Danıştay 7. Daire K: 2010/2710; E:2009/3627; ATA Karnesi Rejim Şartlarının İhlali ve Ceza Uygulaması başlıklı 10`uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iptaline ilişkin karar(2010/2710)

Tasarruflu Yazılar 1 T.C. DANIŞTAY YEDİNCİ DAİRE Esas No :2009/3627 Karar No :2010/2710 Davacı :Türkiye Ticaret Sanayi Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği Dumlupınar Bulvarı, No:252, (Eskişehir Yolu 9. Km.) ANKARA Vekil :Av. Neşe ASLAN (Aynı adreste) Davalı :Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı ANKARA Davanın Özeti: 21.03.2005 gün ve 25762 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 seri nolu Gümrük Genel Tebliğinin (Geçici İthalat), "Rejim Şartlarının İhlali ve Ceza Uygulaması başlıklı 10'uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin; anılan Tebliğ hükmünün, düzenlenen tahakkuklarda gümrük vergilerinden başka ödenmesi gereken sair bir meblağ bulunmamasına rağmen, ithalatta alınan vergilerinin %10'u oranında fazlasıyla talep edilmesine yol açtığı, dolayısıyla, 15.03.2005 tarihinde yürürlüğe giren Geçici İthalat Sözleşmesi hükümlerine aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmektedir. Savunmanın Özeti: 21.10.2004 gün ve 25620 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak, 15.03.2005 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Geçici İthalat Sözleşmesi ve anılan sözleşmenin kabulü zorunlu Ekleri kapsamında Türkiye'ye ATA Karneleri ile geçici olarak ithal edilecek eşyaya ve ATA karnelerine gümrük idarelerince yapılacak işlemleri belirlemek amacıyla çıkarılan, 21.03.2005 tarih ve 25762 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 seri nolu Gümrük Genel Tebliğinin (Geçici İthalat), davaya konu edilen "Rejim Şartlarının İhlali ve Ceza Uygulaması" başlıklı 10'uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin, söyleşmede yer alan hükümlerin açıklaması niteliğinde olduğu ve sözleşme hükümlerine aykırılık içermediğinden, yapılan düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı; Geçici İthalat Sözleşmesinden önce yürürlükte bulunan Eşyaların Geçici Kabulü İçin ATA Karneleri Hakkında Gümrük Sözleşmesine göre çıkarılan ve 4 seri nolu Gümrük Genel Tebliğinin 14'üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılan 20.02.2000 gün ve 23970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2 seri nolu Gümrük Genel Tebliğinin, aynı yöndeki "Rejim Şartlarının İhlali ve Ceza Uygulaması" başlıklı 10'uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iptali istemiyle açılar davanın. Danıştay Yedinci Dairesinin 17.06.2002 gün ve E:2000/2569; K:2002/2446 sayılı kararıyla reddedildiği; işbu davanın da reddi gerektiği savunulmuştur. Tetkik Hakimi Ergün GÖKDAM'ın Düşüncesi : Dava, 21.03.2005 gün ve 25762 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 seri nolu Gümrük Genel Tebliğinin (Geçici İthalat), "Rejim Şartlarının İhlali ve Ceza Uygulaması" başlıklı 10'uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iptali istemiyle açılmıştır. Geçici ithalat Sözleşmesinin 8'inci maddesine göre; kefil kuruluşun sorumluluğunda asıl olan, gümrük vergileri ve ithalatta alınan diğer vergilerin tutandır. Bu istisnası ise, ödenmesi gereken sair meblağ bulunması durumunda ortaya çıkmakta bu durumda da, kefil kuruluşun sorumluluğu ithal, vergi ve resimleri tutarının %10 fazlası ile sınırlandırılmıştır. Dolayısıyla, kefil kuruluşun sorumluluğu; ödenmesi gereken sair bir meblağın bulunmaması halinde, ithal vergi ve resimleri tutarı; ödenmesi gereken sair meblağın bulunması halinde ise, bu meblağın ithal vergi ve resimleri tutarının %10 fazlasını aşmaması durumunda söz konusu tutar; aşması durumunda ise, bu meblağın, ithal veri ve resimleri tutarının %10'una isabet eden kısmı ile sınırlıdır. Oysa; Tebliğinin iptali istenilen hükmünde, ATA karneleri kapsamında gerçekleştirilen geçici ithalatlardan kaynaklanan ve kefil Kuruluş olması nedeniyle davacı Kuruluş adına düzenlenecek tahakkuklarda, gümrük vergilerinden başka ödenmesi gereken sair bir meblağın bulunup bulunmadığı yönünden herhangi bir ayrıma gidilmediği; ödenmesi gereken sair bir meblağ bulunmaması halinde, gümrük vergileri ve ithalatta alınan diğer vergiler tutarı ile sınırlı olan sorumluluğun, (Geçici İthalat Sözleşmesinin eklerinden, EK-A Geçici Kabul Belgelerine İlişkin Ek (ATA Karneleri ve CPD Karneleri) BÖLÜM IV Teminat başlıklı 8'inci maddesinin 2'nci fıkrasına göre,) ödenmesi gereken sair meblağın bulunması hali için öngörülen, giriş vergilerinin veya ithal vergilerinin %10 fazlası kadar tutarın, ödenmesi gereken sair bir meblağ bulunmaması halinde de talep edilmesine neden olacağından, diğer bir ifadeyle: kefil kuruluşun sorumluluğunun, sözleşmede öngörülmeyen şekilde genişletilmesi anlamına geldiğinden, söz konusu tebliğ ile yapılan düzenlemenin açıkça hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu nedenle, 4 seri nolu Gümrük Genel Tebliğinin (Geçici İthalat), "Rejim Şartlarının ihlali ve Ceza Uygulaması" başlıklı 10'uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iptali gerektiği düşünülmektedir. Danıştay Savcısı Mukaddes ARAS'ın Düşüncesi: Dava, 21.03.2005 tarih ve 25762 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Genel Tebliğinin (Geçici İthalat Seri No:4) 10'uncu maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinin iptali istemine ilişkindir. Gümrük Genel Tebliğinin (Geçici İthalat Seri No:4) Rejim Şartlarının İhlali ve Ceza Uygulaması başlıklı 10'uncu maddesinde; Giriş gümrük idareleri tarafından ATA Karnesi kapsamı eşyanın geçici ithali esnasında karne üzerinde belirtilen yurtta kalma süresi içerisinde, süre uzatımı talebinde bulunulup bulunulmadığı veya yeniden ihraç edilip edilmediği ya da gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanıma tabi tutulup tutulmadığının araştırılacağı, yapılan araştırma neticesinde karnede belirtilen şartların yerine getirilmediğinin anlaşılması halinde, aşağıda belirtilen şeklide işlemlerin yapılacağı açıklanmış, maddenin (b) fıkrasında; "İlgili gümrük idaresince, Geçici Kabul Belgelerine ilişkin Ek A'nın 8/2 nci maddesi uyarınca gümrük vergileri ile ithalatta alınan diğer vergilerin %10 fazlası hesaplanarak karnenin geçerlilik süresinin bitim tarihinden itibaren 1 (bir) yıl içinde kefil kuruluşa (Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret odaları ve Ticaret Borsaları Birliği) bu tebliğin 2 No'lu ekinde yer alan örneğe uygun yapılan tebligatta, eşyanın kanuni yurtta kalma süresi içerisinde yeniden ihraç edildiğine veya ATA Karnesinin usulüne uygun olarak diğer bir surette mükellefiyetten ibra olunduğuna dair delil vermek hususunda talep tarihinden itibaren Geçici Kabul Belgelerine İlişkin Ek A'nın 9/1-a maddesi uyarınca 6 (altı) aylık süre tanır." kuralına yer verilmiştir. 21.10.2004 tarih ve 25620 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 15.03.2005 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Geçici İthalat Sözleşmesinin Bölüm IV Teminat Başlıklı 8'inci maddesinin 1'inci fıkrasında, her kefil kuruluşun, kurulduğu ülkenin gümrük makamlarına, mütekabil belge veren kuruluş tarafından çıkarılan geçici ithalât belgeleri ile o ülkeye ithal edilen eşya (taşıma araçları dahil) konusunda geçici ithalat veya gümrük transiti için tespit edilmiş şartlara uyulmamış olması halinde, Sözleşmenin 4'üncü maddesinin 4'üncü paragrafında sözü edilenler hariç olmak üzere, ithal vergi ve resimleri ile ödenmesi gereken sair meblağı ödemeyi taahhüt edeceği, bu kuruluşun yukarıda sözü edilen meblağın ödenmesi konusunda, bu meblağları ödeyecek olan kişilerle müşterek ve müteselsil olarak sorumlu oldukları; 2"nci fıkrasında, kefil kuruluşun ATA karnesinden kaynaklanan sorumluluğunun, ithal vergi ve resimleri tutarının %10 fazlasını aşmayacağı hükümlerine yer verilmiştir. Yukarıda Sözü edilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; Geçici İthalat Sözleşmesi ve anılan sözleşmenin kabulü zorunlu Ekleri kapsamında Türkiye'ye ATA Karneleri ile geçici olarak İthal edilecek eşyaya ve ATA karnelerine gümrük idarelerince yapılacak işlemleri belirlemek amacıyla çıkarılan Tebliğin davaya konu edilen hükmünün sözleşmede yer alan hükümlerin açıklaması niteliğinde olması ve sözleşme hükümlerine aykırılık içermemesi nedeniyle, yapılan düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay Yedinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49'uncu maddesinin 6'ncı fıkrası hükmü uyarınca: Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun kararlarına, ilgili Danıştay dava dairesince uyulması zorunlu okluğundan, Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 22.02.2003 gün ve E:2007/449; K:2008/165 sayılı bozma kararı uyarınca işin gereği görüşüldü: Dava, 21.03.2005 gün ve 25762 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 seri nolu Gümrük Genel Tebliğinin (Geçici İthalat), "Rejim Şartlarının ihlali ve Ceza Uygulaması" başlıklı 10'uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iptali istemiyle açılmıştır. 2575 sayılı Danıştay Kanununun 24'üncü maddesinin 1'inci fıkrasının (c) bendinde, bakanlıkların düzenleyici işlemleri ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılacak iptal davaları, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak bakacağı davalar arasında sayılmıştır. Geçici İthalat Sözleşmesi ve Ekleri kapsamında Türkiye'ye ATA karneleri ile geçici olarak ithal edilebilecek eşyaya ve ATA Karnelerine gümrük idarelerince yapılacak işlemleri açıklamak amacıyla çıkarılan ve Sözleşme hükmünün nasıl uygulanması gerektiğini açıklayan Tebliğ hükmü ile getirilen düzenlemenin, hukuka uygun biçimde varlık kazanabilmesi, Sözleşme hükümlerine aykırı olmamasına bağlıdır. 31.03.2004 tarih ve 5108 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 23.09.2004 tarih ve 2004/7905 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanıp, 21.10.2004 gün ve 25620 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak, 15.03.2005 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Geçici İthalat Sözleşmesinin BÖLÜM 1 Genel Hükümler, Tanımlar başlıklı 1'inci maddesinin (b) fıkrasında, bu Sözleşmede geçen, "gümrük vergileri ve ithalatta alınan diğer vergiler" deyiminin; sağlanan hizmetin yaklaşık bedeli ile sınırlı ücret ve masraflar dışında, eşyanın (taşıma araçları dahil) ithalinde veya ithali dolayısı ile tahsil edilen gümrük vergi ve resimleri ile ücret ve harçlar anlamına geldiği; Bölüm III Özel Hükümler, Belge ve Teminat başlıklı 4'üncü maddesinin 3'üncü fıkrasında, Sözleşmenin herhangi bir Ek'inde aksine hüküm bulunmadıkça, teminatın tutarının, şartlı olarak muafiyet tanınan eşyanın (taşıma araçları dahil) gümrük vergileri ve ithalatta alınan diğer vergilerin tutarını geçmemesi gerektiği; 4'üncü fıkrasında, ulusal mevzuat gereğince, ithalat yasakları veya kısıtlamalarına tabi olan eşya (taşıma araçları dahil) için, ulusal mevzuatta yer alan hükümler çerçevesinde, ek bir teminat istenebileceği belirtilmiş; Sözleşmenin eklerinden, EK-A Geçici Kabul Belgelerine İlişkin Ek (ATA Karneleri ve CPD Karneleri) BÖLÜM IV Teminat başlıklı 8'inci maddesinin 1'inci fıkrasında, her kefil kuruluşun, kurulduğu ülkenin gümrük makamlarına, mütekabil belge veren kurutuş tarafından çıkarılan geçici ithalat belgeleri ile o ülkeye ithal edilen eşya (taşıma araçları dahil) konusunda geçici ithalat veya gümrük transiti için tespit edilmiş şartlara uyulmamış olması halinde, Sözleşmenin 4'üncü maddesinin 4'üncü paragrafında sözü edilenler hariç olmak üzere, ithal vergi ve resimleri ile ödenmesi gereken sair meblağı ödemeyi taahhüt edeceği, bu kuruluşun yukarıda sözü edilen meblağın ödenmesi konusunda, bu meblağları ödeyecek olan kişilerle müşterek ve müteselsil olarak sorumlu oldukları; 2'nci fıkrasında da, "kefil kuruluşun ATA karnesinden kaynaklanan sorumluluğunun, ithal vergi ve resimleri tutarının %10 fazlasını aşmayacağı' hükümlerine yer verilmiştir. Geçici İthalat Sözleşmesi ve Ekleri kapsamında Türkiye'ye ATA Karneleri ile geçici olarak İthal edilebilecek eşyaya ve ATA Karnelerine gümrük idarelerince yapılacak işlemleri belirlemek amacıyla çıkarılan, 21.03.2006 tarih ve 25762 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 seri nolu Gümrük Genel Tebliğinin (Geçici İthalat), Rejim şartlarının İhlali ve Ceza Uygulaması başlıklı 10'uncu maddesinin birinci fıkrasının, iptali istenilen (b) bendinde ise, "ilgili gümrük idaresince, Geçici Kabul Belgelerine İlişkin Ek A'nın 8'inci maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca gümrük vergileri ile ithalatta alınan diğer vergilerin %10 fazlası hesaplanarak" karnenin geçerlilik süresinin bitim tarihinden itibaren 1 (bir) yıl içinde kefil kuruluşa (Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği) bu tebliğin 2 Nolu ekinde yer alan örneğe uygun yapılan tebligatta, eşyanın kanuni yurtta kalma süresi içerisinde yeniden ihraç edildiğine veya ATA Karnesinin usulüne uygun olarak diğer bir surette mükellefiyetten ibra olunduğuna dair delil vermek hususunda talep tarihinden itibaren Geçici Kabul Belgelerine İlişkin Ek A'nın 9'uncu maddesinin 1'inci fıkrasının (a) bende uyarınca 6 (Altı) aylık süre tanınması gerektiği açıklanmıştır. Kefil kuruluşun sorumluluğunun, ATA belgesi kapsamındaki eşyaya ait gümrük vergisi ve ithalatta alınan diğer vergilerle ödenmesi gereken sair meblağı kapsadığı: ancak, bu sorumluluğun, gümrük vergisi ve ithalatta alınan diğer vergilerin toplamının %10 fazlasını geçemeyeceği, yukarıda yer verilen sözleşme hükümlerinde açık bulunmaktadır. Bunun anlamı; Kefil Kuruluşun, ödenmesi gereken toplam meblağın, vergilerin %10 fazlasına göre bulunacak tutardan az olması durumunda ödenmesi gereken toplam meblağdan; fazla olması durumunda ise, en çok, vergilerin %10 fazlasının tekabül ettiği meblağdan sorumlu tutulabileceği; bundan fazlası için, Kefil Kuruluşa gidilemeyeceğidir. Görüldüğü üzere, Kefil Kuruluşun sorumlu olacağı meblağ: sair ödemeler dahil, ödenmesi gereken toplam miktarın, gümrük ve ithalat vergilerinin toplamının %10 fazlasına tekabül eden miktardan az ya da fazla olmasına göre değişmektedir. Oysa; Tebliğin iptali islenilen düzenlemesi, Kefil Kuruluşun, söz konusu ayırıma gidilmeksizin, her durumda, gümrük ve ithalat vergilerinin %10 fazlasına tekabül eden miktardan sorumlu tutulacağı anlamına gelmektedir ki; düzenleme, bu haliyle, yukarıda açıklanan sözleşme hükümlerine aykırılık oluşturmaktadır. Açıklanan nedenle, 21.3.2005 gün ve 25762 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 seri nolu Gümrük Genel Tebliğinin (Geçici İthalat), "Rejim Şartlarının İhlali ve Ceza Uygulaması" başlıklı 10'uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iptaline, aşağıda dökümü gösterilen 171,70 (YüzyetmişbirTürklirasıyetmişkuruş) Türk lirası yargılama giderleri ile, 1.000.- (Bin) Türk lirası vekalet ücretinin davalı İdareden alınarak davacıya verilmesine; artan 28.- (Yirmisekiz) Türk lirası posta giderinin istemi halinde davacıya iadesine, 31.5.3010 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan Üye Üye Üye Üye Turgut Özden Ali Eren Buket CANDAN ŞAR ATAGÜN SONBAY ORAL Yargılama Giderleri: Başvuru Harcı : 45,60 TL Karar Harcı : 52,10 TL Vekalet Harcı : 2,10 TL YD Harcı : 19,90 TL Posta Gideri : 52,00 TL _____________________ Toplam :171,70 TL