Türkiye Cumhuriyeti ile Arnavutluk Cumhuriyeti Arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması ile Kurulan Ortak Komite`nin Anlaşma`ya Ek Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemlerine İlişkin Protokol II`nin Değiştirilmesi Hakkındaki 1/2009 Sayılı Kararı 2011/1733
TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE
ARNAVUTLUK CUMHURİYETİ ARASINDAKİ SERBEST TİCARET ANLAŞMASI İLE KURULAN ORTAK
KOMİTE'NİN ANLAŞMA'YA EK "MENŞELİ ÜRÜNLER" KAVRAMININ TANIMI VE İDARİ İŞBİRLİĞİ
YÖNTEMLERİNE İLİŞKİN PROTOKOL II'NİN DEĞİŞTİRİLMESİ HAKKINDAKİ 1/2009 SAYILI
KARARI
Karar Sayısı :
2011/1733
28.05.2011 tarihli ve 27947 sayılı Mükerrer R.G.
STA
"menşeli ürünler" kavramının tanımı ve idari işbirliği yöntemlerine ilişkin
Protokol II'nin yerini alacak olan CK
3766
30 Temmuz
2009 tarihinde Ankara'da imzalanan ve 23/2/2011 tarihli ve 6152
sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli "Türkiye Cumhuriyeti ile
Arnavutluk Cumhuriyeti Arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması ile Kurulan Ortak
Komite'nin Anlaşma'ya Ek Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği
Yöntemlerine İlişkin Protokol II'nin Değiştirilmesi Hakkındaki 1/2009 Sayılı
Kararı"nın onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 4/4/2011 tarihli ve HUMŞ/1977726
sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine
göre, Bakanlar Kurulu'nca 21/4/2011 tarihinde kararlaştırılmıştır.
ORTAK KOMİTE,
Türkiye Cumhuriyeti ile Arnavutluk Cumhuriyeti
arasında 22 Aralık 2006 tarihinde imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması'na (bundan sonra bu Anlaşma
olarak anılacaktır) ek "menşeli ürünler" kavramının tanımı ve idari işbirliği
yöntemlerine ilişkin Protokol II'yi göz önünde tutarak;
(1) Anlaşmaya ek mevcut Protokol, Türkiye Cumhuriyeti ile
Arnavutluk Cumhuriyeti arasında ikili menşe kümülasyonuna imkan, tanıdığından;
(2) Topluluk, Türkiye Cumhuriyeti, Arnavutluk Cumhuriyeti
veya Avrupa Birliği'nin İstikrar ve Ortaklık Sürecine katılan herhangi bir ülke
veya alan menşeli maddelerin kullanımım mümkün kılmak üzere kümülasyon
sisteminin genişletilmesi arzulanır olunduğundan;
(3) Metindeki ve metnin farklı dillerdeki
uyarlamalarındaki sapmaların düzeltilmesi için bazı teknik değişiklikler
gerektiğinden;
(4) Anlaşma'nın düzgün bir şekilde uygulanması ve
kullanıcılar ile gümrük idarelerinin işini kolaylaştırmak açısından, söz konusu
hükümlerin tamamının yeni bir Protokol metnine dercedilmesi uygun olduğundan;
AŞAĞIDAKİLERE KARAR VERMİŞTİR:
Madde 1
Anlaşma'nın 'menşeli ürünler' kavramının tanımı ve
idari işbirliği yöntemlerine ilişkin Protokol II'si ile onun Ekleri, ilişikte
yer alan yeni Protokol II ile değiştirilmiştir.
Madde 2
Bu Karar, işbu Karar'ın yürürlüğe girmesi için iç
yasal gerekliliklerin yerine getirildiğini teyit eden son diplomatik notanın
alınmasını izleyen ikinci ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.
BUNUN KANITI OLARAK, aşağıda imzası bulunan tam
yetkili temsilciler bu Karar'ı imzalamışlardır.
30 Temmuz 2009 tarihinde Ankara'da İngilizce iki nüsha
olarak alınmıştır.
Cemalettin Damlacı
Genel Müdür
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Adına
Altin Kodra
Büyükelçi
Arnavutluk Cumhuriyeti Hükümeti Adına
"MENŞELİ ÜRÜNLER"
KAVRAMININ TANIMI VE İDARİ İŞBİRLİĞİ YÖNTEMLERİNE İLİŞKİN
PROTOKOL II
İÇİNDEKİLER
BAŞLIK
IGENEL HÜKÜMLER
Madde 1 Tanımlar
BAŞLIK
IIMENŞELİ ÜRÜNLER KAVRAMININ TANIMI
Madde 2 Genel
Koşullar
Madde 3 Türkiye'de
kümülasyon
Madde 4 Arnavutluk'ta
kümülasyon
Madde 5 Tamamen
elde edilmiş ürünler
Madde 6 Yeterli
işçilik veya işlem görmüş ürünler
Madde 7 Yetersiz
işçilik veya işlemler
Madde 8 Nitelendirme
birimi
Madde 9 Aksesuarlar,
yedek parçalar ve aksam
Madde 10 Setler
Madde 11 Nötr
elemanlar
BAŞLIK III ÜLKESEL
GEREKLİLİKLER
Madde12 Ülkesellik
ilkesi
Madde 13 Doğrudan
nakliyat
Madde 14 Sergiler
BAŞLIK IV GERİ
ÖDEME VEYA MUAFİYET
Madde 15 Gümrük
vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması
BAŞLIK V MENŞE İSPAT BELGESİ
Madde 16 Genel
Koşullar
Madde 17 EUR.1
Dolaşım Sertifikası'nın düzenlenme işlemleri
Madde 18 Sonradan
düzenlenen EUR.1 Dolaşım Sertifikası
Madde 19 İkinci
nüsha EUR.1 Dolaşım Sertifikası düzenlenmesi
Madde 20 Önceden
düzenlenmiş veya hazırlanmış bir menşe ispat belgesine istinaden EUR.1 Dolaşım
Sertifikası düzenlenmesi
Madde 21 Muhasebesel
Ayırım
Madde 22 Fatura
beyanında bulunma koşulları
Madde 23 Onaylanmış
ihracatçı
Madde 24 Menşe
ispat belgesinin geçerliliği
Madde 25 Menşe
ispat belgesinin ibrazı
Madde 26 Parçalar
halinde ithalat
Madde 27 Menşe
ispat belgesinden muafiyet
Madde 28 Destekleyici
belgeler
Madde 29 Menşe
ispat belgeleri ile destekleyici belgelerin muhafazası
Madde 30 Farklılıklar
ve şekli hatalar
Madde 31 Euro
cinsinden ifade edilen tutarlar
BAŞLIK VI
İDARİ İŞBİRLİĞİ DÜZENLEMELERİ
Madde 32 Karşılıklı
yardım
Madde 33 Menşe
ispat belgelerinin kontrolü
Madde 34 Anlaşmazlıkların
çözümü
Madde 35 Cezalar
Madde 36 Serbest
bölgeler
BAŞLIK VII
SON HÜKÜMLER
Madde 37 Protokolde
yapılacak değişiklikler
EKLER
EK I: Ek II'de yer alan liste için giriş notları
EK II: İmal edilen ürünün menşe statüsü kazanabilmesi
için menşeli olmayan maddelere uygulanması gerekli işçilik ve işlemler listesi
EK III: EUR.1 Dolaşım Sertifikası ve EUR.1 Dolaşım
Sertifikası için başvuru formu örnekleri
EK IV: Fatura beyanı
EK V : Madde 3 ve Madde 4'te belirtilen kümülasyonun
dışında bırakılan ürünler
Ortak
Deklarasyon
BAŞLIK I
GENEL
HÜKÜMLER
Madde 1
Tanımlar
Bu Protokol'ün amaçlarına uygun olarak:
(a) "imalat", montaj veya özel işlemler de dahil olmak
üzere her türlü işçilik veya işleme tabi tutma anlamına gelir;
(b) "madde", ürünün imalatında kullanılan herhangi bir
girdi, hammadde, parça veya aksam v.b. anlamına gelir;
(c) "ürün", bilahare başka bir imalatta da
kullanılması söz konusu olsa bile, imal edilmiş ürün anlamına gelir;
(d) "eşya", hem madde hem de ürün anlamına gelir;
(e) "gümrük kıymeti", Gümrük Tarifeleri ve Ticaret
Genel Anlaşması'nın VII. Maddesinin uygulanmasına ilişkin olarak 1994'te
yapılan Anlaşma'ya (Gümrük Kıymeti Hakkında DTÖ Anlaşması) göre tespit edilen
kıymet anlamına gelir;
(f) "fabrika çıkış
fiyatı", ürün için Türkiye veya Arnavutluk'ta nihai
işçilik veya işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya fabrika
çıkışı itibariyle ödenen, kullanılan bütün madde fiyatlarının dahil edilmiş
olduğu, elde edilmiş ürünün ihracında geri ödenen veya ödenecek yurtiçi
vergilerin tenziliyle bulunan fiyat anlamına gelir;
(g) "maddelerin kıymeti", kullanılan menşeli olmayan
maddelerin ithalatı esnasındaki gümrük kıymeti, veya bunun bilinmemesi veya
tespit edilememesi halinde Türkiye veya Arnavutluk'ta maddeler için ödendiği
tespit edilebilen ilk fiyat anlamına gelir;
(h) "menşeli madde kıymeti", (g)'de tanımlandığı
şekilde, gerekli değişiklikler yapılarak uygulanan, bu tür maddenin kıymeti
anlamına gelir;
(i) "katma değer", fabrika çıkış fiyatından, eşyaya
dahil edilen Madde 3 ve 4'te belirtilen diğer ülkeler menşeli her bir maddenin
gümrük kıymetinin, veya bu kıymetin bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde
Türkiye veya Arnavutluk'ta madde için ödendiği doğrulanabilir ilk fiyatın
çıkarılması ile bulunan değer anlamına gelir;
(j) "fasıllar" ve "pozisyonlar", işbu Protokol'de
"Armonize Sistem" veya "AS" olarak geçen Armonize Mal Tanım ve Kodlama
Sistemi'ni oluşturan nomenklatürde kullanılan fasıllar ve pozisyonlar (dört
haneli kodlar) anlamına gelir;
(k) "sınıflandırılmış" tabiri, ürün veya maddelerin
belirli bir pozisyon altında sınıflandırılması anlamına gelir;
(1) "sevkiyat", ya bir ihracatçıdan bir alıcıya aynı
anda gönderilen, ya da ihracatçıdan alıcıya şevkinde tek bir sevk evrakı
kapsamında yer alan, veya böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir fatura
kapsamına giren ürünler anlamına gelir;
(m) "topraklar"
kara sularını da kapsar.
BAŞLIK II
"MENŞELİ
ÜRÜNLER" KAVRAMININ TANIMI
Madde 2
Genel
koşullar
1. Bu Anlaşma'nın uygulanmasında, aşağıda belirtilen
ürünler Türkiye menşeli kabul edilirler:
(a) Madde 5'te belirtildiği şekilde, tamamen
Türkiye'de elde edilen ürünler;
(b) Madde 6'da belirtildiği şekilde Türkiye dahilinde
yeterli işçilik veya işlemden geçirilmiş olmaları kaydıyla, tamamen Türkiye'de
elde edilmemiş maddeler ihtiva ederek Türkiye'de elde edilen ürünler;
2. Bu Anlaşma'nın uygulanmasında, aşağıda belirtilen
ürünler Arnavutluk menşeli kabul edilirler:
(a) Madde 5'te belirtildiği şekilde, tamamen
Arnavutluk'ta elde edilen ürünler;
(b) Madde 6'da belirtildiği Arnavutluk dahilinde
yeterli işçilik veya işlemden geçirilmiş olmaları kaydıyla, tamamen
Arnavutluk'ta elde edilmemiş maddeler ihtiva ederek Arnavutluk'ta elde edilen
ürünler.
Madde 3
Türkiye'de
kümülasyon
1. Madde 2(1) hükümlerine tabi olarak, Arnavutluk,
Türkiye, Avrupa Birliği'nin İstikrar ve Ortaklık Süreci[1]'ne
katılan ülke veya alan veya AT-Türkiye Ortaklık Konseyi'nin 22 Aralık 1995
tarihli ve 1/95 sayılı Kararı[2]'nın
kapsadığı Topluluk menşeli maddeler, Türkiye'de Madde 7'de belirtilen
işlemlerin ötesinde bir işlemden geçmiş olmaları şartıyla, Türkiye'de elde
edilmiş bir ürün içine dahil edildikleri takdirde Türkiye menşeli olarak kabul
edilirler. Söz konusu maddelerin yeterli işçilik ve işlemden geçmiş olmaları
gerekmez.
2. Türkiye'de gerçekleştirilen işçilik veya işlem. Madde
7'de belirtilen işlemlerin ötesine geçmez ise, yalnızca Türkiye'de eklenen
katma değerin, imalatta kullanılan paragraf 1'de belirtilen diğer ülkeler veya
alanlardan biri menşeli maddelerin kıymetini geçmesi halinde, elde edilen ürün
Türkiye menşeli olarak kabul edilir. Eğer bu gerçekleşmez ise, Türkiye'deki
imalat işlemlerinde kullanılan en yüksek kıymete sahip olan ürün dikkate
alınarak elde edilen ürün, o ülke veya alan menşeli olarak kabul edilir.
3. Paragraf 1'de belirtilen ülkelerden biri menşeli ve
Türkiye'de hiçbir işçilik veya işleme uğramamış ürünler, bu ülkelerden birine
ihraç edilmeleri halinde menşe statülerini korurlar.
4. Bu maddede düzenlenen kümülasyon sadece;
(a) söz konusu ülkeler arasında, menşe statüsünün ve
varış ülkesinin belirlenmesine ilişkin olarak, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret
Genel Anlaşması'nın (GATT) XXIV. Maddesi çerçevesinde bir tercihli ticaret
anlaşmasının mevcut olması,
(b) ürünler veya kullanılan maddelerin, işbu Protoko1'deki
kurallarla aynı menşe kurallarının uygulanması ile menşe statüsü elde etmesi ve
(c) kümülasyon uygulamasına dair gerekli
düzenlemelerin tamamlandığına ilişkin bildirimlerin, Türkiye'nin veya Arnavutluk'un
Resmi Gazete'sinde kendi iç prosedürlerine uygun olarak yayımlanması
halinde uygulanabilir.
Bu maddede düzenlenen kümülasyon, Türkiye ve
Arnavutluk'un Resmi Gazetesi'nde yayımlanan bildirimde belirtilen tarihten
itibaren uygulanır.
Türkiye, yürürlüğe giriş tarihleri ve karşılık gelen
menşe kuralları ile birlikte paragraf 1'de belirtilen diğer ülkelerle uygulanan
anlaşmaların ayrıntılarını Arnavutluk'a bildirir.
Ek V'teki ürünler bu maddede belirtilen kümülasyonun
dışında bırakılacaktır.
Madde 4
Arnavutluk'ta
kümülasyon
1. Madde 2(2) hükümlerine tabi olarak, Türkiye,
Arnavutluk veya Avrupa Birliği'nin İstikrar ve Ortaklık Süreci[3]'ne
katılan ülke veya alan veya AT-Türkiye Ortaklık Konseyi'nin 22 Aralık 1995
tarihli ve 1/95 sayılı Kararı[4]'nın
kapsadığı Topluluk menşeli maddeler, Arnavutluk'ta Madde 7'de belirtilen
işlemlerin ötesinde bir işlemden geçmiş olmaları şartıyla, Arnavutluk'ta elde edilmiş
bir ürün içine dahil edildikleri takdirde Arnavutluk menşeli olarak kabul
edilirler. Söz konusu maddelerin yeterli işçilik ve işlemden geçmiş olmaları
gerekmez.
2. Arnavutluk'ta gerçekleştirilen işçilik veya işlem,
Madde 7'de belirtilen işlemlerin ötesine geçmez ise, yalnızca Arnavutluk'ta
eklenen katma değerin, imalatta kullanılan paragraf 1 'de belirtilen diğer ülkeler
veya alanlardan biri menşeli maddelerin kıymetini geçmesi halinde, elde edilen
ürün Arnavutluk menşeli olarak kabul edilir. Eğer bu gerçekleşmez ise, Arnavutluk'taki
imalat işlemlerinde kullanılan en yüksek kıymete sahip olan ürün dikkate
alınarak elde edilen ürün, o ülke veya alan menşeli olarak kabul edilir.
3. Paragraf 1'de belirtilen ülkelerden veya alanlardan
biri menşeli ve Arnavutluk'ta hiçbir işçilik veya işleme uğramamış ürünler, bu
ülkelerden birine ihraç edilmeleri halinde menşe statülerini korurlar.
4. Bu maddede düzenlenen kümülasyon sadece;
(a) söz konusu ülkeler arasında, menşe statüsünün ve
varış ülkesinin belirlenmesine ilişkin olarak, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret
Genel Anlaşması'nın (GATT) XXIV. Maddesi çerçevesinde bir tercihli ticaret
anlaşmasının mevcut olması,
(b) ürünler veya kullanılan maddelerin, işbu
Protokol'deki kurallarla aynı menşe kurallarının uygulanması ile menşe statüsü
elde etmesi ve
(c) kümülasyon uygulamasına dair gerekli
düzenlemelerin tamamlandığına ilişkin bildirimlerin, Arnavutluk ve Türkiye'nin
Resmi Gazete'sinde kendi iç prosedürlerine uygun olarak yayımlanması
halinde uygulanabilir.
Bu maddede düzenlenen kümülasyon, Türkiye ve
Arnavutluk'un Resmi Gazetesi'nde yayımlanan bildirimde belirtilen tarihten
itibaren uygulanır.
Arnavutluk, karşılık gelen menşe kuralları ile
birlikte paragraf 1'de belirtilen diğer ülkelerle uygulanan anlaşmaların
ayrıntılarını Türkiye'ye bildirir.
Ek V'teki ürünler bu maddede belirtilen kümülasyonun
dışında bırakılacaktır.
Madde 5
Tamamen elde
edilmiş ürünler
1. Aşağıdaki
ürünler tamamen Türkiye veya Arnavutluk'ta elde edilmiş kabul edilirler:
(a) kendi topraklarından veya deniz yataklarından
çıkartılan mineral ürünler;
(b) o ülkede hasat edilen bitkisel ürünler;
(c) o ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar:
(d) o ülkede yetiştirilmiş canlı hayvanlardan elde
edilen ürünler;
(e) o ülkede avcılık veya balıkçılıkla elde edilen
ürünler;
(f) Türkiye veya Arnavutluk karasuları dışında kendi
gemileri ile denizden elde edilen balıkçılık ürünleri ve diğer ürünler;
(g) münhasıran altparagraf (f)'de belirtilen
ürünlerden kendi fabrika gemilerinin bordasında üretilen ürünler;
(h) yalnızca hammaddelerin geri kazanılmasına müsait,
sadece sırt geçirmeye ve atık olarak kullanmaya elverişli kullanılmış lastikler
dahil olmak üzere, toplanmış kullanılmış maddeler;
(i) o ülkede yapılan imalat işlemleri sonucu ortaya
çıkan atık ve hurdalar;
(j) kendi karasuları dışında, münhasır işletme hakkına
sahip olmaları kaydıyla deniz toprağı veya deniz toprağı altından çıkarılan
ürünler;
(k) münhasıran altparagraf (a) ila (j)'de tanımlanan
ürünlerden üretilen eşya.
2. l(f) ve (g) paragraflarındaki "kendi gemileri" ve
"kendi fabrika gemileri" terimleri sadece aşağıda belirtilen gemi ve fabrika
gemileri için uygulanır:
(a) Türkiye veya Arnavutluk'ta kayıtlı veya tescilli
olanlar;
(b) Türkiye veya Arnavutluk bayrağı altında
seyredenler;
(c) en az yüzde 50'si Türkiye veya Arnavutluk
vatandaşlarına veya yönetim merkezi bu Devletlerden birinde bulunan, müdür veya
müdürleri, Yönetim Kurulu veya Denetleme Kurulu Başkam ve bu kurullar
üyelerinin çoğunluğu Türkiye veya Arnavutluk vatandaşı olan ve ilave olarak,
ortaklık veya limited şirket durumunda, sermayesinin en az yansı bu Devletlere
veya anılan Devletlerin kamu kuruluşları ya da vatandaşlarına ait olanlar;
(d) yönetici ve yetkilileri Türkiye veya Arnavutluk vatandaşı
olanlar ve
(e) mürettebatının en az yüzde 75'i Türkiye veya
Arnavutluk vatandaşı olanlar.
Madde 6
Yeterli
işçilik veya işlem görmüş ürünler
1. Madde 2'ye göre, tamamen elde edilmemiş ürünler, Ek II'de
yer alan listede belirtilen şartlar yerine getirildiği takdirde yeterli
derecede işçilik veya işlem görmüş olarak kabul edilirler.
Yukarıda belirtilen şartlar, Anlaşma kapsamındaki tüm
ürünler için, imalatta kullanılan menşeli olmayan maddeler üzerinde yapılması
gerekli işçilik ve işlemleri gösterir ve sadece bu maddelerle ilgili olarak
uygulanır. Bu nedenle, listedeki şartlan yerine getirerek menşe statüsü
kazanmış bir ürün başka bir ürünün imalatında kullanılırsa, onun bileşiminde
yeraldığı ürüne tatbiki mümkün şartlar, kendisine uygulanmaz ve bunların
imalatında kullanılmış olabilecek menşeli olmayan maddeler dikkate alınmaz.
2. Paragraf 1'e rağmen, listede belirtilen şartlar
uyarınca bir ürünün imalatında kullanılmaması gereken menşeli olmayan maddeler aşağıdaki
şartların yerine getirilmesine bağlı olarak kullanılabilir:
(a) toplam kıymetleri, ürünün fabrika çıkış fiyatının
yüzde 10'unu geçmiyorsa;
(b) menşeli olmayan maddelerin azami değeri olarak
listede verilmiş olan yüzdeler, bu paragrafın uygulanmasıyla aşılmamışsa.
Bu paragraf, Armonize Sistem'in 50 ila 63.
Fasıllarındaki ürünlere uygulanmaz.
3. Paragraf 1 ve 2, Madde 7 hükümlerine tabi olarak
uygulanır.
Madde 7
Yetersiz
işçilik veya işlem
1. Paragraf 2'ye halel gelmeksizin, Madde 6'da
belirtilen koşullar yerine getirilmiş olsun veya olmasın, aşağıdaki işlemler
menşe statüsü vermek için yetersiz işçilik veya işlem olarak kabul edilir:
(a) nakliyat ve depolama süresince ürünlerin iyi
şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu işlemler;
(b) ambalaj ayırma ve birleştirme;
(c) yıkama; temizleme; toz, oksit, yağ, boya veya
diğer tabakalardan arındırma;
(d) dokuma kumaşları ütüleme veya presleme;
(e) basit boyama ve cilalama işlemleri;
(f) tahıl ve pirinci kabuklarından ayırma, kısmi veya
tam ağartma, parlatma ve perdahlama;
(g) şeker renklendirme veya şeker topaklarım
biçimlendirme işlemleri;
(h) meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin
kabuklarım soyma, zarlarını ayıklama, çekirdeklerini çıkarma;
(i) keskinleştirme, basit bileme veya basit kesme;
(j) eleme, kalburdan geçirme, ayırma, tasnifleme,
kalibrasyon, eşleştirme (maddelerden setler oluşturma dahil);
(k) basit şişeleme, tenekeye veya beherlere koyma,
torbalama, sandıklama, kurulama, karton veya tahta üzerine yerleştirme ve tüm
diğer basit paketleme işlemleri;
(1) ürün veya paketler üzerine marka, etiket, logo ve
diğer benzeri ayırt edici işaretleri yapıştırma veya basma işlemleri;
(m)farklı türde olmalarına bakılmaksızın ürünlerin
basit karıştırılma işlemleri; şekerin diğer herhangi bir madde ile
karıştırılması
(n) tamamlanmış bir ürün oluşturmak üzere parçaların
basit montajı veya ürünlerin parçalarına ayrılması;
(o) (a) ila (n)'de belirtilen işlemlerin iki veya daha
fazlasının bir arada yapılması; (p) hayvan kesimi.
2. Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya işlemin
paragraf 1 hükümleri çerçevesinde yetersiz kabul edilip edilmeyeceğine karar
verilirken, Türkiye veya Arnavutluk'ta gerçekleştirilen işlemlerin tümü bir
arada mütalaa edilir.
Madde 8
Nitelendirme
birimi
1. Bu Protokol hükümlerinin uygulanması amacıyla,
nitelendirme birimi, Armonize Sistem nomenklatürünü kullanarak sınıflandırma
yapılırken temel birim olarak kabul edilen belirli bir üründür.
Buna göre,
(a) muhtelif maddelerin montajı veya
gruplandırılmasından oluşan bir ürün,
Armonize Sistem'de tek bir pozisyonda sınıflandırıldığında, bu ürünün
tümü, nitelendirme birimini oluşturur.
(b) bir sevkiyat, Armonize Sistem'de aynı pozisyon
içinde sınıflandırılan belli sayıda aynı üründen oluşuyorsa, her bir ürün bu
Protokol hükümlerinin uygulanışı sırasında münferiden değerlendirilmelidir.
2. Armonize Sistem'in 5. Genel Kuralı çerçevesinde
ambalaj, sınıflandırma açısından ürüne dahil ediliyorsa, menşe tespiti
açısından da dahil edilir.
Madde 9
Aksesuarlar,
yedek parçalar ve aksam
Bir teçhizat, makine, alet veya araç parçası
beraberinde teslim edilen normal bir teçhizatın bölümü durumundaki ve fiyata
dahil edilmiş bulunan veya ayrıca fatura edilmemiş olan aksesuarlar, yedek
parçalar ve aksam; söz konusu teçhizat, makine, alet veya araç içinde mütalaa
edilir.
Madde 10
Setler
Armonize Sistem'in 3. Genel Kuralı'nda tanımlanan
setler, tüm bileşenleri menşeli olduğunda menşeli olarak kabul edilir. Ancak,
bir set menşeli ve menşeli olmayan ürünlerden oluştuğunda, menşeli olmayan
ürünlerin kıymeti, setin fabrika çıkış fiyatının yüzde 15'ini aşmıyorsa, set
bir bütün olarak menşeli olarak kabul edilir.
Madde 11
Nötr
elemanlar
Bir ürünün menşeli olup olmadığım belirlemek için,
imalatında kullanılabilecek;
(a) enerji ve yakıt;
(b) tesis ve teçhizat;
(c) makine ve aletler;
(d) ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi
amaçlanmayan eşyanın menşeini belirlemek gerekmez.
BAŞLIK III
ÜLKESEL
GEREKLİLİKLER
Madde 12
Ülkesellik
ilkesi
1. Madde 3 ve 4 ile bu maddenin 3. paragrafında
belirtilen durumlar hariç olmak üzere Başlık H'de yer alan menşe statüsü kazanılmasına
ilişkin koşullar, Türkiye veya Arnavutluk'ta kesintisiz olarak yerine
getirilmelidir.
2. Madde 3 ve 4'te belirtilen durumlar dışında Türkiye
veya Arnavutluk'tan başka bir ülkeye ihraç edilmiş olan menşeli eşyanın, geri gelmesi
halinde, aşağıdaki hususlar gümrük idarelerini tatmin edecek şekilde ispat
edilmediği takdirde, menşeli olmadığı kabul edilir:
(a) geri gelen eşyanın, ihraç edilmiş eşya ile aynı
olduğu ve
(b) söz konusu ülkede bulunma veya ihraç edilme süresi
içerisinde, iyi koşullarda muhafaza edilmeleri için gerekli olanların ötesinde
herhangi bir işleme tabi tutulmadığı.
3. Başlık II'de belirlenen kurallar uyarınca kazanılan
menşe statüsü, Türkiye veya Arnavutluk'tan ihraç edilen ve daha sonra yeniden
ithal edilen maddeler üzerinde, Türkiye veya Arnavutluk dışında yapılan işçilik
veya işlemden, aşağıdaki koşulların sağlanması halinde etkilenmeyecektir:
(a) Söz konusu maddeler tamamen Türkiye veya
Arnavutluk'ta elde edilmişler veya ihraç edilmelerinden önce Madde 7'de
belirtilen işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmişlerdir ve
(b) Bu durum, gümrük
idarelerinin aşağıdaki hususlar konusunda tatmin edilmesi ile kanıtlanır:
(i) geri gelen eşya ihraç edilen maddelerin işçilik
veya işlemden geçirilmesi ile elde edilmiştir ve
(ii) bu madde hükümlerinin uygulanması ile Türkiye
veya Arnavutluk dışında kazanılan toplam katma değer, menşe statüsü talebine
konu nihai ürünün fabrika çıkış fiyatının yüzde 10'unu aşmamaktadır.
4. Paragraf 3'ün amaçları açısından, Başlık II'de
düzenlenen menşe statüsünün kazanılması için gerekli koşullar, Türkiye veya
Arnavutluk dışında yapılan işçilik ve işlemlere uygulanamaz. Fakat, nihai
ürünün menşe statüsünün belirlenmesinde, ürüne dahil edilen menşeli olmayan her
madde için Ek II'deki listede belirlenen bir azami kıymet bulunduğu durumda, bu
madde hükümlerinin uygulanmasıyla, Türkiye veya Arnavutluk dışında kazanılmış
katma değerle birlikte dikkate alındığında, ilgili taraf ülkede ürüne dahil
edilen menşeli olmayan maddelerin toplam kıymeti belirlenen yüzdeyi
aşmayacaktır.
5. Paragraf 3 ve 4'ûn hükümlerinin uygulanması amacıyla,
"toplam katma değer", orada dahil edilen maddelerin kıymetlerini de içerecek
şekilde, Türkiye veya Arnavutluk dışında oluşan tüm maliyetler anlamında
kullanılır.
6. Paragraf 3 ve 4'ün hükümleri, Ek II'deki listede
düzenlenen koşullan yerine getirmeyen veya sadece Madde 6(2)'de yer alan genel
tolerans kuralının uygulanması ile yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olduğu
kabul edilen ürünler için uygulanmaz.
7. Paragraf 3 ve 4'ün hükümleri Armonize Sistem'in 50
ila 63. Fasıllarındaki ürünlere uygulanmaz.
8. Bu Maddenin hükümleri tarafından kapsanan türde ve
Türkiye veya Arnavutluk dışında yapılan herhangi bir işçilik veya işlem,
hariçte işleme veya benzeri düzenlemeler vasıtasıyla yürütülür.
Madde 13
Doğrudan
nakliyat
1. Anlaşma hükümlerinde sağlanan tercihli muamele sadece
işbu Protokol'ün gerekliliklerini yerine getirmiş, Türkiye veya Arnavutluk
arasında doğrudan veya Madde 3 ve 4'te belirtilen diğer ülkeler ile toprakların
topraklan üzerinden nakledilen ürünler için uygulanır. Bununla beraber tek bir
sevkiyatı oluşturan ürünler, aktarma veya geçici depolama yoluyla, ancak
transit geçtiği veya depolandığı ülkenin gümrük idarelerinin gözetimi altında
olmaları ve boşaltma, tekrar yükleme veya iyi koşullarda muhafaza etmeye
yönelik işlemler dışında bir işlemden geçmemiş olmaları koşullarıyla,
gerektiğinde başka ülkeler üzerinden nakledilebilirler.
Menşeli ürünler, Türkiye veya Arnavutluk dışındaki ülkeler
üzerinden boru hattı ile nakledilebilirler.
2. Paragraf 1'de yer alan şartların sağlandığı,
ithalatçı ülke gümrük idaresine aşağıdaki belgelerin ibrazıyla ispatlanır:
(a) ihracatçı ülkeden, transit ülkesi yoluyla geçişi
kapsayan tek bir sevk evrakı veya
(b) transit ülkesi gümrük idaresince düzenlenen,
(i) ürünlerin tam bir tanımını veren;
(ii) ürünlerin boşaltma ve tekrar yükleme tarihlerini
ve uygulanabildiği hallerde kullanılan gemi veya diğer nakil araçlarının
adlarını gösteren ve
(iii) ürünlerin transit ülkesi içinde hangi koşullarda
kalmış olduğunu kanıtlayan
bir belge veya
(c) bunların temin edilememesi halinde, diğer
kanıtlayıcı belgeler.
Madde 14
Sergiler
1. Madde 3 ve 4'te belirtilenler dışında başka bir ülke
veya alana sergilenmek üzere gönderilen ve sergiden sonra Türkiye veya Arnavutluk'a
ithal edilmek üzere satılan menşeli ürünler, aşağıdaki durumlar hakkında gümrük
idarelerinin tatmin edilmesi kaydıyla, ithalatta Anlaşma hükümlerinden
yararlanırlar:
(a) bir ihracatçının bu ürünleri Türkiye veya
Arnavutluk'tan serginin yapıldığı ülkeye nakletmesi ve orada sergilemesi;
(b) ürünlerin bu ihracatçı tarafından Türkiye veya
Arnavutluk'taki bir kişiye satılması veya tasarrufuna verilmesi;
(c) ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden hemen
sonra, sergilenmek üzere gönderildikleri durumda sevkedilmesi ve
(d) ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri andan
itibaren, bu sergide teşhir edilmek dışında başka bir amaçla kullanılmaması.
2. Başlık V hükümleri uyarınca bir menşe ispat belgesi
hazırlanmalı veya düzenlenmeli ve ithalatçı ülkenin gümrük idaresine normal
şartlarda ibraz edilmelidir. Serginin adı ve adresi bu belgede gösterilmelidir.
Gerektiğinde, ürünlerin sergilendikleri koşullara dair ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir.
3. Paragraf 1, özel amaçla yabancı ürün satmak üzere kurulmuş
işyeri veya mağazalarda düzenlenmemiş olan, süresi zarfında eşyanın gümrük
denetimi altında kaldığı her türlü ticaret, sanayi, tarım ve el sanatları
sergi, fuar veya benzeri umumi gösterilere uygulanır.
BAŞLIK IV
GERİ ÖDEME
VEYA MUAFİYET
Madde 15
Gümrük vergilerinde
geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması
1. Başlık V hükümleri çerçevesinde menşe ispat belgesi
düzenlenen veya hazırlanan; Türkiye, Arnavutluk veya Madde 3 ve 4'te belirtilen
diğer ülkeler veya topraklardan biri menşeli ürünlerin imalatında kullanılan
menşeli olmayan maddeler, Türkiye veya Arnavutluk'ta her ne türde olursa olsun
gümrük vergilerinin geri ödenmesine veya bunlardan muafiyete tabi değildirler.
2. Paragraf I'deki yasak, Türkiye veya Arnavutluk'ta
imalatta kullanılan maddelere uygulanabilen gümrük vergisi veya eş etkili
vergilerin, ürünlerin söz konusu maddelerden elde edilip ihraç edildiği ve
dahilde kullanım için alıkonmadığı hallerde, kısmen veya tamamen iadesi veya
muaf tutulması veya ödenmemesi yönündeki her türlü düzenlemeye, bu tür iade
veya ödemelerin fiilen veya açıkça geçerli olduğu durumlarda uygulanır.
3. Bir menşe ispat belgesi kapsamındaki ürünlerin
ihracatçısı, menşeli olmayan maddeler kullanılarak üretilen söz konusu ürünlere
geri ödeme sağlanmadığını ve bu maddelere uygulanabilen tüm gümrük vergileri veya eş etkili vergilerin
fiilen ödendiğini ispat eden tüm uygun belgeleri gümrük yetkililerinin talebi
üzerine herhangi bir zamanda ibraz etmeye hazır olmalıdır.
4. Paragraf 1 ila 3 hükümleri, Madde 8(2)'de belirtilen
ambalajlara, Madde 9'da belirtilen aksesuar, yedek parça ve aksama ve Madde
10'da belirtilen set halindeki ürünler açısından da, menşeli olmamaları halinde
uygulanır.
5. Paragraf 1 ila 4 hükümleri, yalnızca Anlaşma'nın
uygulandığı türden maddelere uygulanır. Ayrıca bu hükümler, Anlaşma hükümleri
uyarınca ihracatta uygulanabilen tarım ürünleri için ihracat iadesi sisteminin
işlemesine engel teşkil etmezler.
BAŞLIK V
MENŞE İSPAT
BELGESİ
Madde 16
Genel
koşullar
1. Türkiye menşeli ürünler Arnavutluk'a ve Arnavutluk
menşeli ürünler Türkiye'ye ithal edilirken, aşağıdaki belgelerden birinin
ibrazı üzerine işbu Anlaşma'dan yararlanabilirler:
(a) Bir örneği Ek III'te yer alan EUR.1 Dolaşım
Sertifikası veya
(b) Madde 22(1)'de belirtilen durumlarda, ihracatçı
tarafından verilen, söz konusu ürünleri teşhislerini mümkün kılmaya yeterli
ayrıntıda tanımlayan fatura, teslimat notu veya başka herhangi bir ticari belge
üzerinde belirtilen, bundan sonra "fatura beyanı" olarak atıfta bulunulacak
olan bir beyan; fatura beyanı metni Ek IV'te yer almaktadır.
2. Paragraf1'e rağmen, işbu Protokol anlamındaki menşeli
ürünler Madde 27'de tanımlanan durumlarda, yukarıda bahsedilen belgelerden
birinin ibrazına gerek olmaksızın Anlaşma'dan yararlanırlar.
Madde 17
EUR.1
Dolaşım Sertifıkası'nın düzenlenme işlemleri
1. EUR.1 Dolaşım Sertifikası, ihracatçının veya
ihracatçının sorumluluğunda yetkili temsilcisinin yazılı müracaatına binaen,
ihracatçı ülkenin gümrük idaresi tarafından düzenlenir.
2. Bu amaçla, ihracatçı veya yetkili temsilcisi, örnekleri
Ek II'te yer alan EUR.1 Dolaşım Sertifikası ve müracaat formunu doldurur. Bu
formlar, Anlaşma'nın düzenlendiği dillerden birinde ve ihracatçı ülkenin iç
mevzuat hükümleri çerçevesinde doldurulur. Eğer el yazısı kullanılırsa matbaa
harfleriyle ve mürekkeple doldurulur. Eşyanın tanımı, bu amaçla ayrılmış kutu
içine boş satır bırakılmaksızın yapılmalıdır. Eğer kutunun tamamı dolmaz ise,
tanımın son satırının altına bir yatay çizgi çekilerek, boş alan çapraz bir
çizgi ile kapatılır.
3. EUR.1 Dolaşım Sertifikası düzenlenmesi için
müracaatta bulunan ihracatçı, EUR.1 Dolaşım Sertifikası'nı verecek ihracatçı
ülkenin gümrük idaresinin talep edebileceği, söz konusu eşyanın menşe statüsü
ile işbu Protokol'ün diğer koşullarının yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden
tüm ilgili vesaiki herhangi bir zamanda ibraz etmeye hazırlıklı olur.
4. Söz konusu ürünlerin, işbu Protokolün diğer
gerekliliklerini karşılaması ve Türkiye, Arnavutluk veya Madde 3 ve 4'te
belirtilen diğer ülkeler veya topraklardan biri menşeli olduğunun kabul edilmesi
durumunda, Türkiye veya Arnavutluk gümrük idareleri tarafından bir EUR.1
Dolaşım Sertifikası düzenlenir.
5. EUR. 1 Dolaşım Sertifikalarını düzenleyen gümrük
idareleri, ürünlerin menşe statüsünün ve işbu Protokol'ün diğer koşullarının
yerine getirildiğinin kontrolü için gereken her tedbiri alırlar. Bu amaçla, her
türlü delil talebinde bulunma ve ihracatçının hesaplarında denetleme yapma veya
gerekli görülen başka herhangi bir kontrol hakkına sahiptirler. EUR.1 Dolaşım
Sertifikalarını düzenleyen gümrük idareleri, Paragraf 2'de atıfta bulunulan
formların usulünce doldurulmasını da sağlarlar. Özellikle, ürünün tanımı için
ayrılmış bulunan boşluğun, her türlü sahte ilaveler yapılması imkanını ortadan
kaldıracak şekilde doldurulmuş olduğunu kontrol ederler.
6. EUR.1 Dolaşım Sertifıkası'nın düzenlendiği tarih,
sertifika üzerindeki 11 numaralı kutuda gösterilir.
7. EUR.1 Dolaşım Sertifikası, gümrük idaresince
düzenlenerek fiili ihracatın gerçekleştiği veya kesinleştiği anda, ihracatçının
kullanımına verilir.
Madde 18
Sonradan
düzenlenen EUR.1 Dolaşıra Sertifikası
1. Madde 17(7)'ye rağmen, aşağıdaki durumlarda, EUR.1
Dolaşım Sertifikası istisnai olarak, ait olduğu eşyanın ihracatından sonra
düzenlenebilir:
(a) hatalar, istenmeyerek yapılan ihmaller veya özel
durumlar nedeniyle, ihracat esnasında düzenlenmemiş ise veya
(b) Gümrük idareleri, bir EUR.1 Dolaşım
Sertifıkası'nın düzenlenmiş, ancak teknik nedenlerle ithalatta kabul edilmemiş
olduğu hususunda, tatmin edilirlerse.
2. Paragraf1'in uygulanması açısından, ihracatçı,
müracaatında EUR.1 Dolaşım Sertifıkası'nın ait olduğu ürünlerin ihracat yer ve
tarihini ve talebinin gerekçelerini belirtmek zorundadır.
3. Gümrük idareleri, ancak ihracatçının müracaatındaki
bilgilerin mütekabil dosya ile uyumlu olduğunu doğruladıktan sonra, sonradan
EUR.1 Dolaşım Sertifikası düzenleyebilirler.
4. Sonradan verilen EUR.1 Dolaşım Sertifikaları,
aşağıdaki İngilizce ibareyi taşımalıdır:
"ISSUED RETROSPECTIVELY"
5. Paragraf 4'te belirtilen ibare, EUR.1 Dolaşım
Sertifıkası'nın "Gözlemler" kutusuna konulur.
Madde 19
ikinci Nüsha
EUR. 1 Dolaşım Sertifikası Düzenlenmesi
1. EUR.1 Dolaşım Sertifikası'nın çalınması, kaybolması
veya hasar görmesi halinde ihracatçı, belgeyi düzenleyen gümrük idaresine,
elindeki ihracat belgelerine dayanarak ikinci bir nüsha tanzim etmesi için
müracaat edebilir.
2. Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha, aşağıdaki
İngilizce ibareyi taşımalıdır:
"DUPLICATE"
3. Paragraf 2'de belirtilen ibare, EUR.1 Dolaşım Sertifikası'nın
"Gözlemler" kutusuna konulur.
4. Orijinal EUR.1 Dolaşım Sertifikası'nın veriliş
tarihini taşıması gereken ikinci nüsha bu tarihten itibaren hüküm ifade eder.
Madde 20
Önceden
düzenlenmiş veya hazırlanmış bir menşe ispat belgesine istinaden EUR.1 Dolaşım
Sertifikası düzenlenmesi
Menşeli ürünler Türkiye veya Arnavutluk'ta bir gümrük
idaresinin kontrolü altında iken, söz konusu ürünlerin tamamı veya bir bölümünü
Türkiye veya Arnavutluk içinde başka bir yere göndermek amacıyla, orijinal
menşe ispat belgesinin bir veya daha fazla EUR.1 Dolaşım Sertifikası ile
değiştirilmesi mümkündür. Değiştirilen EUR.1 Dolaşım Sertifikası/Sertifikalan,
ürünleri kontrolü altında bulunduran gümrük idaresi tarafından düzenlenir.
Madde 21
Muhasebesel
ayırım
1. Aynı ve birbirleri yerine geçebilen menşeli ve
menşeli olmayan madde stoklarının ayrı tutulmasının önemli maliyetler ve somut
güçlükler doğurduğu hallerde, ilgililerin yazılı talebi üzerine gümrük idaresi,
bu stokların yönetiminde "muhasebesel ayırım" yöntemi (bundan sonra "yöntem"
olarak adlandırılacaktır) adı verilen yöntemin kullanılmasına izin verebilir.
2. Bu yöntem, belirli bir referans dönemi için, elde
edilen "menşeli" kabul edilebilecek ürün sayısının, stoklar fiziksel ayırıma
tabi tutulduğunda elde edilecek olanla aynı olmasını sağlayabilmelidir.
3. Gümrük idaresi Paragraf 1'de belirtilen bu izni,
gerekli görebileceği her türlü koşula bağlı olarak verebilir.
4. Bu yöntem ve bu amaca yönelik başvuru, ürünlerin imal
edildiği ülkede uygulanan genel muhasebe ilkelerine göre uygulanır ve kaydı
tutulur.
5. Bu yöntemden yararlanan, menşeli kabul edilebilecek
ürün miktarı için, yerine göre menşe ispat belgesi düzenleyebilir veya bunun
için başvuruda bulunabilir. Gümrük idaresinin talebi üzerine, yararlanan,
stoklarının nasıl işletildiğine dair bir bildirge sunar.
6. Gümrük idaresi, iznin kullanımım izler ve her ne
suretle olursa olsun, yararlananın, izni uygunsuz kullandığı veya bu Protokolde
belirlenen diğer herhangi bir koşulu yerine getiremediği her durumda bu izni
geri alabilir.
Madde 22
Fatura
beyanında bulunma koşulları
1. Madde 16( 1 )(b)'de atıfta bulunulan fatura beyanı;
(a) Madde 23 anlamında bir onaylanmış ihracatçı
tarafından veya
(b) toplam kıymeti 6000 Euro'yu geçmeyen menşeli
ürünler ihtiva eden ve bir veya daha fazla paketten oluşan bir sevkıyat için,
herhangi bir ihracatçı tarafından
hazırlanabilir.
2. Fatura beyanı, söz konusu ürünlerin Türkiye,
Arnavutluk veya Madde 3 ve 4'te belirtilen diğer ülkeler veya topraklardan biri
menşeli olduğunun kabulü ve işbu Protokol'ün diğer koşullarının sağlanması
halinde hazırlanabilir.
3. Fatura beyanında bulunan ihracatçı, ihracatçı ülkenin
gümrük idaresinin talebi üzerine, söz konusu eşyanın menşe statüsü ile işbu
Protokol'ün diğer koşullarının yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden tüm
ilgili vesaiki her an ibraz etmeye hazırlıklı olur.
4. Fatura beyanı, ihracatçı tarafından, metni Ek IV'te
verilen ve aynı ekteki dillerden birinde ihracatçı ülkenin iç mevzuat
hükümleriyle uyumlu olarak fatura, teslimat notu veya başka bir ticari belge
üzerine daktilo edilmesi, damgalanması veya basılmasıyla hazırlanır. Eğer beyan
el yazısı ile yapılırsa, matbaa harfleriyle ve mürekkeple yazılır.
5. Fatura beyanı, ihracatçının kendi el yazısı ile
atacağı orijinal imzasını ihtiva etmelidir. Ancak, Madde 23 anlamında
onaylanmış ihracatçıdan, kendi adıyla hazırlanmış herhangi bir fatura beyanının
kendi el yazısıyla imzalanmış addedilerek tüm sorumluluğunu üzerine aldığına
dair yazılı bir taahhütnameyi ihracatçı ülkenin gümrük idaresine vermiş olması
koşuluyla, bu beyanı imzalama şartı aranmaz.
6. Bir fatura beyanı, ihracatçı tarafından ait olduğu
ürünlerin ihracatı sırasında veya ait olduğu ürünlerin ithalatından itibaren
iki yıl içinde ithalatçı ülkede ibrazı koşuluyla, ihracattan sonra hazırlanabilir.
Madde 23
Onaylanmış
ihracatçı
1. İhracatçı ülkenin gümrük idaresi, bu Anlaşma
kapsamındaki ürünlerin sık aralıklarla sevkiyatını yapmakta olan herhangi bir ihracatçıyı, (Bundan sonra "onaylanmış ihracatçı" olarak adlandırılacaktır.) söz
konusu ürünlerin kıymetine
bakılmaksızın fatura beyanında bulunabilmesi konusunda yetkili
kılabilir. Böyle bir yetki talebinde bulunan ihracatçı, ürünlerin menşe statüsü
ile işbu Protokol'ün diğer koşullarının yerine getirildiğini doğrulamak üzere gümrük
idarelerine tatmin edici her türlü gerekli garantiyi vermek mecburiyetindedir.
2. Gümrük idaresi, onaylanmış ihracatçı statüsünü,
kendisinin uygun gördüğü herhangi bir şarta bağlı olarak verebilir.
3. Gümrük idaresi, onaylanmış ihracatçıya, fatura beyanında
yer almak üzere, bir gümrük onay numarası verir.
4. Gümrük idaresi, onaylanmış ihracatçının bu yetki
kullanımını takip eder.
5. Gümrük idaresi, vermiş olduğu yetkiyi herhangi bir
anda geri alabilir. Onaylanmış ihracatçı Paragraf 1'de belirtilen garantiyi
artık vermez, paragraf 2'de belirtilen şartlan artık yerine getirmez veya
yetkiyi doğru olmayan bir şekilde kullanırsa, gümrük idaresi bu tasarrufta bulunur.
Madde 24
Menşe ispat
belgesinin geçerliliği
1. Bir menşe ispat belgesi, ihracatçı ülkede düzenleniş
tarihinden itibaren dört ay süreyle geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatçı
ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilmek zorundadır.
2. Paragraf 1'de belirtilen son ibraz tarihinden sonra
ithalatçı ülkenin gümrük idaresine ibraz edilen menşe ispat belgeleri, bu
belgelerin belirlenmiş son tarihe kadar ibraz edilememesinin istisnai
durumlardan kaynaklanması halinde tercihli muamele uygulanmak üzere kabul edilebilir.
3. Diğer geç ibraz hallerinde ithalatçı ülkenin gümrük
idaresi, ürünlerin belirtilen son tarihten önce sunulmuş olması kaydıyla menşe
ispat belgelerini kabul edebilir.
Madde 25
Menşe ispat
belgesinin ibrazı
Menşe ispat belgeleri, ithalatçı ülkedeki usullere
uygun olarak bu ülkenin gümrük idaresine ibraz edilir. Anılan idare, menşe
ispat belgesinin çevirisini, ve ayrıca, ürünlerin Anlaşma'nın uygulanmasının
gerektirdiği koşulları sağladığına ilişkin ithalatçının beyanı ile birlikte
ithalat beyannamesini de talep edebilir.
Madde 26
Parçalar
halinde ithalat
İthalatçının talebi üzerine ve ithalatçı ülkenin
gümrük idaresince belirlenen şartlara binaen, Armonize Sistem'in 2(a) Genel
Kuralı anlamındaki birleştirilmemiş veya monte edilmemiş halde olan ve Armonize
Sistem'in XVI ve XVII. bölümlerinde veya 7308 ve 9406 pozisyonlarında yer alan
ürünlerin, parçalar halinde ithal edilmesi halinde, bu tür ürünler için tek bir
menşe ispat belgesi, ilk parçanın ithalatı sırasında gümrük idaresine ihraz
edilir.
Madde 27
Menşe ispat
belgesinden muafiyet
1. Gerçek kişilerden gerçek kişilere küçük paketler
halinde gönderilen veya yolcunun zati eşyasını oluşturan ürünler, ticari
amaçlarla ithal edilmemişlerse ve işbu Protokol'ün şartlarına uydukları beyan
edilirse ve böyle bir beyanın doğruluğundan şüphe edilmiyorsa, menşe ispat
belgesinin ibrazına gerek olmaksızın menşeli olarak kabul edilirler. Posta ile
gönderilen ürünler için bu beyan, CN22/CN23 gümrük beyannamesi üzerinde veya bu
belgeye eklenen bir kağıt üzerinde yapılabilir.
2. Arızî olarak yapılan ve yalnızca alıcıların veya
yolcuların veya bunların ailesinin kişisel kullanımına yönelik ürünlerin
ithalatı, ürünlerin cinsinden ve miktarından ticari amaç güdülmediği aşikarsa,
ticari amaçlı ithalat olarak kabul edilmez.
3. Ayrıca, ürünlerin toplam kıymeti küçük paketler için
500 Euro'yu veya yolcunun zati eşyasını oluşturan ürünler için 1200 Euro'yu
aşamaz.
Madde 28
Destekleyici
belgeler
Madde 17(3) ve 22(3)'te belirtilen, bir EUR.1 Dolaşım
Sertifikası veya fatura beyanı kapsamındaki ürünlerin Türkiye, Arnavutluk veya
Madde 3 ve 4'te belirtilen diğer ülkeler veya topraklardan biri menşeli
olduğunu ve işbu Protokol'ün diğer koşullarını yerine getirdiğim tevsik etmek
amacıyla kullanılan belgeler, bunların yanında aşağıda belirtilenleri de
içerebilir:
(a) ihracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu
eşyanın elde edilmesi için gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici nitelikte,
örneğin hesaplarında veya iç muhasebesinde yer alan doğrudan deliller;
(b) Türkiye veya Arnavutluk'ta düzenlenmiş veya
hazırlanmış, imalatta kullanılan maddelerin menşe statüsünü tevsik eden, iç mevzuat
uyarınca kullanılan belgeler;
(c) Türkiye veya Arnavutluk'ta düzenlenmiş veya
hazırlanmış, Türkiye veya Arnavutluk'ta maddeler üzerinde yapılan işçilik veya
işlemi tevsik eden, iç mevzuat uyarınca kullanılan belgeler;
(d) Türkiye veya Arnavutluk'ta işbu Protokol uyarınca
veya Madde 3 ve 4'te belirtilen diğer ülkeler veya topraklarda ise bu Protokol
hükümleriyle aynı menşe kurallarına göre düzenlenmiş veya hazırlanmış olan,
kullanılmış maddelerin menşe statüsünü tevsik eden EUR.1 Dolaşım Sertifikalan veya
fatura beyanları.
(e) Madde 12'nin uygulanması açısından, söz konusu
maddenin gerekliliklerinin karşılandığım ispat eden ve Türkiye veya Arnavutluk
dışında gerçekleştirilen işçilik veya işlemlere ilişkin uygun kanıtlar
Madde 29
Menşe ispat
belgeleri ile destekleyici belgelerin muhafazası
1. EUR.1 Dolaşım Sertifikası düzenlenmesi için
müracaatta bulunan ihracatçı, Madde 17(3)'te belirtilen vesaiki en az üç yıl
muhafaza eder.
2. Fatura beyanında bulunan ihracatçı, işbu beyanın bir
nüshasını ve Madde 22(3)'te belirtilen vesaiki en az üç yıl muhafaza eder.
3. İhracatçı ülkenin EUR.1 Dolaşım Sertifikası
düzenleyen gümrük idaresi, Madde 17(2)'de belirtilen müracaat formunu en az üç
yıl muhafaza eder.
4. İthalatçı ülkenin gümrük idaresi, kendisine ibraz
edilen EUR.1 Dolaşım Sertifikalan ve fatura beyanlarını en az üç yıl muhafaza
eder.
Madde 30
Farklılıklar
ve şekli hatalar
1. Menşe ispat belgesi üzerindeki ibareler ile ürünlerin
ithalat işlemlerini yerine getirmek amacıyla gümrük idarelerine ibraz edilen
belgeler üzerindeki ibareler arasında bulunabilecek küçük tutarsızlıklar,
sunulan ürünlere karşılık geldiğinin usulünce tespit edilmesi kaydıyla, menşe
ispat belgesini kendiliğinden geçersiz kılmaz.
2. Menşe ispat belgesi üzerindeki ifadelerin doğruluğu
üzerinde şüphe yaratması söz konusu olmayan, daktilo hatası gibi bariz şekli
hatalar, menşe ispat belgesinin
reddedilmesini gerektirmez.
Madde 31
Euro
cinsinden ifade edilen tutarlar
1. Madde 22(l)(b) ve 27(3) hükümlerinin uygulanması
için, eşyanın Euro dışında bir para birimi üzerinden faturalandırıldığı
durumlarda, Türkiye, Arnavutluk veya Madde 3 ve 4'te belirtilen diğer ülkeler
veya toprakların ulusal para birimleri cinsinden ifade edilen ve Euro tutarına
eşit tutarlar, ilgili ülkelerin her biri tarafından yıllık olarak sabitlenir.
2. Bir sevkiyat, ilgili ülke tarafında sabitlenen tutara
göre, faturanın düzenlendiği para birimine atıf yapılmak suretiyle, Madde
22(l)(b) ve 27(3) hükümlerinden yararlanır.
3. Belirli bir ulusal para biriminde kullanılacak
tutarlar, Ekim ayının ilk iş günü kurundan ifade edilen Euro cinsinden
tutarlara eşit olur. Taraflar ilgili tutarları birbirlerine 15 Ekim'e kadar bildirirler
ve bunları bir sonraki yılın 1 Ocak tarihinden itibaren uygularlar.
4. Bir ülke, Euro cinsinden ifade edilen bir tutarın
kendi ulusal para birimine çevrilmesinin sonucunda ortaya çıkan tutarda, aşağı
veya yukarı doğru yuvarlama yapabilir. Yuvarlanan tutarlar, çevirme işlemi
sonucunda ortaya çıkan tutarın yüzde 5'inden farklı olamaz. Bir ülke, paragraf
3'te öngörülen yıllık ayarlama zamanında yapılan çevirme işlemi, ulusal birim cinsinden
eşdeğerinin yuvarlama yapılmaksızın yüzde 15'inden daha düşük bir artışla sonuçlanıyorsa, Euro cinsinden ifade edilen tutarın eşdeğeri
ulusal para karşılığını, değiştirmeden koruyabilir. Çevirme işlemi ulusal para eşdeğerinde
bir düşüşle sonuçlanıyorsa, bu eşdeğer değiştirilmeden korunabilir.
5. Euro cinsinden ifade edilen tutarlar, Türkiye veya
Arnavutluk'un talebi üzerine Ortak Komite tarafından gözden geçirilir. Gözden
geçirme sırasında Ortak Komite, belirtilen limitlerin gerçekteki etkilerinin
korunmasının istenilip istenilmediğini değerlendirir. Bu amaçla, Euro cinsinden
ifade edilen tutarları değiştirmeye karar verebilir.
BAŞLIK VI
İDARİ
İŞBİRLİĞİ DÜZENLEMELERİ
Madde 32
Karşılıklı
yardım
1. Türkiye ile Arnavutluk gümrük idareleri birbirlerine,
yetkili gümrük idareleri vasıtasıyla kendi gümrük idarelerinde EUR.1 Dolaşım
Sertifikası düzenlenmesinde kullanılan mühürlerin örnek baskılarım ve EUR.1
Dolaşım Sertifikaları'nın ve fatura beyanlarının sonradan kontrolünden sorumlu
gümrük idarelerinin adreslerini sağlarlar.
2. Bu Protokol'ün düzgün uygulanmasını teminen, Türkiye
ve Arnavutluk, yetkili gümrük idareleri vasıtasıyla, birbirlerine EUR.1 Dolaşım
Sertifikaları veya fatura beyanlarının geçerliliklerinin
ve bu vesaikte yer alan bilgilerin doğruluğunun kontrolünde yardımcı olurlar.
Madde 33
Menşe ispat
belgelerinin kontrolü
1. Menşe ispat belgelerinin sonradan kontrolü, sondaj
usulü ile veya ithalatçı ülke gümrük idaresinin bu belgelerin
geçerliliğine, söz konusu ürünlerin menşe
statüsüne veya işbu Protokol'ün diğer koşullarının yerine getirilişine ilişkin
makul şüphesi olduğu her an yapılır.
2. Paragraf 1 hükümlerini yerine getirmek amacıyla,
ithalatçı ülkenin gümrük idaresi, EUR.1 Dolaşım Sertifikası ve fatura ile, eğer
ibraz edilmiş ise fatura beyanını, yahut bu vesaikin birer kopyasını,
gerektiğinde araştırmanın gerekçelerini de belirterek ihracatçı ülkenin gümrük idaresine
geri gönderir. Menşe ispat belgesinde yer alan bilgilerin doğru olmadığı
kanaatim uyandıran elde edilmiş tüm belge ve bilgi, kontrol talebini
desteklemek üzere gönderilir.
3. Kontrol, ihracatçı ülkenin gümrük idaresi tarafından
yapılır. Bu amaçla, ihracatçı ülkenin gümrük idaresi, her türlü delil talep etme
ve ihracatçının hesaplarını denetleme veya gerekli gördüğü diğer kontrolleri
yapabilme yetkisine sahip olur.
4. Eğer ithalatçı ülkenin gümrük idaresi, kontrol sonucunun
beklenmesi süresinde söz konusu ürünlere tercihli muamele tanınmasını askıya
almaya karar verirse, ürünlerin takdir edilen ihtiyati tedbirlere bağlı olarak
serbest bırakılmasını ithalatçıya önerir.
5. Kontrol talebinde bulunan gümrük idaresi, bu kontrolün
sonuçlarından mümkün olan en kısa zamanda haberdar edilir. Bu sonuçlar,
belgelerin gerçek olup olmadığını, söz konusu ürünlerin Türkiye, Arnavutluk
veya Madde 3 ve 4'te belirtilen diğer ülkeler veya topraklardan biri menşeli
olarak kabul edilip edilemeyeceğini ve işbu Protokol'ün diğer koşullarına uyup uymadıklarını
açıkça belirtmelidir.
6. Makul şüphe olması halinde, kontrol talebine on ay
içinde cevap alınamaz veya cevap söz konusu belgenin gerçekliğinin veya
ürünlerin gerçek menşeinin tespitine imkan verecek ölçüde yeterli bilgi
içermiyorsa, talepte bulunan gümrük idaresi, istisnai durumlar haricinde,
tercih tanınmasını reddeder.
Madde 34
Anlaşmazlıkların
çözümü
Madde 33'deki kontrol usulleriyle ilgili olarak,
kontrol talebinde bulunan gümrük idaresi ile bu kontrolün yapılmasından sorumlu
gümrük idaresi arasında çözümlenemeyen bir anlaşmazlığın veya işbu Protokol'ün
yorumlanmasına ilişkin bir soru hasıl olması halinde, gümrük idareleri durumu
Ortak Komite'ye arz eder.
İthalatçı ile, ithalatçı ülkenin gümrük idaresi
arasında çıkabilecek her türlü anlaşmazlık, adı geçen ülkenin mevzuatı çerçevesinde
çözülür.
Madde 35
Cezalar
Ürünler için tercihli muamele hakkı elde etmek
amacıyla, yanlış bilgi içeren bir belgeyi hazırlayan veya hazırlattıran
şahıslara ceza uygulanır.
Madde 36
Serbest
Bölgeler
1. Türkiye ve Arnavutluk, nakliye esnasında, kendi
ülkelerinde bulunan bir serbest bölgeyi kullanan, bir menşe ispat belgesi
kapsamında ticarete konu ürünlerin başka ürünlerle değiştirilmelerini veya
bozulmalarım önleyici normal işlemler dışındaki herhangi bir işleme tabi tutulmamalarının
temini konusundaki bütün tedbirleri alırlar.
2. Paragraf 1 hükümlerine istisna olarak, Türkiye veya
Arnavutluk menşeli ürünler bir menşe ispat belgesi kapsamında bir serbest bölgeye
ithal olunur ve bir işlem veya muameleden geçirilirse, ilgili idare, uygulanan
işlem veya muamelenin işbu Protokol hükümlerine uygun olması koşuluyla,
ihracatçının talebi üzerine yeni bir EUR.1 Dolaşım Sertifikası düzenler.
BAŞLIK VII
SON HÜKÜMLER
Madde 37
Protokol'de
Yapılacak Değişiklikler
Ortak Komite, işbu Protokol hükümlerinde değişildik
yapmaya karar verebilir.
EK I
EK II'DE YER
ALAN LİSTE İÇİN GİRİŞ NOTLARI
Not 1:
Liste, tüm ürünlerin bu Protokol'ün 6. Maddesi
çerçevesinde yeterli düzeyde işçilik veya işlem görmüş olarak kabul edilmeleri
için gerekli şartlan düzenler.
Not 2:
2.1 Listenin ilk iki sütunu elde edilen ürünü
tanımlamaktadır. 1. sütun Armonize Sistem'de kullanılan tarife pozisyon
numarası ya da fasıl numarasını, 2. sütun ise bu sistemde kullanılan tarife
pozisyonu ya da fasıl kapsamındaki eşyanın tanımını vermektedir. İlk iki sütuna
yapılan her bir giriş için 3. veya 4. sütunda bir kural belirtilmiştir. Bazı
hallerde 1. sütundaki girişin önüne 'y' ibaresi konulması, 3. veya 4. sütundaki
kuralın sadece, pozisyonun 2. sütunda tanımlanan o kısmına uygulanacağı
anlamına gelmektedir.
2.2 1. sütunda bir çok pozisyon numarasının bir arada
gruplandırılmış olduğu veya bir fasıl numarasının verildiği ve dolayısıyla 2.
sütundaki ürün tanımlarının genel ifadelerle verilmiş olduğu hallerde, 3. veya
4. sütundaki bitişik kurallar, Armonize Sistem'de bir faslın tarife
pozisyonlarında veya 1. sütunda
gruplandırılmış pozisyonlardan herhangi birisinde sınıflandırılan ürünlerin
hepsine uygulanır.
2.3 Listede bir tarife pozisyonunda yer alan farklı
ürünlerin farklı kurallara tabi olması halinde, her bir bent, 3. veya 4.
sütundaki bitişik kurallara tabi tarife pozisyonunun ilgili kısmının tanımım
içerir.
2.4 İlk iki sütundaki herhangi bir kalem için, 3. ve 4.
sütunların her ikisinde de bir kural belirlenmiş ise, ihracatçı, sütun 3 veya
sütun 4'te yer alan kurallardan herhangi birisini uygulamayı, bir alternatif
olarak tercih edebilir. 4. sütunda hiçbir menşe kuralı verilmemiş ise, 3.
sütunda yer alan kuralın uygulanması gerekir.
Not 3:
3.1 Başka bir ürünün imalatında
kullanılan menşe statüsü kazanmış ürünlere ilişkin bu Protokol'ün 6. Maddesinde
yer alan şartlar, menşe statüsünün bu ürünlerin kullanıldığı fabrikada veya bir
Akit Tarafta başka bir fabrikada kazanılıp kazanamadığına bakılmaksızın
uygulanır.
Örneğin;
8407 pozisyonundaki bir motor, ki kural kullanılacak
menşeli olmayan maddelerin kıymetinin fabrika-çıkış fiyatının yüzde 40'mı
aşamayacağını belirtir, y.7224 pozisyonundaki "dövme suretiyle kabaca şekillendirilmiş
diğer çelik alaşımları" ile yapılır.
Eğer bu dövme işlemi Türkiye'de menşeli olmayan
külçelerden yapılmış ise, listede y.7224 pozisyonu için verilen kural gereğince
bu işlem menşe statüsüne sahiptir. Bu takdirde aynı fabrikada veya Türkiye'de
başka bir fabrikada üretilip üretilmediğine bakılmaksızın, dövme, motorun
kıymet hesaplamasında menşeli sayılır. Yani, kullanılan menşeli olmayan
maddelerin kıymetleri toplamı alınırken, menşeli olmayan külçenin kıymeti
hesaba katılmaz.
3.2 Listedeki kural gerekli asgari işçilik veya işlem
miktarını gösterir ve daha fazla işçilik ve işlem de menşe statüsü verir;
aksine daha az işçilik ve işlem menşe statüsü veremez. Bu nedenle, bir kural
belirli bir imalat aşamasında menşeli olmayan madde kullanılabileceğini
belirtirse, bu tür maddenin daha önceki bir imalat aşamasında kullanılması
mümkün, daha sonraki aşamasında ise mümkün değildir.
3.3 Not 3.2'deki kural saklı kalmak üzere, bir kural
"herhangi bir pozisyondaki maddelerden imalat" ifadesini kullanıyorsa, herhangi
bir pozisyondaki maddeler (ürün ile aynı pozisyon ve tanıma sahip maddeler
bile), kuralın içerebileceği bazı özel kısıtlamalar da dikkate alınmak
koşuluyla kullanılabilir.
Bununla birlikte, "... pozisyondaki diğer maddeler de
dahil olmak üzere, herhangi bir pozisyondaki maddelerden imalat" veya "ürün ile
aynı pozisyondaki diğer maddeler de dahil olmak üzere herhangi bir pozisyondaki
maddelerden imalat" ifadesi, listenin 2. sütununda belirtilen ürün ile aynı
tanıma sahip olanlar hariç herhangi bir pozisyondaki maddelerin,
kullanılabileceği anlamına gelir.
3.4 Listedeki bir kural bir ürünün birden fazla maddeden
imal edilebileceğini ifade ettiğinde, bu, bir veya birden çok maddenin
kullanılabileceği anlamına gelir. Tamamının kullanılmasını gerektirmez.
Örneğin;
5208 ila 5212 pozisyonlarındaki mensucat için kural,
tabii lirlerin kullanılabileceğini ve diğer maddeler arasında kimyasal
maddelerin de kullanılabileceğim ifade eder. Bu her ikisinin de kullanılması
gerektiği anlamına gelmez; biri, diğeri veya ikisi birden kullanılabilir.
3.5 Listedeki bir kural bir ürünün belli bir maddeden
imal edilmesi gerektiğini ifade ederse, açıktır ki bu şart kendi doğası gereği
kuralı karşılamayan başka maddelerin kullanılmasını engellemez, (dokumaya
ilişkin maddelere ilişkin aşağıdaki Not 6.2'ye de bakınız).
Örneğin;
1904 pozisyonundaki müstahzar gıda için hububat ve
bunların türevlerinin kullanılmasını hariç tutan kural, hububattan üretilmemiş
mineral tuzların, kimyasal maddelerin veya diğer katkı maddelerinin kullanılmasını
engellemez.
Ancak bu kural, listede gösterilen belirli bir
maddeden üretilememesine rağmen ayrı özellikte olan ve önceki bir imalat
safhasında bulunan bir maddeden üretilebilen ürünlere uygulanmaz.
Örneğin:
y Fasıl 62'deki, dokunmamış maddelerden mamul bir
giyim eşyası söz konusu olduğunda, bu eşya grubu için sadece menşeli olmayan
ipliğin kullanımına müsaade ediliyorsa, -dokunmamış kumaşların normal olarak
iplikten üretilememesine rağmen- dokunmamış kumaştan başlanması mümkün
değildir. Böyle durumlarda, başlangıç maddesinin normal olarak iplikten önceki
bir safhada - yani lif safhasında- olması gerekir.
3.6 Listedeki kuralda, kullanılabilecek menşeli olmayan
maddelerin maksimum kıymeti için iki yüzde oranı verilmiş ise, bu yüzdeler
birbirine eklenemez. Diğer bir deyişle, kullanılan menşeli olmayan maddelerin
toplam kıymeti verilen yüzde oranlarının en yüksek olanını aşamaz. Ayrıca, her
bir yüzde oram ilgili olduğu maddeye uygulanırken aşılmamalıdır.
Not 4:
4.1 Listede "tabii lifler" kavramı suni ve sentetik
liflerden başka liflere atıfta bulunmak üzere kullanılmıştır. Bu, eğirme
işleminin başlamasından önceki -döküntüler dahil- aşamalarla sınırlıdır ve aksi
belirtilmedikçe karde edilmiş, taranmış veya başka türlü işleme tabi tutulmuş
ancak eğrilmemiş lifleri kapsar.
4.2 "Tabii lifler" kavramı 0503 pozisyonundaki at kılı,
5002 ve 5003 pozisyonlarındaki ipek, 5101 ila 5105 pozisyonlarındaki yün lifler
ve ince veya kaba hayvan kılları, 5201 ila 5203 pozisyonlarındaki pamuk lifleri
ve 5301 ila 5305 pozisyonlarındaki diğer bitkisel lifleri kapsar.
4.3 "Tekstil hamuru", "kimyasal maddeler" ve "kağıt
yapımına mahsus maddeler" kavramları listede 50 ila 63. fasıllarda
sınıflandırılmayan ve sunî, sentetik ve kağıt lifleri veya iplikleri imalinde
kullanılabilen maddeleri tanımlamak üzere kullanılmıştır.
4.4 "Sentetik ve suni devamsız lifler" kavramı listede
5501 ila 5507 pozisyonlardaki sentetik veya sunî fılament demetler, devamsız
lifler veya döküntülere atfen kullanılmıştır.
Not 5:
5.1. Listede yer alan bir ürün için bu nota atıfta
bulunulduğunda, 3. sütunda belirtilen şartlar, bu ürünün imalatında kullanılan,
tüm temel dokumaya elverişli maddelerin toplam ağırlığının hep birlikte yüzde
10 veya daha azım oluşturan temel dokumaya elverişli maddelere uygulanmaz (aşağıdaki
Not 5.3 ve 5.4'e de bakınız).
5.2. Bununla birlikte, Not 5.1'de bahsedilen bu tolerans
yalnızca iki veya daha fazla temel dokumaya elverişli maddeden yapılmış karışık
ürünlere uygulanabilir.
Aşağıdakiler temel dokumaya elverişli maddelerdir:
- ipek,
- yün,
- kaba hayvan kılı,
- ince hayvan kılı,
- at kılı,
- pamuk,
- kağıt yapımına mahsus maddeler ve kağıt,
- keten,
- kenevir,
- jüt ve bitki iç kabuklarının dokumaya elverişli
diğer lifleri,
- sisal ve agave türlerinin dokumaya elverişli
lifleri,
- hindistan cevizi, abaka, rami ve dokumaya elverişli
diğer bitkisel lifler,
- sentetik filamentler,
-suni filamentler,
- iletkenliği olan filamentler,
- polipropilenden sentetik devamsız lifler,
- poliesterden sentetik devamsız lifler,
- poliamidden sentetik devamsız lifler,
- poliakrilonitrilden sentetik devamsız lifler,
- poliimidden sentetik devamsız lifler,
- politetraflüoroetilenden sentetik devamsız lifler,
- polifenilen sülfıtten sentetik devamsız lifler,
- polivinil klorürden sentetik devamsız lifler,
- diğer sentetik devamsız lifler,
- viskozdan suni ve sentetik devamsız lifler,
- diğer suni devamsız lifler,
- gipe edilmiş olsun olmasın bükülebilir polieter
parçalı (segmentli) poliüretandan (segmente edilmiş) mamul iplik,
- gipe edilmiş olsun olmasın bükülebilir poliester
parçalı (segmentli) poliüretandan (segmente edilmiş) mamul iplik,
- önemli bir kısmı alüminyum yapraklardan veya
alüminyum tozuyla kaplanmış olsun olmasın plastik filmden oluşan şeritlerle
birleştirilmiş 5605 pozisyonunda yer alan ürünler (metalize iplikler)
(genişliği 5 mm.yi
geçmeyen, iki plastik film arasına renkli veya renksiz bir yapıştırıcı
vasıtasıyla sıkıştırılmış olanlar)
- 5605 pozisyonunda yer alan diğer ürünler.
Örneğin;
5203 pozisyonundaki pamuk lifleri ve 5506 pozisyonundaki
sentetik devamsız liflerden imal edilmiş 5205 pozisyonundaki bir iplik karışık
bir ipliktir. Bu yüzden, menşe kurallarını karşılamayan menşeli olmayan
sentetik devamsız lifler (bunların kimyasal maddeler veya tekstil hamurundan
imal edilmesi gerekmektedir), ipliğin ağırlığının en çok yüzde 10'una kadar
kullanılabilir.
Örneğin;
5107 pozisyonundaki yün ipliği ve 5509 pozisyonundaki
sentetik devamsız liflerden mamul iplikten imal edilmiş 5112 pozisyonundaki bir
yünlü mensucat karışık bir mensucattır. Bu yüzden menşe kurallarım karşılamayan
menşeli olmayan sentetik iplik (bunların kimyasal maddelerden veya tekstil
hamurundan imali gerekmektedir) veya yün iplik (bunların karde edilmemiş,
taranmamış veya başka bir şekilde eğirmeye hazırlanmamış tabii liflerden imali
gerekmektedir) veya her ikisinin karışımı, mensucatın ağırlığının en çok yüzde
10'una kadar kullanılabilir.
Örneğin;
5205 pozisyonundaki pamuk ipliğinden ve 5210
pozisyonundaki pamuklu mensucattan imal edilmiş, 5802 pozisyonundaki bir tufte
edilmiş mensucat, eğer pamuklu mensucat, iki farklı pozisyonda yer alan
ipliklerden imal edilmiş bir karışık mensucat ise veya kullanılan pamuk
iplikleri bir karışım ise, bir karışık üründür.
Örneğin;
Eğer söz konusu tufte edilmiş mensucat, 5205
pozisyonundaki pamuk ipliğinden veya 5407 pozisyonundaki sentetik mensucattan
imal edilmiş ise, bu takdirde açıktır ki, kullanılan iplikler iki ayrı temel
dokumaya elverişli maddedir ve aynı şekilde tufte edilmiş mensucat bir karışık
üründür.
5.3. "Gipe edilmiş olsun veya olmasın bükülebilir polieter
parçalan (segment) içeren poliüretandan (segmente edilmiş) imal edilmiş iplik"
ihtiva eden ürünlerde bu tolerans söz konusu iplik için yüzde 20'dir.
5.4. "Alüminyum yaprak veya alüminyum tozu ile kaplanmış
olsun veya olmasın plastik film" esaslı şerit ihtiva eden, 5 mm.yi geçmeyen genişlikte,
bir yapıştırıcı ile iki plastik film arasına sıtaşünlmış ürünlerde bu tolerans
söz konusu şerit için yüzde 30'dur.
Not 6:
6.1 Listede bu giriş notuna atıfta bulunan bir dipnot ile
işaretlenmiş tekstil ürünlerinde, söz konusu mamul ürünler için 3 no'lu sütunda
belirlenen kuralları karşılamayan astar ve iç astarlar haricindeki tekstil
maddeleri, mamulünkinden başka bir pozisyonda yer almaları ve toplam
kıymetlerinin mamulün fabrika çıkış fiyatının yüzde 8'ini aşmaması kaydıyla,
kullanılabilirler.
6.2. Not 6.3'ün hükümlerine halel getirmeksizin 50 ila 63.
fasıllar arasında yer almayan maddeler, dokumaya elverişli madde ihtiva
etsinler veya etmesinler, serbestçe kullanılabilirler.
Örneğin;
Listedeki bir kural, örneğin pantolon gibi belli bir
tekstil eşyası için iplik kullanılması gerektiğini belirtiyorsa, bu kural,
örneğin düğme gibi metal eşyaların -düğmeler 50 ila 63. fasıllar arasında yer
almadığından- kullanılmasını engellemez. Aynı nedenle, fermuarların, normal
olarak dokumaya elverişli madde ihtiva etmelerine rağmen, kullanılmasına mani
teşkil etmez.
6.3. Bir yüzde kuralı uygulandığında, kullanılan menşeli
olmayan maddelerin kıymeti hesaplanırken 50 ila 63. fasıllarda yer almayan
maddelerin kıymetlerinin de hesaba dahil edilmesi gerekir.
Not 7:
7.1. y 2707, 2713 ila 2715, y 2901, y 2902 ve y 3403
pozisyonları bahis konusu olduğunda "özel işlemler", aşağıdakilerdir:
(a) vakumla damıtma;
(b) daha ileri fraksiyonlara ayırma işlemiyle yeniden
damıtma;
(c) patlayıcılık verme (cracking);
(d) yeniden şekillendirme (reforming);
(e) seçici çözücüler vasıtasıyla ekstraksiyon;
(f) aşağıdaki operasyonların hepsini içeren işlem:
konsantre sülfirik asitle veya oleumla ya da sülfürik anhidritle işlem görme,
alkali ajanlarla nötralizasyon, kendi yapısı itibariyle aktif olan toprakla,
aktifleştirilmiş toprakla, aktif
karbon veya boksitle arıtma ve
dekolarasyon (rengini giderme);
(g) polimerizasyon;
(h) alkilasyon;
(i) izomerleştirme;
7.2. 2710, 2711 ve 2712 pozisyonları bahis konusu
olduğunda "özel işlemler", aşağıdakilerdir:
(a) vakumla damıtma;
(b) daha ileri fraksiyonlara ayırma işlemiyle yeniden
damıtma;
(c) patlayıcıhk verme (cracking);
(d) yeniden şekillendirme (reforming);
(e) seçici çözücüler vasıtasıyla ekstraksiyon;
(f) aşağıdaki operasyonların hepsini içeren işlem:
konsantre sülfirik asitle veya oleumla ya da sülfürik anhidritle işlem görme,
alkali ajanlarla nötralizasyon, kendi yapısı itibariyle aktif olan
toprakla, aktifleştirilmiş
toprakla, aktif karbon veya
boksitle arıtma ve dekolarasyon (rengini
giderme);
(g) polimerizasyon;
(h) alkilasyon;
(i) izomerleştirme;
(j) sadece y 2710 pozisyonuna dahil ağır yağlar
açısından hidrojenle yapılan, işleme tabi tutulan ürünlerin kükürt muhtevasının
asgari yüzde 85 azalması ile sonuçlanan kükürt- giderme (ASTM D 1266-59 T
metodu);
(k) sadece 2710 pozisyonuna dahil ürünler açısından
filtrelemeden gayri bir işlemle parafın giderme;
(1) sadece y 2710 pozisyonuna dahil ağır yağlar
açısından hidrojenin bir kimyasal reaksiyonda aktif bir element olarak yer
aldığı, kükürt gidermenin dışında bir amaçla gerçekleştirilen, 20 bar'dan daha
yüksek basınçta ve 250°C'den daha yüksek sıcaklıkta, katalizör kullanılarak
hidrojen ile muamele. Bununla beraber, y 2710 pozisyonunda yer alan yağlama
yağlarının, daha özel olarak renk ve istikrarı iyileştirmek üzere, hidrojenle
daha İleri muamelesi (yani hidrofinisaj ve renk giderme), özel işlem olarak
kabul edilmeyecektir;
(m) sadece y 2710 pozisyonuna dahil fuel-oiller
açısından bu ürünlerin, fireler dahil
hacimce yüzde 30'undan daha azmin 300°C'de ASTM D 86 metoduyla damıtılması
şartıyla, atmosferde damıtma;
(n) sadece y 2710 pozisyonuna dahil, gaz yağlan ve
fuel-oillerden gayri ağır yağlar açısından yüksek frekanslı elektrik frrça
deşarjı vasıtasıyla muamele;
(o) sadece y 2712 pozisyonuna dahil hanı yağlar
(ağırlığı itibariyle % 0.75'ten az yağ içeren vazelin, ozokerit, linyit mumu
veya turb mumu, parafın hariç) açısından ayrımsal billurlaştırma vasıtasıyla
yağ alma.
7.3. y 2707, 2713
ila 2715, y 2901, y 2902 ve y 3403
pozisyonları açısından, temizleme, dekantasyon, tuz giderme, su ile ayırma,
filtreleme, renklendirme,
işaretleme, kükürt muhtevalı
ürünlerin karıştırılması sonucunda bir kükürt muhtevası elde etme, bu operasyonların
veya benzeri operasyonların herhangi bir kombinasyonu, menşe kazandırmaz.
NOT: Ek 2 bilgileri linkte verilmiştir.
http://www.resmigazete.gov.tr/main.aspx?home=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/05/20110528m1.htm&main=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/05/20110528m1.htm
TÜRKİYE
CUMHURİYETİ İLE ARNAVUTLUK CUMHURİYETİ ARASINDAKİ SERBEST TİCARET ANLAŞMASI İLE
KURULAN ORTAK KOMİTENİN ANLAŞMAYA EK MENŞELİ ÜRÜNLER KAVRAMININ TANIMI VE İDARİ
İŞBİRLİĞİ YÖNTEMLERİNE İLİŞKİN PROTOKOL II'NİN DEĞİŞTİRİLMESİ HAKKINDAKİ 1/2009
SAYILI KARARININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN
Kanun No. 6152Kabul Tarihi: 23/2/2011
MADDE 1 − (1) 30/7/2009 tarihinde Ankara'da imzalanan
"Türkiye Cumhuriyeti ile Arnavutluk Cumhuriyeti Arasındaki Serbest Ticaret
Anlaşması ile Kurulan Ortak Komite'nin Anlaşma'ya Ek Menşeli Ürünler Kavramının
Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemlerine İlişkin Protokol II'nin Değiştirilmesi
Hakkındaki 1/2009 Sayılı Kararı"nın onaylanması uygun bulunmuştur.
MADDE 2 − (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 3 − (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
11/3/2011
[1] Batı Balkan ülkeleri ile
İstikrar ve Ortaklık Süreci Kurulmasına ilişkin Nisan 1997 tarihli Genel İşler
Konseyi Kararları ve Mayıs 1999 tarihli Komisyon Bildirimi.
[2] AT-Türkiye Ortaklık
Konseyi'nin 22 Aralık 1995 tarihli ve 1/95 sayılı Kararı, Avrupa Ekonomik
Topluluğu ve Türkiye arasında Ortaklık kuran Anlaşma'da tanımlanan tarım
ürünleri ile Avrupa Kömür ve Çelik topluluğunu kuran sözleşme kapsamında yer
alan ürünlerin ticaretine ilişkin Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ve Türkiye
Cumhuriyeti arasındaki Anlaşma'da tanımlanan kömür ve çelik ürünleri dışında
kalan ürünleri kapsar.
[3] Batı Balkan ülkeleri ile İstikrar ve Ortaklık Süreci
Kurulmasına ilişkin Nisan 1997 tarihli Genel İşler Konseyi Kararları ve Mayıs
1999 tarihli Komisyon Bildirimi.
[4] AT-Türkiye Ortaklık Konseyi'nin 22 Aralık 1995 tarihli
ve 1/95 sayılı Kararı, Avrupa Ekonomik Topluluğu ve Türkiye arasında Ortaklık
kuran Anlaşma'da tanımlanan tarım ürünleri ile Avrupa Kömür ve Çelik
Topluluğunu kuran sözleşme kapsamında yer alan ürünlerin ticaretine ilişkin
Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ve Türkiye arasındaki Anlaşma'da tanımlanan
kömür ve çelik ürünleri dışında kalan ürünleri kapsar.