Danıştay 7. Daire K: 2010/5530; E:2008/3752; Gümrük Müsteşarlığı Yer Değiştirme Yönetmeliği`nin 10. maddesinin 3. fıkrası ile; Yönetmelik Ek-5 Hizmet Puanı Tespit Formunun kişisel memuriyet bilgilerine ilişkin değerlendirme bölümünün 2-Sicil Disiplin Durumu ve 4-Diğer Eğitim Durumu başlıklı alt bölümlerinin iptali Hakkında Danıştay Kararı (2010/5530)

T.C. DANIŞTAY BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2008/3752 Karar No : 2010/5530 Davacı : Büro. Emekçileri Sendikası Vekili : Av.Sevil Cevlan Erkat Meşrutiyet Cad. No:31/4 Kızılay/ANKARA Davalılar : 1- Başbakanlık - ANKARA 2-Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı - ANKARA Davanın Özeti : Davacı Sendika, 3.5.2008 tarihli 26965 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gümrük Müsteşarlığı Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan şef, bilgisayar işletmeni, veri hazırlama kontrol işletmeni, memur, muamele memuru, muayene memuru, muhafaza memuru düzenlemesinin, 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan şef, bilgisayar işletmeni, veri hazırlama kontrol işletmeni, memur, ambar memuru, satış memuru, veznedar, koruma ve güvenlik görevlisi düzenlemesinin, 8. maddesinin. 5. fıkrasında yer alan "Yer değiştirmeye tabi olmayan hizmetlerde geçen süreler, yer değiştirme süresinin hesabında dikkate alınmaz " ibaresinin, 10. maddesinin 3. fıkrasında yer alan; "İlk 25 yıl puanlandırılır. 25 yılı aşan süreler puanlamaya dahil edilmez." şeklindeki ibarenin, 13. maddesinin 1-b bendinin ve dayanak oluşturan devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğin 11.maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesinin, Yönetmeliğin 14.maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin ve dayanak oluşturan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğin 11. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, Yönetmeliğin 19. maddesinin 1. fıkrasının (b) ve (c) bendinin, 21. maddesinin 3. fıkrasının, geçici 1. maddesinin 2. fıkrasının, geçici 3. maddesinde yer alan şef, bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, memur, muamele memuru düzenlemesinin, Ek-5 hizmet puanı tespit formunun kişisel memuriyet bilgilerine ilişkin değerlendirme bölümü ile disiplin ve genel hizmet sürelerine ilişkin kısmının iptalini istemektedir. Davalı idarelerin Savunmalarının Özeti: Dava konusu Yönetmelik hükümlerinde kamu yararı ve hizmet gerekleri ile hukuka aykırılık bulunmadığı öne sürülerek yasal dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hakimi: Mahmut Ersert Düşüncesi : Dava konusu Yönetmelik hükümlerinin mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından, yasal dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiği düşünülmüştür. Danıştay Savcısı : Aylin Bayram Düşüncesi : Dava 3.5.2008 günlü, 26965 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gümrük Müsteşarlığı Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan şef, bilgisayar işletmeni, veri hazırlama kontrol işletmeni, memur, muamele memuru, muayene memuru, muhafaza memuru düzenlemesinin, 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan şef bilgisayar işletmeni, veri hazırlama kontrol işletmeni, memur, ambar memuru, satış memuru, veznedar, koruma ve güvenlik görevlisi düzenlemesinin, 8. maddesinin 5. fıkrasında yer alan "Yer değiştirmeye tabi olmayan hizmetlerde geçen süreler, yer değiştirme süresinin hesabında dikkate alınmaz." ibaresinin, 10. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "İlk 25 yıl puanlandırılır. 25 yılı aşan süreler puanlamaya dahil edilmez." şeklindeki ibarenin, 13. maddesinin 1-b bendinin ve dayanak oluşturan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğin 14. maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesinin, Yönetmeliğin 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin ve dayanak oluşturan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğin 11. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, Yönetmeliğin 19. maddesinin 1. fıkrasının (b) ve (c) bendinin, 21. maddesinin 3. fıkrasının, geçici 1. maddesinin 2. fıkrasının, geçici 3. maddesinde yer alan şef, bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, memur, muamele memuru düzenlemesinin, Ek-5 hizmet puanı tespit formunun kişisel memuriyet bilgilerine ilişkin değerlendirme bölümü ile disiplin ve genel hizmet sürelerine ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 72.maddesinin 1.fıkrasında "Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atamalar, hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye'nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.", aynı maddenin son fıkrasında; "Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığı'nca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu Yönetmelik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığı'nın görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar." hükmü yer almıştır. 25.6.1983 günlü, 18088 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğin 28. maddesinde ise; "Kurumlar bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde halen görevde bulunan memurların geçmiş hizmetlerinin bu Yönetmelik çerçevesinde nasıl değerlendirileceğini ve bu Yönetmeliğin çeşitli maddelerinde kurumlarca tesbiti öngörülen diğer hususları kapsayan özel Yönetmeliklerini Devlet Personel Dairesinden olumlu görüş alınmak sureti ile çıkarırlar. Özel Yönetmeliklerde bu Yönetmeliğe aykırı hükümler yer almaz. Ancak, Mülki İdare Amirliği Hizmetleri ile Emniyet. Hizmetleri sınıflarına dahil memurlar hakkında kendi özel yönetmeliklerinin uygulanmasına devam edilir." hükmüne yer verilmiştir. Dava konusu Yönetmeliğini iptali istenilen 10. maddesinin 3. fıkrasında, "İlk 25 yıl puanlandırılır. 25 yılı aşan süreler puanlamaya dahil edilmez." şeklinde düzenleme yapılmıştır. Yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda memurların bölgeler arasında adil ve dengeli dağılımının sağlamasında en önemli ölçütün "hizmet puanı" olduğu kabul edilebilirse de, personelin hizmet puanının hesabında esas alınacak toplam hizmet süresinin 25 yılla sınırlandırmasında, aynı Yönetmeliğin hizmet bölgelerindeki zorunlu çalışma sürelerini unvanlar ve hizmet bölgeleri itibariyle belirleyen 8. maddesine göre; 7. maddenin 1. fıkrasının (a) bendinin 1. alt bendinde sayılan unvanlar için hizmet bölgelerindeki zorunlu çalışma süresinin 29 yıl, ikinci alt bendinde sayılan unvanlar için ise zorunlu çalışma süresinin 30 yıl olması karşısında hizmet gereklerine uyarlık bulunmamaktadır. Yönetmelik Ek-5 Hizmet Puanı Tespit Formunun kişisel memuriyet bilgilerine ilişkin değerlendirme bölümünün 2- Sicil-Disiplin Durumu ve 4- Diğer Eğitim Durumu başlıklı ait bölümlerine gelince; Formun belirtilen bölümlerde yer değiştirme sırasında dikkate alınacak hizmet puanı hesaplanırken, personelin yabancı dil bilgisi düzeyine göre belli bir puan alması, son üç yıllık sicil notu ortalamasının belli bir oranda puanlamaya yansıtılması, olumsuz sicilin eksi puan olarak puanlandırılması, yine alınan disiplin cezalarının niteliğine göre eksi puanlarla değerlendirilmesi öngörülmüş ise de, bu hususların, personelin görevde yükselme sınavına katılması veya bir üst göreve atanması ile ilgili işlemlerin kurulmasında etki edecek hususlar olduğu açık olup, bir hizmet bölgesindeki çalışma süresini tamamlayan personelin başka bir hizmet bölgesine atanması sırasında dikkate alınmasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Yönetmeliğin iptali istenilen diğer maddelerinde ise, dava konusu yönetmeliğin amacına, hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle dava konusu Yönetmeliğin 10. maddesinin 3. fıkrası ile Yönetmelik Ek-5 Hizmet Puanı Tespit Formunun kişisel memuriyet bilgilerine ilişkin değerlendirme bölümünün 2- Sicil-Disiplin Durumu ve 4- Diğer Eğitim Durumu başlıklı alt bölümlerinin iptali, davanın, Yönetmeliğin dava konusu diğer maddelerine yönelik bölümünün ise reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Hüküm veren Danıştay Beşinci Dairesi'nce işin gereği düşünüldü. Davacı Sendika, 3.5.2008 tarihli 26965 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gümrük Müsteşarlığı Yer Değiştirme Yönetmeliğimin 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan şef, bilgisayar işletmeni, veri hazırlama kontrol işletmeni, memur, muamele memuru, muayene memuru, muhafaza memuru düzenlemesinin, 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan şef, bilgisayar işletmeni, veri hazırlama kontrol işletmeni, memur, ambar, memuru, satış memuru, veznedar, koruma ve güvenlik görevlisi düzenlemesinin, 8. maddesinin 5. fıkrasında yer alan "Yer değiştirmeye tabi olmayan hizmetlerde geçen süreler, yer değiştirme süresinin hesabında dikkate alınmaz." ibaresinin, 10. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "İlk 25 yıl puanlandırılır. 25 yılı aşan, süreler puanlamaya dahil edilmez." şeklindeki ibarenin, 13. maddesinin 1-b bendinin ve dayanak oluşturan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğin 14. maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesinin, Yönetmeliğin 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin ve dayanak oluşturan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğin 11. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, Yönetmeliğin 19. maddesinin 1. fıkrasının (b) ve (c) bendinin, 21. maddesinin 3. fıkrasının, geçici 1. maddesinin 2. fıkrasının, geçici 3. maddesinde yer alan şef, bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, memur, muamele memuru düzenlemesinin, Ek-5 hizmet puanı tespit formunun kişisel memuriyet bilgilerine ilişkin değerlendirme bölümü ile disiplin ve genel hizmet sürelerine ilişkin kısmının iptali istemiyle dava açmıştır. Anayasanın 124 üncü maddesinde, Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla Yönetmelikler çıkarılabileceği kurala bağlanmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 72. maddesinin 1. fıkrasında; "Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atamalar, hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye'nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır." hükmü, aynı maddenin son fıkrasında; "Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığı'nca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu Yönetmelik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığı'nın görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar." hükmü yer almıştır. 25.6.1983 tarihli, 18088 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğin 28. maddesinde ise; "Kurumlar bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde halen görevde bulunan memurların geçmiş hizmetlerinin bu Yönetmelik çerçevesinde nasıl değerlendirileceğini ve bu Yönetmeliğin çeşitli maddelerinde kurumlarca tesbiti öngörülen diğer hususları kapsayan özel Yönetmeliklerini Devlet Personel Dairesinden olumlu görüş alınmak sureti ile çıkarırlar. Özel Yönetmeliklerde, bu. Yönetmeliğe aykırı hükümler yer almaz. Ancak, Mülki İdare Amirliği Hizmetleri ile Emniyet Hizmetleri sınıflarına dahil memurlar hakkında kendi özel yönetmeliklerinin uygulanmasına devam edilir." hükmüne yer verilmiştir. Davaya konu edilen. Gümrük Müsteşarlığı Yer Değiştirme Yönetmeliğinin iptali istenilen 10. maddesinin 3 fıkrasında, "İlk 25 yıl puanlandırılır, 25 yılı aşan süreler puanlamaya dahil edilmez." şeklînde düzenleme getirilmiştir. Yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda memurların bölgeler arasında adil ve dengeli dağılmasını sağlamak bakımından en önemli ölçütün "hizmet puanı" ölçütü olduğu kabul edilebilir ise de puanının hesabında esas alınacak toplam hizmet süresinin 25 yılla sınırlandırmasında, aynı Yönetmeliğin hizmet bölgelerindeki zorunlu çalışma sürelerini unvanlar ve hizmet bölgeleri itibariyle belirleyen 8. maddesine göre; 7. maddenin 1. fıkrasının (a) bendinin 1. alt bendinde sayılan unvanlar için hizmet bölgelerindeki zorunlu çalışma süresinin 29 yıl, ikinci alt bendinde sayılan unvanlar için ise zorunlu çalışma süresinin 30 yıl olması karşısında hizmet gereklerine uyarlık bulunmamaktadır. Öte yandan idarenin, diğer niteliklerden düşük puan alan bir personelin salt hizmet süresi fazlalığından dolayı, hizmeti daha az olan ancak diğer puanlamaya dahil nitelikleri daha üstün olan başka bir personelin önüne geçmesinin önlenmesinin amaçlandığı yolundaki savunmasında da liyakat ilkesi ile hakkaniyete uygunluk görülmemiştir. Yönetmelik Ek-5 Hizmet Puanı Tespit Formunun kişisel memuriyet bilgilerine ilişkin değerlendirme bölümünün 2- Sicil-Disiplin Durumu ve 4- Diğer Eğitim Durumu başlıklı alt bölümlerinin yürütmesinin durdurulması istemine gelince; Formun belirtilen bölümlerde yer değiştirme sırasında dikkate alınacak hizmet puanı hesabedilirken, personelin yabancı dil bilgisi düzeyine göre belli bir puan alması, son üç yıllık sicil notu ortalamasının belli bir oranda puanlamaya yansıtılması, olumsuz sicilin eksi puan olarak puanlandırılması, yine alınan disiplin cezalarının niteliğine göre eksi puanlarla değerlendirilmesi öngörülmüş ise de sözü edilen bölümlerde yer verilen hususların, personelin görevde yükselme sınavına katılması veya bir üst göreve atanması ile ilgili işlemlerin kurulmasında etki edecek hususlar olduğu açık olup, bir hizmet bölgesindeki çalışma süresini tamamlayan personelin başka bir hizmet bölgesine atanması sırasında dikkate alınmasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğin 14. maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesi ile 11. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ve Gümrük Müsteşarlığı Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin dava konusu edilen diğer maddelerinde ise, Devlet memurlarının ve yer değiştirme suretiyle atamaya tabi olan Gümrük Müsteşarlığı personelinin atamalarında, Anayasa ve 657 sayılı Yasanın öngördüğü şekilde aile birliğinin muhafaza edilmesini sağlayacak şekilde hizmetin gereklerini esas alarak atamayı belirli kurallara bağlama, görevde verimliliği artırma ve yurdun değişik hizmet bölgeleri ve alanlarında görev yapmalarını sağlayarak hizmetin yaygınlaşmasını temin etme amacına hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, Gümrük Müsteşarlığı Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 3. fıkrası ile; Yönetmelik Ek-5 Hizmet Puanı Tespit Formunun kişisel memuriyet bilgilerine ilişkin değerlendirme bölümünün 2-Sicil Disiplin Durumu ve 4-Diğer Eğitim Durumu başlıklı alt bölümlerinin iptaline, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğin 11. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi ile 14. maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesine ve Gümrük Müsteşarlığı Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin dava konusu edilen diğer maddelerine yönelik davanın reddine, 199,80.-TL. yargılama giderinin davadaki haklılık oranına göre 99,90,-TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına, 84,90.-TL.'sının davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, 15.-TL'sinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin istemi halinde davacıya iadesine, bildirimi izleyen 30 gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 28.9.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. Başkan Üye Üye Üye Üye Salih Günay Mustafa Hayrettin Nalan ER ERDEN KILIÇ HAN KADIOĞLU TERZİ YARGILAMA GİDERLERİ Harç Pulu : 120,30.-TL. Posta Pulu : 79.50.-TL. TOPLAM : 199,80.-TL.