Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Kapıköy ve Razi Kara Hudut Kapılarının Ortak Kullanımına İlişkin Mutabakat Zaptı Hakkında Karar 2011/2563

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE İRAN İSLAM CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA KAPIKÖY VE RAZİ KARA HUDUT KAPILARININ ORTAK KULLANIMINA İLİŞKİN MUTABAKAT ZAPTI Karar Sayısı : 2011/2563 16.01.2012 tarihli ve 28175 sayılı R.G. 14 Şubat 2011 tarihinde Tahran'da imzalanan ve 19/10/2011 tarihli ve 6237 sayılı kanunla onaylanması uygun bulunan ekli "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Kapıköy ve Razi Kara Hudut Kapılarının Ortak Kullanımına İlişkin Mutabakat Zaptı"nın onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 21/11/2011 tarihli ve HUMŞ/8299951 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 8/12/2011 tarihinde kararlaştırılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti (bundan sonra "Taraflar" olarak anılacaktır); "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti arasında Gümrük Konularında İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Anlaşmasının Tarafları olarak; Kapıköy ve Razi Kara Hudut Kapıları'nın ortak kullanımının, anılan kapılar arasından geçmekte olan Türkiye - İran devlet hudut hattında herhangi bir değişiklik meydana getirmeyeceğini dikkate alarak; İşbirliğinin geliştirilmesi ve iyi komşuluk ilişkileri prensiplerine atıfta bulunarak; Hudut geçiş ve gümrük işlemlerini tekrara yer vermeden kolaylaştırmak amacıyla; Kapıköy ve Razi Kara Hudut Kapıları'nın ortak kullanımını sağlamak amacıyla; Aşağıdaki konularda mutabık kalmışlardır: KAPSAM VE AMAÇ Madde 1 Taraflar, Kapıköy ve Razi Kara Hudut Kapıları'nda, işbu Mutabakat Zaptı'nın hükümleri çerçevesinde uluslararası yolcu, eşya ve araç trafiğinin kolaylaştırılması amacıyla ortak hizmet verirler. TANIMLAR Madde 2 Bu Mutabakat Zaptı çerçevesinde; a)"Gümrük Konularında İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Anlaşması" deyimi, 23.11.2000 tarihinde Ankara'da imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gümrük Alanında İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Anlaşması"nı ifade eder; b)"Mutabakat Zaptı" deyimi, işbu Mutabakat Zaptı, ekleri ve ilave protokolleri ile işbu Mutabakat Zaptı'nın 12 inci Maddesi'nin birinci fıkrası uyarınca, Taraf Devletlerce işbu Mutabakat Zaptı'nda müştereken yazılı olarak tadil edilebilecek veya düzenlenebilecek, Mutabakat Zaptı'na ilişkin hususları ifade eder; c)"Tarafların yetkili makamları" deyimi, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nde İçişleri Bakanlığı ile Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı'nı; İran İslam Cumhuriyeti'nde ise, Ekonomik İşler ve Maliye Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığını ifade eder; d)"Ortak Kullanım" deyimi, işbu Mutabakat Zaptı çerçevesinde yürütülecek hudut geçişleriyle ilgili resmi işlemlerin basitleştirilmesi, uyumlaştırılması ve karşılıklı tanınmasını ifade eder; e)"Gümrük kontrolü" deyimi, eşyanın muayenesi; beyanname verileri ile elektronik veya yazılı belgelerin varlığının ve gerçekliğinin doğrulanması; işletmelerin hesap ve diğer kayıtlarının denetlenmesi; taşıma araçlarının muayenesi; bagajların ve kişilerin yanlarında ya da üstlerinde taşıdıkları diğer eşyanın muayenesi; ve resmi araştırmalar ile Tarafların Gümrük Bölgeleri arasında taşman eşyanın giriş, çıkış, transit, nakil ve nihai kullanımını ve serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın durumunu düzenleyen Gümrük mevzuatının ve diğer mevzuatın doğru uygulanmasını sağlamak için Gümrük idareleri tarafından yürütülen diğer benzeri uygulamaları ifade eder; HUDUT KAPILARI ARASINDAKİ GÜMRÜK İŞLEMLERİNİ DÜZENLEYEN PRENSİPLER Madde 3 1. Araç ve eşyaya ilişkin beyanlar, sadece çıkış ülkesinde yapılır; giriş ülkesi ise bu beyanı esas alır. 2. Beyanın doğruluğunun tespitine yönelik gümrük kontrolü sadece giriş ülkesinde yapılır. 3. Çıkış ülkesinde hudut gümrük idaresine sunulan araç ve taşımayla ilgili genel bilgiler elektronik ortamda giriş ülkesine iletilir ve bu beyan, giriş ülkesinde yapılan gümrük kontrolü ile sonuçlandırılır. 4. Uluslararası anlaşma ve sözleşmelerden doğan yükümlükleri çerçevesinde gerçekleştirecekleri kontroller saklı kalmak üzere, Taraflar, gümrük kontrollerini çıkış ülkesinde, yalnızca haklarında ihbar ya da kuvvetli şüphe bulunan eşya ve araçlara ilişkin olarak yaparlar. 5. Taraflar, dördüncü fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla, her iki ülke Gümrük İdaresinde aynı tür ve mükerrer işlem ya da veri girişinin önlenmesini sağlarlar. 6. Taraflar, işbu Mutabakat Zaptı'nın kapsam ve amaçları bakımından; işbu Mutabakat Zaptı'nda belirtilen hükümlere aykırı tek taraflı resmi işlem ihdas etmezler; 7. Taraflar, işbu Mutabakat Zaptı'nın yürürlük tarihinden sonra Mutabakat Zaptı'nın uygulanmasını etkileyecek uluslararası yükümlülüklerin doğması halinde, bu hususu birbirlerine haber verirler ve yeni uygulamayı istişare yoluyla 3ü gün içerisinde başlatırlar. 8. a) Beyanda bulunulmadığının tespit edilmesi, b) Beyanda eksikliğin bulunması, c) Aracın fiziki muayenesinde, mührün bozulması veya brandanın yırtılması gibi eşyanın çıkarılmış ya da değiştirilmiş olduğuna ilişkin emarelerin ortaya çıkması, hallerinde; çıkış ülkesinde yapılan işlemlerin tamamlanmamış olduğu kabul edilerek;" giriş ülkesi mevzuatı uygulanmaz; ve ilgili araç ya da eşya, çıkış ülkesine iade edilir. Yapılan gümrük muayenesi sonucunda beyana göre eksiklik veya farklılığın olması ve konunun giriş ülkesi mevzuatına göre suç veya kabahat unsura içermemesi durumunda, ilgili araç ya da eşya, çıkış ülkesine iade edilir. 9. Araç ve konteyner tarama sistemleri, giriş ülkesinde konuşlandırılır. 10. Dezenfeksiyon işlemleri, Taraflarca, sadece salgın ve bulaşıcı hastalık riski devam ettiği sürece bitkisel ürünler ile canlı hayvan ve hayvansal ürün taşıyan ticari kara taşıtlarına uygulanır; insan taşımaya mahsus kara taşıtları ile diğer taşıtlara uygulanmaz. 11. Bitki sağlığı, hudut karantinası, hayvan sağlığına ilişkin hudut karantinası ve insan sağlığına ilişkin hudut karantinası kontrolleri, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) anlaşmasına ve uluslararası düzenlemelere uygun şekilde uygulanır. 12. Pasaport bilgileri çıkış ülkesinde girilir; veriler elektronik ortamda giriş ülkesine aktarılır ve her bir taraf kendi kontrolünü yapar. TARAFLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ Madde 4 1. Hazırlanması ve imzalanması öngörülen aşağıdaki Protokoller ile ileride doğacak ihtiyaçlar nedeniyle yapılacak diğer protokoller ve ekleri işbu Mutabakat Zaptı hükümleriyle uyum içerisinde olur ve; a) Tarafların yetkili makamları arasında imzalanan, işbu Mutabakat Zaptı ilkelerine uygun olarak yolcuların pasaport bilgilerinin kontrol ve kayıt işlemlerine yönelik detaylara dair; b) Tarafların yetkili makamları arasında imzalanan; işbu Mutabakat Zaptı kapsamındaki uluslararası yolcu ve eşya taşımacılığına ilişkin elektronik ortamda veri değişimine yönelik detaylara dair; c) Tarafların yetkili makamları arasında imzalanan; ortak hudut kapılarındaki araç ve yolcu geçiş ve mesai saatlerinin uyumlaştırılmasına ve işbirliğine dair; d) Tarafların yetkili makamları arasında imzalanan; işbu Mutabakat Zaptı'nın amacına ulaşmasını teminen, ortak Hudut kapıları inşa etme, kurma ve işletme şartlarına dair Protokoller, bu Mutabakat Zaptı'nın ayrılmaz parçalarıdır. 2. İşbu Mutabakat Zaptı'nın uygulanmasını teminen, Taraflar; a) Çıkış ülkesinde yapılacak beyanın giriş ülkesinde yapılacak gümrük muayenesi ile kapatılacak olması nedeniyle, "Gümrük Konularında İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Anlaşma"nın 3üncü ve 5 inci maddeleri kapsamında milli mevzuatları gereği çıkış yolcu ve eşyasına uygulanan gümrük muayene metotları ve uyulması gereken milli mevzuat hakkında eğitim amacıyla bilgi ve personel değişiminde bulunurlar, b) Çıkış ülkesinde yapılan beyanın, giriş ülkesinde yapılacak muayeneyle kapatılacak olması nedeniyle, işbu Mutabakat Zaptı'nın 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde tanımlanan hususlara ek olarak, ülkelerinden ihracı yasaklama veya kısıtlamaya tabi tutulmuş eşya listesini birbirlerine verirler. c) Gümrük belgelerini basitleştirerek tek tip hale getirirler. Madde 5 Taraflardan her biri, diğer Tarafa, aşağıdaki bilgileri gecikmeksizin temin eder: a) Diğer Tarafın topraklarında bir suçun işlenmiş veya işlenecek olması izlenimi uyandıran makul şüpheler; b) Suç işlemek için kullanılan yeni yöntem ve araçlara ilişkin bilgiler; c) Gümrük kaçakçılığı suçuna konu olabilecek şüpheli eşyaya ilişkin bilgiler. Madde 6 Taraflardan birinin talebi üzerine, diğer Taraf aşağıdaki bilgileri gecikmeksizin aktarır: a) Taraflardan birine ait olan ve diğer Tarafa sunulan her türlü resmi damga, işaret veya herhangi bir tamamlayıcı belge veya bilginin geçerliliği; b) Çıkış ülkesinden, giriş ülkesine ihraç edilen eşyanın çıkış ülkesine yasal yollardan girip girmediği veya hangi yollarla girdiğine ilişkin bilgiler; c) Çıkış ülkesinden, giriş ülkesine giren eşyanın, çıkış ülkesi yasalarına göre yasal yoldan ihraç edilip edilmediğine ilişkin bilgiler; d) Taraflardan birinin Gümrük mevzuatının veya diğer yasal düzenlemelerinin ihlal edilmesi halinde; diğer Tarafın üçüncü ülkelerden temin edebileceği, Gümrük belgeleri ve tüm bilgiler de dahil olmak üzere diğer Tarafın elinde bulunan tüm bilgi ve belgeler. İşbu madde kapsamında iletilen bilgi ve belgeler, bu bilgi ve belgeleri sağlayan Tarafın talebi üzerine, diğer Tarafça gecikmeksizin iade edilir. Madde 7 İşbu Mutabakat Zaptı uyarınca Taraflar arasında yapılacak yardımlaşma, doğrudan Tarafların Gümrük İdareleri arasında gerçekleştirilir. Yardım talepleri ve bu taleplerle ilgili cevaplar ile varsa ekli bilgi ve belgeler, genellikle, karşı Tarafın Gümrük idaresine yazılı olarak iletilir. Acil hallerde, talepler telefon ile veya sözlü olarak yapılabilecek, ancak, diğer gümrük idaresinin talebi üzerine, her halükarda daha sonra yazılı talepte bulunulabilir. Madde 8 1. İşbu Mutabakat Zaptı çerçevesinde yapılacak bir idari yardımlaşma talebi, talepte bulunulan Tarafça, egemenlik yetkisi, güvenlik ve kamu düzenli gerekçesiyle reddedilebilir. 2. İşbu Mutabakat Zaptı gereği yapılan idari yardımlaşma kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler, yalnızca Gümrük suçlarının önlenmesi ve araştırılması ve kovuşturulması amacıyla ve Taraflar ile üçüncü şahısların haklarına halel getirmeyecek şekilde kullanılır. ORTAK KOMİTE Madde 9 1. Taraflar, işbu Mutabakat Zaptı'nın doğru bir^şekilde uygulanması amacıyla Tarafların yetkili makamlarının himayesinde,?, iki ülke Gümrük İdarelerinin koordinasyonunda bir Ortak Komite kurarlar. 2. Ortak Komite, işbu Mutabakat Zaptı'nın doğru bir şekilde uygulanması için, gerekli görüldüğü takdirde, yılda en az bir defa olmak üzere, talep üzerine, uygun seviyede toplanır. Taraflardan herhangi biri toplantı yapılmasını talep edebilir. 3. Ortak Komite oybirliği ile karar alır. 4. Ortak Komite5 ye Taraflar müştereken başkanlık yapar ve kurulmasını takiben Ortak Komite, çalışmasıyla ilgili yeni mekanizma ve prosedürleri belirler. 5. Ortak Komite, görevlerini yerine getirme hususunda kendisine yardımcı olmaları için gerekli gördüğü alt komitelerin ve çalışma gruplarının kurulmasına karar verebilir. İSTİŞARELER VE ANLAŞMAZLIKLARIN HALLİ Madde 10 1. Taraflardan her biri, işbu Mutabakat Zaptı'nın yorumlanması, uygulanması, değiştirilmesi veya ortaya çıkabilecek her türlü ihtilafın halli hususunda diğer Taraftan istişare talebinde bulunabilir. Taraflar arasında Ortak Komite bünyesinde yapılacak istişareler, aksi kararlaştırılmadıkça, yazılı talebin alındığı tarihten itibaren 20 gün içinde başlatılır. 2. Ortaya çıkabilecek bir ihtilafın halli konusunda Ortak Komite'de bir mutabakata varılamaması durumunda, bu ihtilaf. Taraflar arasında diplomatik yollardan çözümlenir. DEĞİŞİKLİKLER Madde 11 İşbu Mutabakat Zaptı'nda, Tarafların karşılıklı yazılı rızasıyla herhangi bir zamanda değişiklik yapılabilir. İşbu Mutabakat Zaptı'na ilişkin değişiklikler, 12 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen prosedürlere göre yürürlüğe girer. YÜRÜRLÜĞE GİRME Madde 12 1. İşbu Mutabakat Zaptı, Tarafların, anılan belgenin yürürlüğe girmesi için gerekli iç yasal işlemlerin tamamlandığını birbirlerine diplomatik yollarla bildirdikleri son yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girer. 2. İşbu Mutabakat Zaptı, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 yıl süre ile yürürlükte kalır ve Taraflardan biri Mutabakat Zaptı'nı sona erdirme niyetini diğer Tarafa diplomatik yollarla yazılı olarak 6 ay önce bildirmediği takdirde, 5 yıl için yenilenir. NİHAİ HÜKÜMLER Madde 13 İşbu Mutabakat Zaptı, Hükümetleri tarafından tam olarak yetkilendirilmiş aşağıdaki imza sahipleri tarafından imzalanmıştır. İşbu Mutabakat Zaptı, Tahran'da 14 Şubat 2011 tarihinde Türkçe, Farsça ve İngilizce dillerinde, bütün metinler aynı derecede geçerli olmak üzere ikişer nüsha olarak düzenlenmiştir. İşbu Mutabakat Zaptı'nın yorumlanmasında farklılık olması halinde, İngilizce metin esas alınır. TÜRKİYE CUMHURİYETİ İRAN İSLAM CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ADINA HÜKÜMETİ ADINA Cevdet YILMAZ Seyed Shamseddin HOSSEÎNİ Devlet Bakanı Ekonomik İşler ve Maliye Bakam TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE İRAN İSLAM CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA KAPIKÖY VE RAZİ KARA HUDUT KAPILARININ ORTAK KULLANIMINA İLİŞKİN MUTABAKAT ZAPTININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN kanun No. 6237 Kabul Tarihi: 19/10/2011 22.10.2011 tarih ve 28092 sayılı R.G. MADDE 1 - (1) 14 Şubat 2011 tarihinde Tahran'da imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Kapıköy ve Razi Kara Hudut Kapılarının Ortak Kullanımına İlişkin Mutabakat Zaptı"nın onaylanması uygun bulunmuştur. MADDE 2 - (1) Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3 - (1) Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 21/10/2011