Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Esendere ve Sero Kara Hudut Kapılarının Ortak Kullanımına Dair Anlaşma 2012/3523

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE İRAN İSLAM CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA ESENDERE VE SERO KARA HUDUT KAPILARININ ORTAK KULLANIMINA DAİR ANLAŞMA MİLLETLERARASI ANDLAŞMA Karar Sayısı : 2012/3523 Bakanlar Kurulu Kararı; 08.09.2012 tarihli, 28405 sayılı R.G. 22 Mart 2010 tarihinde Ramsar'da imzalanan, 24/5/2012 tarihli ve 6320 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Esendere ve Sero Kara Hudut Kapılarının Ortak Kullanımına Dair Anlaşma"nın onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 6/7/2012 tarihli ve HUM/9232104 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 24/7/2012 tarihinde kararlaştırılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti (bundan sonra "Taraflar" olarak anılacaktır); Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gümrük Konularında İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Anlaşmasının tarafları olarak, Esendere ve Sero hudut kapılarının ortak kullanılmasının, anılan kapılar arasından geçmekle olan Türkiye-İran devlet hudut hattı bakımından herhangi bir değişiklik meydana getirmeyeceğini esas alarak, İşbirliğinin geliştirilmesi ve iyi komşuluk ilişkileri prensiplerini gözeterek, İşbu Anlaşma kapsamındaki hizmetlerin ifası için Esendere ve Sero Kara Hudut Kapılarının yeniden inşası ve modernizasyonunun gerekliliğini göz önünde bulundurarak, Hudut geçiş ve gümrük işlemlerini tekrara yer vermeden kolaylaştırmak amacıyla, Esendere ve Sero Kara Hudut Kapılarının ortak kullanımını sağlama isteğiyle, Aşağıdaki konularda mutabık kalmışlardır: Anlaşmanın amacı ve kapsamı Madde 1- Taraflar, Esendere ve Sero Kara Hudut Kapılarında, işbu Anlaşmanın hükümleri çerçevesinde uluslararası yolcu, eşya ve araç trafiğinin kolaylaştırılması amacıyla ortak hizmet verirler. Tanımlar Madde 2- Bu Anlaşma çerçevesinde, a) "Gümrük Konularında İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Anlaşması", 23.11.2000 tarihinde Ankara'da imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gümrük Alanında İşbirliği ve Karşılıklı Yardıma Anlaşması"nı, b) "Anlaşma", işbu Anlaşma, ekleri ve ilave protokolleri ile işbu Anlaşmanın 12 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca, Taraf Devletlerce işbu Anlaşmada müştereken yazılı olarak tadil edilebilecek veya düzenlenebilecek hususları, c) "Tarafların yetkili makamları", Türkiye Cumhuriyeti için, İçişleri Bakanlığı ile Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığını ve İran İslam Cumhuriyeti için, Ekonomik İşler ve Maliye Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığını, d) "Ortak kullanım", bu Anlaşma çerçevesinde yürütülecek sınır geçişleriyle ilgili resmi işlemlerin basitleştirilmesi, uyumlaştırılması ve karşılıklı tanınmasını, e) "Gümrük kontrolü", Tarafların Gümrük Bölgeleri arasında taşınan eşyanın giriş, çıkış, transit, nakil ve nihai kullanımını ve serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın durumunu düzenleyen gümrük mevzuatı ve diğer mevzuatın doğru uygulanmasını sağlamak için gümrük idareleri tarafından yürütülen; eşyanın muayenesi, beyanname verileri ile elektronik veya yazılı belgelerin varlığının ve gerçekliğinin doğrulanması, işletmelerin hesap ve diğer kayıtlarının incelenmesi, taşıma araçlarının kontrolü, bagajların ve kişilerin yanlarında ya da üstlerinde taşıdıkları diğer eşyanın kontrolü ile resmi araştırmalar ve diğer benzeri uygulamaları; ifade eder. Hudut kapılan arasındaki gümrük işlemlerini düzenleyen prensipler Madde 3- (1) Yolcu, araç ve eşyaya ilişkin beyanlar sadece çıkış ülkesinde yapılacak; giriş ülkesi bu beyanı esas alacaktır. (2) Beyanın doğruluğunun tespitine yönelik gümrük kontrolü sadece giriş ülkesinde yapılacaktır. (3) Çıkış ülkesinde hudut gümrük idaresine sunulacak araç ve taşımacılıkla ilgili genel bilgiler elektronik ortamda giriş ülkesine iletilecek ve bu beyan giriş ülkesinde yapılacak gümrük kontrolü ile sonuçlandırılacaktır. (4) Taraflar, çıkış ülkesinde, uluslararası anlaşma ve sözleşmelerden doğan yükümlükleri çerçevesinde gerçekleştirecekleri kontroller saklı kalmak üzere, yalnızca haklarında ihbar ya da kuvvetli şüphe bulunan eşya ve araçlara ilişkin gümrük kontrollerini yapacaklardır. (5) Taraflar, dördüncü fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla, her iki ülke gümrük idaresinde aynı tür ve mükerrer işlem ya da veri girişinin yapılmasının önüne geçilmesini sağlayacaklardır. (6) Taraflar, İşbu Anlaşmanın amaç ve kapsamı bakımından, Anlaşmada belirtilen hükümler hilafına tek taraflı resmi işlem ihdas etmeyeceklerdir. (7) Taraflar, İşbu Anlaşmanın yürürlük tarihinden sonra Anlaşmanın uygulanmasını etkileyecek uluslararası yükümlülüklerin doğması halinde birbirlerine haber verecekler ve yeni uygulamayı istişare yoluyla 30 gün içerisinde başlatacaklardır. (8) Giriş ülkesinde; a) Beyanda bulunulmadığının tespit edilmesi, b) Beyanda eksikliğin bulunması, c) Aracın haricen yapılan gümrük muayenesinde mührün bozulması veya brandanın yırtılması gibi eşyanın çıkarılmış ya da değiştirilmiş olduğuna ilişkin emareler olması, hallerinde çıkış ülkesinde işlemlerin tamamlanmamış olduğu kabul edilerek giriş ülkesi mevzuatı uygulanmayacak ve ilgili araç ya da eşya çıkış ülkesine iade edilecektir. Yapılan gümrük muayenesi sonucunda beyana göre eksiklik veya farklılığın olması ve konunun giriş ülkesi mevzuatına göre suç veya kabahat unsuru içermemesi durumunda ilgili araç ya da eşya çıkış ülkesine iade edilecektir. (9) Araç ve konteyner tarama sistemleri giriş ülkesinde konuşlandırılacaktır. (10) Taraflarca, dezenfeksiyon işlemleri sadece salgın ve bulaşıcı hastalık riski devam ettiği süre boyunca bitkisel ürünler ile canlı hayvan ve hayvansal ürün taşıyan ticari kara taşıtlarına uygulanacak, insan taşımaya mahsus kara taşıtları ile diğer taşıtlara uygulanmayacaktır. (11) Bitki sağlığı, sınır karantinası, hayvan sağlığına ilişkin sınır karantinası, insan sağlığı sınır karantinası kontrolleri Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) anlaşmasına ve uluslar arası düzenlemelere uygun şekilde yapılacaktır. (12) Pasaport bilgileri çıkış ülkesinde girilecek, veriler elektronik ortamda giriş ülkesine aktarılacak ve taraflar kontrollerini kendileri yapacaklardır. Tarafların yükümlülükleri Madde 4- (1) Hazırlanması ve imzalanması öngörülen aşağıdaki Protokoller ile daha sonra doğacak ihtiyaçlar nedeniyle yapılacak diğer protokoller ve ekleri işbu Anlaşma hükümleriyle uyum içerisinde olur ve bu anlaşmanın ayrılmaz parçaları; a) Tarafların yetkili makamları arasında işbu Anlaşma ilkelerine uygun olarak yolcuların pasaport bilgilerinin kontrol ve kayıt işlemlerine yönelik detaylara, b) Tarafların yetkili makamları arasında işbu Anlaşma kapsamındaki uluslararası yolcu ve eşya taşımacılığına ilişkin elektronik ortamda veri değişimine yönelik detaylara, c) Tarafların yetkili makamları arasında ortak hudut kapılarındaki araç ve yolcu geçiş ve mesai saatlerinin uyumlaştırılması ile işbirliğine, d) Tarafların yetkili makamları arasında işbu anlaşmanın amacına ulaşılmasını teminen ortak hudut kapılarını inşa etme, kurma ve işletme şartlarına dair protokollerdir. (2) İşbu Anlaşmanın uygulanmasını teminen, Taraflar; a) Çıkış ülkesinde yapılacak beyanın giriş ülkesinde yapılacak gümrük muayenesi ile kapatılacak olması nedeniyle, "Gümrük Konularında İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Anlaşma"nın 3 ve 5 inci maddeleri kapsamında milli mevzuatları gereği çıkış yolcu ve eşyasına uygulanan gümrük muayene metotları ve uyulması gereken milli mevzuat hakkında eğitim amacıyla bilgi ve personel değişiminde bulunurlar. b) Çıkış ülkesinde yapılacak beyanın giriş ülkesinde yapılacak gümrük muayenesi ile kapatılacak olması nedeniyle, İşbu Anlaşmanın 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde tanımlanan hususlara ek olarak, ülkelerinden ihracı yasaklama veya kısıtlamaya tabi tutulmuş eşya listesini birbirlerine verirler. c) Gümrük belgelerim basitleştirerek tek tip hale getirirler. Madde 5- (1) Akit Taraflardan her biri, diğer Akit Tarafa, aşağıdaki bilgileri gecikmeksizin aktaracaktır; (a) Diğer Akit taraf ülkesinde bir suç işlenmiş veya işlenecek olması intibaı uyandıran inandırıcı şüpheler: (b) Suç işlemek için kullanılan yeni yöntem ve araçlar hakkında bilgiler; (c) Gümrük kaçakçılığı suçuna konu olabilecek şüpheli mallar hakkında bilgiler. Madde 6- (1) Akit taraflardan birinin talebi üzerine, diğer Akit Taraf aşağıdaki bilgileri gecikmeksizin aktaracaktır: (a) Akit taraflardan birine ait olan ve diğer Akit tarafa sunulan her türlü resmi damga, işaret veya herhangi bir tamamlayıcı belge veya bilginin geçerliliği; (b) Çıkış ülkesinden, giriş ülkesine ihraç edilen malların çıkış ülkesine yasal yollardan girip girmediği veya hangi yollarla girdiği hakkında bilgiler; (c) Çıkış ülkesinden, giriş ülkesine giren malların, çıkış ülkesi yasalarına göre yasal yoldan ihraç edilip edilmediği hakkında bilgiler; (d) Akit taraflardan birinin gümrük mevzuatım veya diğer yasal düzenlemelerinin ihlali ile sonuçlanan durumlarda, diğer Akit tarafın elinde bulunan, gümrük belgeleri dahil tüm belge ve bilgiler ile diğer üçüncü ülkelerden temin edebileceği tüm bilgi ve belgeler. İşbu madde kapsamında iletilen bilgi ve belgeler, gönderen Akit tarafın talebi üzerine, diğer Akit tarafça gecikmeksizin iade edilecektir. Madde 7- İşbu Anlaşma uyarınca Akit Taraflar arasında yapılacak yardımlaşma, doğrudan tarafların gümrük idareleri arasında gerçekleştirilecektir. Yardım talepleri ve buna ilişkin cevaplar ile varsa ekli bilgi ve belgeler, kural olarak, karşı tarafın gümrük idaresine yazılı olarak iletilecektir. Acil hallerde, talepler telefon ile veya sözlü olarak yapılabilecek, ancak, diğer gümrük idaresinin talebi üzerine, her hal ve karda daha sonra yazılı talepte bulunulabilecektir. Madde 8- (1) İşbu Anlaşma çerçevesinde yapılacak bir idari yardımlaşma talebi, talepte bulunulan Akit Tarafça, egemenlik yetkisi, güvenlik ve kamu düzenli gerekçesiyle reddedilebilecektir. (2) İşbu Anlaşma uyarınca yapılan idari yardımlaşma kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler, yalnızca gümrük suçlarının önlenmesi ve araştırılması ve kovuşturulması amacıyla ve Akit taraflar ile üçüncü şahısların haklarına halel getirmeyecek şekilde kullanılacaktır. Ortak Komite Madde 9- (1) Taraflar, işbu Anlaşmanın doğru bir şekilde uygulanması amacıyla tarafların yetkili makamlarının himayesinde, iki ülke Gümrük İdarelerinin koordinasyonunda bir Ortak Komite kurarlar. (2) Ortak Komite, işbu Anlaşmanın doğru bir şekilde uygulanması için, talep üzerine gerekli olduğu her zaman, ancak yılda en az bir defa olmak üzere uygun seviyede toplanacaktır. Taraflardan herhangi biri toplantı yapılmasını talep edebilir. (3) Ortak Komite oybirliği ile karar alacaktır. (4) Ortak Komite, diğerlerinin yanı sıra toplantı çağrılarının yapılmasına ve Toplantı Başkanının tayini ile görev süresine dair hükümleri içerecek çalışma usullerini kabul edecektir. (5) Ortak Komite, görevlerini yerine getirmekte kendisine yardımcı olmaları için gerekli gördüğü alt komitelerin ve çalışma gruplarının kurulmasına karar verebilir. İstişareler ve Anlaşmazlıkların halli Madde 10- (1) Taraflardan biri, işbu Anlaşmanın yorumlanması, uygulanması, değiştirilmesi veya ortaya çıkabilecek her türlü ihtilafın halli hususunda diğer Taraftan istişare talebinde bulunabilir. Taraflar arasında Ortak Komite bünyesinde yapılacak istişareler, aksi kararlaştırılmadıkça, yazılı talebin alındığı tarihten itibaren 20 gün içinde başlatılır. (2) Ortaya çıkabilecek ihtilafların halli konusunda Ortak Komite'de bir mutabakata varılamaması durumunda ihtilaf, Taraflar arasında diplomatik kanallar aracılığıyla çözümlenir. Değişiklikler Madde 11- İşbu Anlaşma, Akit Tarafların karşılıklı yazılı rızalarıyla herhangi bir zamanda değiştirilebilir. İşbu Anlaşmaya ilişkin değişiklikler, 12 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen prosedürlere göre yürürlüğe girer. Yürürlüğe girme Madde 12- (1) İşbu Anlaşma, Tarafların, anılan belgenin yürürlüğe girmesi için gerekli iç yasal usullerinin tamamlandığını birbirlerine diplomatik yollarla bildirdikleri, son yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girecektir. (2) İşbu Anlaşma 10 yıl süre ile yürürlükte kalacaktır ve Akit Taraflardan biri Anlaşma'yı sona erdirme niyetini diğer tarafa diplomatik yollarla yazılı olarak 6 ay önce bildirmediği takdirde, 5 yıl için yenilenecektir. Sonuç hükümleri Madde 13- İşbu Anlaşma, Hükümetleri tarafından tam olarak yetkilendirilmiş aşağıdaki imza sahipleri tarafından imzalanmıştır. İşbu Anlaşma Ramsar'da 22 Mart 2010 tarihinde Türkçe, Farsça ve İngilizce dillerinde, bütün metinler aynı derecede geçerli olmak üzere ikişer nüsha olarak düzenlenmiştir. Yorum farklılığı olması halinde, İngilizce metin esas alınır. Türkiye Cumhuriyeti İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti Adına Hükümeti Adına Hayati YAZICI Seyed Shamseddin HOSSEİNİ Devlet Bakanı Ekonomik İşler ve Maliye Bakanı TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE İRAN İSLAM CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA ESENDERE VE SERO KARA HUDUT KAPILARININ ORTAK KULLANIMINA DAİR ANLAŞMANIN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN Kanun No. 6320 Kabul Tarihi: 24/5/2012 03.06.2012 tarihli, 28312 sayılı R.G. MADDE 1 - (1) 22 Mart 2010 tarihinde Ramsar'da imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Esendere ve Sero Kara Hudut Kapılarının Ortak Kullanımına Dair Anlaşma"nın onaylanması uygun bulunmuştur. MADDE 2 - (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3 - (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 2/6/2012