Danıştay Vergi Dava Daireleri İtiraz No 2010-12 Gümrük Yönetmeliği 587.maddesinin yürürlüğünün durdurulmasına ilişkin Danıştay 7.Daire Başkanlığının 2009/7771 sayılı Kararının iptali hakkında
DANIŞTAY
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
YD İtiraz No : 2010/12
İtiraz Eden : Başbakanlık
Gümrük Müsteşarlığı - ANKARA
Karşı Taraf :
Vemey Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi.
Vekili : Av. Kenan
AYKAN
Abidei
Hürriyet Caddesi Tarsus Apartmanı No: 284 Kat: 3 Daire: 8
Şişli/İSTANBUL
İstemin
Özeti : 07.10.2009 günlü ve 27369 (Mükerrer) sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Yönetmeliğinin 587'nci
maddesinin 1'inci fıkrasının (b) ve (ç) bendleri ile aynı maddenin 3'üncü
fıkrasının iptali istemiyle açılan davada; Başbakanlığı husumetten çıkararak,
Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığını hasım mevkiine aldıktan sonra davacının
yürütmenin durdurulması istemini inceleyen Danıştay Yedinci Dairesince verilen
Gümrük Yönetmeliğinin 587'inci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) ve (ç) bendi
açısından yürütmenin durdurulmasına ilişkin 30.12.2009 günlü ve E:2009/7771
sayılı karara Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı tarafından itiraz edilmiştir.
Danıştay
Tetkik Hakimi Selda GÜRSOYTRAK GÜLSEVEN'in Düşüncesi : İtiraz dilekçesinde ileri sürülen iddialar istemin
kabulünü gerektirecek nitelikte görüldüğünden istemin kabulü gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Savcısı Nazlı YANIKDEMİR'in Düşüncesi: İtiraz dilekçesinde ileri sürülen nedenler. Danıştay Yedinci
Dairesince verilen yürütmenin durdurulması isteminin kısmen kabulüne ilişkin
kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, itirazın reddi
gerekeceği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ
ADINA
Hüküm veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca;
Dördüncü Daire Başkanı M.Engin KUMRULU ve Üyeleri Serap AKSOYLU, Zeki
ÇELEBİOĞLU, M.Fatih HAKÇI ile Üçüncü Daire Üyesi İlyas ARLI'nın; Başbakanlık
Gümrük Müsteşarlığı tarafından yürürlüğe konulan ve Gümrük Müsteşarlığının
bağlı olduğu Bakan tarafından yürütüleceği öngörülen Gümrük Yönetmeliğinin dava
konusu edilen düzenlemesinin iptali istemiyle açılan davada, dosyanın,
Başbakanlık da hasım mevkiine alınıp tekemmül ettirilmesi gerektiği yönündeki
azlık oylarına karşılık, husumetin düzeltilmesinin gerekli olmadığına oyçokluğu
ile karar verilerek, dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Gümrük Yönetmeliğinin, itirazların karara
bağlanmasından önce eşyanın çekilmesine izin verilmesi için aranan şartları
düzenleyen 587'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) ve (ç) bentleri yönünden
Danıştay Yedinci Dairesince verilen yürütmenin durdurulması kararına itiraz
edilmiştir.
Gümrük Yönetmeliğinin 587'nci maddesinin (b) bendinde;
yükümlünün beyanına göre yapılan vergi tahakkukları ile gümrük idaresince
tahakkuk ettirilen bütün vergiler arasındaki farkın ve para cezalarının
teminata bağlanacağı, (ç) bendinde ise; idarece gerekli görülecek her türlü
bilgi veya belgenin sunulması gerektiği öngörülmüştür. Yönetmeliğin 587'inci
maddesi, yargı yoluna henüz başvurulmamışken idari itirazların karara
bağlanmasından önce eşyanın çekilebilmesine ilişkin koşulları düzenlendiğinden
Anayasa Mahkemesinin, 18.10.2005 günlü ve E: 2003/7, K: 2005/71 sayılı
kararının bu dava ile ilişkilendirilmesine olanak yoktur.
Anayasanın 90'ıncı maddesinde; Türkiye Cumhuriyeti
adına Yabancı Devletlerle ve Milletlerarası Kuruluşlarla yapılacak
andlaşmaların onaylanmasının, Türkiye Büyük Millet Meclisinin onaylamayı bir
kanunla uygun bulmasına bağlı olduğu; usulüne göre yürürlüğe konulmuş
Milletlerarası Andlaşmaların kanun hükmünde olduğu ve bunlar hakkında Anayasa
Mahkemesine başvurulamayacağı; usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve
özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda
farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası
andlaşma hükümlerinin esas alınacağı düzenlenmiştir.
Onaylanması 12.05.1988 tarihli ve 3447 sayılı Kanunla
uygun bulunan ve 30.07.1988 tarihli ve 88/13194 sayılı Kararname ile onaylanıp,
27.08.1993 tarihli ve 21681 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Gümrük Tarifeleri
ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII.Maddesinin Uygulanmasına Dair
Anlaşma"nın 13'üncü maddesinde, ithal eşyasının gümrük kıymetinin belirlenmesi
sırasında, gümrük kıymetinin nihai tespitinin ertelenmesi gerektiğinden;
teminat şart koşulmuşsa, ithalatçının eşyayı gümrükten kefalet, depozito veya
diğer uygun bir şekil altında, muhtemel nihai gümrük vergilerini kapsayacak
yeterli bir teminat sağlamak suretiyle çekebileceği, her taraf ülke
mevzuatının, bu tür durumlar için hükümler getireceği, 17'inci maddesinde ise
bu anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin gümrük kıymetinin
belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin
gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlayamayacağı veya bu hakkı
tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı kabul edilmiştir.
Diğer yandan 26.06.1999 tarihinde imzaya açılan ve 28.10.2005 tarihli ve 5426
sayılı Kanunla katılmamız uygun bulunarak, 31.03.2006 tarih ve 26125 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan "Gümrük Rejimlerinin Basitleştirilmesi ve
Uyumlaştırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme Hakkında Değişiklik
Protokolü"nün (Revize Kyoto sözleşmesi) II. Bölümünün 2'nci maddesinde, her
akit tarafın, gümrük işlemlerinin basitleştirilmesi ve uyumlaştırılmasını
geliştirmek ve bu amaçla, bu Sözleşmenin hükümlerine uygun olarak Sözleşmenin
Ek'lerinde bulunan standartlara, geçiş standartlarına ve tavsiye edilen
uygulamalara uymakla yükümlü olduğu, Protokolün ekinde yer alan eşyanın teslimi
bölümünde, beyan edilen eşyanın gümrük tarafından muayenesi yapıldıktan sonra
veya muayene yapmamaya karar verildikten hemen sonra; bir suç bulunmaması,
ithal veya ihracat belgesi ya da gerekli diğer belgelerin alınması, işleme
ilişkin tüm izinlerin verilmesi ve vergi ve resimlerin ödenmesi veya
tahsillerini sağlayacak gerekli önlemlerin alınması şartıyla teslim edileceği;
gümrük, beyan sahibinin eşyanın gümrük işlemlerinin tamamlanması ile ilgili tüm
işlemleri sonradan tamamlayacağına kanaat getirdiği takdirde, beyan sahibinin
ilgili sevkiyatın ana hususlarını içeren ticari ya da resmi belgeyi ibraz
etmesi ve gerekli görülürse uygulanacak vergi ve resimlerin tahsilini sağlamak
üzere teminat vermesi kaydıyla eşyayı teslim edeceği, bir ihlal tespit edildiği
takdirde gümrüğün, eşyanın müsadere konusu olmaması veya eşyaya sonraki bir
aşamada kanıt olarak ihtiyaç duyulmaması ve beyan sahibinin vergi ve resimleri
ödemesi ve herhangi ek vergi ve resimler ile yüklenecek cezanın tahsil
edilmesini temin etmek üzere teminat vermesi kaydıyla eşyayı teslim etmeden
önce idari veya yasal işlemlerin tamamlanmasını beklemeyeceği öngörülmüştür.
4458 sayılı Gümrük Kanunun 69'uncu
maddesinde, eşyanın ilgili rejime tabi tutulma şartlarının yerine getirilmesi
ve eşyanın yasaklayıcı veya kısıtlayıcı önlemlere tabi olmaması kaydıyla,
gümrük idarelerinin, tescilden sonra beyannamedeki bilgileri kontrol ederek
veya belli hallerde kontrol etmeksizin, eşyayı teslim edeceği ancak,
beyannamenin incelenmesinin makul bir süre içinde tamamlanamadığı ve bu
inceleme sırasında eşyanın hazır bulundurulmasına gerek olmadığı hallerde de
eşyanın teslim edileceği, yasaklama veya kısıtlamaya tabi olması nedeniyle
teslimine imkan bulunmayan eşyanın tabi olacağı işlemlere ilişkin usul ve
esasların yönetmelikle belirleneceği kurala bağlanmıştır. Gümrük Yönetmeliğinin
davaya konu düzenlemesinin yukarıda değinilen kurallara dayandığı
anlaşıldığından, itirazın kabulü ile Gümrük Yönetmeliğinin 587'nci
maddesinin 1'nci fıkrasının (b) ve (ç) bentleri yönünden yürütmenin
durdurulmasına ilişkin Danıştay Yedinci Dairesinin 30.12.2009 günlü ve
E:2009/7771 sayılı kararının kaldırılmasına, 16.04.2010 gününde oybirliği ile
karar verildi.
Danıştay
Başkanvekili 4. Daire Başkanı 9. Daire Başkanı
Semra
KAYIR M.Engin KUMRULU Cengiz DİVANLIOĞLU
(X)
3.
Daire Başkanı 4.
Daire Üyesi 9. Daire Üyesi
S.Nilgün
AKPINAR Serap AKSOYLU E.Işın EZEN
(X)
3.
Daire Üyesi 4.
Daire Üyesi 9. Daire Üyesi
Bahadır
DOĞUSOY M.Z eki
ÇELEBİOĞLU H.Ceyda KERMAN
(X)
9. Dairesi Üyesi 4. Daire Üyesi 3.
Daire Üyesi
Yakup KAYA M.Fatih HAKÇI Nilgün
İPEK
(X)
3. Daire Üyesi
İlyas ARLI
(X)