Sınır Ticaretinin Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (İhracat) 2009-7 (Mülga)
SINIR TİCARETİNİN UYGULANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ
(İHRACAT: 2009/7)
Dış Ticaret Müsteşarlığından:16.06.2009 tarih ve 27260 sayılı R.G.
Genelgeler 1
İhracat 2016/11
Sayılı Tebliğ ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR
Amaç
MADDE 1 - (1) Bu
Tebliğ, 16/5/2009 tarih ve 27230 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sınır
Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin 1/12/2008 tarih ve 2008/14451
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen usul ve esaslar dâhilinde; Sınır
Ticareti Belgesi ve İthalat Uygunluk Belgesinin düzenlenmesine ilişkin usul ve
esaslar ile İl Ticaret ve Sanayi Odası bünyesinde hizmet verecek sekreteryanın
yerine getireceği işlemlere ilişkin izlenecek yöntemler ve Valilik nezdinde İl
Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü bünyesinde hizmet verecek sınır ticareti bürosunun
görevlerinin belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır.
Kapsam
MADDE 2 - (1) Bu
Tebliğ, Kararın 2 nci maddesinde yetkili kılınan sınır illeri ve gümrük
kapılarından komşu ülkeler ile yapılacak sınır ticaretine ilişkin usul ve
esasları kapsamaktadır.
Dayanak
MADDE 3 - (1) Bu
Tebliğ, Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin 1/12/2008 tarihli ve
2008/14451 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden düzenlenmiştir
Tanımlar
MADDE 4 - (1) Bu Tebliğde yer alan;
a) Karar: Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine
İlişkin 1/12/2008
tarihli ve 2008/14451 sayılı Bakanlar Kurulu Kararını,
b) Sınır İlleri: Kararın 2 nci maddesinde sınır
ticareti için yetkili kılınan sınır illerini (Artvin, Ardahan, Iğdır, Ağrı,
Van, Hakkâri, Şırnak, Mardin, Şanlıurfa, Gaziantep,
Kilis ve Hatay),
c) Valilikler: Sınır illerinin valiliklerini,
ç) Sınır Ticareti: Karar kapsamındaki sınır
illerinin ihtiyaçlarının bir kısmının sınır komşusu ülkelerden ithalat yoluyla
daha düşük maliyetle karşılanması ve bu illerimizden ihracatın artırılması
suretiyle söz konusu illere ekonomik ve ticari canlılık kazandırılması amacıyla
yapılan ticari işlemleri,
d) Esnaf: Karar kapsamındaki illerde en az iki
yıldır yerleşik olarak faaliyette bulunan basit veya gerçek usulde vergiye tabi
gerçek kişileri (Sınır Ticaret Merkezinde mağaza kiralayan dâhil),
e) Tacir: İl sınırları içerisinde en az iki
yıldır yerleşik olarak faaliyette bulunan, 6762
sayılı Türk Ticaret Kanununa göre bir ticari işletmeyi kısmen bile olsa kendi
adına işleten gerçek kişi ile aynı Kanunda belirtilen sayıda özel kişilerin
sermayelerini bir araya getirerek belirli bir sözleşme akdi ile oluşturulan
tüzel kişileri (Sınır Ticaret Merkezinde mağaza kiralayan dâhil),
f) İl Değerlendirme Komisyonu: Vali veya Vali
Yardımcısı başkanlığında İl Jandarma Komutanlığı ya da İl Emniyet Müdürlüğü
temsilcisi, Defterdar, Gümrük Müdürü, Sanayi ve Ticaret İl Müdürü, Tarım İl
Müdürü, İl Ticaret Odası veya İl Ticaret ve Sanayi Odası ile Esnaf ve
Sanatkârlar Odaları Birliği temsilcilerinden oluşan komisyonu,
g) Sekretarya: İl Değerlendirme Komisyonunun
sekretarya hizmetini yürüten İl Ticaret Odasını veya İl Ticaret ve Sanayi
Odasını,
ğ) Sınır Ticareti Belgesi: İl sınırları
içerisinde en az iki yıldır yerleşik olarak faaliyet gösteren esnaf ve tacire
Valilik tarafından düzenlenen belgeyi (Karar Ek-2),
h) İthalat Uygunluk Belgesi: Karar kapsamındaki
sınır illerinde yerleşik Sınır Ticareti Belgesini haiz esnaf ve tacir (Sınır
Ticaret Merkezinde mağaza kiralayan dâhil) adına ilgili gümrük kapısından ve
Sınır Ticaret Merkezinden her bir ürünün ithalatı için ilgili İl Değerlendirme
Komisyonu tarafından düzenlenmesi uygun görülen belgeyi (Karar Ek-1),
ı) İthalat Kotaları: Karar kapsamındaki illerin
valiliklerince talep edilen ve Dış Ticaret Müsteşarlığının koordinasyonunda
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile yapılacak
değerlendirme neticesinde il ihtiyacı ölçütü kapsamında ithalatı uygun görülen
ürün ve miktarlarını,
i) İthalat Değer Limitleri: İl ihtiyacı ölçütü
kapsamında, İthalat Kotaları tahsisi yerine, il bazında tarım ve sanayi
ürünleri için CIF kıymet üzerinden belirlenecek yıllık ithalat değer
limitlerini,
j) Sınır Ticareti Kapsamında İhracat: Sınır
İllerinde en az iki yıldır yerleşik olarak faaliyet gösteren esnaf ve tacir
(Sınır Ticaret Merkezi mağazası kiralayan esnaf ve tacir dâhil) tarafından
ilgili gümrük kapısı (ve Sınır Ticaret Merkezinden) Sınır Ticareti Belgesi ile
yapılacak Türk menşeli ürün ihracatını,
k) Sınır Ticareti Kapsamında İthalat: Sınır
İllerinde yerleşik ve Sınır Ticareti Belgesini haiz esnaf ve tacir (Sınır
Ticaret Merkezinde mağaza kiralayan dâhil) tarafından ilgili gümrük kapısı ve
Sınır Ticaret Merkezinden İthalat Kotaları veya İthalat Değer Limitleri
dâhilinde İthalat Uygunluk Belgesi ile yapılan ithalatı,
l) Sınır Ticareti Bürosu: Valilik nezdinde Sanayi
ve Ticaret İl Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösterecek olan Büroyu,
m) Ürün: Karar kapsamında sınır ticareti yoluyla
ithalat ve ihracatı yapılabilen ürünü,
ifade eder.
Sorumluluk
MADDE 5 - (1) Sınır ticaretinin amacına uygun olarak
yürütülmesi ve izlenmesinde ilgili valiler sorumludur.
(2) Karar kapsamında İl Değerlendirme
Komisyonunun oluşturulması ile çalışma usulünün belirlenmesine, Sınır Ticareti
Belgesi ve İthalat Uygunluk Belgesinin düzenlenmesine, İl Ticaret ve Sanayi
Odası bünyesinde hizmet verecek sekretaryanın işlemlerinde izlenecek
yöntemlere, Valilik nezdinde Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü bünyesinde
kurulacak Sınır Ticareti Bürosunun görev ve faaliyetlerine ilişkin usul ve
esaslar, Dış Ticaret Müsteşarlığının (İhracat Genel Müdürlüğü) uygun görüşü
alınmak suretiyle, ilgili valiliklerce hazırlanacak yönergelerle belirlenir.
Sınır
ticareti yapabilecekler
MADDE 6 - (1) Merkezi, ilgili sınır ilinde olan ve en az
iki yıldan beri yerleşik olarak faaliyet gösteren esnaf ve tacir tarafından
yapılabilir.
İl
Değerlendirme Komisyonu
MADDE 7 - (1) İl Değerlendirme Komisyonu; Vali veya ilgili
Vali Yardımcısı başkanlığında İl Jandarma Komutanlığı veya İl Emniyet Müdürlüğü
temsilcisi, Defterdar, Gümrük Müdürü, Sanayi ve Ticaret İl Müdürü, Tarım İl
Müdürü, İl Ticaret ve Sanayi Odası ile Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği temsilcilerinden
oluşur.
(2) İl Değerlendirme Komisyonu oybirliği ile
karar verir.
(3) Valilik, İl Jandarma Komutanlığı ya da İl
Emniyet Müdürlüğünden bir temsilciyi İl Değerlendirme Komisyonu üyeliği için
görevlendirmeye yetkilidir. Sözkonusu görevlendirme kararı Yönergede
belirtilir.
(4) İl Değerlendirme Komisyonunun sekretarya
hizmetleri, İl Ticaret Odası veya İl Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yerine
getirilir.
(5) Sınır Ticareti Belgesi ve İthalat Uygunluk
Belgesi İl Değerlendirme Komisyonunun uygun görüşü üzerine düzenlenir.
Sınır
Ticareti Belgesi
MADDE 8 - (1) Karar kapsamındaki sınır illerinde en az iki
yıldan beri yerleşik olarak faaliyet gösteren esnaf ve tacirin sınır ticareti
yoluyla ithalat ve ihracat yapabilmelerini ve ilgili Sınır Ticaret Merkezinde
mağaza kiralayabilmelerini teminen ilk aşamada ilgili valilikler tarafından
Sınır Ticareti Belgesi (Karar Ek-2) düzenlenir.
(2) Sınır Ticareti Belgesine ilişkin müracaatlar,
İl Değerlendirme Komisyonu Sekretaryasına (İl Ticaret Odası veya İl Ticaret ve
Sanayi Odası) yapılır.
(3) Müracaatta istenecek belgeler Valilikçe
belirlenir ve Yönergede belirtilir.
(4) Sekreterya, müracaatın ön incelemesi
sırasında Sınır Ticareti Bürosu ile koordinasyon içinde çalışır.
(5) Sınır Ticareti Belgesine ilişkin başvuru
belgeleri tam olan müracaatlar, sekretarya tarafından beş iş günü içinde İl
Değerlendirme Komisyonuna sunulur.
(6) İl Değerlendirme Komisyonu tarafından on iş
günü içinde yapılan değerlendirme sonucunda müracaatları uygun görülen esnaf ve
tacir adına Valilik tarafından Sınır Ticareti Belgesi düzenlenir.
(7) Hizmet sektöründe faaliyet gösteren esnaf
veya tacir adına sınır ticareti belgesi düzenlenmez.
(8) Sınır Ticareti Belgesinin geçerlilik süresi
bir yıl olup, süre sona erdiğinde, talebi halinde ilgiliye Valilikçe yeniden
belge düzenlenebilir.
(9) Sınır Ticareti Belgesi hiçbir şekilde devredilemez.
(10) Sınır Ticareti Belgesinin kaybolması veya zayi
durumunda, ilgili mevzuat uyarınca yapılacak işlem sonucunda, farklı kayıt
numarası verilmesi suretiyle bu madde kapsamında sözkonusu belgenin yenisi
düzenlenebilir.
İl ihtiyacı
taleplerinin Dış Ticaret Müsteşarlığına bildirilmesi
MADDE 9 - (1) Valilik, İl Değerlendirme Komisyonları tarafından il
ihtiyacı kapsamında hazırlanan yıllık ürün talep listelerini, ürünlerin 12
haneli Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (G.T.İ.P.) ve ürünlerin tam
isimlerinin belirtilmesi suretiyle, her yıl Ekim ayı sonuna kadar Dış Ticaret
Müsteşarlığına (İhracat Genel Müdürlüğü) bildirir.
(2) İl Değerlendirme Komisyonu tarafından il
ihtiyacı taleplerinin belirlenmesinde ilde üretimi veya imalatı yapılan tarım
ve sanayi ürünleri göz önünde bulundurulur.
İthalat
kotaları ve/veya ithalat değer limitlerinin tespit edilmesi
MADDE 10 - (1) Dış Ticaret Müsteşarlığının koordinasyonunda
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile yapılacak
değerlendirme neticesinde il ihtiyacı kapsamında bir yıl için uygun görülen
İthalat Kotaları ve/veya İthalat Değer Limitleri, İthalat Uygunluk Belgelerinin
düzenlenmesinde esas alınmak üzere, Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından her yıl
Ocak ayının ilk beş iş günü sonuna kadar ilgili valiliklere bildirilir.
(2) Karar kapsamındaki bir komşu ülkeye sınırı
bulunan yetkili sınır illerine ithalat için yıl bazında İthalat Kotaları veya
İthalat Değer Limitleri kapsamında tahsisat yapılır.
(3) İthalat Değer Limitinin uygulanacağı komşu
ülke veya ülkeler, Dış Ticaret Müsteşarlığının teklifi üzerine, Dış Ticaret
Müsteşarlığının koordinasyonunda Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve Tarım ve
Köyişleri Bakanlığı ile yapılacak değerlendirme neticesinde belirlenir. İthalat
Değer Limitleri, ilgili sınır ili bazında ve bir yıl için tespit edilir.
(4) İthalat Değer Limitleri uygulaması kapsamında
ilgili sınır illerine yapılacak tahsisatlarda ürün miktarı belirtilmez.
(5) İthalat Değer Limiti kapsamında ithalat
yapılacak komşu ülkenin veya ülkelerin tespitinde, komşu ülke ile Dış Ticaret
Müsteşarlığınca yürütülecek sınır ticaretine ilişkin tercihli ticaret
müzakerelerinde karşılıklı taviz kapsamında varılacak mutabakat da göz önünde
bulundurulur.
(6) İthalat Değer Limiti; CIF kıymet üzerinden, 50 milyon
ABD Dolarına kadar tarım ürünleri ve 50 milyon ABD Dolarına kadar sanayi
ürünleri olmak üzere, ülke bazında yıllık toplam tutarın azami 100 milyon ABD
Dolarını geçmemesi kaydıyla, söz konusu sektörel değerlerin ilgili sınır
illerine paylaştırılması suretiyle tespit edilir. (31.12.2010 tarih ve 27802 sayılı R.G. İhracat 2010/14 Tebliğ ile
değişik)[1]
(7)
İthalat Değer Limiti kapsamında ilgili sınır illerine yapılacak tahsisatlarda,
ilgili sınır illerinin nüfusu göz önünde bulundurulur. (31.12.2010 tarih ve 27802 sayılı R.G. İhracat
2010/14 Tebliğ ile değişik)[2]
(8) Dış
Ticaret Müsteşarlığı tarafından bir sınır ili için tahsis edilen İthalat Kotası
veya İthalat Değer Limiti, Valilikçe beş iş günü içinde ilgili meslek
kuruluşları aracılığıyla esnaf ve tacire duyurulur.
(9) İl Değerlendirme Komisyonu tarafından uygun
görülen İthalat Uygunluk Belgelerine ilişkin bilgiler sekreterya tarafından
kaydedilir.
(10) İl Değerlendirme Komisyonu, İl İthalat
Kotası veya İthalat Değer Limiti dahilindeki tahsislerde, uygulamadan mümkün
olduğunca çok sayıda esnaf ve tacirin yararlanabilmesini esas alır.
(11) İthalat Değer Limiti uygulaması kapsamında,
İl Değerlendirme Komisyonu tarafından yıl içinde her bir ürün için düzenlenmesi
uygun görülen İthalat Uygunluk Belgelerinin toplam değeri, ilgili sınır iline
tarım ve sanayi ürünleri için tahsis edilen yıllık ithalat değer limitinin
%2'sini aşamaz. Bu oran,
Dış Ticaret Müsteşarlığı (İhracat Genel Müdürlüğü) tarafından, ilgili kurum ve
kuruluşların olumlu görüşlerinin alınması suretiyle, % 5'e kadar
yükseltilebilir.
(12) İthalat Değer Limiti uygulaması kapsamında,
İl Değerlendirme Komisyonu tarafından yapılacak değerlendirmede, ithalata konu olabilecek
ürünlere ilişkin olarak Dış Ticaret Müsteşarlığının ilgili kurum ve kuruluşlar
ile belirleyeceği referans fiyatlar esas alınır.
(13) İthalat Kotası veya İthalat Değer Limiti yıl
içinde değiştirilemez. Ancak, Dış Ticaret Müsteşarlığınca, ilgili komşu ülke
ile aynı yıl içinde yürütülen ikili müzakerelerde ülkemize ithal edilmesi
hususunda mutabakata varılan yeni ürünler, Karar'ın 7 nci maddesinin ikinci
fıkrasında belirtilen usul çerçevesinde miktar tespit edilmek suretiyle İl
İthalat Kotasına ilave edilebilir.
İthalat
Uygunluk Belgesi
MADDE 11 - (1) İthalat Uygunluk Belgesi taleplerine ilişkin
müracaatlar, bir dilekçe ile sekreteryaya yapılır.
(2) Müracaatta istenecek belgeler İl
Değerlendirme Komisyonu Kararı çerçevesinde valilikçe belirlenir ve Yönergede
belirtilir.
(3) Müracaatlar, Sekreterya tarafından beş iş
günü içinde İl Değerlendirme Komisyonuna sunulur.
(4) İl Değerlendirme Komisyonu on iş günü
içerisinde müracaatları inceleyerek sonuçlandırır.
(5) İl Değerlendirme Komisyonu, talep edilen
ürünün ve miktarının değerlendirilmesinde il ihtiyacı ölçütü ile talep
sahibinin vergi ve sosyal sigorta prim borcunun olup olmadığı, son bir yıla ait
işletme cirosu, esnaf veya tacirin sektörel ticari faaliyeti ile daha önce
adına tahsis edilmiş İthalat Uygunluk Belgeleri kapsamında gerçekleştirmiş
olduğu ithalata ilişkin veriler de gözönünde bulundurulur.
(6) Esnaf veya tacirin ticari faaliyeti kapsamına
girmeyen ürün ithalat talebi değerlendirmeye alınmaz.
(7) İl Değerlendirme Komisyonu tarafından, firma
veya esnafın ürün için beyan ettiği birim fiyatına ilişkin tereddüde düşülmesi
halinde, Valilik kanalıyla Dış Ticaret Müsteşarlığının yazılı görüşü alınır.
(8) İl Değerlendirme Komisyonu taleplerin
değerlendirilmesi kapsamında, ürünün ilgili komşu ülkede üretiminin veya
imalatının yapılıp yapılmadığı hususunun araştırılmasını isteyebilir.
(9) İl Değerlendirme Komisyonu tarafından
müracaatları uygun görülen esnaf veya tacir adına her bir ürün için bir İthalat
Uygunluk Belgesi düzenlenir.
(10) İthalat Uygunluk Belgesinin tanzimi, İl
Değerlendirme Komisyonunun sekretarya görevini yürüten İl Ticaret ve Sanayi
Odası tarafından yerine getirilir.
(11) İthalat Uygunluk Belgesi, Sanayi ve Ticaret
İl Müdürü ile İl Ticaret ve Sanayi Odasının en az genel sekreter düzeyindeki
yetkilisi tarafından imzalanır ve İl Ticaret ve Sanayi Odası tarafından
mühürlenir.
(12) İthalat Uygunluk Belgesi üç nüsha
düzenlenir. Birinci nüsha sekretaryada muhafaza edilir, ikinci nüsha ilgili
gümrük idaresine gönderilir, üçüncü nüsha ise ilgili gümrük kapısında yapılacak
işlemlerde ibraz edilmesi ve üzerine gümrük idaresince ilgili işlem kaydının
düşülmesi için ilgili esnaf veya tacire verilir.
(13) Sekreteryada muhafaza edilen İthalat
Uygunluk Belgesinin bir örneği de aynı gün Valiliğe gönderilir.
(14) İthalat işlemlerinde, İthalat Uygunluk
Belgesinin aslının ilgili esnaf veya tacir tarafından gümrük idaresine ibraz
edilmesi zorunludur.
(15) İthalat Uygunluk Belgesinin geçerlilik
süresi düzenlendiği tarihten itibaren 45 gün olup bu süre uzatılamaz. Ancak,
Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca belirlenen tarım ürünlerinin ithalatında hasat
dönemi dikkate alınarak bu belge daha kısa süreler için de düzenlenebilir.
(16) İthalat Uygunluk Belgesi süresinin bir
kısmının tarım ürünleri ile ilgili mevsimsel ithalat kısıtlamaları dönemine
girmesi halinde bakiye süre kazanılmış hak teşkil etmez.
Sekretaryanın
görevleri
MADDE 12 - (1) İl Değerlendirme Komisyonunun sekreterya hizmetleri
İl Ticaret Odası veya İl Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yerine getirilir.
(2) Sekretarya'nın başlıca görevleri;
a) Sınır ticareti yapmak isteyen esnaf ve tacirin
Sınır Ticareti Belgesi ve İthalat Uygunluk Belgesi başvurularını kaydetmek ve
varsa eksikliklerini tamamlattırmak,
b) Durumu sınır ticareti yapmaya uygun olanların
müracaatlarını, Yönergede belirtilen belgeler tam olarak, İl Değerlendirme
Komisyonunun onayına sunmak,
c) Esnaf veya tacirin İthalat Uygunluk Belgesine
ilişkin talebinin İl Değerlendirme Komisyonuna sunulmasından önce, ilgili ürün
için İle tahsis edilmiş İthalat Kotaları veya İthalat Değer Limiti kapsamındaki
bakiye miktarı veya değeri tespit etmek,
ç) İl Değerlendirme Komisyonu tarafından uygun
görülen ürünler için İthalat Uygunluk Belgesi tanzim etmek,
d) Düzenlenen İthalat Uygunluk Belgesine ait
bilgilerin kaydını tutmak,
e) İthalat Uygunluk Belgesi düzenlenenlerin
listesini valiliğe ve gümrük idaresine bildirmek,
f) Düzenlenen İthalat Uygunluk Belgeleri
kapsamında gerçekleşen ithalata ilişkin istatistikleri tutmak ve yıllık
kotaların aşılmamasını teminen kontrol etmek,
g) İlgili gümrük idaresince gönderilen gümrük
beyannamelerine dayalı olarak sınır ticaretine ait istatistikî bilgileri
derlemek ve bunların aylık, üçer aylık ve yıllık dönemler halinde Valilik
kanalıyla Dış Ticaret Müsteşarlığına iletilmesini sağlamak,
ğ) Sınır ticaretine ilişkin tespit edilen veya
esnaf ya da tacirden intikal eden
görüş ve sorunları İl Değerlendirme Komisyonuna sunmak ve ilgililere cevap vermek,
h) İthalat Değer Limiti uygulaması kapsamında
düzenlenen İthalat Uygunluk Belgelerinin yıllık toplam değerinin, ürün bazında
il için tahsis edilen yıllık sektörel değer limitinin aşılmamasını teminen
kaydi takibini yapmak,
ı) İl Değerlendirme Komisyonu tarafından verilen
ve Yönergede belirtilen diğer görev ve hizmetleri yürütmek.
(3) Sekreterya, Sınır Ticareti Bürosu ile
koordinasyon içinde çalışır.
(4) İl Değerlendirme Komisyonun kararı
çerçevesinde, hizmetlerin yürütülmesinde yardımcı olmak üzere sekreteryada,
Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden de bir personel görevlendirilebilir.
(5) Vali veya görevlendireceği Vali Yardımcısı
tarafından Sekretaryanın faaliyetleri ve işlemleri denetlenebilir.
Sınır
Ticareti Bürosu
MADDE 13 - (1) Sınır ticaretinin, sınır ilindeki ilgili
kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyon içinde yürütülmesini teminen, Valilik
Makamının gözetim ve denetiminde İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü bünyesinde
Sınır Ticareti Bürosu kurulur.
(2) Valilikçe gerekli görüldüğü takdirde, büroda
çalıştırılmak üzere, İl Değerlendirme Komisyonunda temsil edilen diğer kamu
kurumlarının sınır ilindeki teşkilatından eleman görevlendirilebilir.
(3) Büronun başlıca görevleri şunlardır:
a) Sınır ticaretine ilişkin olarak Valiliğin
ilgili kurum ve kuruluşlarla yazışmalarını yapmak ve İl Değerlendirme Komisyonu
ile koordinasyonu sağlamak,
b) Sınır ticaretine ilişkin konularda Valiliğin
sekretarya hizmetini yürütmek,
c) Sınır Ticareti Belgeleri ile sekreterya
tarafından düzenlenerek bir örneği valiliğe gönderilen İthalat Uygunluk
Belgelerinin arşiv kaydını tutmak,
ç) Sınır ticaretine ilişkin istatistikleri
tutmak.
Sınır
Ticaret Merkezlerinin kurulması ve işletilmesi
MADDE 14 -
(1) Kararın 11 inci maddesinin
birinci fıkrasında belirtilenlere ilave olarak Sınır Ticaret Merkezleri
kurulması için, ilgili valiliklerce Dış Ticaret Müsteşarlığına talepte
bulunulur.
(2) Valilik talebi; Dış Ticaret Müsteşarlığının
koordinasyonunda Milli Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı,
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve Gümrük Müsteşarlığı temsilcilerinden
oluşan bir Komisyonun oybirliğiyle yapacağı teklif üzerine Dış Ticaret
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın onayı ile kararlaştırılır.
(3) Sınır Ticaret Merkezleri İl Özel İdaresi
tarafından işletilir.
(4) Sınır Ticaret Merkezlerinin inşası ve
işletilmesi ile mağazaların kiraya verilmesine ilişkin uygulamalar, ilgili
valilikçe hazırlanan ve Gümrük Müsteşarlığınca uygun görülen Sınır Ticaret
Merkezleri Yönergesi çerçevesinde il özel idaresince yerine getirilir.
(5) Sınır Ticaret Merkezlerinin fiziki olarak
düzenlenmesi, eşya ve stok kontrollerinin yapılması ile bu merkezlere giriş ve
çıkışlara ilişkin usul ve esaslar Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğu
Bakanlıkça tespit edilir.
Sınır
ticareti kapsamına girmeyen ürünler
MADDE 15 - (1) İhracı ve ithali ilgili mevzuatla
yasaklanmış ve ithali belli kurum ve kuruluşlara bırakılmış maddeler, ticaret
politikası önlemleri kapsamındaki kota,
korunma, damping ve sübvansiyona karşı vergi önlemlerine tabi ürünler ile 5201
sayılı Harp Araç ve Gereçleri ile Silâh, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten
Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun kapsamında kontrole tabi ürünler
sınır ticaretine konu edilemez.
(2) Sınır ticareti kapsamında petrol ve petrol
ürünleri ticareti yapılamaz.
(3) Yerli üretimin ve imalatın korunması ile
ithalatta ve iç piyasada haksız rekabetin önlenmesi kapsamında çay, şeker,
fındık ve antepfıstığı, canlı hayvan, et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri
ile Dış Ticaret Müsteşarlığınca ithalatının durdurulması gerektiği bildirilen
diğer ürünlerin ithalatına izin verilmez.
(4) Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca bazı tarım
ürünleri için belirlenen ülkemizdeki hasat dönemlerinde ilgili ürünlerin sınır
ticareti yoluyla ithalatına izin verilmez.
(5) Sınır ticareti kapsamında transit ticarete
müsaade edilmez.
(6) İthalat Rejimi Kararı, İhracat Rejimi Kararı
ve Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararı ve diğer
mevzuatla ihracı ve ithali izne tabi ürünlerin sınır ticaretine konu edilmesi
ilgili mercilerin izni ile mümkündür.
Ürün
güvenliği
MADDE 16 - (1) Sınır ticareti kapsamında ithal ve ihraç
edilen ürünler, 7/9/2005 tarihli ve 2005/9454
sayılı Kararnamenin eki "Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon
Rejimi Kararı"na istinaden yapılan ihracat ve ithalat denetimlerinden muaftır.
Ancak, sınır ticareti kapsamında ithal edilen ürünlerin 4703
sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair
Kanuna istinaden güvenli olması zorunludur ve bundan ithalatçı sorumludur.
(2) Sınır ticareti kapsamında ithal edilen
ürünlerin güvensiz olduğunun tespit edilmesi halinde 4703 sayılı Kanunda yer
alan cezai müeyyideler uygulanır.
(3) Tarım ve Köyişleri Bakanlığının denetimine
tabi ürünlerin sınır ticareti kapsamında ithalatı genel hükümlere tabidir.
Gümrük
işlemleri
MADDE 17 - (1) Sınır ticareti kapsamında yapılacak ürün
giriş ve çıkışı yetkili gümrük kapısından veya Sınır Ticaret Merkezinden yapılır.
(2) Sınır ticareti kapsamındaki ithalat ve
ihracat işlemleri için gümrük beyannamesi düzenlenir.
(3) Sınır ticareti yoluyla yapılacak ithalatta
tek ve maktu vergi uygulanır. Tek ve maktu vergi; Gümrük Vergisi oranı sıfır,
Katma Değer Vergisi ile Özel Tüketim Vergisi oranları tam olarak dikkate
alınarak hesaplanır.
(4) İthalatta, Dış Ticaret Müsteşarlığınca ilgili
sınır ili için bildirilecek ithalat kotaları ya da ithalat değer limitleri esas
alınır.
(5) İthalat işlemlerinde, İl Değerlendirme
Komisyonu kararı kapsamında düzenlenen İthalat Uygunluk Belgesi gümrük
idaresince istenir.
(6) Bir esnaf veya tacir, İthalat Kotası ya da
İthalat Değer Limiti kapsamında ayda azami (toplam) 50.000 ABD Doları karşılığı
Türk Lirasına kadar değerde eşya ithal edebilir.
(7) İthalat işlemlerinde, eşyanın ilgili komşu
ülkede üretildiğine veya imal edildiğine dair sözkonusu ülkenin yetkili
makamlarınca düzenlenen menşe şahadetnamesi gümrük idaresince aranır.
(8)
Sanayi ürünlerinin ithalatında ibraz edilecek menşe şahadetnamesinde, ilgili
komşu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliği ya da Konsolosluğunun tasdiki
gümrük idaresince aranır.
(31.12.2010 tarih ve 27802 sayılı R.G. İhracat 2010/14 Tebliğ ile değişik)[3]
(9)
Üçüncü ülke menşeli ürünlerin sınır ticareti kapsamında ithalatına izin
verilmez.
(10) İthalat işlemlerinde, gözetime tabi
ürünlerin ithalatı için Dış Ticaret Müsteşarlığınca (İthalat Genel Müdürlüğü)
düzenlenen gözetim belgesi gümrük idaresince aranır.
(11) İthalat işlemleri sırasında, İthalat
Uygunluk Belgesinin tarih ve sayısının gümrük beyannamesi üzerine kaydedildiği
hususu ilgili gümrük idaresince aranır.
(12) Sınır ticareti kapsamında ithal edilen
ürünler, yetkili sınır illerinde yerleşik esnaf ve tacire satışı yapılabilir.
Satış işlemlerinde, satış faturası ve ilgili nakliye belgeleri düzenlenir ve
birer örnekleri ilgili esnaf ve tacir tarafından en az üç yıl süreyle muhafaza
edilir.
(13) Ürün satış faturası üzerine ilgili İthalat
Uygunluk Belgesinin tarih ve sayısı da kaydedilir.
(14) İhracat işlemlerinde, Sınır Ticareti Belgesi
ile ihraç edilen eşya faturasının ve ihracatçı birliğince onaylanmış gümrük
beyannamesinin yetkili gümrük idaresine tevdi edilmesi zorunludur.
Müeyyideler
MADDE 18 - (1) İthalat Uygunluk Belgesi düzenlenmesi
sırasında gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu veya gerçeğe aykırı belge verdiği
tespit edilen esnaf veya tacirin (Sınır Ticaret Merkezi mağazası kiralayan
esnaf ve tacir dâhil) İthalat Uygunluk Belgesi ile Sınır Ticareti Belgesi, İl
Değerlendirme Komisyonu tarafından iptal edilir ve söz konusu esnaf ve tacir
ile bunların sahibi, kurucu ortağı veya yöneticisi olduğu firmalar adına bir
daha Valilikçe Sınır Ticareti Belgesi düzenlenmez.
(2) Gerçek dışı menşe belgesi ibrazıyla ithal
edilen ürünler için 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uyarınca
işlem yapılır ve İthalat Rejimi Kararı uyarınca alınması gereken vergilerin
tamamı 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre
ilgililerden tahsil edilir.
(3) Gerçek dışı menşe belgesi ibrazıyla ithal
edilen ürünler için 4458
sayılı Gümrük Kanunu kapsamında tahakkuk ettirilmesi gereken vergilerin üç katı
kadar para cezası uygulanır.
(4) İthalat uygunluk belgesinde belirtilen
miktardan fazla ithalat yapıldığının tespit edilmesi halinde, fazladan ithal
edilen ürünler için gümrük mevzuatı ve 5607
sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uyarınca işlem yapılır.
(5) Bu maddenin ikinci ve dördüncü fıkralarında
belirtilen eylemleri gerçekleştirdiği tespit edilen esnaf veya tacirin İthalat
Uygunluk Belgeleri ile Sınır Ticareti Belgeleri, İl Değerlendirme Komisyonu
tarafından iptal edilir ve söz konusu esnaf ve tacir ile bunların sahibi,
kurucu ortağı veya yöneticisi olduğu firmalar adına bir daha Valilikçe Sınır
Ticareti Belgesi düzenlenmez.
(6) Sınır ticareti kapsamında ithal edilen, ancak
yetkili sınır illeri dışına satıldığı tespit edilen ürünler için İthalat Rejimi
Kararı uyarınca alınması gereken vergilerin tamamı 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili esnaf veya tacirden
(Sınır Ticaret Merkezinde mağaza kiralayan dâhil) tahsil edilir ve İl
Değerlendirme Komisyonu tarafından söz konusu esnaf veya tacir adına bir yıl
süreyle İthalat Uygunluk Belgesi düzenlenmez.
(7) Sınır ticareti kapsamında, vergi ve diğer mali
yükümlülüklerini süresi içinde yerine getirmedikleri tespit edilenler adına
Sınır Ticareti Belgesi ve/veya İthalat Uygunluk Belgesi düzenlenmez.
(8) 3713
sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 5607
sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, 5237
sayılı Türk Ceza Kanunu, 6136
sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun, 5682
sayılı Pasaport Kanunu ve 523 sayılı Vergi Usul Kanunu
ile 1567
sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'da sayılı suçlardan
kesinleşmiş mahkûmiyet kararları bulunanların sınır ticaretine ilişkin
belgeleri İl Değerlendirme Komisyonu kararı çerçevesinde iptal edilir.
Sözkonusu kişilerin yeni talepleri değerlendirmeye alınmaz.
İstatistiklerin
bildirilmesi
MADDE 19 - (1) İthalatta ve ihracatta düzenlenen belgelerin
birer örneği gümrük idaresince, müteakip ayın ilk haftası içinde Valiliğe ve
Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığına gönderilir.
(2) Valilik, Sınır Ticareti Aylık İstatistik
Formunu (Karar Ek-3),
ithalat ve ihracat işlemlerine ait istatistikî bilgilerin doldurulmasını
müteakip bir sonraki ayın ilk haftasında Dış Ticaret Müsteşarlığına gönderir.
Diğer
hususlar
MADDE 20 - (1) Bu Tebliğde yer almayan hususlarda Karar,
gümrük mevzuatı, İthalat ve İhracat Rejimi Kararları hükümleri ile diğer ilgili
mevzuat hükümleri uygulanır.
MADDE 21 - (1) Sınır ticareti kapsamındaki ithalat ve
ihracat işlemleri ile Sınır Ticaret Merkezlerinde yapılacak ticari işlemlerle
ilgili olarak mülki idare amirlikleri, belediyeler, vakıf ve dernekler
tarafından hiçbir nam ve hesap adına kesinti yapılamaz.
(2) Valilik ve belediyelerce vakıf, dernek, il
özel idaresi adına kurulan firmalar Karar kapsamında ithalat ve ihracat
yapamazlar. Bu kapsamda hiçbir kuruluşla sözleşme imzalayamazlar.
Yetki
MADDE 22 - (1) Bu Tebliğde yer alan hususlara ilişkin
talimatlar vermeye, sınır ticareti yoluyla yapılacak ithalat ve ihracatın her
aşamasında gerekli görülecek düzenlemeleri yapmaya ve önlemler almaya, ürün
politikaları dikkate alınarak gerektiğinde ürün ve ülke bazında ithalatı ve
ihracatı sınırlandırmaya veya durdurmaya Dış Ticaret Müsteşarlığı (İhracat
Genel Müdürlüğü) yetkilidir.
GEÇİCİ
MADDE - (1) Sınır Ticaretinin
Düzenlenmesine İlişkin 1/12/2008
tarihli ve 2008/14451 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'ndan önce düzenlenmiş Sınır
Ticareti Belgeleri ve Uygunluk Belgeleri ile Sınır Ticaret Merkezinde mağaza
kira sözleşmeleri süreleri sonuna kadar geçerlidir.
(2) Kararın geçici maddesi uyarınca, 2009 yılı
ithalat kotalarının yeniden belirlenmesi kapsamında Temmuz-Aralık döneminde bir
komşu ülkeden ya da ülkelerden yapılacak ithalat için ithalat değer limitleri
uygulamasının uygun görülmesi halinde, ithalat değer limitleri, CIF kıymet
üzerinden, ülke bazında azami 50 milyon ABD Dolarına kadar olması kaydıyla
ilgili sınır illerine paylaştırılır.
Yürürlük
MADDE 23 - (1) Bu Tebliğ 16/6/2009 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 24 - (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.
[1]
Mülga; (6) İthalat Değer
Limiti; CIF kıymet üzerinden, 30 milyon ABD Dolarına kadar tarım ürünleri ve 70
milyon ABD Dolarına kadar sanayi ürünleri olmak üzere, ülke bazında yıllık
toplam tutarın azami 100 milyon ABD Dolarını geçmemesi kaydıyla, söz konusu
sektörel değerlerin ilgili sınır illerine paylaştırılması suretiyle tespit
edilir.
[2]
Mülga; (7) İthalat Değer
Limiti kapsamında ilgili sınır illerine yapılacak tahsisatlarda, ilgili sınır
illerinin nüfusu ve sınır ticareti kapsamında ilgili komşu ülke ile son üç yıl
içinde gerçekleştirilen toplam ithalat ve ihracat değerleri gözönünde
bulundurulur.
[3]
Mülga; (8) İbraz edilecek
menşe şahadetnamesinde, ilgili komşu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliği
ya da Konsolosluğunun tasdiki gümrük idaresince aranır.