Türkiye Cumhuriyeti ile Ürdün Haşimi Krallığı Arasında Serbest Ticaret Alanı Tesis Eden Ortaklık Anlaşması hakkında karar 2011/1230

Türkiye-Ürdün STA Feshi Duyurusu TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE ÜRDÜN HAŞİMİ KRALLIĞI ARASINDA SERBEST TİCARET ALANI TESİS EDEN ORTAKLIK ANLAŞMASININ ONAYLANMASI HAKKINDA KARAR Karar Sayısı : 2010/1230 10.01.2011 tarihli ve 27811 Mükerrer R.G. Tarife Kontenjanı Hk.Karar 2011/1415 Tasarruflu Yazılar 1 1 Aralık 2009 tarihinde Amman'da imzalanan ve 13/10/2010 tarihli ve 6017 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli "Türkiye Cumhuriyeti ile Ürdün Haşimi Krallığı Arasında Serbest Ticaret Alanı Tesis Eden Ortaklık Anlaşması"nın onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 1/12/2010 tarihli ve HUMŞ/5611514 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 14/12/2010 tarihinde kararlaştırılmıştır. TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE ÜRDÜN HAŞİMİ KRALLIĞI ARASINDA SERBEST TİCARET ALANI TESİS EDEN ORTAKLIK ANLAŞMASI DİBACE Türkiye Cumhuriyeti ve Ürdün Haşimi Krallığı (bundan böyle "Taraflar" veya uygun olduğu yerlerde "Türkiye" ve "Ürdün" olarak adlandırılacaklardır); Mevcut dostane ilişkileri, özellikle iktisadi işbirliği ve ticaret alanlarında geliştirmek ve güçlendirmek arzusuyla, iki ülke arasındaki iktisadi işbirliğinin gelişimine katkıda bulunmak ve karşılıklı ticari mübadelelerin kapsamını artırmak amacıyla; Avrupa'daki ve Akdeniz Havzası'ndaki iktisadi bütünleşme sürecine etkin olarak katılmak hususundaki niyetlerini teyid ederek, bu süreci güçlendirmenin yollarını ve araçlarını araştırmak hususunda işbirliğinde bulunmaya hazır olduklarını ifade ederek; "Türkiye Cumhuriyeti ile Avrupa Ekonomik Topluluğu Arasında Ortaklık Kuran Anlaşma"yı ve "Avrupa Toplulukları ve Üye Devletleri ile Ürdün Haşimi Krallığı Arasında Ortaklık Kuran Avrupa-Akdeniz Anlaşması"nı dikkate alarak; İşbu Anlaşmaya Taraf olanların kendi aralarında ve başlıca ticari ortakları ile geliştirdikleri işbirliğinden edindikleri tecrübeyi göz önünde tutarak; Taraflar arasında ekonomik ve sosyal kalkınma düzeyindeki farklılık ile Ürdün Haşimi Krallığı'nın ekonomik ve sosyal kalkınmasını geliştirmeye yönelik mevcut çabaların yoğunlaştırılması ihtiyacını dikkate alarak, Ticaretlerinin ahenkli bir şekilde gelişmesini teşvik etmek ve işbu Anlaşma ile kapsanmayan alanlar da dahil olmak üzere, ortak menfaat alanlarında karşılıklı işbirliğini artırmak ve çeşitlendirmek, böylece eşitliğe, ayrımcılık yapmamaya, haklar ve ödevler arasında dengeye dayalı bir çerçeve ve destekleyici bir çevre yaratmak amacıyla harekete geçmek hususunda hazır olduklarını beyan ederek; Tarafların çok taraflı ticaret sisteminin sürekli güçlendirilmesi hususundaki karşılıklı menfaatlerine atıfta bulunarak ve 1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması (bundan böyle "GATT 1994" olarak adlandırılacaktır) ile Dünya Ticaret Örgütü'nün (bundan böyle "DTÖ" olarak adlandırılacaktır) hüküm ve araçlarının dış ticaret politikalarına temel teşkil ettiğini dikkate alarak; Tarafların, GATT 1994 ve DTÖ'den kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini dikkate alarak; Bu amaçla, özellikle serbest ticaret alanlarının kurulmasına ilişkin hükümler olmak üzere, işbu Anlaşmanın hükümlerine uygun olarak, Taraflar arasındaki ticarette engellerin tedricen kaldırılmasını hedefleyen hükümleri belirlemek hususunda kararlı olarak; Ticaretin gelişmesinin ve iktisadi ve teknik alanlardaki işbirliğinin, her iki ülkenin hızlı kalkınma stratejilerinin temel unsurlarından biri olduğuna inanarak; Bu amaçların takibi için aşağıdaki Anlaşmayı (bundan böyle "işbu Anlaşma" olarak adlandırılacaktır) akdetmeye karar vermişlerdir. MADDE 1 Amaçlar İşbu Anlaşmanın amaçları şunlardır: a) Taraflar arasındaki iktisadi işbirliğini artırmak ve geliştirmek ve iki ülke halklarının yaşam standartlarını yükseltmek; b) tarım ürünleri de dahil olmak üzere, mal ticaretindeki güçlükleri ve kısıtlamaları tedricen ortadan kaldırmak; c) karşılıklı ticaretin genişletilmesi vasıtasıyla, Taraflar arasındaki iktisadi ilişkilerin ahenkli şekilde gelişmesini teşvik etmek; d) Taraflar arasındaki ticarette adil rekabet şartlarını sağlamak; e) her iki ülkedeki ortak yatırımların geliştirilmesi başta olmak üzere, yatırımların daha fazla desteklenmesi için koşulları oluşturmak; f) Tarafların üçüncü ülke pazarlarındaki ticaret ve işbirliğini artırmak. BAŞLIK I MALLARIN SERBEST DOLAŞIMI MADDE 2 Serbest Ticaret Alanı Tesis Edilmesi Taraflar, işbu Anlaşmanın hükümlerine dayanarak ve GATT 1994'ün XXIV'üncü Maddesi ile DTÖ'yü kuran Anlaşmanın eki mal ticaretine ilişkin diğer çok taraflı anlaşmalara uygun olarak, aralarındaki ticaretin önemli bir kısmını kapsayacak şekilde, Anlaşmanın yürürlüğe girişinden itibaren azami 12 yılda sona erecek geçiş dönemi içerisinde, kendi aralarında tedricen bir serbest ticaret alanı tesis edeceklerdir. MADDE 3 Temel Vergiler ve Malların Sınıflandırılması 1- İşbu Anlaşmanın kapsadığı Taraflar arasındaki ticarette, Taraflar, ithal edilen malların sınıflandırılmasında Ulusal Gümrük Tarifelerini uygulayacaklardır. 2- Her bir ürün için, işbu Anlaşma ile tesis edilen müteselsil indirimlerin uygulanacağı temel vergi, Tarafların 1 Ocak 2009 tarihinde yürürlükte olan En Çok Kayrılan Ülke (MFN) vergileridir. 3- Eğer, 1 Ocak 2009 tarihinden sonra, özellikle DTÖ'dekı tarife müzakerelerinden kaynaklanan indirimler olmak üzere, erga omnes temelde herhangi bir tarife indirimi uygulanırsa, söz konusu indirilmiş vergiler, indirimlerin uygulandığı tarihten itibaren ikinci fıkrada belirtilen temel vergilerin yerini alacaktır. 4- Taraflar, kendi temel vergilerini birbirlerine bildireceklerdir. BÖLÜM I SANAYİ ÜRÜNLERİ MADDE 4 Kapsam Bu Bölümün hükümleri, işbu Anlaşmanın Ek 1'inde listelenen ürünler hariç tutulmak üzere, Armonize Mal Tanımlaması ve Kodlama Sistemi'nin 25 ila 97'nci fasılları arasında yer alan her bir Tarafın ülkesi menşeli ürünlere uygulanacaktır. MADDE 5 İthalat Gümrük Vergileri ve Eş Etkili Vergiler 1- İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, Taraflar arasındaki ticarette, Anlaşma tarafından izin verilenler hariç, ithalat üzerine hiçbir yeni gümrük vergisi veya eş etkili vergi konulmayacak, halen uygulananlar ise artırılmayacaktır. 2- Ürdün menşeli malların Türkiye'ye ithalatında uygulanan gümrük vergileri ve eş etkili vergiler, işbu Anlaşmanın II sayılı Ek'inin Liste A'sında sayılanlar hariç olmak üzere, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır. 3- Türkiye menşeli malların Ürdün'e ithalatında uygulanan gümrük vergileri ve eş etkili vergiler, işbu Anlaşmanın II sayılı Ek'inin Liste A'sı ile Liste B1, B2 ve B3'ünde sayılanlar hariç olmak üzere, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır. 4- İşbu Anlaşmanın II sayılı Ek'inin Liste B1'inde sayılan Türkiye menşeli malların Ürdün'e ithalatında uygulanan gümrük vergileri ve eş etkili tedbirler, aşağıda açıklanan takvim çerçevesinde kaldırılacaktır: - 1 Ocak 2011'de her bir vergi ve eş etkili vergi, temel verginin %75'ine indirilecektir, - 1 Ocak 2012'de her bir vergi ve eş etkili vergi, temel verginin %50'sine indirilecektir, - 1 Ocak 2013'te her bir vergi ve eş etkili vergi, temel verginin %25'ine indirilecektir, - 1 Ocak 2014'te geriye kalan vergi ve eş etkili vergiler kaldırılacaktır. 5- İşbu Anlaşmanın II sayılı Ek'inin Liste B2'inde sayılan Türkiye menşeli malların Ürdün'e ithalatında uygulanan gümrük vergileri ve eş etkili tedbirler, aşağıda açıklanan takvim çerçevesinde kaldırılacaktır: - 1 Ocak 2012'de her bir vergi ve eş etkili vergi temel verginin %80'ine indirilecektir, - 1 Ocak 2013'te her bir vergi ve eş etkili vergi temel verginin %65'ine indirilecektir, - 1 Ocak 2014'te her bir vergi ve eş etkili vergi temel verginin %50'sine indirilecektir, - 1 Ocak 2015'te her bir vergi ve eş etkili vergi temel verginin %35'ine indirilecektir, - 1 Ocak 2016'da her bir vergi ve eş etkili vergi temel verginin _'sine indirilecektir, - 1 Ocak 2017'de geriye kalan vergi ve eş etkili vergiler kaldırılacaktır. 6- İşbu Anlaşmanın II sayılı Ek'inin Liste B3'ünde sayılan Türkiye menşeli malların Ürdün'e ithalatında uygulanan gümrük vergileri ve eş etkili tedbirler, aşağıda açıklanan takvim çerçevesinde kaldırılacaktır: - 1 Ocak 2013'te her bir vergi ve eş etkili vergi temel verginin %75'ine indirilecektir, - 1 Ocak 2014'te her bir vergi ve eş etkili vergi temel verginin %60'ına indirilecektir, - 1 Ocak 2015'te her bir vergi ve eş etkili vergi temel verginin %45'ine indirilecektir, - 1 Ocak 2016'da her bir vergi ve eş etkili vergi temel verginin %30'una indirilecektir, - 1 Ocak 2017'de her bir vergi ve eş etkili vergi temel verginin %15'ine indirilecektir, - 1 Ocak 2018'de geriye kalan vergi ve eş etkili vergiler kaldırılacaktır. 7- İşbu Anlaşma'nın II Sayılı Eki'nin Liste A'sında sayılan Türkiye ve Ürdün menşeli ürünlere uygulanan düzenlemeler, Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden üç yıl sonra Ortaklık Konseyi tarafından tekrar gözden geçirilecektir. Gözden geçirme esnasında, Ortaklık Konseyi, bu ürünler için tarifelerin yürürlükten kaldırılacağı geçiş dönemini belirleyecektir. MADDE 6 Mali Nitelikteki Gümrük Vergileri İthalat üzerindeki gümrük vergilerinin kaldırılmasıyla ilgili hükümler mali nitelikteki gümrük vergilerine de uygulanacaktır. MADDE 7 İhracat Üzerindeki Gümrük Vergileri ve Eş Etkili Vergiler İşbu Anlaşmanın 45'inci Maddesindeki hükümler ile GATT 1994'ün ilgili diğer hükümlerine halel getirmeksizin: 1- İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, Taraflar arasındaki ticarette, ihracat üzerine hiçbir yeni gümrük vergisi veya eş etkili vergi konulmayacaktır. 2- Taraflar arasında ihracat üzerindeki bütün gümrük vergileri ve eş etkili vergiler işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır. MADDE 8 İthalat Üzerindeki Miktar Kısıtlamaları ve Eş Etkili Önlemler İşbu Anlaşmanın 14'üncü ve 19'uncu Maddelerindeki hükümler ile GATT 1994'ün ilgili diğer hükümlerine halel getirmeksizin: 1- İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, Taraflar arasındaki ticarette, ithalat üzerine hiçbir yeni miktar kısıtlaması veya eş etkili önlem konulmayacaktır. 2- Taraflar arasında ithalat üzerindeki bütün miktar kısıtlamaları ve eş etkili önlemler işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır. MADDE 9 İhracat Üzerindeki Miktar Kısıtlamaları ve Eş Etkili Önlemler İşbu Anlaşmanın 45'inci Maddesindeki hükümler ile GATT 1994'ün ilgili hükümlerine halel getirmeksizin: 1- İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, Taraflar arasındaki ticarette, ihracat üzerine hiçbir yeni miktar kısıtlaması veya eş etkili önlem konulmayacaktır. 2- Taraflar arasında ihracat üzerindeki bütün miktar kısıtlamaları ve eş etkili önlemler işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır. ARTICLE 10 Standardizasyon 1- Tarafların, teknik düzenlemeler, standartlar ve uygunluk değerlendirmesine ilişkin hakları ve yükümlülükleri DTÖ Ticarette Teknik Engeller Anlaşması çerçevesinde yürütülecektir. 2- Taraflar, birbirlerinin sistemlerinin anlaşılmasının artırılmasını ve pazarlarına girişin kolaylaştırılmasını teminen ve bu suretle karşılıklı tanıma anlaşmalarına zemin hazırlayarak, teknik düzenlemeler, standartlar, uygunluk değerlendirmesi, metroloji ve akreditasyon alanlarında işbirliğini güçlendireceklerdir. Taraflar, bu Maddede ifade edilen hedefin gerçekleştirilmesini teminen Ortaklık Komitesinde istişarelerde bulunacaklardır. 3- Birinci fıkranın hükümlerine halel getirmeksizin, Taraflardan birinin ticarete teknik engel oluşturulabilecek veya engel oluşturan önlemler alması halinde, Taraflar, DTÖ Ticarette Teknik Engeller Anlaşması ile uyumlu olarak uygun bir çözüme ulaşmak amacıyla, Ortaklık Komitesi bünyesinde derhal istişarelerde bulunmak hususunda uzlaşmışlardır. 4- Taraflar, standardizasyon alanında 1998 yılında imzalanan mevcut ikili işbirliği anlaşmasını gözden geçirmeyi kabul etmişlerdir. BÖLÜM II TEMEL TARIM, İŞLENMİŞ TARIM VE BALIKÇILIK ÜRÜNLERİ MADDE 11 Kapsam 1- Bu Bölümün hükümleri, her bir Taraf ülke menşeli temel tarım, işlenmiş tarım ve balıkçılık ürünlerine uygulanacaktır. 2- İşbu Anlaşmanın amaçlarına göre, "temel tarım, işlenmiş tarım ve balıkçılık ürünleri" (bundan böyle "tarım ürünleri" olarak adlandırılacaktır) terimi, Armonize Mal Tanımlaması ve Kodlama Sistemi'nin 1 ila 24'üncü fasılları arasında yer alan ürünler ile işbu Anlaşmanın I sayılı Ekinde yer alan ürünler anlamına gelmektedir. MADDE 12 Taviz Değişimi 1- İşbu Anlaşmanın Tarafları, Protokol I'de belirtilen tavizleri, bu Bölümün hükümlerine göre, birbirlerine karşılıklı olarak tahsis edeceklerdir. 2- Taraflar, tarımın ekonomilerindeki rolünü, tarım ürünleri ticaretinin gelişimini, tarım ürünlerinin yüksek hassasiyetini, tarım politikalarının kurallarını dikkate alarak, Ortaklık Komitesi'nde, tarım ürünleri ticaretinde birbirlerine daha ileri tavizler verme imkanlarını inceleyeceklerdir. MADDE 13 Sağlık ve Bitki Sağlığı Önlemleri Taraflar, sağlık ve bitki sağlığı konularındaki mevzuatını, keyfi veya haklı olmayan ayrımcılık şeklinde veya aralarındaki ticaret üzerinde gizli bir kısıtlama aracı olarak uygulamayacaklardır. Tarafların sağlık ve bitki sağlığı önlemlerine ilişkin hak ve yükümlülükleri Sağlık ve Bitki Sağlığı Önlemlerinin Uygulanmasına Dair DTÖ Anlaşması hükümleri uyarınca düzenlenecektir. MADDE 14 Özel Korunma Hükümleri İşbu Anlaşmanın diğer hükümleri saklı kalmak kaydıyla, tarım ürünlerinin özel hassasiyeti göz önünde bulundurularak, işbu Anlaşma ile tanınan tavizlere konu olan Taraflardan biri menşeli ürünlerin ithalatının diğer Tarafın pazarında veya dahili düzenleyici mekanizmalarında ciddi zarara veya zarar tehdidine yol açması halinde, Taraflar, 21.Maddede belirtilen hükümlere uygun bir çözüm bulunması amacıyla derhal istişarelerde bulunacaklardır. Çözüm bulununcaya kadar ilgili Taraf, ilgili DTÖ kurallarıyla uyumlu olarak, yerli sanayisindeki durumu iyileştirmek için gerekli gördüğü önlemleri alabilecektir. BÖLÜM III ORTAK HÜKÜMLER MADDE 15 İç Vergilendirme 1- Taraflar, iç vergiler ile diğer vergileri ve düzenlemeleri GATT 1994'ün IH'üncü Maddesi ve diğer ilgili DTÖ Anlaşmaları gereğince uygulamayı taahhüt ederler. 2- İhracatçılar, Taraflardan birinin ülkesine ihraç edilen ürünlere konulan doğrudan veya dolaylı vergi miktarından daha fazla dolaylı iç vergi iadesinden istifade edemezler. MADDE 16 Diğer Anlaşmalar Tarafından Düzenlenen Ticaret İlişkileri İşbu Anlaşma, Tarafların üçüncü ülkelerle gümrük birliklerinin, serbest ticaret alanlarının devamını veya bunların kurulmasını yahut sınır ticaretine yönelik düzenlemelerini engellemeyecektir. MADDE 17 Yapısal Uyum 1- Ürdün, 5'inci Madde hükümlerinden sapma olarak, sınırlı bir süre için, gümrük vergilerinin yükseltilmesi şeklinde istisnai önlemler alabilir. 2- Bu önlemler, ancak bebek endüstriler veya yeniden yapılanma geçiren yahut özellikle önemli toplumsal sorunlara neden olabilecek ciddi güçlüklerle karşılaşan belli sektörler bakımından söz konusu olabilecektir. 3- Türkiye menşeli ürünlerin Ürdün'e ithalatında, söz konusu önlemler kapsamında ihdas edilen gümrük vergileri, ad valorem %25 düzeyini geçemeyecek ve Türkiye menşeli ürünler için tercih unsurunu koruyacaktır. Söz konusu önlemlere tabi ürünlerin toplam ithal kıymeti, 4'üncü Maddede tanımlanan sanayi ürünlerinin Türkiye'den toplam ithalatının, istatistiklerin temin edilebildiği son yıl itibariyle, % 20'sini geçemeyecektir. 4- Söz konusu önlemler, Ortaklık Komitesi tarafından daha uzun bir süreye izin verilmedikçe, beş yılı aşmayacak bir dönem için uygulanacaktır. En geç geçiş döneminin sonunda bu önlemlerin uygulanmasına son verilecektir. 5- Bir ürüne ilişkin bütün vergilerin ve miktar kısıtlamalarının yahut eş etkili vergilerin veya önlemlerin kaldırılmasından itibaren üç yıldan fazla bir zaman geçmiş olması halinde, söz konusu ürüne karşı bu tür önlemler ihdas edilemeyecektir. 6- Ürdün, almayı düşündüğü istisnai önlemler hakkında Ortaklık Komitesini bilgilendirecektir. Türkiye'nin talebi üzerine, bu önlemler ve uygulanacakları sektörler konusunda, önlemlerin uygulanmasından önce Ortaklık Komitesinde istişarelerde bulunulacaktır. Ürdün, söz konusu önlemleri alırken, Ortaklık Komitesine, işbu Maddeye istinaden ihdas edilen gümrük vergilerinin kaldırılmasına yönelik bir takvim sunacaktır. Bu takvim, söz konusu vergilerin, yürürlüğe konulmalarından en geç iki yıl sonra başlamak üzere, eşit oranlarda tedricen kaldırılmalarını sağlayacaktır. Ortaklık Komitesi farklı bir takvime karar verebilir. MADDE 18 Damping Taraflardan biri, işbu Anlaşma tarafından düzenlenen ticari ilişkilerde, GATT 1994'ün VI'ncı Maddesinin Tatbikine İlişkin DTÖ Anlaşması anlamında damping yapılmakta olduğunu tespit ederse, bu uygulamaya karşı, GATT 1994'ün VI'ncı Maddesine ve GATT 1994'ün VI'ncı Maddesinin Tatbikine İlişkin DTÖ Anlaşması'nın hükümlerine göre uygun önlemleri alabilir. MADDE 19 Korunma Önlemleri Herhangi bir ürünün Taraflardan birine artan miktarlarda ithal edilmesi halinde, Taraflardan her biri, GATT 1994'ün XIX'uncu Maddesi ve DTÖ Korunma Önlemleri Anlaşması çerçevesindeki haklarını ve yükümlülüklerini muhafaza eder. İşbu Anlaşma, korunma önlemleri bakımından Taraflara herhangi ilave bir hak veya yükümlülük getirmez. MADDE 20 Re-eksport ve Ciddi Kıtlık 7'nci ve 9'uncu Maddelerin hükümlerine uyulması: a) Bir ürünün, işbu Anlaşmanın ihracatçı Tarafının ihracat miktar kısıtlamaları, ihracat vergileri yahut eş etkili önlemler veya vergiler uyguladığı bir üçüncü ülkeye re-eksportuna yol açmakta ise; veya b) ihracatçı Taraf için elzem bir üründe ciddi kıtlığa veya kıtlık tehdidine yol açmakta ise; ve yukarıda sözü edilen durumların, ihracatçı Taraf için büyük güçlükler doğurması veya bunları doğurması ihtimalini ortaya çıkarması halinde, anılan Taraf, işbu Anlaşmanın 21'inci Maddesinde düzenlenen şartlar ve usullere göre uygun önlemleri alabilir. Bu önlemler, ayrım gözetilmeyecek şekilde uygulanacak ve var olmalarını haklı kılan şartlar sona erdiğinde kaldırılacaklardır. MADDE 21 Bildirim ve İstişare Usulleri 1- Taraflar, 14, 20, 25, 26 ve 47'nci Maddelerde ifade edilen önlemlerin uygulanmasına yönelik bu Maddede belirtilen işlemleri başlatmadan önce, aralarındaki görüş farklılıklarım doğrudan istişarelerde bulunmak suretiyle çözmek için çaba sarf edecekler ve bu önlemler hakkında diğer Tarafı haberdar edeceklerdir. 2- İşbu Maddenin birinci fıkrasında açıkça belirtilen hallerde, bir önleme başvurmayı düşünen Taraf, derhal Ortaklık Komitesine bildirimde bulunacaktır. İlgili Taraf, Ortaklık Komitesine konuyla ilgili bütün bilgileri sağlayacak ve olayın incelenmesi için gereken yardımı yapacaktır. Müştereken kabul edilebilir bir çözümün bulunabilmesini teminen, Taraflar, gecikmeksizin Ortaklık Komitesinde istişarelerde bulunacaklardır. 3- Meselenin Ortaklık Komitesine intikalini izleyen 30 gün içerisinde, ilgili Tarafın, itiraz edilen uygulamaya veya bildirilmiş güçlüklere son verememesi ve bu mesele ile ilgili olarak bir Ortaklık Komitesi kararının bulunmaması halinde, zarar gören Taraf, durumun düzelmesi için gerekli gördüğü önlemleri alabilir. 4- Alınan önlemler derhal Ortaklık Komitesine bildirilecektir. Söz konusu önlemler, kapsam ve süreleri bakımından, uygulanmalarına sebebiyet veren durumun düzeltilmesi için kesinlikle gerekli olanlarla sınırlı tutulacak ve bahse konu uygulamaların veya güçlüklerin sebebiyet verdiği zararı aşmayacaklardır. İşbu Anlaşmanın işleyişine en az zarar verecek önlemlere öncelik tanınacaktır. 5- Alınan önlemler, hafıfletilmelerini yahut şartların söz konusu önlemlerin mevcudiyetini haklı çıkarmadığı zaman sona erdirilmelerini teminen, Ortaklık Komitesi bünyesinde düzenli olarak istişarelere konu kılınacaktır. 6- Ani eylemi gerektiren olağanüstü şartların önceden incelemeyi imkansız kılması halinde, ilgili Taraf, 14, 20, 25, 26 ve 47'nci Maddelerdeki hallerde, durumu düzeltmek için kesinlikle gerekli olan ihtiyati önlemleri hemen uygulayabilir. Önlemler, gecikmeksizin Ortaklık Komitesine bildirilecek ve işbu Anlaşmanın Tarafları arasında Ortaklık Komitesi bünyesinde istişarelerde bulunulacaktır. MADDE 22 Menşe Kuralları ve Gümrük İdareleri Arasında İşbirliği 1- Protokol II menşe kurallarını ve idari işbirliği yöntemlerini düzenlemektedir. 2- Taraflar, ikili ticarette, Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu Sistemi kapsamında uyumlaştırılmış tercihli menşe kurallarını uygulamak hususunda mutabık kalmışlardır. BÖLÜM IV DEVLET TEKELLERİ, REKABET KURALLARI, ÖDEMELER VE DİĞER İKTİSADİ HÜKÜMLER MADDE 23 Devlet Tekelleri 1- Taraflar, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girişinden itibaren beşinci yılın sonuna kadar, ticari nitelikteki bütün devlet tekellerini, malların tedarikine ve pazarlanmasına ilişkin şartlar itibariyle, Tarafların vatandaşları arasında farklılık olmayacak şekilde tedricen uyumlaştıracaklardır. 2- Ortaklık Komitesi, bu amacın gerçekleştirilmesi için alınan önlemlerden haberdar edilecektir. MADDE 24 Ödemeler Taraflar arasındaki ticaretten kaynaklanan herhangi bir ödeme, Tarafların kendi milli mevzuatına göre, konvertibl döviz ile yapılacaktır. MADDE 25 Teşebbüslere ilişkin Rekabet Kuralları 1. Aşağıdaki hususlar, Taraflar arasındaki ticareti etkiledikleri ölçüde işbu Anlaşmanın düzgün şekilde uygulanması ile bağdaşmamaktadır: 3. Her bir Taraf, devlet yardımları alanında şeffaflığı sağlayacaktır. Taraflardan birinin talebi üzerine, diğer Taraf, devlet yardımlarıyla ilgili özel münferit durumlar hakkında bilgi sağlayacaktır. MADDE 27 Ödemeler Dengesi Güçlükleri Taraflardan biri ciddi bir ödemeler dengesi güçlüğü içinde veya tehdidi altında olduğu takdirde, ilgili Taraf, DTÖ/GATT 1994 çerçevesinde düzenlenen şartlara istinaden, sınırlı bir süre için ve ödemeler dengesi durumunu iyileştirmek için gerekenin ötesine gitmeyecek kısıtlayıcı önlemler alabilir. İlgili Taraf, söz konusu önlemlerin başlangıcı hakkında diğer Tarafı derhal haberdar edecek ve mümkün olan en kısa zamanda bunların kaldırılmasına yönelik takvimi diğer Tarafa sunacaktır. MADDE 28 Fikri, Sınai ve Ticari Mülkiyet Hakları 1- Taraflar, DTÖ Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları Sözleşmesi (TRIPs) ile uyumlu olarak, fikri, sınai ve ticari mülkiyet haklarının uygun ve etkin bir şekilde korunmasını sağlayacaklardır. 2- İşbu Maddenin uygulanması, Taraflarca düzenli olarak değerlendirilecektir. Fikri, sınai ve ticari mülkiyet haklarıyla ilişkili olarak ticareti etkileyen güçlüklerin ortaya çıkması halinde, Taraflardan herhangi biri, Ortaklık Komitesi çerçevesinde, her iki Tarafı da tatmin edici çözümler bulunması için acil istişarelerde bulunmayı talep edebilir. MADDE 29 Kamu Alımları Taraflar, kamu alımlarının tedricen serbestleştirilmesinin işbu Anlaşmanın bir amacı olduğunda hemfikirdirler. Ortaklık Konseyi, bu amacın hayata geçirilmesine yönelik danışmalarda bulunacaktır. a) rekabetin önlenmesi, kısıtlanması veya saptırılmasını hedefleyen veya etki itibariyle bu sonucu doğuran teşebbüsler arası bütün anlaşmalar, teşebbüslerin birlikleri tarafından alınan kararlar ve teşebbüsler arasındaki birlikte planlanmış uygulamalar; b) bir veya birden fazla teşebbüsün Taraflardan birinin topraklarının tamamında veya önemli bir kısmında sahip oldukları hakim durumu kötüye kullanması. 2- Tarafların özel bir eylemin işbu Maddenin birinci fıkrasındaki koşullar ile bağdaşmadığını düşünmesi halinde ve böyle bir eylemin diğer Tarafın menfaatine ciddi zarar vermesi yahut ciddi zarar verme tehdidi teşkil etmesi veya hizmet sektörü de dahil yerli sanayisine önemli zarar vermesi halinde, ilgili Taraf, İşbu Anlaşmanın 21. Maddesinde belirlenen usullere uygun olarak gerekli önlemleri alabilir 3- Taraflar karşılıklı olarak birbirlerinin sistemlerini anlamak maksadıyla, rekabet kuralları ve politikaları alanında işbirliği yapacak, tecrübelerini paylaşacak ve karşılıklı olarak teknik yardım sağlayacaklardır. Taraflar, işbu paragrafta belirtilen amaçların uygulanmasına yönelik olarak Ortaklık Komitesinde istişarede bulunacaklardır. 4- Taraflar, bu Maddeye uygun olarak kabul edilmiş aksine hükümlere halel gelmeksizin, meslek ve iş gizliliğinin gerektirdiği sınırlamaları göz önünde tutarak bilgi değişiminde bulunacaklardır. MADDE 26 Sübvansiyonlar 1- Tarafların sübvansiyonlara ilişkin hak ve yükümlülükleri, GATT 1994'ün VI ve XVI'ncı Maddelerine, DTÖ Sübvansiyonlar ve Telafi Edici Önlemler Anlaşmasına ve DTÖ Tarım Anlaşmasına tabi olacaktır. 2- İşbu Maddenin birinci fıkrasına aykırı uygulamalar söz konusu olduğunda, DTÖ/GATT 1994 hükümlerinin uygulandığı hallerde, sadece DTÖ/GATT 1994 ve onun gözetiminde müzakere edilmiş olan Taraflar arasında geçerli diğer bir başka uygun vasıta ile düzenlenen usuller ve şartlar dairesinde, uygun önlemler kabul edilebilir. BAŞLIK II İKTİSADİ VE TEKNİK İŞBİRLİĞİ MADDE 30 Amaç 1- Taraflar, aralarındaki iktisadi, bilimsel, teknik ve ticari işbirliğini geliştirmek için gerekli bütün gayreti göstereceklerdir. 2- Taraflar, kendi kanun ve düzenlemeleri ile uluslararası yükümlülükleri çerçevesinde, sürekli olarak, iktisadi teşekkülleri, teşebbüsleri, teşkilat ve kurumları arasındaki ticari mübadelelerin, iktisadi ve teknik işbirliğinin güçlendirilmesini ve çeşitlendirilmesini teşvik edecek ve kolaylaştıracaklardır. 3- Türkiye, 33'üncü Maddede belirtilen temel iktisadi işbirliği alanlarında Ürdün'e teknik yardım sağlanmasına öncelik verecektir. 4- Taraflar, başta Avrupa-Akdeniz Ortaklığı içerisinde yer alanlar olmak üzere, bölge ülkeleri ile işbirliğini geliştirmeye yönelik olarak tasarlanan faaliyetleri teşvik edeceklerdir. MADDE 31 Kapsam 1. İşbirliği ve teknik yardım; a) öncelikle bebek endüstriler, iç güçlüklerden veya Türkiye ve Ürdün arasındaki ticaretin kapsamlı olarak serbestleşmesi sürecinden olumsuz olarak etkilenen sektörler üzerinde odaklanacaktır. b) tarafların ekonomilerini daha da yakınlaştırması muhtemel alanlarda yoğunlaşacaktır. c) işbu Anlaşmanın Ürdün ile uygulanabilmesi için gerekli kurumların ve insan kaynaklarının yaratılmasına yardımcı olacak kapasite artırımı ve eğitim programları üzerine odaklanacaktır. d) bölge içi işbirliğini geliştirmeye yönelik önlemlerin uygulanmasını özendirecektir. e) özel sektör kuruluşları arasındaki ortak teşebbüsleri, eşleştirilen teşebbüsleri ve ortak yatırımları destekleyecektir. f) Tarafların ürünlerinin ve hizmetlerinin, her iki ülkenin pazarlarında ve üçüncü ülkelerin pazarlarında ortak pazarlamasını ve promosyonunu destekleyecektir. 2. Taraflar, iktisadi işbirliğini, bu Bölüm hükümlerinin kapsamadığı, sulama, ulaştırma, iletişim, yüksek öğrenim, turizm, bankacılık ve fınans, kamu işleri, nakliye, gemi inşası, kalkınma ve planlama, mühendislik, danışmanlık, müteahhitlik işleri ve diğer muhtemel ekonomik işlemlerle sınırlı olmamak üzere, diğer alanlara da genişletme hususunda mutabık kalmışlardır. MADDE 32 Yöntem ve Şekiller 1- Taraflar arasında iktisadi, ticari, teknik ve bilimsel işbirliği alanlarında akdedilen Anlaşmalar, işbu Anlaşmanın hükümlerine halel getirmeksizin uygulanacaktır. 2- Taraflar, iktisadi işbirliğinin ve teknik yardımın yöntem ve şekillerini, özellikle 40'mcı Maddede belirtilen Ortaklık Konseyinin çalışmaları kapsamında, daha ayrıntılı olarak belirleyeceklerdir. Ortaklık Konseyi, bu hususu dikkate alarak, alt komiteler tesis etmeye karar verebilir. 3- İktisadi işbirliği ve teknik yardım özellikle aşağıda belirtilen şekilde ifa edilecektir: a) resmi görevlilerin ve uzmanların toplantıları da dahil olmak üzere, her bir işbirliği alanında düzenli bilgi ve fikir teatisinde bulunulması; b) fuarlara ve sergilere karşılıklı katılımın özendirilmesi; c) müşavirlik, uzmanlık ve eğitim transfer edilmesi; d) seminerler ve çalıştaylar gibi müşterek faaliyetlerin yürütülmesi; e) teknik, idari ve düzenleyici yardım sağlanması; f) ortak teşebbüslerin teşvik ve tesis edilmesi; g) işbirliğine ilişkin bilgilerin yayımlanması; h) iktisadi, bilimsel ve teknik bilgi mübadelesinde bulunulması; i) teknik ve bilimsel işbirliğinin muhtelif alanlarında burs sağlanması. j) teknolojinin ve "know-how"ın belirli sanayilerde transferinin, Ortak Komite kapsamında, Taraflarca, kararlaştırılması; k) her iki ülkenin pazarlarını ve üçüncü ülkelerin pazarlarını da hedefleyen ortak pazarlama şirketleri kurulmasının desteklenmesi. 4- İktisadi, bilimsel ve teknik işbirliği uygulamaları ile ilgili projeler, Tarafların, yürürlükte olan mevzuatına uygun olarak, iştirakçi firma ve kuruluşlar arasında akdedilecek ayrı programlar, anlaşmalar ve sözleşmelerle düzenlenecektir. 5- Taraflarca, sağlanacak uzman, müşavir ve diğer teknik personelle ilgili hususlar, Tarafların yetkili makamları arasında bilahare akdedilecek ayrı protokollerle düzenlenecektir. MADDE 33 Temel İktisadi İşbirliği Alanları İşbu Anlaşma kapsamındaki işbirliği, öncelikle, Anlaşmanın 34 ila 38'inci Maddelerinde ayrıntılı olarak belirtilen aşağıdaki alanları kapsayacaktır: a) Sanayi; b) Tarım; c) Hizmetler; d) Ulaştırma; e) Küçük ve orta boy işletmeler (KOBİ'ler); f) İşletme şirketi dahil ticaretin geliştirilmesi. MADDE 34 Sınai İşbirliği Sınai işbirliğinin ana hedefi, Ürdün'ü, sanayiini modernize etmek ve çeşitlendirmek ve özellikle, her iki Tarafın iktisadi operatörleri arasında işbirliğini güçlendirerek, özel sektöre ve sınai gelişmeye müsait bir çevre yaratmaya dönük çabalarında desteklemek olacaktır. MADDE 35 Tarımda İşbirliği Taraflar, ikili ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik olarak, tarımda işbirliği yapılmasının önemini dikkate alarak, aşağıdaki alanlarda, in t er alia, işbirliği yapmayı kararlaştırmışlardır: a) tarım, ormancılık, su kaynakları ve kırsal gelişim konularına ilişkin bilimsel ve teknik bilgi ve uzmanlık değişimi; b) karşılıklı uzman değişimi; c) her iki ülkede eğitim, seminer, konferans ve toplantıların organize edilmesi; d) ilgili kuruluşlar arasında doğrudan ortak faaliyetlerin tesis edilmesi; e) tarımsal üretim, işleme ve pazarlama yatırımları ile ticaretinin, her iki ülkede ve diğer pazarlarda teşvik edilmesi; f) tarıma dayalı sanayide teknoloji ve teknik bilgi transferi. MADDE 36 Hizmetlerde İşbirliği 1- İşbu Anlaşmanın Tarafları, hizmetler ticaretinin giderek artan önemini idrak etmektedirler. Taraflar, özellikle Avrupa-Akdeniz Ortaklığı kapsamında, aralarındaki işbirliğinin tedricen geliştirilmesi ve genişletilmesi yönündeki çabalarında, DTÖ Ticaret ve Hizmetler Genel Anlaşması'nın (GATS) ilgili hükümlerini ve DTÖ himayesinde müzakereleri devam eden hizmetler ticaretini de dikkate alarak, yatırımların daha fazla teşvik edilmesi ve pazarlarının hizmetler ticaretine karşılıklı olarak açılması ve tedricen serbestleştirilmesi amacıyla işbirliği yapacaklardır. 2- Taraflar, hizmetler alanındaki işbirliği yöntemlerini Ortaklık Konseyinde görüşeceklerdir. MADDE 37 Ulaştırmada İşbirliği 1- Taraflar kara, deniz ve hava ulaşımı alanında faaliyet gösteren teşebbüs, teşkilat ve makamları arasındaki işbirliğini teşvik edeceklerdir. 2- Taraflar, ikili ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik olarak, ulaştırma alanındaki usulleri kolaylaştırmak amacıyla gerekli önlemleri alacaklardır. MADDE 38 KOBİ'ler Arasında İşbirliği 1. Taraflar, ticari ve iktisadi faaliyetlerin daha da geliştirilmesi amacıyla, iki ülkenin KOBİTeri arasında iş ve yatırım imkanları ile ortak teşebbüsleri teşvik etmeye öncelik vereceklerdir. Taraflar, bu çerçevede, inter alia; a) girişimcilik, yönetim, araştırma ve yönetim merkezleri, kalite ve üretim standartları konularındaki uzmanlıkları mübadele edeceklerdir; b) yatırım imkanları yaratmak amacıyla piyasa bilgileri sağlayacaklardır; c) KOBİ Terle ilgili basılı belgeler temin edeceklerdir. 2. Türkiye, Ürdün'ün ilgili özel sektör kuruluşlarına yönelik kapasite arttırıcı çabalarını teşvik edecektir. MADDE 39 Ticaretin Geliştirilmesi Ticari işbirliği öncelikle aşağıdaki hususlara odaklanacaktır: a) aralarındaki ticaretin geliştirilmesi, çeşitlendirilmesi ve artırılması ile Tarafların iç, bölgesel ve uluslararası pazarlardaki rekabet güçlerinin artırılması; b) sonucunda uygunluk değerlendirmesine dair karşılıklı tanıma anlaşmalarının akdedilmesine yol açmak üzere, Ürdün laboratuarlarının yenilenmesi; c) gümrük alanında mesleki eğitim verilmesi de dahil olmak üzere, gümrük ve menşe konularındaki işbirliğinin arttırılması; d) PCT (Patent İşbirliği Anlaşması) ve Madrid Protokolü gibi, uluslararası IPR Anlaşmalarının uygulanması ve sahteciliğe ve korsanlığa karşı uygulama ve koruma ile alakalı ulusal kuruluşların sağlamlaştırılmasına yönelik olarak bilgi ve deneyimin mübadelesi de dahil olmak üzere, fikri, sınai ve ticari mülkiyet için Ürdün'e teknik destek sağlanması; e) mesleki eğitim de dahil olmak üzere, eğitim ve çalışmaların geliştirilmesine yönelik işbirliğinin arttırılması; f) ticareti geliştirme stratejilerinin hazırlanması ve rekabet gücünü destekleyici ticaret ortamının yaratılması; g) hem kamu hem de özel sektörde ticaret ve destek hizmetleri alanlarında kapasite artırımı ile insan kaynaklarının ve mesleki becerilerin geliştirilmesi; h) Yatırımlar ve ortak teşebbüsler aracılığıyla, piyasa gereksinimleri, "know- how" ve teknoloji transferi hakkında bilgi teatisi; i) ticaretin ve destek hizmetlerinin geliştirilmesi ile ilgili örgütlerin kurulması, intibakı ve kuvvetlendirilmesi; j) üçüncü ülkelerde, ticaret ve ticaretle alakalı alt yapı ve hizmetlerin geliştirilmesi amacıyla bölgesel işbirliği; k) her iki ülkedeki ticaret birlikleri arasındaki işbirliğinin arttırılması. BAŞLIK III KURUMSAL VE NİHAİ HÜKÜMLER MADDE 40 Türkiye-Ürdün Ortaklık Konseyinin Kurulması Kendi çalışma usullerinde belirlenen şartlara göre, yılda en az bir kere toplanacak olan ve kural olarak dış ticaretten sorumlu Bakanların başkanlık edeceği bir Ortaklık Konseyi kurulmuştur. MADDE 41 Ortaklık Konseyinin Görevleri Ortaklık Konseyi, işbu Anlaşmanın uygulanması sürecinde kaydedilen gelişmeleri gözden geçirecektir. Ayrıca, işbu Anlaşmanın iktisadi ve sosyal etkisi dahil olmak üzere, Anlaşmadan kaynaklanan temel konular ile karşılıklı menfaatleri ilgilendiren ikili veya çok taraflı meseleleri de inceleyecektir. MADDE 42 Ortaklık Konseyinin Usulleri 1- Ortaklık Konseyi her iki tarafın resmi görevlileri ile kamu sektörü temsilcilerinden oluşacaktır. Ortaklık Konseyi, kendi onayı üzerine, özel sektör temsilcilerini toplantılarına davet edebilir. 2- Ortaklık Konseyi çalışma usullerini tespit edecektir. 3- Ortaklık Konseyi işbu Anlaşmanın hedeflerine ulaşmak amacıyla, Anlaşmada zikredilen hususlarda karar almaya yetkilidir. 4- Alınan kararlar, kararları uygulamak için gerekli olan önlemleri alması icap eden Taraflar için bağlayıcıdır. Ortaklık Konseyi tavsiyelerde de bulunabilir. 5- Ortaklık Konseyi, lüzum halinde, Anlaşmanın uygulanmasını teminen çalışma grupları veya organlar ihdas edebilir. 6- Ortaklık Konseyi kararlarını ve tavsiyelerini her iki tarafın mutabakatıyla alacaktır. MADDE 43 Ortaklık Komitesinin Kurulması 1. Ortaklık Konseyi'nin yetkisi altında olmak üzere, işbu Anlaşmanın uygulanmasından sorumlu bir Ortaklık Komitesi kurulmuştur. 2. Ortaklık Konseyi yetkilerinin bir kısmını veya tamamını Ortaklık Komitesi'ne devredebilir. MADDE 44 Ortaklık Komitesinin Usulleri 1- Ortaklık Komitesi, Tarafların talebi üzerine gerekli olduğu her zaman, ancak yılda en az bir defa olmak üzere, uygun bir seviyede, münavebeli olarak Türkiye ve Ürdün'de toplanacaktır. 2- Ortaklık Komitesi çalışma usullerini tayin edecektir. 3- Ortaklık Komitesi, Anlaşmanın uygulanması hususunda ve Konsey'in yetkilerini kendisine devrettiği alanlarda karar almak yetkisini haizdir. 4- Kararlarını her iki tarafın mutabakatıyla alacaktır. Alınan kararlar, kararları uygulamak için gerekli olan önlemleri alması icap eden Taraflar için bağlayıcıdır. MADDE 45 Güvenlik İstisnaları İşbu Anlaşmada yer alan hiç bir hüküm, Taraflardan birinin temel güvenlik menfaatleri için gerekli gördüğü herhangi bir önlemi, bu önlemler GATT 1994'ün XXI'inci Maddesi ile uyumlu olduğu müddetçe, almasını engellemez. MADDE 46 Genel İstisnalar İşbu Anlaşma, kamu ahlakı, kamu politikası veya kamu güvenliği; insan, hayvan ve bitki hayatının ve sağlığının korunması; sanatsal, tarihi veya arkeolojik değeri haiz milli hazinelerin korunması; fikri, sınai ve ticari mülkiyetin korunması sebepleriyle ithalat, ihracat veya transit ürünler üzerindeki yasaklamaları veya kısıtlamaları engellemez. Bununla beraber, bu tür yasaklamalar ve kısıtlamalar, Taraflar arasındaki ticarette keyfi ayrım yapılması veya gizli kısıtlamalar için bir araç teşkil etmemelidir. MADDE 47 Yükümlülüklerin Yerine Getirilmesi 1. Taraflar, işbu Anlaşmanın hedeflerine ulaşılmasını ve işbu Anlaşmadan doğan yükümlülüklerinin yerine getirilmesini teminen gerekli bütün önlemleri alacaklardır. 2. Taraflardan biri, diğer Tarafın işbu Anlaşmadan doğan bir yükümlülüğünü yerine getirmediği kanısına varırsa, söz konusu Taraf, işbu Anlaşmanın 21'inci Maddesinde düzenlenen şartlar ve usuller dairesinde uygun önlemleri alabilir. MADDE 48 Anlaşmazlıkların Halli 1- Taraflar, İşbu Anlaşmanın amaçlarına ulaşılması ve işbu Anlaşmadan kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesi için gerekli tüm önlemleri alacaklardır. 2- Taraflardan birinin, diğer Tarafın, işbu Anlaşmadan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğini düşünmesi veya işbu Anlaşmanın hükümlerinin yorumuna ilişkin bir anlaşmazlığın bulunması durumunda, şikayette bulunan Taraf, anlaşmazlığı Ortaklık Komitesi'ne sunabilir. Ortaklık Komitesi, kendisine sunulan anlaşmazlığı çözmüş ise, konuya ilişkin bir karar alacak ve Taraflar bu Kararın uygulanması için gerekli önlemleri almakla yükümlü olacaktır. 3- Ortaklık Komitesi'ne sunulan Anlaşmazlık, sunulmasından itibaren 60 gün veya Ortaklık Komitesi tarafından kararlaştırılacak daha başka bir süre içerisinde çözülememiş ise, şikâyette bulunan Taraf bir tahkim kurulu kurmak amacıyla yazılı bir talep ile diğer tarafı bilgilendirebilir. 4- Tahkim kurulu, üç üyeden oluşacaktır. Tarafların her biri, bir tahkim kurulu atanmasına yönelik talebin alınmasından itibaren 30 gün içerisinde birer hakem atayacak ve bu iki üye, atanmalarından itibaren 30 gün içerisinde, başkan olarak görev yapacak olan üçüncü üyeyi seçecektir. 5- Tahkim kurulu, üçüncü üyenin atanmasından itibaren 90 gün içinde, Taraflara bir ön rapor sunacaktır. Panel raporunu, işbu Anlaşmanın ilgili hükümlerine ve tarafların iddialarına dayandıracak ve anlaşmazlığın çözümü için tavsiyelerde bulunacaktır. 6- Tahkim kurulu, Tarafların ön rapora ilişkin yorumlarını değerlendirdikten sonra, raporunda değişikliklerde bulunabilir ve uygun gördüğü ileri incelemelerde bulunabilir. Tahkim kurulu, ön raporun sunulmasından itibaren 30 gün içinde Ortaklık Komitesine nihai raporunu sunacaktır. 7- Ortaklık Komitesi, sorunun çözülmesi amacıyla, tahkim kurulunun nihai raporuna dayanarak karar verecek ve taraflar, söz konusu kararın uygulanması için gerekli önlemleri almakla yükümlü olacaklardır. 8- Hakkında şikayette bulunulan Tarafın, işbu maddenin 7'nci paragrafında belirtilen kararı yerine getirmemesi durumunda, şikayette bulunan Taraf, Ortaklık Komitesi kararına uygun olarak önlemleri almaya hak kazanacaktır. 9- Taraflar, tahkim kurulu üyelerinin seçimi ve idaresi ile tahkim kurulu için usul kurallarının belirlenmesi amacıyla, Ortaklık Komitesi'nin ilk toplantısında görüşmelerde de bulunacaklardır. MADDE 49 Geliştirici Hüküm 1- Taraflardan biri, işbu Anlaşma ile kurulan ilişkileri, Anlaşmanın kapsamadığı alanlara yaymak suretiyle geliştirmenin, yararlı ve Tarafların ekonomilerinin menfaatine olacağını düşündüğü takdirde, diğer Tarafa gerekçeli bir talep sunacaktır. Ortaklık Konseyi, Ortaklık Komitesinden, bu talebi incelemesini ve yerinde görmesi halinde, kendilerine, özellikle müzakerelerin başlatılmasına yönelik tavsiyelerde bulunmasını isteyebilir. 2- Birinci fıkrada atıfta bulunulan usul sonucunda varılan Anlaşmalar, işbu Anlaşmanın Taraflarının milli mevzuatı dairesinde onaylanacak veya kabul edilecektir. MADDE 50 Tadilatlar Ekleri ve Protokolleri de dahil olmak üzere, işbu Anlaşmada yapılacak tadilatlar, Tarafların birbirlerine, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için milli mevzuatında öngörülen bütün gereklerin yerine getirildiğini bildirdikleri son yazılı bildirimin diplomatik kanallar vasıtasıyla ulaştığı tarihte yürürlüğe girecektir. MADDE 51 Protokol ve Ekler İşbu Anlaşmaya dair Protokoller ve Ekler Anlaşmanın ayrılmaz parçasını oluşturur. Ortaklık Konseyi, Tarafların milli mevzuatına göre, Protokolleri ve Ekleri tadil etmeyi kararlaştırabilir. MADDE 52 Yürürlük Süresi ve Fesih 1- İşbu Anlaşma sınırsız bir süre için akdedilmiştir. 2- Taraflardan her biri, işbu Anlaşmanın feshini diğer Tarafa yazılı olarak bildirebilir. İşbu Anlaşma, fesih bildiriminin diğer Tarafa ulaştığı tarihten sonraki yedinci ayın birinci günü sona erer. MADDE 53 Yürürlüğe Giriş 1- İşbu Anlaşma, Tarafların birbirlerine, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için milli mevzuatında öngörülen bütün gereklerin yerine getirildiğini bildiren son yazılı bildirimin diplomatik kanallar vasıtasıyla ulaştığı tarihten sonraki ikinci ayın birinci günü yürürlüğe girecektir. 2- İşbu Anlaşma, yürürlüğe girmesi ile birlikte Taraflar arasında akdedilmiş olan aşağıdaki Anlaşmaların yerini alacaktır: a) Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Ürdün Haşimi Krallığı Hükümeti arasında Ticaret Anlaşması (17 Haziran 1980 tarihinde imzalanmıştır). b) Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Ürdün Haşimi Krallığı Hükümeti arasında Ekonomik, Sınai ve Teknik İşbirliği Anlaşması (4 Aralık 1983 tarihinde imzalanmıştır). BUNUN KANITI OLARAK aşağıda imzaları bulunan tam yetkili temsilciler, bu hususta tam yetkili olarak, işbu Anlaşmayı imzalamışlardır. İşbu Anlaşma, Amman'da, iki bin dokuz yılı Aralık ayının birinci gününde, bütün metinler eşit derecede muteber olmak üzere, her biri Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde, üç orijinal nüsha olarak yapılmıştır. İşbu Anlaşmanın yorumunda farklılık olması halinde İngilizce metin esas alınacaktır. Türkiye Cumhuriyeti Adına Ürdün Haşimi Krallığı Adına Nihat ERGÜN Amer Al HADİDİ Sanayi ve Ticaret Bakanı Sanayi ve Ticaret Bakanı EKLER İÇİN http://www.resmigazete.gov.tr/main.aspx?home=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/01/20110110m1.htm&main=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/01/20110110m1.htm linkini kullanabilirsiniz.