, Türkiye veya Gürcistan dışındaki ülkeler üzerinden boru hattı ile nakledilebilirler. 2. Paragraf 1'de yer alan şartların sağlandığı, ithalatçı ülke gümrük idaresine aşağıdaki belgelerin ibrazıyla ispatlanır: (a) ihracatçı ülkeden, transit ülkesi yoluyla geçişi kapsayan tek bir sevk evrakı veya (b) transit ülkesi gümrük idaresince düzenlenen, (i) ürünlerin tam bir tanımını veren; (ii) ürünlerin boşaltma ve tekrar yükleme tarihlerini ve uygulanabildiği hallerde kullanılan gemi veya diğer nakil araçlarının adlarını gösteren ve (iii) ürünlerin transit ülkesi içinde hangi koşullarda kalmış olduğunu kanıtlayan bir belge veya (c) bunların temin edilememesi halinde, diğer kanıtlayıcı belgeler. Madde 14 Sergiler 1. Türkiye ve Gürcistan dışında bir başka ülkeye sergilenmek üzere gönderilen ve sergiden sonra Türkiye veya Gürcistan'da ithal edilmek üzere satılan menşeli ürünler, aşağıdaki durumlar hakkında gümrük idarelerinin tatmin edilmesi kaydıyla, ithalatta Anlaşma hükümlerinden yararlanırlar: (a) bir ihracatçının bu ürünleri Türkiye veya Gürcistan'dan serginin yapıldığı ülkeye nakletmesi ve orada sergilemesi; (b) ürünlerin bu ihracatçı tarafından Türkiye veya Gürcistan'daki bir kişiye satılması veya tasarrufuna verilmesi; (c) ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden hemen sonra, sergilenmek üzere gönderildikleri durumda sevkedilmesi ve (d) ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri andan itibaren, bu sergide teşhir edilmek dışında başka bir amaçla kullanılmaması. 2. Başlık V hükümleri uyarınca bir menşe ispat belgesi hazırlanmalı veya düzenlenmeli ve ithalatçı ürkenin gümrük idaresine normal şartlarda ibraz edilmelidir. Serginin adı ve adresi bu belgede gösterilmelidir. Gerektiğinde, ürünlerin sergilendikleri koşullara dair ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir. 3. Paragraf 1, özel amaçla yabancı ürün satmak üzere kurulmuş işyeri veya mağazalarda düzenlenmemiş olan, süresi zarfında eşyanın gümrük denetimi altında kaldığı her türlü ticaret, sanayi, tarım ve el sanatları sergi, fuar veya benzeri umumi gösterilere uygulanır. BAŞLIK IV GERİ ÖDEME VEYA MUAFİYET Madde 15 Gümrük vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması 1. Başlık V hükümleri çerçevesinde menşe ispat belgesi düzenlenen veya hazırlanan; Türkiye veya Gürcistan menşeli ürünlerin imalatında kullanılan menşeli olmayan maddeler, Türkiye veya Gürcistan'da her ne türde olursa olsun gümrük vergilerinin geri ödenmesine veya bunlardan muafiyete tabi değildirler. 2. Paragraf l'deki yasak, Türkiye veya Gürcistan'da imalatta kullanılan maddelere uygulanabilen gümrük vergisi veya eş etkili vergilerin, ürünlerin söz konusu maddelerden elde edilip ihraç edildiği ve dahilde kullanım için alıkonmadığı hallerde, kısmen veya tamamen iadesi veya muaf tutulması veya ödenmemesi yönündeki her türlü düzenlemeye, bu tür iade, muaf tutulma veya ödememe durumlarının fiilen veya açıkça geçerli olduğu durumlarda uygulanır. 3. Bir menşe ispat belgesi kapsamındaki ürünlerin ihracatçısı, menşeli olmayan maddeler kullanılarak üretilen söz konusu ürünlere geri ödeme sağlanmadığını ve bu maddelere uygulanabilen tüm gümrük vergileri veya eş etkili vergilerin fiilen ödendiğim ispat eden tüm uygun belgeleri gümrük idareleri ya da yetkili diğer idarelerin talebi üzerine herhangi bir zamanda ibraz etmeye hazır olmalıdır. 4. Paragraf 1 ila 3 hükümleri, Madde 8(2)'de belirtilen ambalajlara, Madde 9'da belirtilen aksesuar, yedek parça ve aksama ve Madde 10'da belirtilen set halindeki ürünlere, menşeli olmamaları halinde uygulanır. 5. Paragraf 1 ila 4 hükümleri, yalnızca Anlaşma'nın uygulandığı türden maddelere uygulanır. Ayrıca bu hükümler, Anlaşma hükümleri uyarınca ihracatta uygulanabilen tarım ürünleri için ihracat iadesi sisteminin işlemesine engel teşkil etmezler. 6. Paragraf 1 hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Türkiye ile Gürcistan, aşağıdaki koşullar çerçevesinde, menşeli ürünler imalatında kullanılan maddelere uygulanabilen gümrük vergileri veya eş etkili vergilerin geri ödenmesi veya bunlardan muafiyet düzenlemeleri uygulayabilir: a) Türkiye veya Gürcistan'da yürürlükte bulunan %5 veya daha düşük oranlı gümrük vergileri, Armonize Sistem'in 25 ila 49 uncu ve 64 ila 97 nci fasıllanndaki ürünler açısından hükmünü sürdürür. b) Türkiye veya Gürcistan'da yürürlükte bulunan %10 veya daha düşük oranlı gümrük vergileri, Armonize Sistem'in 50 ila 63 üncü fasıllarındaki ürünler açısından hükmünü sürdürür. BAŞLIK V MENŞE İSPAT BELGESİ Madde 16 Genel koşullar 1. Türkiye menşeli ürünler Gürcistan'a ve Gürcistan menşeli ürünler Türkiye'ye ithal edilirken, aşağıdakilerden birinin ibrazı üzerine işbu Anlaşma'dan yararlanabilirler: (a) Bir örneği Ek III'te yer alan EUR.l Dolaşım Sertifikası, (b) Madde 22(l)'de belirtilen durumlarda, metni Ek IV'te yer alan, ihracatçı tarafından, söz konusu ürünleri teşhislerini mümkün kılmaya yeterli ayrıntıda tanımlayan fatura, teslimat notu veya başka herhangi bir ticari belge üzerinde belirtilen beyan (bundan sonra "fatura beyanı" olarak atıfta bulunulacaktır). 2. Paragraf l'e rağmen, işbu Protokol anlamındaki menşeli ürünler Madde 27'de tanımlanan durumlarda, yukarıda bahsedilen belgelerden birinin ibrazına gerek olmaksızın Anlaşma'dan yararlanırlar. Madde 17 EUR.l Dolaşım Sertifikası'nın düzenlenme işlemleri 1. EUR.l Dolaşım Sertifikası, ihracatçının veya ihracatçının sorumluluğunda yetkili temsilcisinin yazılı müracaatına binaen, ihracatçı ülkenin gümrük idaresi ya da diğer yetkili idareleri tarafından düzenlenir. 2. Bu amaçla, ihracatçı veya yetkili temsilcisi, örnekleri Ek III'te yer alan EUR. 1 Dolaşım Sertifikası ve müracaat formunu doldurur: Bu formlar Anlaşmanın imzalandığı dillerden birinde ve ihracatçı ülkenin iç mevzuat hükümleri çerçevesinde doldurulur. Eğer el yazısı kullanılırsa matbaa harfleriyle ve mürekkeple doldurulur. Ürünlerin tanımı, bu amaçla ayrılmış kutu içine boş satır bırakılmaksızın yapılmalıdır. Eğer kutunun tamamı dolmaz ise, tanımın son satırının altına bir yatay çizgi çekilerek, boş alan çapraz bir çizgi ile kapatılır. 3. EUR.l Dolaşım Sertifikası düzenlenmesi için müracaatta bulunan ihracatçı, EUR.l Dolaşım Sertifikası'nı verecek ihracatçı ülkenin gümrük idaresi ya da diğer yetkili idarelerinin talep edebileceği, söz konusu ürünlerin menşe statüsü ile işbu Protokol'ün diğer koşullarının yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden tüm ilgili vesaiki herhangi bir zamanda ibraz etmeye hazırlıklı olur. 4. EUR.l Dolaşım Sertifikası, Türkiye veya Gürcistan gümrük idareleri ya da diğer yetkili idareleri tarafından, söz konusu ürünlerin Türkiye veya Gürcistan menşeli olduğunun kabulü ve işbu Protokol'ün diğer koşullarını yerine getirmesi durumunda düzenlenir. 5. EUR. 1 Dolaşım Sertifikalarım düzenleyen gümrük idareleri ya da diğer yetkili idareler, ürünlerin menşe statüsünün ve işbu Protokol'ün diğer koşullarının yerine getirildiğinin kontrolü için gereken her tedbiri alırlar. Bu amaçla, her türlü delil talebinde bulunma ve ihracatçının hesaplarında denetleme yapma veya gerekli görülen başka herhangi bir kontrol hakkına sahiptirler. EUR. 1 Dolaşım Sertifikalarını düzenleyen gümrük idareleri ya da diğer yetkili idareler paragraf 2'de atıfta bulunulan formların usulünce doldurulmasını da sağlarlar. Özellikle, ürünün tanımı için ayrılmış bulunan boşluğun, her türlü sahte ilaveler yapılması imkanını ortadan kaldırılacak şekilde doldurulmuş olduğunu kontrol ederler. 6. EUR.l Dolaşım Sertifikası'nın düzenlendiği tarih, sertifika üzerindeki 11 numaralı kutuda gösterilir. 7. EUR.1 Dolaşım Sertifikası, gümrük idareleri ya da diğer yetkili idarelerce düzenlenerek fiili ihracatın gerçekleştiği veya kesinleştiği anda, ihracatçının kullanımına verilir. Madde 18 Sonradan Düzenlenen EUR.1 Dolaşım Sertifikalan 1. Madde 17(7)'ye rağmen, aşağıdaki durumlarda, EUR.l Dolaşım Sertifikası istisnai olarak, ait olduğu eşyanın ihracatından sonra düzenlenebilir: (a) hatalar, istenmeyerek yapılan ihmaller veya özel durumlar nedeniyle, ihracat esnasında düzenlenmemiş ise veya (b) gümrük idareleri ya da yetkili diğer idareler, bir EUR.1 Dolaşım Sertifikası'nın düzenlenmiş, ancak teknik nedenlerle ithalatta kabul edilmemiş olduğu hususunda, tatmin edilirlerse. 2. Paragraf l'in uygulanması açısından, ihracatçı, müracaatında EUR.l Dolaşım Sertifikası'nın ait olduğu ürünlerin ihracat yer ve tarihini ve talebinin gerekçelerini belirtmek zorundadır. 3. Gümrük idareleri ya da yetkili diğer idareler, ancak ihracatçının müracaatındaki bilgilerin mütekabil dosya ile uyumlu olduğunu doğruladıktan sonra, sonradan EUR.l Sertifikası düzenleyebilirler. 4. Sonradan verilen EUR.1 Dolaşım Sertifikalan, aşağıdaki ibarelerden birini taşımalıdır: TR "SONRADAN VERİLMİŞTİR" GE "gacemulia retrospeqtiulad" EN "ISSUED RETROSPECTIVELY" 5. Paragraf 4'te belirtilen ibare, EUR.l Dolaşım Sertifikası'nın "Gözlemler" kutusuna konulur. Madde 19 İkinci Nüsha EUR. 1 Dolaşım Sertifikalarının düzenlenmesi 1. EUR.l Dolaşım Sertifikası'nın çalınması, kaybolması veya hasar görmesi halinde ihracatçı, belgeyi düzenleyen gümrük idaresi ya da yetkili diğer idarelere, elindeki ihracat belgelerine dayanarak ikinci bir nüsha tanzim etmesi için müracaat edebilir. 2. Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha, aşağıdaki ibarelerden birini taşımalıdır: TR "İKİNCİ NÜSHADIR" GE "dublikati" EN "DUPLICATE" 3. Paragraf 2'de belirtilen ibare, ikinci nüsha EUR.1 Dolaşım Sertifikası'nın "Gözlemler" kutusuna konulur. 4. Orijinal EUR.l Dolaşım Sertifikası'nın veriliş tarihini taşıması gereken ikinci nüsha bu tarihten itibaren hüküm ifade eder. Madde 20 Önceden düzenlenmiş veya hazırlanmış bir menşe ispat belgesine istinaden EUR.l Dolaşım Sertifikalarının düzenlenmesi Menşeli ürünler, Türkiye veya Gürcistan'da bir gümrük idaresinin kontrolü altında iken, söz konusu ürünlerin tamamı veya bir bölümünü Taraf ülkelerden biri içinde başka bir yere göndermek amacıyla, orijinal menşe ispat belgesinin bir veya daha fazla EUR.l Dolaşım Sertifikası ile değiştirilmesi mümkündür. Değiştirilen EUR.l Dolaşım Sertifikası/Sertifikaları, ürünleri kontrolü altında bulunduran gümrük idaresi tarafından düzenlenir. Madde 21 Muhasebesel ayırım 1. Aynı ve birbirleri yerine geçebilen menşeli ve menşeli olmayan madde stoklarının ayrı tutulmasının önemli maliyetler ve somut güçlükler doğurduğu hallerde, ilgililerin yazılı talebi üzerine gümrük idaresi ya da diğer yetkili idareler, bu stokların yönetiminde "muhasebesel ayırım" adı verilen yöntemin kullanılmasına izin verebilir. 2. Bu yöntem, belirli bir referans dönemi için, elde edilen "menşeli" kabul edilebilecek ürün sayısının, stoklar fiziksel ayırıma tabi tutulduğunda elde edilecek olanla aynı olmasını sağlayabilmelidir. 3. Gümrük idaresi ya da yetkili diğer idareler bu izni, gerekli görebileceği her türlü koşula bağlı olarak verebilir. 4. Bu yöntem, ürünlerin imal edildiği ülkede uygulanan genel muhasebe ilkelerine göre uygulanır ve kaydı tutulur. 5. Bu kolaylaştırmadan yararlanan, menşeli kabul edilebilecek ürün miktarı için, yerine göre menşe ispat belgesi düzenleyebilir veya kullanabilir. Gümrük idaresi ya da yetkili diğer idarelerin talebi üzerine, yararlanan, stoklarının nasıl işletildiğine dair bir bildirge sunar. 6. Gümrük idareleri ya da yetkili diğer idareler, iznin kullanımım izler ve her ne suretle olursa olsun, yararlananın, izni uygunsuz kullandığı veya bu Protokol'de belirlenen diğer herhangi bir koşulu yerine getiremediği her durumda geri alabilir. Madde 22 Fatura beyanında bulunma koşulları 1. Madde 16(l)(b)'de atıfta bulunulan fatura beyanı; (a) Madde 23 anlamında bir onaylanmış ihracatçı tarafından veya (b) toplam kıymeti 6000 Euro'yu geçmeyen menşeli ürünler ihtiva eden ve bir veya daha fazla paketten oluşan bir sevkiyat için, herhangi bir ihracatçı tarafından hazırlanabilir. 2. Fatura beyanı, söz konusu ürünlerin Türkiye veya Gürcistan menşeli olduğunun kabulü ve işbu Protokol'ün diğer koşullarını yerine getirmesi durumunda düzenlenebilir 3. Fatura beyanında bulunan ihracatçı, ihracatçı ülkenin gümrük idaresi ya da diğer yetkili idarelerin talebi üzerine, söz konusu eşyanın menşe statüsü ile işbu Protokol'ün diğer koşullarının yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden tüm ilgili vesaiki her an ibraz etmeye hazırlıklı olur. 4. Fatura beyanı, ihracatçı tarafından, metni Ek IV'te verilen ve aynı ekteki dillerden birinde ihracatçı ülkenin iç mevzuat hükümleriyle uyumlu olarak fatura, teslimat notu veya başka bir ticari belge üzerine daktilo edilmesi, damgalanması veya basılmasıyla hazırlanır. Eğer beyan el yazısı ile yapılırsa, matbaa harfleriyle ve mürekkeple yazılır. 5. Fatura beyanı, ihracatçının kendi el yazısı ile atacağı orijinal imzasını ihtiva etmelidir. Ancak, Madde 23 anlamında onaylanmış ihracatçıdan, kendi adıyla hazırlanmış herhangi bir fatura beyanının kendi el yazısıyla imzalanmış addedilerek tüm sorumluluğunu üzerine aldığına dair yazılı bir taahhütnameyi ihracatçı ülkenin gümrük idaresi ya da yetkili diğer idarelere vermiş olması koşuluyla, bu beyanı imzalama şartı aranmaz. 6. Bir fatura beyanı, ihracatçı tarafından ait olduğu ürünlerin ihracatı sırasında veya ait olduğu ürünlerin ithalatından itibaren iki yıl içinde ithalatçı ülkede ibrazı koşuluyla, ihracattan sonra hazırlanabilir. Madde 23 Onaylanmış ihracatçı 1. İhracatçı ülkenin gümrük idaresi ya da diğer yetkili idareleri, bu Anlaşma kapsamındaki ürünlerin sık aralıklarla sevkiyatını yapmakta olan herhangi bir ihracatçıyı, söz konusu ürünlerin kıymetine bakılmaksızın fatura beyanında bulunabilmesi konusunda yetkili kılabilir. Böyle bir yetki talebinde bulunan ihracatçı, ürünlerin menşe statüsü ile bu Protokol'ün diğer koşullarının yerine getirildiğini doğrulamak üzere gümrük idaresi ya da diğer yetkili idarelere tatmin edici her türlü gerekli garantiyi vermek mecburiyetindedir. 2. Gümrük idaresi ya da diğer yetkili idareler, onaylanmış ihracatçı statüsünü, kendisinin uygun gördüğü herhangi bir şarta bağlı olarak verebilir. 3. Gümrük idaresi ya da diğer yetkili idareler, onaylanmış ihracatçıya, fatura beyanında yer almak üzere, bir gümrük onay numarası verir. 4. Gümrük idaresi ya da diğer yetkili idareler, onaylanmış ihracatçının bu yetki kullanımım takip eder. 5. Gümrük idaresi ya da diğer yetkili idareler, vermiş olduğu yetkiyi herhangi bir anda geri alabilir. Onaylanmış ihracatçı paragraf 1'de belirtilen garantiyi artık vermez, paragraf 2'de belirtilen şartlan artık yerine getirmez veya yetkiyi doğru olmayan bir şekilde kullanırsa, gümrük idaresi bu tasarrufta bulunur. 6. Bu Protokolün 33 üncü maddesi kapsamında, menşe ispat belgelerinin kontrolünü uygulamakla yetkili gümrük idareleri onaylanmış ihracatçılara yetki sağlamadaki değişiklikler hakkında birbirlerine bilgi verebilir ve aynı zamanda güncellenmiş listeleri karşılıklı olarak değiştirir. Madde 24 Menşe ispat belgesinin geçerliliği 1. Bir menşe ispat belgesi, ihracatçı ülkede düzenleniş tarihinden itibaren dört ay süreyle geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatçı ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilmek zorundadır. 2. Paragraf 1'de belirtilen son ibraz tarihinden sonra ithalatçı ülkenin gümrük idaresine ibraz edilen menşe ispat belgeleri, bu belgelerin belirlenmiş son tarihe kadar ibraz edilememesinin istisnai durumlardan kaynaklanması halinde tercihli muamele uygulanmak üzere kabul edilebilir. 3. Diğer geç ibraz hallerinde ithalatçı ülkenin gümrük idaresi, ürünlerin belirtilen son tarihten önce sunulmuş olması kaydıyla menşe ispat belgelerini kabul edebilir. Madde 25 Menşe ispat belgesinin ibrazı Menşe ispat belgeleri, ithalatçı ülkedeki usullere uygun olarak bu ülkenin gümrük idaresine ibraz edilir. Anılan idare, menşe ispat belgesinin çevirisini ve ayrıca, ürünlerin Anlaşma'nın uygulanmasının gerektirdiği koşullan sağladığına ilişkin ithalatçının beyanı ile birlikte ithalat beyannamesini de talep edebilir. Madde 26 Parçalar halinde ithalat İthalatçının talebi üzerine ve ithalatçı ülkenin gümrük idaresince belirlenen şartlara binaen, Armonize Sistem'in 2(a) Genel Kuralı anlamındaki birleştirilmemiş veya monte edilmemiş halde olan ve Armonize Sistem'in XVI ve XVII. bölümlerinde veya 7308 ve 9406 pozisyonlarında yer alan ürünlerin, parçalar halinde ithal edilmesi halinde, bu tür ürünler için tek bir menşe ispat belgesi, ilk parçanın ithalatı sırasında gümrük idaresine ibraz edilir. Madde 27 Menşe ispat belgesinden muafiyet 1. Gerçek kişilerden gerçek kişilere küçük paketler halinde gönderilen veya yolcunun zati eşyasını oluşturan ürünler, ticari amaçlarla ithal edilmemişlerse ve işbu Protokol'ün. şartlarına uydukları beyan edilirse ve böyle bir beyanın doğruluğundan şüphe edilmiyorsa, menşe ispat belgesinin ibrazına gerek olmaksızın menşeli olarak kabul edilirler. Posta ile gönderilen ürünler için bu beyan, CN22/CN23 gümrük beyannamesi üzerinde veya bu belgeye eklenen bir kağıt üzerinde yapılabilir. 2. Arızi olarak yapılan ve yalnızca alıcıların veya yolcuların veya bunların ailesinin kişisel kullanımına yönelik ürünlerin ithalatı, ürünlerin cinsinden ve miktarından ticari amaç güdülmediği aşikarsa, ticari amaçlı ithalat olarak kabul edilmez. 3. Ayrıca, ürünlerin toplam kıymeti küçük paketler için 500 Euro'yu veya yolcunun zati eşyasını oluşturan ürünler için 1200 Euro'yu aşamaz. Madde 28 Destekleyici belgeler Madde 17(3) ve 22(3)'te belirtilen, bir EUR.l Dolaşım Sertifikası veya fatura beyanı kapsamındaki ürünlerin Türkiye veya Gürcistan menşeli olduğunu ve işbu Protokol'ün diğer koşullarım yerine getirdiğini tevsik etmek amacıyla kullanılan belgeler, diğerlerine ilaveten aşağıda belirtilenleri de içerebilir: (a) ihracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu eşyanın elde edilmesi için gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici nitelikte, örneğin hesaplarında veya iç muhasebesinde yer alan doğrudan deliller; (b) Türkiye veya Gürcistan'da düzenlenmiş veya hazırlanmış, imalatta kullanılan maddelerin menşe statüsünü tevsik eden, iç mevzuat uyarınca kullanılan belgeler; (c) Türkiye veya Gürcistan'da düzenlenmiş veya hazırlanmış, Türkiye veya Gürcistan'da maddeler üzerinde yapılan işçilik veya işlemi tevsik eden, iç mevzuat uyarınca kullanılan belgeler; (d) Türkiye veya Gürcistan'da işbu Protokol uyarınca düzenlenmiş veya hazırlanmış olan, kullanılmış maddelerin menşe statüsünü tevsik eden EUR.l Dolaşım Sertifikalan veya fatura beyanları. Madde 29 Menşe ispat belgesi ve destekleyici belgelerin muhafazası 1. EUR.1 Dolaşım Sertifikası düzenlenmesi için müracaatta bulunan ihracatçı, Madde 17(3)'te belirtilen vesaiki en az üç yıl muhafaza eder. 2. Fatura beyanında bulunan ihracatçı, işbu beyanın bir nüshasını ve Madde 22(3)'te belirtilen vesaiki en az üç yıl muhafaza eder. 3. İhracatçı ülkenin EUR.l Dolaşım Sertifikası düzenleyen gümrük idaresi ya da diğer yetkili idareleri, Madde 17(2)'de belirtilen müracaat formunu en az üç yıl muhafaza eder. 4. İthalatçı ülkenin gümrük idaresi, kendisine ibraz edilen EUR.1 Dolaşım Sertifikalan ve fatura beyanlarım en az üç yıl muhafaza eder. Madde 30 Farklılıklar ve şekli hatalar 1. Menşe ispat belgesi üzerindeki ibareler ile ürünlerin ithalat işlemlerini yerine getirmek amacıyla gümrük idarelerine ibraz edilen belgeler üzerindeki ibareler arasında bulunabilecek küçük tutarsızlıklar, sunulan ürünlere karşılık geldiğinin usulünce tespit edilmesi kaydıyla, menşe ispat belgesini kendiliğinden geçersiz kılmaz. 2. Menşe ispat belgesi üzerindeki ifadelerin doğruluğu üzerinde şüphe yaratması söz konusu olmayan, daktilo hatası gibi bariz şekli hatalar, menşe ispat belgesinin reddedilmesini gerektirmez. Madde 31 Euro cinsinden ifade edilen tutarlar 1. Madde 22(1) (b) ve 27(3) hükümlerinin uygulanması için, eşyanın Euro dışında bir para birimi üzerinden faturalandırıldığı durumlarda, Türkiye veya Gürcistan'ın ulusal para birimleri cinsinden ifade edilen ve Euro tutarına eşit tutarlar, ilgili ülkelerin her biri tarafından yıllık olarak sabitlenir. 2. Bir sevkiyat, Türkiye veya Gürcistan tarafından sabitlenen tutara göre, faturanın düzenlendiği para birimine atıf yapılmak suretiyle, Madde 22(l)(b) ve 27(3) hükümlerinden yararlanır. 3. Belirli bir ulusal para biriminde kullanılacak tutarlar, Ekim ayının ilk iş günü kurundan ifade edilen Euro cinsinden tutarlara eşit olur ve takip eden yılın 1 Ocak tarihinden itibaren uygulanır. Taraf ülkeler ilgili tutarları 15 Ekim tarihine kadar birbirlerine bildirir. 4. Türkiye veya Gürcistan, Euro cinsinden ifade edilen bir tutarın kendi ulusal para birimine çevrilmesinin sonucunda ortaya çıkan tutarda, aşağı veya yukarı doğru yuvarlama yapabilir. Yuvarlanan tutarlar, çevirme işlemi sonucunda ortaya çıkan tutarın yüzde 5'inden farklı olamaz. Türkiye veya Gürcistan, paragraf 3'te öngörülen yıllık ayarlama zamanında yapılan çevirme işlemi, ulusal birim cinsinden eşdeğerinin yuvarlama yapılmaksızın yüzde 15'inden daha düşük bir artışla sonuçlanıyorsa, Euro cinsinden ifade edilen tutarın eşdeğeri ulusal para karşılığım, değiştirmeden, koruyabilir. Çevirme işlemi ulusal para eşdeğerinde bir düşüşle sonuçlanıyorsa, bu eşdeğer değiştirilmeden korunabilir. 5. Euro cinsinden ifade edilen tutarlar, Türkiye veya Gürcistan'ın talebi üzerine Ortak Komite tarafından gözden geçirilir. Gözden geçirme sırasında Ortak Komite, belirtilen limitlerin gerçekteki etkilerinin korunmasının istenilip istenilmediğini değerlendirir. Bu amaçla, Euro cinsinden ifade edilen tutarları değiştirmeye karar verebilir. BAŞLIK VI İDARİ İŞBİRLİĞİ DÜZENLEMELERİ Madde 32 Karşılıklı Yardım 1. Türkiye veya Gürcistan'ın gümrük idareleri ya da diğer yetkili idareleri, birbirlerine kendi idarelerinde EUR.l Dolaşım Sertifikası düzenlenmesinde kullanılan mühürlerin örnek baskılarını ve EUR.1 Dolaşım Sertifikaları'nın ve fatura beyanlarının sonradan kontrolünden sorumlu gümrük idarelerinin ya da bu konuda tam yetkili diğer idarelerin adreslerini birbirlerine sağlarlar. 2. Bu Protokol'ün düzgün uygulanmasını teminen, Türkiye veya Gürcistan, yetkili gümrük idareleri ve bu konuda tam yetkili diğer idareleri vasıtasıyla, birbirlerine EUR.l Dolaşım Sertifikalan ya da fatura beyanlarının geçerliliklerinin ve bu vesaikte yer alan bilgilerin doğruluğunun kontrolünde yardımcı olurlar. Madde 33 Menşe ispat belgelerinin kontrolü 1. Menşe ispat belgelerinin sonradan kontrolü, sondaj usulü ile veya ithalatçı ülke gümrük idaresinin bu belgelerin geçerliliğine, söz konusu ürünlerin menşe statüsüne veya işbu Protokolün diğer koşullarının yerine getirilişine ilişkin makul şüphesi olduğu her an yapılır. 2. Paragraf 1 hükümlerini yerine getirmek amacıyla, ithalatçı ülkenin gümrük idaresi, EUR.1 Dolaşım Sertifikası ve fatura ile, eğer ibraz edilmiş ise fatura beyanını, yahut bu vesaikin birer kopyasını, gerektiğinde araştırmanın gerekçelerini de belirterek ihracatçı ülkenin gümrük idaresine veya yetkili diğer idarelerine geri gönderir. Menşe ispat belgesinde veya fatura beyanında yer alan bilgilerin doğru olmadığı kanaatini uyandıran elde edilmiş tüm belge ve bilgi, kontrol talebini desteklemek üzere gönderilir. 3. Kontrol, ihracatçı ülkenin gümrük idaresi veya yetkili diğer idareleri tarafından yapılır. Bu amaçla, onlar, her türlü delil talep etme ve ihracatçının hesaplarım denetleme veya gerekli gördüğü diğer kontrolleri yapabilme yetkisine sahip olur. 4. Eğer ithalatçı ülkenin gümrük idaresi, kontrol sonucunun beklenmesi süresinde söz konusu ürünlere tercihli muamele tanınmasını askıya almaya karar verirse, ürünlerin takdir edilen ihtiyati tedbirlere bağlı olarak serbest bırakılmasını ithalatçıya önerir. 5. Kontrol talebinde bulunan gümrük idaresi, bu kontrolün sonuçlarından mümkün olan en kısa zamanda haberdar edilir. Bu sonuçlar, belgelerin gerçek olup olmadığını, söz konusu ürünlerin Türkiye veya Gürcistan menşeli olarak kabul edilip edilemeyeceğim ve işbu Protokol'ün diğer koşullarına uyup uymadıklarını açıkça belirtmelidir. 6. Makul şüphe olması halinde, kontrol talebine on ay içinde cevap alınamaz veya cevap söz konusu belgenin gerçekliğinin veya ürünlerin gerçek menşeinin tespitine imkan verecek ölçüde yeterli bilgi içermiyorsa, talepte bulunan gümrük idaresi, istisnai durumlar haricinde, tercih tanınmasını reddeder. Madde 34 Anlaşmazlıkların Çözümü Madde 33'teki kontrol usulleriyle ilgili olarak, kontrol talebinde bulunan gümrük idaresi ile bu kontrolün yapılmasından sorumlu gümrük idaresi ya da diğer yetkili idareleri arasında çözümlenemeyen bir anlaşmazlığın veya işbu Protokol'ün yorumlanmasına ilişkin bir sora hasıl olması halinde, gümrük idareleri durumu Ortak Komite'ye arz eder. İthalatçı ile ithalatçı ülkenin gümrük idaresi arasında çıkabilecek her türlü anlaşmazlık, adı geçen ülkenin mevzuatı çerçevesinde çözülür. Madde 35 Cezalar Ürünler için tercihli muamele hakkı elde etmek amacıyla, yanlış bilgi içeren bir belgeyi hazırlayan veya hazırlattıran şahıslara ceza uygulanır. Madde 36 Serbest Bölgeler 1. Türkiye veya Gürcistan, nakliye esnasında, kendi ülkelerinde bulunan bir serbest bölgeyi kullanan, bir menşe ispat belgesi kapsamında ticarete konu ürünlerin başka ürünlerle değiştirilmelerini veya bozulmalarını önleyici normal işlemler dışındaki herhangi bir işleme tabi tutulmamalarının temini konusundaki bütün tedbirleri alırlar. 2. Paragraf 1 hükümlerine istisna olarak, Türkiye veya Gürcistan menşeli ürünler bir menşe ispat belgesi kapsamında bir serbest bölgeye ithal olunur ve bir işleme veya muameleden geçirilirse, ilgili idare, uygulanan işlem veya muamelenin işbu Protokol hükümlerine uygun olması koşuluyla, ihracatçının talebi üzerine yeni bir EUR.l Dolaşım Sertifikası düzenler. BAŞLIK VII SON HÜKÜMLER Madde 37 Gümrük ve Menşe Konuları Alt Komitesi Ortak Komite'ye bağlı, görevlerinin ifasında yardımcı olmak ve uzmanlar arasında işleyen sürekli bir iletişim ve danışma sağlamak için gümrük ve menşe konularında bir Alt Komite oluşturulur. Bu Alt Komite, her iki tarafın gümrük ve menşe konularıyla ilgili gümrük hususlarından sorumlu uzmanlarından oluşur. Madde 38 Ekler İşbu Protokolün I, II, IH ve IV. Ekleri onun ayrılmaz bir parçasını oluşturur. Madde 39 Transit haldeki ya da antrepodaki eşya Başlık II hükümlerine uygun olan ve bu Anlaşma'nın yürürlüğe girdiği tarihte taşıma halinde olan ya da bir Taraf Ülkede antrepolarda veya serbest bölgelerde geçici depolanan eşya, ithalatçı tarafın gümrük idaresine söz konusu tarihten itibaren dört ay içinde sonradan verilmiş bir menşe ispat belgesinin ve taşıma koşullarına ilişkin kontrol niteliğinde herhangi bir belgenin sunulması kaydıyla, menşeli ürün olarak kabul edilebilir. Madde 40 Protokol'de Yapılacak Değişiklikler Ortak Komite, işbu Protokol hükümlerinde değişiklik yapmaya karar verebilir. EK I EK II'DE YERALAN LİSTE İÇİN GİRİŞ NOTLARI Not 1 : Liste, tüm ürünlerin bu Protokolün 6. maddesi çerçevesinde yeterli düzeyde işlem ve işçilik görmüş olarak kabul edilmeleri için gerekli şartları düzenler, Not 2: 2.1 Listenin ilk iki sütunu elde edilen ürünü tanımlamaktadır. 1. sütun Armonize Sistem'de kullanılan tarife pozisyon numarası ya da fasıl numarasını, 2. sütun ise bu sistemde kullanılan tarife pozisyonu ya da fasıl kapsamındaki eşyaların tanımını vermektedir. İlk iki sütuna yapılan her bir giriş için 3. veya 4. sütunda bir kural belirtilmiştir. Bazı hallerde 1. sütundaki girişin önüne 'y' ibaresi konulması, 3. veya 4. sütundaki kuralın sadece, pozisyonun 2. sütunda tanımlanan o kısmına uygulanacağı anlamına gelmektedir. 2.2 1. sütunda bir çok pozisyon numarasının bir arada gruplandırılmış olması veya bir fasıl numarasının verilmesi ve dolayısıyla 2. sütundaki ürün tanımlarının genel ifadelerle verilmiş olduğu hallerde, 3. veya 4. sütundaki bitişik kural, Armonize Sistem'de bir taşılın tarife pozisyonlarında veya 1. sütunda gruplandırılmış pozisyonlardan herhangi birisinde sınıflandırılan ürünlerin hepsine uygulanır. 2.3 Listede bir tarife pozisyonunda yeralan farklı ürünlerin farklı kurallara tabi olması halinde, her bir bent, 3. veya 4. sütundaki bitişik kurala tabi tarife pozisyonunun ilgili kısmının tanımını içerir. 2.4 İlk iki sütundaki herhangi bir kalem için, 3. ve 4. sütunların her ikisinde de bir kural belirlenmiş ise, ihracatçı, sütun 3 veya sütun 4'te yeralan kurallardan herhangi birisini uygulamayı, bir alternatif olarak tercih edebilir. 4. sütunda hiçbir menşe kuralı verilmemiş ise, 3. sütunda yeralan kuralın uygulanması gerekir. Not 3: 3.1 Başka bir ürünün imalatında kullanılan menşe statüsü kazanmış ürünlere ilişkin bu Protokolün 6. maddesinde yeralan şartlar, menşe statüsünün bu ürünlerin kullanıldığı fabrikada veya Türkiye ya da Gürcistan'da başka bir fabrikada kazanılıp kazanılmadığına bakılmaksızın uygulanır. Örneğin; 8407 pozisyonundaki bir motor, ki kural kullanılacak menşeli olmayan girdilerin kıymetinin fabrika-çıkış fiyatının yüzde 40'ını aşmayacağını belirtir, y.7224 pozisyonundaki "dövme suretiyle kabaca şekillendirilmiş diğer çelik alaşımları" ile yapılır. Eğer bu dövme işlemi Türkiye Cumhuriyeti'nde menşeli olmayan külçelerden yapılmış ise, listede y.7224 pozisyonu için verilen kural gereğince bu işlem menşe statüsüne sahiptir. Bu takdirde aynı fabrikada veya Türkiye'de başka bir fabrikada üretilip üretilmediğine bakılmaksızın, dövme, motorun kıymet hesaplamasında menşeli sayılır. Yani, kullanılan menşeli olmayan girdilerin kıymetleri toplamı alınırken, menşeli olmayan külçenin kıymeti hesaba katılmaz. 3.2 Listedeki kural gerekli asgari işçilik veya işlem miktarını gösterir ve daha fazla işçilik ve işlem de menşe statüsü verir; aksine daha az işçilik ve işlem menşe statüsü veremez. Bu nedenle, bir kural belirli bir imalat aşamasında menşeli olmayan girdi kullanılabileceğini belirtirse, bu tür girdinin daha önceki bir imalat aşamasında kullanılması mümkün, daha sonraki aşamasında ise mümkün değildir. 3.3 Not 3.2'deki kural saklı kalmak üzere, bir kural "herhangi bir pozisyondaki girdiler"in kullanılabileceğini belirtiyorsa, ürün ile aynı pozisyonda yeralan girdiler de, kuralın içerebileceği bazı özel kısıtlamalar da dikkate alınmak koşuluyla kullanılabilir. Bununla birlikte, "... pozisyondaki diğer girdiler de dahil olmak üzere, herhangi bir pozisyondaki girdilerden imalat" ifadesi, sadece ürün ile aynı pozisyonda sınıflandırılan ancak listenin 2. sütununda yeralan ürün tanımından farklı tanımlarda olan ürünlerin kullanılabileceği anlamına gelir. 3.4 Listedeki bir kural bir ürünün birden fazla girdiden imal edilebileceğini ifade ettiğinde, bu, herhangi bir veya birden çok girdinin kullanılabileceği anlamına gelir. Tamamının kullanılmasını gerektirmez. Örneğin; 5208 ila 5212 pozisyonlarındaki mensucat için kural, tabii liflerin kullanılabileceğini ye diğer girdiler arasında kimyasal girdilerin de kullanılabileceğini ifade eder. Bu her ikisinin de kullanılması gerektiği anlamına gelmez; biri, diğeri veya ikisi birden kullanılabilir. 3.5 Listedeki bir kural bir ürünün belli bir girdiden imal edilmesi gerektiğini ifade ederse, açıktır ki bu şart kendi doğası gereği kuralı karşılamayan" başka girdilerin kullanılmasını engellemez, (dokumaya ilişkin maddelere ilişkin aşağıdaki Not 6.2'ye de bakınız). Örneğin; 1904 pozisyonundaki müstahzar gıda. için hububat ve bunların türevlerinin kullanılmasını hariç tutan kural, hububattan üretilmemiş mineral tuzların, kimyasal girdilerin veya diğer katkıların kullanılmasını engellemez. Ancak bu kural, listede gösterilen belirli bir girdiden üretilememesine rağmen aynı özellikte olan ve önceki bir imalat safhasında bulunan bir maddeden üretilebilen ürünlere uygulanmaz. Örneğin: y Fasıl 62'deki, dokunmamış girdilerden mamul bir giyim eşyası söz konusu olduğunda, bu eşya grubu için sadece menşeli olmayan ipliğin kullanımına müsaade ediliyorsa, -dokunmamış kumaşların normal olarak iplikten üretilememesine rağmen-dokunmamış kumaştan başlanması mümkün değildir. Böyle durumlarda, başlangıç girdisinin normal olarak iplikten önceki bir safhada - yani lif safhasında-olması, gerekir. 3.6 Listedeki kuralda kullanılabilecek menşeli olmayan girdilerin maksimum kıymeti için iki yüzde oranı verilmiş ise, bu yüzdeler birbirine eklenemez. Diğer bir deyişle, kullanılan menşeli olmayan girdilerin toplanı kıymeti verilen yüzde oranlarının en yüksek olanım aşamaz. Ayrıca, her bir yüzde oranı ilgili olduğu girdiye uygulanırken aşılmamalıdır. Not 4 : 4.1 Listede "tabii lifler" kavramı suni ve sentetik liflerden başka liflere atıfta bulunmak üzere kullanılmıştır. Bu eğirme işleminin başlamasından önceki -döküntüler dahil-aşamalarla sınırlıdır ve aksi belirtilmedikçe karde edilmiş, taranmış veya başka türlü işleme tabi tutulmuş ancak eğrilmemiş lifleri kapsar. 4.2 "Tabii lifler" kavramı 0503 pozisyonundaki at kılı, 5002 ve 5003 pozisyonlarındaki ipek, 5101 ila 5105 pozisyonlarındaki yün lifler ve ince veya kaba hayvan kılları, 5201 ila 5203 pozisyonlarındaki pamuk lifleri ve 5301 ila 5305 pozisyonlarındaki diğer bitkisel lifleri ihtiva eder. 4.3 "Tekstil hamuru", "kimyasal girdiler" ve "kağıt yapımına mahsus girdiler" kavramları listede 50 ila 63. fasıllarda sınıflandırılmayan sunî, sentetik ve kağıt lifleri veya iplikleri imalinde kullanılabilen girdileri tanımlamak üzere kullanılmıştır. 4.4 "Sentetik ve suni devamsız lifler" kavramı listede 5501 ila 5507 pozisyonlardaki sentetik veya sunî filament demetler, devamsız lifler veya döküntülere atfen kullanılmıştır. Not 5 : 5.1. Listedeki veri bir ürün için bu nota atıfta bulunulduğunda, 3. sütunda belirtilen şartlar, imalatta kullanılan tüm temel dokumaya elverişli girdilerin toplam ağırlığının hep birlikte yüzde 10 veya daha azını oluşturan temel dokumaya elverişli girdilere uygulanmaz (aşağıdaki Not 5.3 ve 5.4'e de bakınız). 5.2. Bununla birlikte, Not 5.1'de bahsedilen bu tolerans yalnızca iki veya daha fazla temel dokumaya elverişli girdiden yapılmış karışık ürünlere uygulanabilir: Aşağıdakiler temel dokumaya elverişli girdilerdir: - ipek, - yün, - kaba hayvan kılı, - irice hayvan kılı, - at kılı, - pamuk, - kağıt yapımına mahsus girdiler ve kağıt, - keten, - kenevir, - jüt ve bitki iç kabuklarının dokumaya elverişli diğer lifleri, - sisal ve agave türlerinin dokumaya elverişli lifleri, - hindistan cevizi, abaka, rami ve dokumaya elverişli diğer bitkisel lifler, - sentetik filamentler, - sunî filamentler, . - iletkenliği olan filamentler, - polipropilenden sentetik devamsız lifler, - poliesterden sentetik devamsız lifler, - poliamidden sentetik devamsız lifler, - poliakrilonitrilden sentetik devamsız lifler, - poliimidden sentetik devamsız lifler, - politetrdflüoroetilenden sentetik devamsız lifler, - polifenilen sülfitten sentetik devamsız lifler, - polivinil klorürden sentetik devamsız lifler, - diğer sentetik devamsız lifler, - viskozdan suni ve sentetik devamsız lifler,; . - diğer suni devamsız lifler, - gipe edilmiş olsun olmasın bükülebilir polieter parçalı (segmentli) poliüretandan (segmente edilmiş) mamul iplik, -gipe edilmiş olsun olmasın bükülebilir poliester parçalı (segmentli) poliüretandan (segmente edilmiş) mamul iplik, - önemli bir kısmı alüminyum yapraklardan veya alüminyum tozuyla kaplanmış olsun olmasın plastik filmden oluşan şeritlerle birleştirilmiş 5605 pozisyonunda yeralan ürünler (metalize iplikjer) (genişliği. 5 mm.yi geçmeyen, iki plastik film: arasına renkli veya renksiz bir yapıştırıcı vasıtasıyla sıkıştırılmş olanlar) - 5605 pozisyonunda yeralan diğer ürünler. Örneğin; 5203 pozisyonundaki pamuk lifleri ve 5506 pozisyonundaki sentetik devamsız liflerden imal edilmiş 5205 pozisyonundaki bir iplik karışık bir ipliktir. Bu yüzden^ menşe kurallarını karşılamayan menşeli olmayan sentetik devamsız lifler (bunların kimyasal girdiler veya tekstil hamurundan imal edilmesi gerekmektedir), ipliğin ağırlığının en çok yüzde 10'una kadar kullanılabilir. Örneğin; 5107 pozisyonundaki yün ipliği ve 5509 pozisyonundaki sentetik devamsız liflerden mamul iplikten imal edilmiş 5112 pozisyonundaki bir yünlü mensucat karışık bir mensucattır. Bu yüzden menşe kurallarım karşılamayan menşeli olmayan sentetik iplik (bunların kimyasal girdilerden veya tekstil hamurundan imali gerekmektedir) veya yün iplik (bunların karde edilmemiş, taranmamış veya başka bir şekilde eğirmeye hazırlanmamış tabii liflerden imali gerekmektedir) veya her ikisinin karışımı, mensucatın ağırlığının en çok yüzde 10'una kadar kullanılabilir. Örneğin; 5205 pozisyonundaki pamuk ipliğinden ve 5210 pozisyonundaki pamuklu mensucattan imal edilmiş, 5802 pozisyonundaki bir tufte edilmiş mensucat, eğer pamuklu mensucat, iki farklı pozisyonda yeralan ipliklerden imal edilmiş bir karışık mensucat ise veya kullanılan pamuk iplikleri bir karışım ise, bir karışık üründür. Örneğin; Eğer sözkonusu tufte edilmiş mensucat, 5205 pozisyonundaki pamuk ipliğinden veya 5407 pozisyonundaki sentetik mensucattan imal edilmiş ise, bu takdirde açıktır ki, kullanılan iplikler iki ayrı temel dokumaya elverişli girdidir ve aynı şekilde tufte edilmiş mensucat bir karışık üründür. 5.3. Gipe edilmiş olsun veya olmasın bükülebilir polieter parçaları (segment) içeren poliüretandan (segmente edilmiş) imal edilmiş iplik" ihtiva eden ürünlerde bu tolerans sözkonusu iplik için yüzde 20'dir. 5.4. "Alüminyum yaprak veya alüminyum tozu ile kaplanmış olsun veya olmasın plastik film" esaslı şerit ihtiva eden, 5 mm.yi geçmeyen genişlikte, bir yapıştırıcı ile iki plastik film arasına sıkıştırılmış ürünlerde bu tolerans sözkonusu şerit için yüzde 30'dur. Not 6 : 6.1 Listede bu giriş notuna atıfla bulunan bir dipnot ile işaretlenmiş tekstil ürünlerinde, sözkonusu mamul ürünler için 3 nolu sütunda belirlenen kuralları karşılamayan astar ve iç astarlar haricindeki tekstil girdileri, mamulünkinden başka bir pozisyonda yeralmaları ve toplam kıymetlerinin mamulün fabrika çıkış fiyatının yüzde 8'ini aşmaması kaydıyla, kullanılabilirler, 6.2. Not 6.3'ün hükümlerine halel getirmeksizin 50 ila 63. fasıllar arasında yeralmayan girdiler, dokumaya elverişli madde ihtiva etsinler veya etmesinler, serbestçe kullanılabilirler. Örneğin; Listedeki bir kural örneğin pantolon gibi belli bir tekstil eşyası için iplik kullanılması gerektiğini belirtiyorsa, bu kural, örneğin düğme gibi metal eşyaların -düğmeler 50 ila 63. fasıllar arasında yeralmadığından- kullanılmasını engellemez. Aynı nedenle, fermuarların, normal olarak dokumaya elverişli madde ihtiva etmelerine rağmen, kullanılmasına mani teşkil etmez. 6.3. Bir yüzde kuralı uygulandığında, kullanılan menşeli olmayan girdilerin kıymeti hesaplanırken 50 ila 63. fasıllarda yeralmayan girdilerin kıymetlerinin de hesaba dahil edilmesi gerekir. 7.1. y 2707, 2713 ila 2715; y. 2901 ,y 2902 ve y 3403 pozisyonları bahis konusu olduğunda "özel işlemler", aşağıdakilerdir : (a) vakumla damıtma; (b) daha ileri fraksiyonlara ayırma işlemiyle yeniden damıtma; (c) patlayıcılık verme (cracking); (d) yeniden şekillendirme (reforming); (e) seçici çözücüler vasıtasıyla ekstraksiyon; (f) aşağıdaki operasyonların hepsini içeren işlem: konsantre sülfîrik asitle veya oleumla ya da sülfürik anhidritle işlem görme, alkali ajanlarla nötralizasyon, kendi yapısı itibariyle aktif olan toprakla, aktifleştirilmiş toprakla, aktif karbon veya boksitle arıtma ve dekolarasyon (rengini giderme); (g) polimerizasyon; (h) alkilasyon; (i) izomerleştirme; 7.2. 271ü, 2711 ve 2712 pozisyonları bahis konusu olduğunda "Özel işlemler", aşağıdakilerdir: (a) vakumla damıtma; (b) daha ileri fraksiyonlara ayırma işlemiyle yeniden damıtma; (e) patlayıcılık verme (cracking); (d) yeniden şekillendirme (reforming); ,: (e) seçici çözücüler vasıtasıyla ekstraksiyon; (f) aşağıdaki operasyonların hepsini içeren işlem: konsantre sülfirik asitle veya olcumla ya da sülfürik anhidritle işlem görme, alkali ajanlarla nötralizasyon, kendi yapısı itibariyle aktif olan toprakla, aktifleştirilmiş toprakla, aktif karbon veya boksitle arıtma ve dekolarasyon (rengini giderme); (g) pofimerizasyon; (h) alkilasyon; (ij) izomerleştirme; (k) sadece y 2710 pozisyonuna dahil ağır yağlar açısından. hidrojenle yapılan, işleme, tabi tutulan ürünlerin kükürt muhtevasının asgari yüzde 85 azalması ile sonuçlanan kükürt-gideme (ASTM D 1266-59 T metodu); (1) sadece 2710 pozisyonuna dahil ürünler açısından fîltrelemeden gayri bir işlemle parafin giderme; (m) sadece y 2710 pozisyonuna dahil ağır yağlar açısından hidrojenin bir kimyasal reaksiyonda aktif bir element olarak yenildiği, kükürt gidermenin dışında bir amaçla gerçekleştirilen, 20 bar'dan daha yüksek basınçta ve 250°C'den daha yüksek sıcaklıkta, katalizör kullanılarak hidrojen ile muamele. Bununla beraber, y 2710 pozisyonunda yeralan yağlama yağlarının, daha özel olarak renk ve istikrarı iyileştirmek üzere, hidrojenle daha ileri muamelesi (yani hidrofînisaj ve renk giderme), özel işlem olarak kabul edilmeyecektir. (n) sadece y 2710 pozisyonuna dahil fuel-oiller açısından bu ürünlerin, fireler dahil hacimce yüzde 30'undan daha azının 300°C'de ASTM D 86 metoduyla damıtılması şartıyla, atmosferde damıtma; (o) sadece y 2710 pozisyonuna dahil, gaz yağları ve fuel-oillerden gayri ağır yağlar açısından yüksek frekanslı elektrik firça deşarjı vasıtasıyla muamele. (p) sadece y 2712 pozisyonuna dahil ham yağlar (ağırlığı itibariyle % 0.75'ten az yağ içeren vazelin, ozokerit, linyit mumu veya turb mumu, parafin hariç) açısından ayrımsal billurlaştırma vasıtasıyla yağ alma. 7.3. y 2707, 2713 ila 2715, y 2901, y 2902 ve y 3403 pozisyonları açısından, temizleme, dekantasyon, tuz giderme, su ile ayırma, filtreleme, renklendirme, işaretleme, kükürt muhtevalı ürünlerin karıştırılması sonucunda bir kükürt muhtevası elde etme, bu operasyonların veya benzeri operasyonların herhangi bir kombinasyonu, menşe kazandırmaz. EK III EUR.1 DOLAŞIM SERTİFİKASI VE ETJR.1 DOLAŞIM SERTİFİKASI İÇİN MÜRACAAT ÖRNEKLERİ Basım Talimatı 1. Her bir form 210x297 mm. ebadında olmalıdır; uzunlukta eksi 5 mm. veya artı 8 mm.lik bir toleransa izin' verilebilir. Kullanılan kağıt beyaz ve yazım boyutunda olmalı, mekanik kağıt hamuru içermemeli ve ağırlığı 25gr/m2den az olmamalıdır. Söz konusu form, mekanik ve kimyasal araçlarla yapılabilecek tahrifatı gözle görünür hale getiren yeşil meneviş desenli baskılı zemine sahip olmalıdır. 2. Türkiye ve Gürcistan'ın yetkili mercileri, formları bizzat basmak veya onaylanmış basımevlerine bastırtmak hakkını saklı tutabilirler. İkinci durumda her bir form, onay işaretini havi olmalıdır. İler bir form basımevinin isim ve adresini veya basımevini tanıtıcı bir işareti taşımalıdır. Form ayrıca kendisini tanıtıcı mahiyette baskılı veya baskısız bir seri numarası taşımalıdır. DOLAŞIM SERTİFİKASI 1.İhracatçı (Adı, Aç.k adresi, Ülke) EUR.1 No A 000.000 Bu formu doldurmadan Önce arkadaki notlan okuyunuz 2. …………………………… ve ……………………………… arasındaki tercihli ticarette kullanılan sertifikadır. (ilgili ülkeler, ülke grupları veya alanlarını yazınız.) 3.Malın Gönderildiği şahıs (Adı, Açık Adresi, Ülke) (Tercihe Bağlı) 4. Ürünlerin menşei sayılan ülke, ülkeler grubu veya alanlar 5. Varış ülkesi veya ülkeler grubu 6. Taşımaya ilişkin bilgiler (Tercihe Bağlı) 7. Gözlemle 8.Sıra No; Kolilerin marka ve İşaretleri, Sayı ve türleri ; Eşyanın tanımı. 9. Brüt ağırlık (kg) veya diğer Ölçüler (Litre, metreküp, v.s.) 10. Faturalar (Tercihe Bağlı) 11. GÜMRÜK VİZESİ Onaylanan Beyan İhraç Belgesi Form ………………No………… Gümrük İdaresi………………… Düzenleyen Ülke veya Aİan………… Yer ve Tarih………………… …………… Mühür. (İmza) 12. İHRACATÇI BEYANI Aşağıda İmzası bulunan ben, yukarıda belirtilen eşyanın bu belgenin düzenlenmesi için gerekli olan koşullara uygun olduğunu beyan ederim. Yer ve-tarih………………… ……………………… (İmza) Eşya ambalajlı değilse, yerine göre eşyaîarm saytsmı veya "dökme" olduğunu belirtiniz. Yalnız ihracatçı ülke kurallarının gerekli gördüğü yerleri doldurunuz. 13. DOĞRULUĞUN KONTROLÜ İSTEMİ: 14. KONTROLÜN SONUCU Yapılan kontrol bu sertifikanın ( )  Belirtilen gümrük İdaresince düzenlendiğin ve içerdiği bilgilerin doğru olduğunu göstermektedir.  Doğruluk ve kurallara uygunluk koşullarına vermediğini göstermektedir, (Ekteki açıklan bakınız.} ……………………………… (Yer ve tarih) Mühür …………………… (İmza) () Uygun olan kutuya (X) işareti koyunuz. Bu sertifikanın doğruluk ve kurallara uygunluğunun kontrolü talep edilir. ……………………… Yer ve tarih) Mühür ……………………… (imza) NOTLAR 1. Sertifikalar, silinmeler veya birbiri üzerine yazılmış kelimeler ihtiva edemez. Değişiklikler doğru olmayan kayıtların üzerinin çizilmek ve gerekli düzeltmeler eklenmek suretiyle yapılır. Böyle bir değişiklik, sertifikayı düzenleyen kişi tarafından paraf edilmeli ve düzenlendiği ülke gümrük idaresi tarafından onaylanmalıdır. 2. Sertifikaya kaydedilen maddeler arasında boşluk bırakılmamalı ve her bir madde önüne bir sıra numarası konulmalıdır. Son maddenin hemen altına yatay bir çizgi çekilmelidir. Kullanılmayan yerler, sonradan bir eklemeyi imkansız kılmak üzere iptal edilmelidir. 3. Eşyalar, ticari faaliyetlere uygun olarak ve teşhis edilmelerini sağlayacak yeterli ayrıntılarla tanımlanmalıdır. DOLAŞIM SERTİFİKASI İÇİN BAŞVURU 1.İhracatçı (Adı, Açık adresi, Ülke) EUR.1 No A 000.000 Bu formu, doldurmadan önce arkadaki notlan okuyunuz 2. ………………………………… ve ………………………………… arasındaki tercihli ticarette kullanılan sertifika için başvurudur (ilgili ülkeler, ülke grupları veya alanlarını yazınız.) 3. Malın Gönderildiği Şahıs (Adı, Açık Adresi, Ülke) (Tercihe Bağlı) 4.Ürünlerin menşei sayılan ülke, Ülkeler grubu veya alanlar 5. Varış ülkesi veya Şikeler grubu 6.Taşımaya ilişkin bilgiler (Tercihe Bağlı) 7. Gözlemler 8. Sıra No; Kolilerin marka ve işaretleri, Sayı ve türleri '; Eşyanın tanımı. 9. Brüt ağırlık (kg) veya diğer ölçüler (Litre, metreküp, v.s.) 10. Faturalar (Tercihe Bağlı) 1 Eşya ambalajlı değilse, yerine göre eşyaların sayısını veya "dökme" olduğunu belirtiniz. İHRACATÇI BEYANI Ben aşağıda imzası bulunan ve arka sayfada tanımlanan eşyaların ihracatçısı; Eşyanın, ekli sertifikanın düzenlenmesini gerektiren koşullara uygun olduğunu BEYAN; Eşyanın bu koşullara uygunluğunu sağlayan şartların aşağıda belirtildiği gibi geliştiğini İZAH; …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… Aşağıdaki destekleyici belgeleri İBRAZ(l) …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… Yetkili mercilerin isteği üzerine, ekli sertifikanın düzenlenmesi için gerekli gördükleri her türlü destekleyici belgeyi ibraz edeceğimi ve gerekirse, bu merciler tarafından hesaplarımın kontrolünü ve yukarıdaki eşyaların imalat işlemlerinin denetlenmesini kabul ettiğimi TAAHHÜT; Bu eşya için ekli sertifikanın düzenlenmesi hususunda gereğini ARZ Ederim. ……………………………… (Yer ve tarih) ……………………………… (İmza) O Örneğin: imalatta kullanılan ürünlere veya aynen reeksport edilen eşyalara ilişkin ithal evrakı, dolaşım sertifikaları, faturalar, imalatçı beyanları, vs. EK IV Fatura Beyanı Metni Aşağıda metni verilen fatura beyanı, dipnotlara uyumlu bir şekilde yapılmalıdır. Ancak dipnotlar kopya edilmemelidir. Türkçe Uyarlama İşbu belge (Gümrük Onay No:...) kapsamındaki maddelerin ihracatçısı, aksi açıkça belirtilmedikçe, bu maddelerin…… tercihli menşeli maddeler olduğunu beyan eder. Gürcüce Uyarlama am dokumentiT gansazRvruli saqonlis (sabaJo avtorizacıa # . . (1)) importiori acxadebs, rom garda im SemTxvevisa, sadac aSkarad aris miTiTebuli, es saqoneli aris . . . preferenciuli vvarmoSobis. İngilizce Uyarlama The exporter of the products covered by this document (customs anthorization No ... ') declares that, except where othervvise clearly indicated, these products are of…..preferential origin2. (Yer ve Tarih) (İhracatçının imzası ve beyanı imzalayan kişinin adı ve soyadı okunaklı şekilde yazılmalıdır.) "Fatura Beyanı", onaylanmış ihracatçı tarafından yapıldığında, onaylanmış ihracatçının izin numarası, bu boşluğa yazılacaktır. Fatura Beyanı, onaylanmış ihracatçı tarafından yapılmadığı takdirde, parantez içindeki kelimeler ihmal edilmeli veya bu bölüm boş bırakılmalıdır. Ürünlerin menşei belirtilmelidir. Belge üzerinde bilgi mevcutsa bu bilgiler ihmal edilebilir. İhracatçının imzalamasının istenmediği hallerde, imzadan muafiyet, imzala