Danıştay 7. Daire E: 2009/7771; Gümrük Yönetmeliğinin 587.Md. 1(b), 1(ç) ve 3.fıkralarının yürürlüğünün durdurulması (2009/7771) (Mülga)
T.C.
DANIŞTAY
YEDİNCİ DAİRE
Esas No:2009/7771
Danıştay Vergi Dava
Daireleri İtiraz No
2010-12 Sayılı Kararı ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMLIŞTIR.
Davacı ve Yürütmenin Durdurulmasını
İsteyen;Vemey Gıda Sanayi ve Ticaret
Limited Şirketi
Vekili :Av. Kenan AYKAN
Abide
Hürriyet Cad. Tersus Apt. No:284 K-3 D-8 Şişli İST.
Karşı Taraf :Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı ANKARA
İstemin Özeti :07.10.2009 gün ve 27369 (Mükerrer) sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Yönetmeliğinin 587'nci maddesinin
1'inci fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile, anılan maddenin 3'üncü fıkrasının
iptali istemiyle açılan dava sonuçlanıncaya kadar yürütmenin durdurulması
istenilmektedir.
Teknik
Hakimi Bülent SEYİTDANLIOĞLU'nun Düşüncesi: Yürütmenin durdurulması isteminin, karşı tarafın cevabının
alınmasından sonra karara bağlanması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay
Savcısı Nazlı YANIKDEMİR'in Düşüncesi; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun
27'nci maddesi uyarınca yürütmenin durdurulması isteminin karara bağlanabilmesi
için, davalı İdarenin savunmasının alınması gerekeceği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ
ADINA
Hüküm veren Danıştay Yedinci Dairesince, Başbakanlık
hasım mevkiinden çıkarılarak dosya Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığının
husumetine hasren incelenerek işin gereği görüşüldü;
Dava; Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığınca yayımlanan
Gümrük Yönetmeliğinin 587 nci maddesinin 1'nci fıkrasının (b) ve (ç) bendleri
ile, anılan maddenin 3'üncü fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.
07.10.2009 gün ve 27369 (Mükerrer) sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren gümrük Yönetmeliğinin, "İtirazların
karara bağlanmasından önce eşyanın çekilebilmesi" başlıklı 587'nci maddesinin
1'nci fıkrasında yükümlülerin mercilerince verilecek kararlardan önce, ihtilaf
konusu eşyayı çekmek istemeleri durumunda, fıkranın bendlerinde yer alan
şartlarla isteklerinin kabul olunacağı ve eşyanın çekilmesine izin verileceği;
anılan fıkranın iptali istenilen (b) bendinde, yükümlünün beyanına göre yapılan
vergi tahakkukları ile gümrük idaresince tahakkuk ettirilen bütün vergiler
arasındaki farkın ve para cezalarının teminata bağlanması, (ç) bendinde,
İdarece gerekli görülecek her türlü bilgi veya belgenin sunulması; yine anılan
maddenin iptali istenilen 3'üncü fıkrasında ise, birinci fıkranın (b) bendinin
uygulanmasında düşük kıymet beyanı şüphesiyle kıymet araştırması yapılan
hallerde, araştırmanın bu maddenin uygulanmasının talep edildiği tarihten
itibaren bir yılda sonuçlanmaması halinde, gümrük idaresinde mevcut verilere
göre işlemin sonuçlandırılması, bu süreden
sonra alınan cevaplar çerçevesinde vergi farkı ortaya çıkran durumlarda gerekli
işlemlerin yerine getirilmesi yolunda düzenleme yapılmıştır.
4458 sayılı Gümrük Kanununun
245'inci maddesinin 3'üncü fıkrasının, idari kararlara karşı idari yargı merciine
başvurulmasının bu kararların idare tarafından uygulanmasına engel oluşturmayacağı yolundaki hükmü;
Ordu Vergi Mahkemesince Anayasa Mahkemesine gönderilmesi üzerine, Anayasa
Mahkemesinin 18.10.2006 gün ve E2003/7: K:2006/71 sayılı kararıyla, Anayasa'nın
10'uncu maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanununun 4001 sayılı Kanunla değiştirilen 27'nci maddesinin 3'üncü fıkrasında
ise, vergi mahkemelerinde, vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılmasının,
tarh edilen vergi, resim ve harçlar
ile benzeri mali yükümlerin ve bunların zam ve cezalarının dava konusu edilen bölümünün
tahsil işlemini durduracağı hükme bağlanmasına ve bu düzenlemeye göre, Gümrük İdarelerince
yapılan vergi tahakkukuna ilişkin işlemlerin davaya konu edilmeleri durumunda,
bu vergilerin tahsil işlemlerinin teminat dahi aranmaksızın durmasına karşın,
bu maddeyi etkisiz kılacak şekilde, tahakkuk ettirilen vergi farkına ilişkin olarak
teminat alınması yolunu açan, Gümrük Yönetmeliğinin 587'inci maddesinin 11'nci fıkrasının
İptali İstenilen (b) bendi ile getirilen, yükümlünün beyanına göre yapılan vergi
tahakkuku ile gümrük idaresince tahakkuk ettirilen bütün vergiler arasındaki
farkın ve para cezalarının teminata bağlanmasına dair düzenlemede hukuka uyarlık
bulunmamaktadır.
Her ne kadar, 4458 sayılı
Kanunun 202'nci
maddesinin, 18.06.2009 tarih ve 5911 sayılı Kanunla değişik 1'inci fıkrasında, gümrük
mevzuatı uyarınca, gümrük idarelerinin gümrük vergilerinin ve diğer amme alacaklarının
ödenmesini sağlamak üzere teminat verilmesini gerekli görmeleri halinde bu
teminatın söz konusu vergiler tutarının _ fazlasıyla yükümlü veya yükümlü
olması muhtemel kişi tarafından verileceği hükmü öngörülmüş ise de; anılan
hükmün uygulanma yeri, yukarıda sözü edilen 3'üncü fıkra kapsamı dışında kalan
hallerle sınırlıdır.
Öte yandan; 4458 sayılı
Kanunun 65'inci maddesinin (a) bendinde yer alan, Gümrük İdarelerinin, beyanın
doğruluğunu araştırmak Üzere beyanname ile ilgili ve beyannameye ekli belgeleri
kontrol edebileceği ve beyannamenin içerdiği bilgilerin doğruluğunu araştırmak
amacı ile beyan sahibinden diğer belgeleri vermesini isteyebileceği yolundaki düzenlemede,
Gümrük İdaresine verilen yetkinin,
eşyanın beyan edilen kıymetininin doğruluğunu araştırmaya yarayacak bilgi ve belgelerin
istenilmesi ile sınırlı olması nedeniyle, sınırları ve kapsamı belli olmayan
keyfi uygulamalara yol açabilecek şekilde, anılan 587'nci maddenin 1'inci
fıkrasının (ç) bendi ile getirilen, itirazların karara bağlanmasından önce eşyanın çekilmesi için, "İdarece gerekli görülen her türlü
bilgi ve belgenin sunulması" şartına ilişkin düzenlemede de hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, dava dilekçesinde açıklanan
duruma ve uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre, Gümrük Yönetmeliğinin 587'nci
maddesinin 1'inci fıkrasının (b) ve (ç) bendi açısından yürütmenin
durdurulmasına karar verilebilmesi için 2577 sayılı Kanunun 27'nci
maddesinde aranan koşulların gerçekleştiği sonucuna varıldığından; istemin
kabulüne ve yürütmenin, teminat aranmaksızın, dava sonuna kadar durdurulmasına,
oyçokluğu ile, anılan maddenin 3'ncü fıkrası açısından ise davanın durumu ve
uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre, ileri sürülen iddialar yürütmenin
durdurulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, yürütmenin
durdurulmasına ilişkin isteğin reddine, oybirliğiyle, 30.12.2009 gününde karar
verildi.
Başkan Üye
Üye Üye Üye
Turgut Özden Ali E.Fehrünnisa Eren
CANDAN ŞAR ATAGÜN TUNCA SONBAY
(X) (X)
X- KARŞI OY
Davanın durumu ve uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre,
ileri sürülen iddialar, Gümrük Yönetmeliğinin 587'nci maddesinin 1'nci
fıkrasının (b) ve (ç) bendi açısından da yürütmenin durdurulmasını gerektirecek
nitelikte görülmediğinden, yürütmenin durdurulmasına ilişkin isteğin reddi
gerektiği oyu ile kararın, anılan hüküm fıkrasına katılmıyoruz.
Üye Üye
Özden Ali
ŞAR ATAGÜN