Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyonun Beyanda Bulunmak Suretiyle Onaylanması 2013/5414
PAN-AVRUPA-AKDENİZ
TERCİHLİ MENŞE KURALLARINA DAİR BÖLGESEL KONVANSİYON
Karar Sayısı :
2013/5414
01.11.2013 tarih ve 28808 Mükerrer sayılı R.G.
Revizyonu Kapsamında Çapraz
Kümülasyon İmkanları
18 Aralık 2025
Revizyonunun 2026
İtibarıyla Ülke Bazlı Sonuçlarına
Dair Duyuru
PEM Revizyonu Çapraz
Kümülasyon Olanaklarına Dair Duyuru
Revize 1/2023 sayılı
Ortak Komite Kararı (CK
10694)
Revize 1/2024 sayılı
Ortak Komite Kararı (CK
10695)
Revize 2/2024 sayılı Ortak Komite Kararı (CK
10696)
İlgili Bölgesel
Konvansiyon Yönetmeliği
Ülkemiz
tarafından 4 Kasım 2011 tarihinde Brüksel'de imzalanan ve 13/7/2013 tarihli ve 6497 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli
"Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon"un
beyanda bulunmak suretiyle onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 21/8/2013 tarihli
ve 784034 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 2/9/2013 tarihinde
kararlaştırılmıştır.
AVRUPA BİRLİĞİ,
bundan sonra "EFTA Ülkeleri" olarak atıfta
bulunulacak olan
İZLANDA,
LIECHTENSTEIN PRENSLİĞİ,
NORVEÇ KRALLIĞI,
İSVİÇRE KONFEDERASYONU,
bundan sonra "Barcelona Sürecine katılım sağlayan
ülkeler" olarak atıfta bulunulacak olan
CEZAYİR DEMOKRATİK HALK CUMHURİYETİ,
MISIR ARAP CUMHURİYETİ,
İSRAİL DEVLETİ,
ÜRDÜN HAŞİMİ KRALLIĞI,
LÜBNAN CUMHURİYETİ,
FAS KRALLIĞI,
BATI ŞERİA VE GAZZE SERİDİ'NDEKİ FİLİSTİN İDARESİNİN
MENFAATİNE FİLİSTİN KURTULUŞ ÖRGÜTÜ,
SURİYE ARAP CUMHURİYETİ, TUNUS CUMHURİYETİ, TÜRKİYE
CUMHURİYETİ,
bundan sonra "Avrupa Birliği İstikrar ve Ortaklık
Sürecine katılım sağlayan ülkeler" olarak atıfta bulunulacak olan
ARNAVUTLUK CUMHURİYETİ,
BOSNA VE HERSEK,
HIRVATİSTAN CUMHURİYETİ,
ESKİ YUGOSLAV CUMHURİYETİ MAKEDONYA,
KARADAĞ,
SIRBİSTAN CUMHURİYETİ,
İLAVETEN KOSOVA (BİRLEŞMİŞ MİLLETLER GÜVENLİK
KONSEYİ'NİN 1244(1999) SAYILI KARARI UYARINCA)
bundan sonra "Faroe Adaları" olarak atıfta
bulunulacak olan
FAROE ADALARI İLE İLGİLİ OLARAK DANİMARKA KRALLIĞI,
bundan sonra hep birlikte atıfta bulunulacak şekliyle
"Akit Taraflar", bir Serbest Ticaret Anlaşmaları şebekesinden oluşan
ve çapraz kümülasyona olanak tanıyan aynı menşe kurallarını öngören
pan-Avrupa-Akdeniz menşe kümülasyon sistemim GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURARAK, çapraz
kümülasyonunun coğrafi kapsamının gelecekte komşu ülkelere ve topraklara olası
genişlemesini GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURARAK, pan-Avrupa-Akdeniz bölgesindeki ülkeler
veya topraklar arasında menşe kurallarına dair ikili protokollerden oluşan
mevcut şebekenin idaresindeki güçlükleri ve menşe kurallarına dair mevcut ikili
sistemlerin, ilgili anlaşmalarda veya diğer ilişkili ikili anlaşmalarda yer
alan ilkelere halel gelmeksizin, çok taraflı bir çerçeveye aktarılmasının arzu
edilebilir olduğunu GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURARAK, pan-Avrupa-Akdeniz bölgesindeki
iki ortak ülke arasında geçerli menşe kurallarına dair bir protokolde yapılan
her değişikliğin, bölge içinde geçerli her bir protokolde aynen yapılması
gerektiğini GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURARAK, menşe kurallarının ekonomik gerçekliğe
daha iyi yanıt vermek üzere değiştirilmesi gerekeceğini GÖZ ÖNÜNDE
BULUNDURARAK, menşe kümülasyonunun, bölgedeki ülkeler arasında geçerli ayrı
serbest ticaret anlaşmalarının atıfta bulunacağı, tercihli menşe kurallarına
dair bir bölgesel konvansiyon şeklindeki tek bir yasal belgeye dayanması fikrim
GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURARAK, aşağıda yer alan Bölgesel Konvansiyon'un, pan-Avrupa
veya pan-Avrupa-Akdeniz kümülasyonunu uygulayan serbest ticaret ortakları
arasında önceden mevcut olan ilişkiden genel olarak daha az ayrıcalıklı bir
duruma neden olmayacağını GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURARAK, pan-Avrupa-Akdeniz bölgesine
yönelik tercihli menşe kurallarına dair bir bölgesel konvansiyon fikrinin, 21
Ekim 2007 tarihinde Lizbon'daki toplantılarında Avrupa-Akdeniz Ticaret
Bakanlarının desteğini aldığını GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURARAK, tek bir Bölgesel
Konvansiyon'un asıl amacının, tüm Akit Taraflar arasında ticarete konu
oluşturan eşyanın menşe kümülasyonuna tabi tutulması maksadıyla aynı menşe
kurallarının uygulanmasını daha ileriye götürmek olduğunu GÖZ ÖNÜNDE
BULUNDURARAK, aşağıdaki Konvansiyon'u akdetmeye KARAR VERMİŞTİR:
KISIM I
GENEL
HÜKÜMLER
MADDE 1
1. Bu Konvansiyon, Akit Taraflar arasında yapılmış
ilgili Anlaşmalar kapsamında ticaret konu olan eşyanın menşeine dair hükümleri
içerir.
2. "Menşeli ürünler" kavramına ve buna
ilişkin idari işbirliği yöntemlerine, bu Konvansiyon'a ek Lahikalarda yer verilir.
Lahika I, menşeli ürünler kavramının tanımı ve idari
işbirliği yöntemlerine dair genel kurallara yer verir.
Lahika II, belli Akit taraflar arasında geçerli olan
ve Lahika I'de yer alan hükümlere istisna getiren özel hükümlere yer verir.
3. Aşağıdakiler, bu Konvansiyon'un Akit
Taraflarıdırlar:
- Avrupa Birliği,
- Dibacede listelendiği şekliyle EFTA Ülkeleri,
- Faroe Adaları ile ilgili olarak Danimarka Krallığı,
- Dibacede listelendiği şekliyle Barcelona Sürecine
katılım sağlayan ülkeler,
- Dibacede listelendiği şekliyle Avrupa Birliği
İstikrar ve Ortaklık Sürecine katılım
sağlayan ülkeler.
Bu Konvansiyon, Avrupa Birliği bakımından, Avrupa
Birliği Antlasması'nın 52. Maddesi ile Avrupa Birliği'nin İşleyişine Dair
Antlaşma'nın 355. Maddesinde tanımlandığı üzere, Avrupa Birliği Antlaşması'nın
geçerli olduğu topraklarda uygulanır,
MADDE 2
Bu Konvansiyon'un amaçlan açısından:
(1) "Akit Taraf, Madde 1(3)'te listelenen
Taraflar anlamına gelir;
(2) "Üçüncü taraf, Akit Taraf olmayan herhangi
bir komşu ülke ya da toprak anlamına gelir,
(3) "İlgili Anlaşma", iki ya da daha fazla
Akit Taraf arasındaki, bu Konvansiyon'a atıfta bulunan bir serbest ticaret
anlaşması anlamına gelir.
KISIM II
ORTAK KOMİTE
MADDE 3
1. Bu vesileyle, her bir Akit Tarafın temsil edileceği
bir Ortak Komite kurulmuştur.
2. Ortak Komite, görevlerini, Madde 5(4)'e halel
gelmeksizin görüş birliğiyle ifa eder.
3. Ortak Komite, gerek duyulan hallerde, ancak yılda
en az bir kez, toplanır. Herhangi bir Akit Taraf bir toplantı yapılmasını talep
edebilir.
4. Ortak Komite, diğer hususların yanı sıra,
toplantıların yapılmasına ve başkanın belirlenmesi ile görev süresine dair
hükümleri içeren kendi çalışma esaslarım belirler.
5. Ortak Komite, görevlerini yerine getirmekte
kendisine yardımcı olabilecek alt komiteler veya çalışma grupları kurulmasına
karar verebilir.
MADDE 4
1. Bu Konvansiyon'un idaresi ve düzgün bir şekilde
uygulanmasının sağlanması Ortak Komite'nin sorumluluğundadır. Bu amaçla Ortak
Komite, bu Konvansiyon'un uygulanmasında sahip oldukları deneyimler hakkında
Akit Taraflarca düzenli olarak bilgilendirilir. Ortak Komite tavsiyelerde
bulunur ve üçüncü fıkrada öngörülen durumlarda kararlar alır.
2. Ortak Komite Akit Taraflara, özellikle:
(a) bu Konvansiyon'un birörnek uygulanması için
açıklama notlan ve rehber ilkeler ile;
(b) uygulanması için gerek görülen diğer tüm önlemleri
tavsiye eder.
3. Ortak Komite, aldığı kararlar vasıtasıyla:
(a) Lahikalar da dahil olmak üzere, bu Konvansiyon'da
değişiklik yapar;
(b) Madde 5'e uygun olarak, bu Konvansiyon'a katılmak
üzere üçüncü tarafları davet eder;
(c) Yeni Akit Tarafların katılımı halinde, gerek
görülen geçiş önlemlerini kabul eder.
Bu fıkrada atıfta bulunulan kararlar, Akit Taraflarca
kendi iç mevzuatlarına uygun şekilde uygulamaya konur.
4. Bir Akit Tarafın Ortak Komite'deki temsilcisinin
bir karan, temci hukuki gerekliliklerin yerine getirilmesi koşuluyla kabul
etmiş olması halinde, söz konusu karar, kararda ayrıca bir tarih belirtilmemiş
ise, bu çekincenin kaldırıldığının bildirilmesini takip eden ikinci ayın ilk
günü yürürlüğe girer.
KISIM III
ÜÇÜNCÜ
TARAFLARIN KATILIMI
MADDE 5
1. Aday ülke veya toprak üçüncü bir taraf, Akit
Taraflardan en az biriyle tercihli menşe kuralları öngören bir serbest ticaret
anlaşmasının yürürlükte olması kaydıyla, bu Konvansiyon'un Akit Tarafı
olabilir.
2. Üçüncü bir taraf, katılım talebini depozitöre
yazılı olarak sunar.
3. Depozitör, söz konusu talebi Ortak Komite'nin
değerlendirmesine sunar.
4. Ortak Komite'nin, üçüncü bir tarafı bu
Konvansiyon'a katılmaya davet eden karan, depozitöre gönderilir. Depozitör bu
kararı iki ay içerisinde, o tarihte yürürlükte olan Konvansiyon metniyle
birlikte, talepte bulunan üçüncü tarafa iletir. Akit Taraflar tek başlarına bu
karara karşı çıkamazlar.
5. Bu Konvansiyon'a Akit Taraf olmak üzere davet
edilen üçüncü bir taraf, katılım belgesini depozitöre tevdi etmek suretiyle
taraf olur. Söz konusu belgeye, Konvansiyon'un katılım sağlayan üçüncü Tarafın
resmi dil(ler)inde yapılan çevirisi de eşlik eder.
6. Katılım, katılım belgesinin depozitere tevdi
edilmesini takip eden ikinci ayın ilk günü itibariyle yürürlüğe girer.
7. Depoziter tüm Akit Taraflara, katılım belgesinin
tevdi edildiği tarih ile katılımın yürürlüğe gireceği tarihi bildirir.
8. Ortak Komite'nin Madde 4(2) ile (3)'te atıfta bulunulan
ve bu Maddenin ikinci fıkrasında yer verilen talebin sunulduğu tarih ile
katılım yürürlüğe girdiği tarih arasında kabul edilen tavsiyeleri ve kararlan
da katılım sağlayan üçüncü tarafa depozitör aracılığıyla bildirilir.
Bu tür tasarrufların kabul edildiğine dair beyan,
bildirimin yapıldığı tarihten itibaren altı ay içerisinde, katılım belgesine
veya depozitöre tevdi edilen ayrı bir belgeye derç edilir. Söz konusu beyan
belirtilen süre içerisinde tevdi edilmediği takdirde, katılım geçersiz sayılır.
9. İlgili üçüncü taraf, dördüncü fıkrada atıfta
bulunulan tarihten itibaren, Ortak Komite ile alt komite ve çalışma gruplarında
gözlemci statüsüyle temsil edilebilir.
KISIM IV
ÇEŞİTLİ VE
SON HÜKÜMLER
MADDE 6
Her bir Akit Taraf, bu Konvansiyon'un etkili bir şekilde
uygulanmasını temin etmek üzere, uygulamadan kaynaklanan her türlü güçlüğe
karşılıklı olarak tatminkar çözümler bulunması ihtiyacım dikkate almak
suretiyle, uygun önlemleri alır.
MADDE 7
Akit Taraflar, bu Konvansiyon'un uygulanması amacıyla
aldıkları önlemler hakkında, depozitör aracılığıyla birbirlerine bilgi
verirler.
MADDE 8
Bu Konvansiyon'un lahikaları, onun ayrılmaz birer
parçasını oluşturur.
MADDE 9
Akit Taraflar, depozitere 12 aylık yazılı bir
bildirimde bulunmak kaydıyla, bu Konvansiyon'dan çekilebilirler. Depoziter,
bunu diğer tüm Akit Taraflara bildirir.
MADDE 10
1. Bu Konvansiyon, kabul belgelerini depozitöre 1 Ocak
2011 tarihinden önce tevdi etmiş olan Akit Taraflar açısından, en az iki Akit
Tarafın kabul belgelerini depozitöre 31 Aralık 2010 tarihinden önce tevdi etmiş
olmaları kaydıyla, 1 Ocak 2011 tarihinde yürürlüğe girer.
2. Bu Konvansiyon, 1 Ocak 2011 tarihinde yürürlüğe
girmemesi durumunda, en az iki Akit Tarafın kabul belgelerinin sonuncusunun
tevdi edilmesini takip eden ikinci ayın ilk günü yürürlüğe girer.
3. Bu Konvansiyon, birinci ve ikinci fıkralarda atıfta
bulunulanlar haricinde kalan diğer Akit Taraflar açısından, kabul belgelerinin
tevdi edilmesini takip eden ikinci ayın ilk günü yürürlüğe girer.
4. Depozitör, her bir Akit Tarafın kabul belgelerinin
tevdi edildiği tarih ile bu Konvansiyon'un yürürlüğe giriş tarihini, bu
bilgileri Avrupa Birliği Resmi Gazetesi (C Serisi)'nde yayımlamak suretiyle
Akit Taraflara bildirir.
MADDE 11
Avrupa Birliği Konseyi Genel Sekreterliği, bu Konvansiyon'un
depozitörüdür.
Avrupa
Birliği adına
İzlanda
adına
Liechtenstein
Prensliği adına
Norveç
Krallığı adına
İsviçre
Konfederasyonu adına
Cezayir
Demokratik Halk Cumhuriyeti adına
Mısır
Arap Cumhuriyeti adına
İsrail
Devleti adına
Haşimi
Ürdün Krallığı adına
Lübnan
Cumhuriyeti adına
Fas
Krallığı adına
Batı
Şeria ve Gazze Şeridi'ndeki
Filistin
Yönetiminin menfaatine
Filistin
Kurtuluş Örgütü adına
Suriye
Arap Cumhuriyeti adına
Tunus
Cumhuriyeti adına
Türkiye
Cumhuriyeti adına
Arnavutluk
Cumhuriyeti adına
Bosna
ve Hersek adına Hırvatistan Cumhuriyeti adına
Eski
Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya adına
EKTEKİ
MEKTUPLARA BAKINIZ
Karadağ
adına
Sırbistan
Cumhuriyeti adına
Kosova
adına (Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1244(1999) Sayılı Karan
uyarınca)
Faroeler
ile ilgili olarak Danimarka Krallığı adına
Lehika I
"Menşeli Ürünler" Kavramının Tanımı ve İdari
İşbirliği Yöntemleri
İÇİNDEKİLER
BAŞLIK I GENEL HÜKÜMLER
Madde 1 Tanımlar
BAŞLIK II "MENŞELİ ÜRÜNLER" KAVRAMININ
TANIMI
Madde 2 Genel koşullar
Madde 3 Menşe kümülasyonu
Madde 4 Tamamen elde edilmiş ürünler
Madde 5 Yeterli işçilik veya işlem görmüş
ürünler
Madde 6 Yetersiz işçilik veya işlem
Madde 7 Nitelendirme birimi
Madde 8 Aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam
Madde 9 Setler
Madde 10 Nötr elemanlar
BAŞLIK III ÜLKESEL GEREKLİLİKLER
Madde 11 Ülkesellik ilkesi
Madde 12 Doğrudan nakliyat
Madde 13 Sergiler
BAŞLIK IV GERİ ÖDEME VEYA MUAFİYET
Madde 14 Gümrük vergilerinde geri ödemenin veya
muafiyetin yasaklanması
BAŞLIK V MENSE İSPAT BELGESİ
Madde 15 Genel koşullar
Madde 16 EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Belgesinin
düzenlenme işlemleri
Madde 17 Sonradan düzenlenen EUR. 1 veya EUR-MED
Dolaşım Belgeleri
Madde 18 İkinci nüsha EUR.1 veya EUR-MED
Dolaşım Belgesi düzenlenmesi
Madde 19 Önceden
düzenlenmiş veya hazırlanmış bir menşe ispat belgesine istinaden EUR.1 veya
EUR-MED Dolaşım Belgesi düzenlenmesi
Madde 20 Muhasebesel Ayırım
Madde 21 Menşe beyanında veya EUR-MED menşe
beyanında bulunma koşulları
Madde 22 Onaylanmış ihracatçı
Madde 23 Menşe ispat belgesinin geçerliliği
Madde 24 Menşe ispat belgesinin ibrazı
Madde 25 Parçalar halinde ithalat
Madde 26 Menşe ispat belgesinden muafiyet
Madde 27 Destekleyici belgeler
Madde 28 Menşe ispat belgeleri, tedarikçi
beyanları ve destekleyici belgelerin muhafazası
Madde 29 Farklılıklar ve şekli hatalar
Madde 30 Euro cinsinden ifade edilen tutarlar
BAŞLIK VI İDARİ İŞBİRLİĞİ DÜZENLEMELERİ
Madde 31 İdari işbirliği
Madde 32 Menşe ispat belgelerinin sonradan
kontrolü
Madde 33 Anlaşmazlıkların çözümü
Madde 34 Cezalar
Madde 35 Serbest bölgeler
Eklerin Listesi
Ek I: Ek II'de yer alan liste için giriş notlan
Ek II: İmal edilen ürünün menşe statüsü kazanabilmesi için
menşeli olmayan girdilere uygulanması gerekli işçilik ve işlemler listesi
Ek III a: EUR.1 dolaşım
belgesi ve EUR.1 dolaşım belgesi için başvuru örnekleri
Ek III b: EUR-MED dolaşım belgesi ve EUR-MED dolaşım belgesi
için başvuru örnekleri
Ek IV a: Menşe beyanı metni
Ek IV b: EU R-MED menşe beyanı metni
Ek V: Bu Lahikanın Madde 14(7)'sinde yer verilen kısmi geri
ödemeye dair hükümleri uygulamayacak olan Akit Tarafların listesi
BAŞLIK I
GENEL
HÜKÜMLER
MADDE 1
Tanımlar
Bu Konvansiyon'un uygulanmasında:
(a) "imalat", montaj veya özel işlemler de
dahil olmak üzere her türlü işçilik veya işleme tabi tutma;
(b) "girdi", ürünün imalatında kullanılan
herhangi bir madde, hammadde, parça veya aksamlar.. .v.b.;
(c) "ürün", bilahare başka bir imalatta da
kullanılması sözkonusu olsa bile, imal edilmiş bir ürün;
(d) "eşya", hem girdi hem de ürün;
(e) "gümrük kıymeti", Gümrük Tarifeleri ve
Ticaret Genel Anlaşması'nın VII. Maddesinin uygulanmasına ilişkin olarak
1994'te yapılan Anlaşma'ya göre tespit edilen kıymet;
(f) "fabrika çıkış fiyatı", ürün için ilgili
Akit Tarafta, nihai işçilik veya işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen
imalatçıya fabrika çıkışı itibariyle ödenen, kullanılan bütün girdi
fiyatlarının dahil edilmiş olduğu, elde edilmiş ürünün ihracında geri ödenmiş
veya ödenecek yurtiçi vergilerin tenziliyle bulunan fiyat;
(g) "girdilerin kıymeti", kullanılan menşeli
olmayan girdilerin ithalatı esnasındaki gümrük kıymeti, veya bunun bilinmemesi
ve tespit edilememesi halinde ihracatı gerçekleştiren Akit Tarafta girdiler
için ödendiği tespit edilebilen ilk fiyat;
(h) "menşeli girdilerin kıymeti", (g)'de
tanımlandığı şekilde, gerekli değişiklikler yapılarak uygulanan, bu tür
girdilerin kıymeti;
(i) "katma değer", fabrika çıkış fiyatından,
eşyaya dahil edilen diğer Akit Taraflar menşeli her bir girdinin gümrük
kıymetinin, veya bu kıymetin bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde
ihracatı gerçekleştiren Akit Tarafta girdiler için ödendiği doğrulanabilir ilk
fiyatın çıkarılması ile bulunan değer;
(j) "fasıllar" ve "pozisyonlar",
bu Konvansiyon'da "Armonize Sistem" veya "AS" olarak geçen
Armonize Mal Tanım ve Kodlama Sistemi'ni oluşturan nomanklatürde kullanılan
fasıllar ve pozisyonlar (dört haneli kodlar);
(k) "sınıflandırılmış" tabiri, bir ürün veya
girdinin belirli bir pozisyon altında sınıflandırılması;
(1) "sevkiyat", ya bir ihracatçıdan bir
alıcıya aynı anda gönderilen, ya da ihracatçıdan alıcıya şevkinde tek bir sevk
evrakı kapsamında yer alan, veya böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir
fatura kapsamına giren ürünler;
(m)"ülkeler", karasularını da içerecek
şekilde ülkeler;
(n) "Akit Taraf gümrük idareleri", Avrupa
Birliği açısından, Avrupa Birliği'ne Üye Ülkelerin gümrük idarelerinden
herhangi biri
anlamına gelir.
BAŞLIK II
"MENŞELİ
ÜRÜNLER" KAVRAMININ TANIMI
MADDE 2
Genel
koşullar
1. İlgili Anlaşma'nın uygulanmasında, aşağıda
belirtilen ürünler, bir başka Akit Tarafa ihraç edildikleri hallerde, elde
edildikleri Akit Taraf menşeli kabul edilirler:
(a) Madde 4'te belirtildiği şekilde, tamamen bir Akit
Tarafta elde edilen ürünler;
(b) Madde 5'te belirtildiği şekilde, bir Akit Tarafta
yeterli işçilik veya işlemden geçirilmiş olmaları kaydıyla, tamamen o Akit
Tarafta elde edilmemiş girdiler ihtiva ederek o Akit Tarafta elde edilen
ürünler;
(c) Avrupa Ekonomik Alam Anlaşması'na Ek Protokol 4
kapsamında Avrupa Ekonomik Alam (AEA) menşeli eşya. Bu tür eşya Avrupa Birliği,
İzlanda, Lihtenştayn[1] veya
Norveç'ten, AEA'ya taraf olan ülkeler haricindeki bir başka Akit Tarafa ihraç
edildikleri hallerde, sırasıyla Avrupa Birliği, İzlanda, Lihtenştayn veya
Norveç menşeli kabul edilirler.
2. Madde 1(c) hükümleri yalnızca, ithalatı
gerçekleştiren Akit Taraf ile AEA'ya taraf ülkeler arasında serbest ticaret
anlaşmalarının mevcut olması halinde uygulanır.
MADDE 3
Menşe
kümülasyonu
1. Madde 2(1) hükümlerine halel getirmeksizin,
bünyelerine İsviçre (Lihtenştayn dahil)[2],
İzlanda, Norveç, Türkiye veya Avrupa Birliği menşeli girdiler dahil edilmek suretiyle
ihracatı gerçekleştiren Akit Tarafta elde edilen ürünler, bir başka Akit Tarafa
ihraç edildikleri hallerde, ihracatı gerçekleştiren Akit Tarafta Madde 6'da belirtilen
işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmiş olmaları şartıyla,
ihracatı gerçekleştiren Akit Taraf menşeli olarak kabul edilirler. Sözkonusu
girdilerin yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olmaları gerekmez.
Madde 2(1) hükümlerine halel getirmeksizin,
bünyelerine Faroe Adaları, Barselona Süreci'ne katılan, Türkiye hariç, ülkeler
veya bu Maddenin birinci fıkrasında atıfta bulunulan ülkeler haricindeki bir
başka Akit Taraf menşeli girdiler dahil edilmek suretiyle ihracatı
gerçekleştiren Akit Tarafta elde edilen ürünler, bir başka Akit Tarafa ihraç
edildikleri hallerde, ihracatı gerçekleştiren Akit Tarafta Madde 6'da belirtilen
işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmiş olmaları şartıyla,
ihracatı gerçekleştiren Akit Taraf menşeli olarak kabul edilirler. Sözkonusu
girdilerin yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olmaları gerekmez.
3. İhracatı gerçekleştiren Akit Tarafta
gerçekleştirilen işçilik veya işlem Madde 6'da belirtilen işlemlerin ötesine geçmez
ise, elde edilen ürün yalnızca, ihracatı gerçekleştiren Akit Tarafta eklenen
katma değerin, kullanılan birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen diğer Akit
Taraflardan biri menşeli girdilerin kıymetini geçmesi halinde, ihracatı
gerçekleştiren Akit Taraf menşeli olarak kabul edilir. Eğer bu gerçekleşmez
ise, elde edilen ürün, ihracatı gerçekleştiren Akit Taraftaki imalat işlemlerinde
kullanılan menşeli girdilerden en yüksek kıymete sahip olan girdinin menşeinin
ait olduğu Akit Taraf menşeli olarak kabul edilir.
4. Birinci ve ikinci fıkrada belirtilen Akit
Taraflardan biri menşeli olup, ihracatı gerçekleştiren Akit Tarafta hiçbir
işçilik veya işleme uğramamış ürünler, diğer Akit Taraflardan birine ihraç
edilmeleri halinde menşe statülerini korurlar.
5. Bu Maddede düzenlenen kümülasyon sadece:
(a) menşe statüsünün elde edilmesi sürecine dahil olan
Akit Taraflar ile varış ülkesi olan Akit Taraf arasında, Gümrük Tarifeleri ve
Ticaret Genel Anlaşması'nın XXIV. Maddesi çerçevesinde bir tercihli ticaret
anlaşmasının mevcut olması;
(b) girdiler ve ürünlerin, bu Konvansiyon'daki
kurallarla aynı menşe kurallarının uygulanması suretiyle menşe statüsü elde
etmiş olması; ve
(c) kümülasyon uygulamasına dair gerekli
düzenlemelerin tamamlandığına ilişkin bildirimlerin, Avrupa Birliği Resmi
Gazetesi'nin C Serisinde ve ilgili Anlaşmalara taraf olan Akit Tarafların Resmi
Gazetelerinde kendi iç prosedürlerine uygun olarak yayımlanmış olması
halinde uygulanabilir.
Bu Maddede öngörülen kümülasyon, Avrupa Birliği Resmi
Gazetesi'nin C Serisinde yayımlanan bildirimde belirtilen tarih itibariyle
uygulanır.
Akit Taraflar, birinci ve ikinci fıkrada belirtilen
diğer ülkelerle uygulanan sözkonusu anlaşmaların ayrıntılarını, yürürlüğe giriş
tarihleri de dahil olmak üzere, ilgili Anlaşmalara taraf olan diğer Akit
Taraflara, Avrupa Komisyonu aracılığıyla bildirir.
MADDE 4
Tamamen elde
edilmiş ürünler
1. Aşağıdaki ürünler, bir başka Akit Tarafa ihraç
edildikleri hallerde, tamamen bir Akit Tarafta elde edilmiş kabul edilirler:
(a) kendi toprağından veya deniz yatağından çıkartılan
mineral ürünler;
(b) o ülkede hasat edilen bitkisel ürünler;
(c) o ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar;
(d) o ülkede yetiştirilmiş canlı hayvanlardan elde
edilen ürünler;
(e) o ülkede avcılık veya balıkçılıkla elde edilen
ürünler;
(f) ihracatı gerçekleştiren Akit Tarafın karasuları
dışında kendi gemileri ile denizden elde edilen balıkçılık ürünleri ve diğer
ürünler;
(g) münhasıran (f)'de belirtilen ürünlerden kendi
fabrika gemilerinin bordasında üretilen ürünler;
(h) yalnızca hammaddelerin geri kazanılmasına müsait,
sadece sırt geçirmeye ve atık olarak kullanmaya elverişli kullanılmış lastikler
dahil olmak üzere, toplanmış kullanılmış maddeler;
(i) o ülkede yapılan imalat işlemleri sonucu ortaya
çıkan atık ve hurdalar;
(j) kendi karasuları dışında, münhasır işletme hakkına
sahip olması kaydıyla deniz toprağı veya deniz toprağı altından çıkarılan
ürünler;
(k) münhasıran (a) ila ©'de tanımlanan ürünlerden
üretilen eşya.
2. Birinci fıkranın (f) ve (g) bendlerindeki
"kendi gemileri" ve "kendi fabrika gemileri" terimleri
sadece aşağıda belirtilen gemi ve fabrika gemileri için uygulanır:
(a) ihracatı gerçekleştiren Akit Tarafta kayıtlı veya
tescilli olanlar;
(b)ihracatı gerçekleştiren Akit Tarafın bayrağı
altında seyredenler;
(c) en az yüzde 50'si ihracatı gerçekleştiren Akit
Tarafın vatandaşlarına veya yönetim merkezi ihracatı gerçekleştiren Akit
Tarafın birinde bulunan, müdür veya müdürleri, Yönetim Kurulu veya Denetleme
Kurulu Başkanı ve bu kurallar üyelerinin çoğunluğu ihracatı gerçekleştiren Akit
Tarafın vatandaşı olan ve ilave olarak, ortaklık veya limited şirket durumunda,
sermayesinin en az yansı ihracatı gerçekleştiren Akit Tarafa veya anılan Akit
Tarafın kamu kuruluşları ya da vatandaşlarına ait olanlar;
(d) yönetici ve yetkilileri ihracatı gerçekleştiren
Akit Tarafın vatandaşı olanlar; ve
(e) mürettebatının en az yüzde 75'i ihracatı
gerçekleştiren Akit Tarafın vatandaşı olanlar.
3. İkinci fıkranın (a) ve (b) bendlerine göre,
ihracatı gerçekleştiren Akit Tarafın Avrupa Birliği olduğu hallerde, söz konusu
Akit Taraf, Avrupa Birliği'ne Üye ülkelerden biri anlamına gelir.
MADDE 5
Yeterli
işçilik veya işlem görmüş ürünler
1. Madde 2'ye göre, tamamen elde edilmemiş ürünler, Ek
II'de yer alan listede belirtilen şartlar yerine getirildiği takdirde yeterli
derecede işçilik veya işlem görmüş olarak kabul edilirler.
Yukarıda belirtilen şartlar, imalatta kullanılan
menşeli olmayan girdiler üzerinde yapılması gerekli işçilik ve işlemleri
gösterir ve sadece bu girdilerle ilgili olarak uygulanır. Bu nedenle, listedeki
şartlan yerine getirerek menşe statüsü kazanmış bir ürün başka bir ürünün
imalatında kullanılırsa, onun bileşiminde yeraldığı ürüne tatbiki mümkün
şartlar, kendisine uygulanmaz ve bunların imalatında kullanılmış olabilecek
menşeli olmayan girdiler dikkate alınmaz.
2. Birinci fıkraya rağmen, Ek II'deki listede
belirtilen şartlar uyarınca bir ürünün imalatında kullanılmaması gereken
menşeli olmayan girdiler aşağıdaki şartların yerine getirilmesine bağlı olarak
kullanılabilir:
(a) toplam kıymetleri, ürünün fabrika çıkış fiyatının
yüzde 10'unu geçmiyorsa;
(b) menşeli olmayan girdilerin azami değeri olarak
listede verilmiş olan yüzdeler, bu fıkradan dolayı aşılmamışsa.
Bu fıkra, Armonize Sistem'in 50 ila 63. fasıllarındaki
ürünlere uygulanmaz.
3. Birinci ve ikinci fıkralar, Madde 6 hükümlerine
tabi olarak uygulanır.
MADDE 6
Yetersiz
işçilik veya işlem
1. İkinci fıkraya halel gelmeksizin, Madde 5'te
belirtilen koşullar yerine getirilmiş olsun veya olmasın, aşağıdaki işlemler
menşe statüsü vermek için yetersiz işçilik veya işlem olarak kabul edilir:
(a) nakliyat ve depolama süresince eşyanın iyi
şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu işlemler;
(b) ambalaj ayırma ve birleştirme;
(c) yıkama; temizleme; toz, oksit, yağ, boya veya
diğer tabakalardan arındırma;
(d) dokumaya elverişli maddeleri ütüleme veya
presleme;
(e) basit boyama ve cilalama işlemleri;
(f) tahıl ve pirinci kabuklarından ayırma, kısmi veya
tam ağartma, parlatma ve perdahlama;
(g) şeker renklendirme veya şeker topaklarını
biçimlendirme işlemleri;
(h) meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin
kabuklarım soyma, zarlarını ayıklama, çekirdeklerini çıkarma;
(i) keskinleştirme, basit bileme veya basit kesme;
(j) eleme, kalburdan geçirme, sıraya koyma,
tasnifleme, kalibrasyon, eşleştirme (maddelerden setler oluşturma dahil);
(k) basit şişeleme, tenekeye veya beherlere koyma,
torbalama, sandıklama, kurulama, karton veya tahta üzerine yerleştirme ve tüm
diğer basit paketleme işlemleri;
(1) ürün veya paketler üzerine marka, etiket, logo ve
diğer benzeri ayırt edici işaretleri yapıştırma veya basma işlemleri;
(m)farklı türde olmalarına bakılmaksızın ürünlerin
basit karıştırılma işlemleri; (n) şekerin diğer herhangi bir girdi ile
karıştırılması;
(o) tamamlanmış bir ürün oluşturmak üzere parçaların
basit montajı veya ürünlerin parçalarına ayrılması;
(p) (a) ila (n)'de belirtilen işlemlerden iki veya
daha fazlasının bir arada yapılması; (q) hayvan kesimi.
2. Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya işlemin
birinci fıkra hükümleri çerçevesinde yetersiz kabul edilip edilmeyeceğine karar
verilirken, ihracatı gerçekleştiren Akit Tarafta gerçekleştirilen işlemlerin
tümü bir arada mütalaa edilir.
MADDE 7
Nitelendirme
birimi
1. Bu Konvansiyon hükümlerinin uygulanması amacıyla,
nitelendirme birimi, Armonize Sistem nomanklatürünü kullanarak sınıflandırma
yapılırken temel birim olarak kabul edilen belirli bir üründür.
Buna göre:
(a) muhtelif maddelerin montajı veya gruplandırılmasından
oluşan bir ürün, Armonize Sistem'de tek bir pozisyonda sınıflandırıldığında, bu
ürünün tümü, nitelendirme birimini oluşturur;
(b) bir sevkiyat, Armonize Sistem'de aynı pozisyon
içinde sınıflandırılan belli sayıda aynı üründen oluşuyorsa, her bir ürün bu
Konvansiyon hükümlerinin uygulanışı sırasında münferiden değerlendirilmelidir.
2. Armonize Sistem'in 5. Genel Kuralı çerçevesinde
ambalaj, sınıflandırma açısından ürüne dahil ediliyorsa, menşe tespiti
açısından da dahil edilir.
MADDE 8
Aksesuarlar,
yedek parçalar ve aksam
Bir teçhizat, makine, alet veya araç parçası
beraberinde teslim edilen normal bir teçhizatın bölümü durumundaki ve fiyata
dahil edilmiş bulunan veya ayrıca fatura edilmemiş olan aksesuarlar, yedek
parçalar ve aksam; söz konusu teçhizat, makine, alet veya araç içinde mütalaa
edilir.
MADDE 9
Setler
Armonize Sistem'in 3. Genel Kuralı'nda tanımlanan
setler, tüm bileşenleri menşeli olduğunda menşeli olarak kabul edilir. Ancak,
bir set menşeli ve menşeli olmayan ürünlerden oluştuğunda, menşeli olmayan
ürünlerin kıymeti, setin fabrika çıkış fiyatının yüzde 15'ini aşmıyorsa, set
bir bütün olarak menşeli olarak kabul edilir.
MADDE 10
Nötr
elemanlar
Bir ürünün menşeli bir ürün olup olmadığım belirlemek için,
imalatında kullanılabilecek;
(a) enerji ve yakıt;
(b) tesis ve teçhizat;
(c) makine ve aletler;
(d) ürünün nihai bileşimine ne giren ne de girmesi
amaçlanan eşyanın
menşeini belirlemek gerekmez.
BAŞLIK III
ÜLKESEL
GEREKLİLİKLER
MADDE 11
Ülkesellik
ilkesi
1. Başlık II'de yer alan menşe statüsü kazanılmasına
ilişkin koşullar, Madde 2'nin birinci fıkrasının (c) bendi, Madde 3 ile bu
Maddenin üçüncü fıkrası saklı kalmak üzere, ihracatı gerçekleştiren Akit
Tarafta kesintisiz olarak yerine getirilmelidir.
2. ihracatı gerçekleştiren Akit Taraftan başka bir
ülkeye ihraç edilmiş olan menşeli eşyanın, geri gelmesi halinde, aşağıdaki
hususlar gümrük idarelerini tatmin edecek şekilde ispat edilmediği takdirde,
Madde 3 saklı kalmak üzere, menşeli olmadığı kabul edilir:
(a) geri gelen eşyanın, ihraç edilmiş eşya ile aynı
olduğu; ve
(b) söz konusu ülkede bulunma veya ihraç edilme süresi
içerisinde, iyi koşullarda muhafaza edilmeleri için gerekli olanların ötesinde
herhangi bir işleme tabi tutulmadığı.
3. Başlık II'de belirlenen kurallar uyarınca kazanılan
menşe statüsü, ihracatı gerçekleştiren Akit Taraftan ihraç edilen ve daha sonra
yeniden ithal edilen girdiler üzerinde, ihracatı gerçekleştiren Akit Taraf
dışında yapılan işçilik veya işlemden, aşağıdaki koşulların sağlanması halinde
etkilenmeyecektir:
(a) Söz konusu girdiler tamamen ihracatı gerçekleştiren
Akit Tarafta elde edilmişler veya ihraç edilmelerinden önce Madde 6'da belirtilen
işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmişlerse;
ve
(b) Bu durum:
(i) geri gelen eşyanın ihraç edilen girdilerin işçilik
veya işlemden geçirilmesi ile elde edildiği; ve
(ii) bu Madde hükümlerinin uygulanması ile ihracatı
gerçekleştiren Akit Taraf dışında kazanılan toplam katma değerin, menşe statüsü
talebine konu nihai ürünün fabrika çıkış fiyatının yüzde 10'unu aşmadığı
hususlarında gümrük idarelerinin tatmin edilmesi ile
kanıtlanır.
4. Üçüncü fıkra amaçlan açısından, Başlık II' de
düzenlenen menşe statüsünün kazanılması için gerekli koşullar, ihracatı
gerçekleştiren Akit Taraf dışında yapılan işçilik ve işlemlere uygulanamaz.
Bununla birlikte, nihai ürünün menşe statüsünün belirlenmesinde, ürüne dahil
edilen menşeli olmayan her girdi için Ek II' deki listede belirlenen bir azami kıymet
bulunduğu durumda, bu Madde hükümlerinin uygulanmasıyla, ihracatı
gerçekleştiren Akit Taraf dışında kazanılmış katma değerle birlikte dikkate
alındığında, ihracatı gerçekleştiren Akit Taraf topraklarında ürüne dahil edilen
menşeli olmayan girdilerin toplam kıymeti belirlenen yüzdeyi aşmayacaktır.
5. Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümlerinin uygulanması
amacıyla, "toplam katma değer", orada dahil edilen girdilerin
kıymetlerini de içerecek şekilde, ihracatı gerçekleştiren Akit Taraf dışında
oluşan tüm maliyetler, anlamındadır.
6. Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri, Ek 11'deki
listede düzenlenen koşullan yerine getirmeyen veya sadece Madde 5(2)'de yer alan
genel tolerans kuralının uygulanması ile yeterli işçilik veya işlemden geçmiş
olduğu kabul edilen ürünler için uygulanmaz.
7. Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri Armonize
Sistem'in 50 ila 63. fasıllarındaki ürünlere uygulanmaz.
8. Bu Madde hükümleri tarafından kapsanan türde ve
ihracatı gerçekleştiren Akit Taraf dışında yapılan herhangi bir işçilik veya
işlem, hariçte işleme veya benzeri düzenlemeler vasıtasıyla yürütülür.
MADDE 12
Doğrudan
nakliyat
1. İlgili Anlaşma hükümlerinde sağlanan tercihli
muamele sadece bu Konvansiyon'un gerekliliklerini yerine getirmiş, Akit Taraflar
arasında doğrudan veya Madde 3'e uygun olarak kümülasyonun mümkün olduğu Akit
Tarafların toprakları üzerinden nakledilen ürünler için uygulanır. Bununla
beraber tek bir sevkiyatı oluşturan ürünler, aktarma veya geçici depolama yoluyla,
ancak transit geçtiği veya depolandığı ülkenin gümrük idarelerinin gözetimi
altında olmaları ve boşaltma, tekrar yükleme veya iyi koşullarda muhafaza
etmeye yönelik işlemler dışında bir işlemden geçmemiş olmaları koşullarıyla,
gerektiğinde başka ülkeler üzerinden nakledilebilirler.
Menşeli ürünler, ihracatçı ve ithalatçı Akit Taraflar
dışındaki ülkeler üzerinden boru hattı ile nakledilebilirler.
2. Birinci fıkrada yer alan şartların sağlandığı,
ithalatı gerçekleştiren Akit Taraf gümrük idaresine aşağıdaki belgelerin ibrazıyla
ispatlanır:
(a) ihracatı gerçekleştiren Akit Taraftan, transit
ülkesi yoluyla geçişi kapsayan tek bir sevk evrakı; veya
(b) transit ülkesi gümrük idaresince düzenlenen:
(i) ürünlerin tam bir tanımını veren;
(ii) ürünlerin boşaltma ve tekrar yükleme tarihlerini
ve uygulanabildiği hallerde kullanılan gemi veya diğer nakil araçlarının adlarını
gösteren; ve
(iii) ürünlerin transit ülkesi içinde hangi koşullarda
kalmış olduğunu kanıtlayan bir belge; veya
(c) bunların temin edilememesi halinde, diğer kanıtlayıcı
belgeler.
MADDE 13
Sergiler
1. Madde
3'te belirtilen ve kümülasyonun mümkün olduğu ülkeler dışında, bir başka ülkeye
sergilenmek üzere gönderilen ve sergiden sonra bir Akit Tarafa ithal edilmek üzere
satılan menşeli ürünler, aşağıdaki durumlar hakkında gümrük idarelerinin tatmin
edilmesi kaydıyla, ithalatta ilgili Anlaşma hükümlerinden yararlanırlar:
(a) bir
ihracatçının bu ürünleri bir Taraf Ülkeden serginin yapıldığı ülkeye nakletmesi
ve orada sergilemesi;
(b) ürünlerin
bu ihracatçı tarafından başka bir Akit Taraftaki bir kişiye satılması veya
tasarrufuna verilmesi;
(c) ürünlerin
sergi süresi içinde veya sergiden hemen sonra, sergilenmek üzere gönderildikleri
durumda sevk edilmesi; ve
(d) ürünlerin
sergilenmek üzere gönderildikleri andan itibaren, bu sergide teşhir edilmek
dışında başka bir amaçla kullanılmaması.
2. Başlık
V hükümleri uyarınca bir menşe ispat belgesi hazırlanmalı veya düzenlenmeli ve
ithalatı gerçekleştiren Akit Tarafın gümrük idaresine normal şartlarda ibraz
edilir. Serginin adı ve adresi bu belgede gösterilir. Gerektiğinde, ürünlerin
sergilendikleri koşullara dair ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir.
3. Birinci
fıkra, özel amaçla yabancı ürün satmak üzere kurulmuş işyeri veya mağazalarda
düzenlenmemiş olan, süresi zarfında eşyanın gümrük denetimi altında kaldığı her
türlü ticaret, sanayi, tarım ve el sanatları sergi, fuar veya benzeri umumi gösterilere
uygulanır.
BAŞLIK IV
GERİ ÖDEME
VEYA MUAFİYET
MADDE 14
Gümrük
vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması
1. Başlık V hükümleri çerçevesinde menşe ispat belgesi
düzenlenen veya hazırlanan; bir Akit Taraf menşeli ürünlerin imalatında
kullanılan menşeli olmayan girdiler, ihracatı gerçekleştiren Akit Tarafta her
ne türde olursa olsun gümrük vergilerinin geri ödenmesine veya bunlardan
muafiyete tabi değildirler.
2. Birinci fıkradaki yasak, ihracatı gerçekleştiren
Akit Tarafta imalatta kullanılan girdilere uygulanabilen gümrük vergisi veya eş
etkili vergilerin, ürünlerin söz konusu girdilerden elde edilip ihraç edildiği
ve dahilde kullanım için alıkonmadığı hallerde, kısmen veya tamamen iadesi veya
muaf tutulması veya ödenmemesi yönündeki her türlü düzenlemeye, bu tür iade
veya ödemelerin fiilen veya açıkça geçerli olduğu durumlarda uygulanır.
3. Bir menşe ispat belgesi kapsamındaki ürünlerin
ihracatçısı, menşeli olmayan girdiler kullanılarak üretilen söz konusu ürünlere
geri ödeme sağlanmadığını ve bu girdilere uygulanabilen tüm gümrük vergileri
veya eş etkili vergilerin fiilen ödendiğini ispat eden tüm uygun belgeleri
gümrük yetkililerinin talebi üzerine herhangi bir zamanda ibraz etmeye hazır
olmalıdır.
4. Bu Maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarının
hükümleri, Madde 7(2)'de belirtilen ambalajlara, Madde 8'de belirtilen
aksesuar, yedek parça ve aksama ve Madde 9'da belirtilen set halindeki ürünler
açısından da, menşeli olmamaları halinde uygulanır.
5. Birinci ila dördüncü fıkraların hükümleri, yalnızca
ilgili Anlaşma'nın uygulandığı türden girdilere uygulanır.
6. (a) Ürünler, Madde 3'te belirtilen diğer Akit
Taraflardan biri menşeli girdilerle kümülasyon uygulanmaksızın, ihracatı veya
ithalatı gerçekleştiren Akit Taraf menşeli olarak kabul ediliyorlarsa; bu
Maddenin birinci fıkrasındaki yasak, Madde 3'ün birinci fıkrasında belirtilen
bir Akit Taraf ile Madde 3'ün ikinci fıkrasında belirtilen ve İsrail, Faroe
Adaları ve Avrupa Birliği'nin İstikrar ve Ortaklık Süreci'ne katılım sağlayan ülkeler
haricinde olan bir Akit Taraf arasındaki ikili ticarette uygulanmaz.
(b) Ürünler, Madde 3'te belirtilen diğer Akit
Taraflardan biri menşeli girdilerle kümülasyon uygulanmaksızın Mısır, Ürdün,
Fas veya Tunus menşeli olarak kabul ediliyorlarsa, bu Maddenin birinci
fıkrasındaki yasak Mısır, Ürdün, Fas ve Tunus arasındaki ikili ticarette
uygulanmaz.
7. Birinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla,
ihracatı gerçekleştiren Akit Taraf, Armonize Sistem'in 1 ila 24. fasıllarında
yer alan ürünler hariç olmak üzere, aşağıdaki koşullar çerçevesinde, menşeli
ürünler imalatında kullanılan girdilere uygulanabilen gümrük vergileri veya eş
etkili vergilerin geri ödenmesi veya bunlardan muafiyet düzenlemeleri
uygulayabilir:
(a) İhracatı gerçekleştiren Akit Tarafta yürürlükte
bulunan % 4 veya daha düşük oranlı gümrük vergileri, Armonize Sistem'in 25 ila
49 uncu ve 64 ila 97nci fasıllarındaki ürünler açısından hükmünü sürdürür;
(b) İhracatı gerçekleştiren Akit Tarafta yürürlükte
bulunan % 8 veya daha düşük oranlı gümrük vergileri, Armonize Sistem'in 50 ila
63 üncü fasıllarındaki ürünler açısından hükmünü sürdürür.
Bu fıkra hükümleri, Ek V te belirtilen Akit Taraflarca
uygulanmaz.
8. Yedinci fıkra hükümleri 31 Aralık 2012 tarihine
kadar uygulanır ve genel uzlaşmayla gözden geçirilebilir.
BAŞLIK V
MENŞE İSPAT
BELGESİ
MADDE 15
Genel
koşullar
1. Bir Akit Taraf menşeli ürünler diğer Akit Taraflara
ithal edilirken, aşağıdaki menşe ispat belgelerinden birinin ibrazı üzerine ilgili
Anlaşma'nın hükümlerinden yararlanabilirler:
(a) Bir örneği Ek III a' da yer alan EUR. 1 Dolaşım
Belgesi;
(b) Bir örneği Ek III b' de yer alan EUR-MED Dolaşım
Belgesi;
(c) Madde 21(l)'de belirtilen durumlarda, ihracatçı
tarafından, söz konusu ürünleri teşhislerini mümkün kılmaya yeterli ayrıntıda
tanımlayan fatura, teslimat notu veya başka herhangi bir ticari belge üzerinde
belirtilen, bundan sonra "menşe beyanı" veya "EUR-MED menşe
beyanı" olarak atıfta bulunulacak olan bir beyan; menşe beyanı metinleri
Ek IVa ve b' de yer almaktadır.
2. Birinci fıkraya rağmen, bu Konvansiyon anlamındaki
menşeli ürünler Madde 26'da tanımlanan durumlarda, bu Maddenin birinci
fıkrasında atıfta bulunulan menşe ispat belgelerinden birinin ibrazına gerek
olmaksızın ilgili Anlaşmaların hükümlerinden yararlanırlar.
MADDE 16
EUR.1 veya
EUR-MED dolaşım belgesinin düzenlenme işlemleri
1. EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Belgesi, ihracatçının veya
ihracatçının sorumluluğunda yetkili temsilcisinin yazılı başvurusu üzerine, ihracatı
gerçekleştiren Akit Tarafın gümrük idaresi tarafından düzenlenir.
2. Bu amaçla, ihracatçı veya yetkili temsilcisi,
örnekleri Ek IIIa ve b1 de yer alan EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Belgesi ve
başvuru formunu doldurur. Bu formlar ilgili Anlaşma'nın yapıldığı dillerden
birinde ve ihracatçı ülkenin ulusal mevzuat hükümleri çerçevesinde doldurulur.
Eğer el yazısı kullanılırsa formlar matbaa harfleriyle ve mürekkeple
doldurulur. Eşyanın tanımı, bu amaçla ayrılmış kutu içine boş satır
bırakılmaksızın yapılır. Eğer kutunun tamamı dolmaz ise, tanımın son satırının
altına bir yatay çizgi çekilerek, boş alan çapraz bir çizgi ile kapatılır.
3. EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Belgesi düzenlenmesi
için başvuruda bulunan ihracatçı, EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Belgesini verecek
ihracatı gerçekleştiren Akit Taraf gümrük idaresinin talep edebileceği, söz
konusu eşyanın menşe statüsü ile bu Konvansiyon'un diğer koşullarının yerine
getirilmiş olduğunu ispat eden tüm ilgili belgeleri herhangi bir zamanda ibraz
etmeye hazırlıklı olur.
4. Beşinci fıkra hükümlerine halel gelmeksizin,
ihracatı gerçekleştiren Akit Taraf gümrük idaresi tarafından aşağıdaki hallerde
bir EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenir:
(a) Ürünler, Madde 3(1)'de belirtilen Akit Tarafların
birinden Madde 3(1)'de belirtilen diğer Akit Taraflardan birine ihraç ediliyor
ise ve
(i) Söz konusu ürünlerin, ihracatı gerçekleştiren Akit
Taraf, ithalatı gerçekleştiren Akit Taraf veya Madde 3(1)'de belirtilen ve
kümülasyonun mümkün olduğu diğer Akit Taraflardan biri menşeli olduğunun, Madde
3(2)'de belirtilen Akit Taraflardan biri menşeli girdilerle kümülasyon
uygulanmaksızın kabulü ve bu Konvansiyon'un diğer koşullarını yerine getirmesi
durumunda, veya
(ii) Söz konusu ürünlerin, Madde 3(2)'de belirtilen ve
kümülasyonun mümkün olduğu diğer Akit Taraflardan biri menşeli olduğunun, Madde
3'te belirtilen Akit Taraflardan biri menşeli girdilerle kümülasyon
uygulanmaksızın kabulü ve bu Konvansiyon'un diğer koşullarını yerine getirmesi
durumunda. Bu durumda, menşe ülkesinde bir EUR-MED Dolaşım Belgesi veya EUR-MED
menşe beyanı düzenlenmiş olmalıdır;
(b) Ürünler, Madde 3(1)'de belirtilen Akit Tarafların
birinden Madde 3(2)'de belirtilen Akit Taraflardan birine veya Madde 3(2)'de
belirtilen Akit Tarafların birinden Madde 3(1)'de belirtilen Akit Taraflardan
birine ihraç ediliyor ise ve
(i) Söz konusu ürünlerin, ihracatı gerçekleştiren Akit
Taraf veya ithalatı gerçekleştiren Akit Taraf menşeli olduğunun, diğer Akit
Taraflardan biri menşeli girdilerle kümülasyon uygulanmaksızın kabulü ve bu
Konvansiyon'un diğer koşullarım yerine getirmesi durumunda, veya
(ii) Söz konusu ürünlerin, Madde 3'te belirtilen ve
kümülasyonun mümkün olduğu diğer Akit Taraflardan biri menşeli olduğunun, Madde
3'te belirtilen Akit Taraflardan biri menşeli girdilerle kümülasyon
uygulanmaksızın kabulü ve bu Konvansiyon'un diğer koşullarını yerine getirmesi
durumunda. Bu durumda, menşe ülkesinde bir EUR-MED Dolaşım Belgesi veya EUR-MED
menşe beyanı düzenlenmiş olmalıdır;
(c) Ürünler, Madde 3(2)'de belirtilen Akit Tarafların
birinden Madde 3(2)'de belirtilen Akit Taraflardan birine ihraç ediliyor ise ve
(i) Söz konusu ürünlerin, ihracatı gerçekleştiren Akit
Taraf veya ithalatı gerçekleştiren Akit Taraf menşeli olduğunun, diğer Akit Taraflardan
biri menşeli girdilerle kümülasyon uygulanmaksızın kabulü ve bu Konvansiyon'un
diğer koşullarını yerine getirmesi durumunda, veya
(ii) Söz konusu ürünlerin, Madde 3'te belirtilen ve
kümülasyonun mümkün olduğu diğer Akit Taraflardan biri menşeli olduğunun, Madde
3'te belirtilen Akit Taraflardan biri menşeli girdilerle kümülasyon
uygulanmaksızın kabulü ve bu Konvansiyon'un diğer koşullarını yerine getirmesi
durumunda. Bu durumda, menşe ülkesinde bir EUR-MED Dolaşım Belgesi veya EUR-MED
menşe beyanı düzenlenmiş olmalıdır.
5. Söz konusu ürünlerin, ihracatı gerçekleştiren Akit
Taraf, ithalatı gerçekleştiren Akit Taraf veya Madde 3'te belirtilen ve
kümülasyonun mümkün olduğu diğer Akit Taraflardan biri menşeli olduğunun kabulü
ve bu Konvansiyon'un diğer koşullarını yerine getirmesi durumunda, ihracatı
gerçekleştiren Akit Taraf gümrük idaresi tarafından aşağıdaki hallerde bir
EUR-MED Dolaşım Belgesi düzenlenir:
(a) Ürünler, Madde 3(1)'de belirtilen Akit Tarafların
birinden Madde 3(1)'de belirtilen diğer Akit Taraflardan birine ihraç ediliyor
ise ve
(i) Menşe ülkesinde bir EUR-MED Dolaşım Belgesi veya
EUR-MED menşe beyanı düzenlenmiş olması kaydıyla, Madde 3(2)'de belirtilen Akit
Taraflardan biri veya daha fazlası menşeli girdilerle kümülasyon uygulanmış
olması, veya
(ii) Ürünlerin, ithalatı gerçekleştiren Akit Taraftan
Madde 3(2)'de belirtilen Akit Taraflardan birine ihraç edilecek ürünlerin
imalatına yönelik kümülasyon çerçevesinde, ithalatı gerçekleştiren Akit Tarafta
girdi olarak kullanılması, veya
(iii) Ürünlerin, ithalatı gerçekleştiren Akit
Taraftan, Madde 3(2)'de belirtilen Akit Taraflardan birine yeniden ihraç
edilmesi durumunda;
(b) Ürünler, Madde 3(1)'de belirtilen Akit Tarafların
birinden Madde 3(2)'de belirtilen Akit Taraflardan birine veya Madde 3(2)'de
belirtilen Akit Tarafların birinden Madde 3(1)'de belirtilen Akit Taraflardan
birine ihraç ediliyor ise ve
(i) Menşe ülkesinde bir EUR-MED Dolaşım Belgesi veya
EUR-MED menşe beyanı düzenlenmiş olması kaydıyla, Madde 3'te belirtilen Akit
Taraflardan biri veya daha fazlası menşeli girdilerle kümülasyon uygulanmış
olması, veya
(ii) Ürünlerin, ithalatı gerçekleştiren Akit Taraftan
Madde 3'te belirtilen Akit Taraflardan birine ihraç edilecek ürünlerin
imalatına yönelik kümülasyon çerçevesinde, ithalatı gerçekleştiren Akit Tarafta
girdi olarak kullanılması, veya
(iii) Ürünlerin, ithalatı gerçekleştiren Akit
Taraftan, Madde 3'te belirtilen Akit Taraflardan birine yeniden ihraç edilmesi
durumunda;
(c) Ürünler, Madde 3(2)'de belirtilen Akit Tarafların
birinden Madde 3(2)'de belirtilen Akit Taraflardan birine ihraç ediliyor ise ve
(i) Menşe ülkesinde bir EUR-MED Dolaşım Belgesi veya
EUR-MED menşe beyanı düzenlenmiş olması kaydıyla, Madde 3'te belirtilen Akit
Taraflardan biri veya daha fazlası menşeli girdilerle kümülasyon uygulanmış
olması, veya
(ii) Ürünlerin, ithalatı gerçekleştiren Akit Taraftan
Madde 3'te belirtilen Akit Taraflardan birine ihraç edilecek ürünlerin
imalatına yönelik kümülasyon çerçevesinde, ithalatı gerçekleştiren Akit Tarafta
girdi olarak kullanılması, veya
(iii) Ürünlerin, ithalatı gerçekleştiren Akit
Taraftan, Madde 3'te belirtilen Akit Taraflardan birine yeniden ihraç edilmesi
durumunda.
6. EUR-MED Dolaşım Belgesinin 7 nolu kutusuna,
aşağıdaki İngilizce ibarelerden bir tanesi yazılır:
(a) Akit Taraflardan biri veya daha fazlası menşeli girdilerle
kümülasyon uygulanması suretiyle menşe kazanılmışsa:
"CUMULATION APPLIED WITH ... (Ülkenin/ülkelerin
ismi)"
(b) Akit Taraflardan biri veya daha fazlası menşeli girdilerle
kümülasyon uygulanmaksızın menşe kazanılmışsa:
"NO CUMULATION APPLIED"
7. EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Belgelerini düzenleyen gümrük
idareleri, ürünlerin menşe statüsünün ve bu Konvansiyon'un diğer koşullarının
yerine getirildiğinin kontrolü için gereken her tedbiri alırlar. Bu amaçla, her
türlü delil talebinde bulunma ve ihracatçının hesaplarında denetleme yapma veya
gerekli görülen başka herhangi bir kontrol hakkına sahiptirler. İkinci fıkrada
atıfta bulunulan formların usulünce doldurulmasını da sağlarlar. Özellikle,
ürünün tanımı için ayrılmış bulunan boşluğun, her türlü sahte ilaveler
yapılması imkanını ortadan kaldırılacak şekilde doldurulmuş olduğunu kontrol
ederler.
8. EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Belgesinin düzenlendiği
tarih, Belge üzerindeki 11 numaralı kutuda gösterilir.
9. EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Belgesi, gümrük
idaresince düzenlenerek fiili ihracatın gerçekleştiği veya kesinleştiği anda,
ihracatçının kullanımına verilir.
MADDE 17
Sonradan
düzenlenen EUR. 1 veya EUR-MED dolaşım belgesi
1. Madde 16(9)'a rağmen, aşağıdaki durumlarda, EUR.1
veya EUR-MED Dolaşım Belgesi istisnai olarak, ait olduğu eşyanın ihracatından
sonra düzenlenebilir:
(a) hatalar, istenmeyerek yapılan ihmaller veya özel
durumlar nedeniyle, ihracat esnasında düzenlenmemiş ise; veya
(b) gümrük idareleri, bir EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Belgesinin
düzenlenmiş, ancak teknik nedenlerle ithalatta kabul edilmemiş olduğu hususunda,
tatmin edilirlerse.
2. Madde 16(9)'a rağmen, EUR-MED Dolaşım Belgesi, ait olduğu
ve ihracatı esnasında EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenen eşyanın ihracatından
sonra da, gümrük idareleri Madde 16(5)'te belirtilen koşulların karşılandığı
hususunda tatmin edilirlerse düzenlenebilir.
3. Birinci ve ikinci fıkraların uygulanması açısından,
ihracatçı, başvurusunda EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Belgesinin ait olduğu
ürünlerin ihracat yer ve tarihini ve talebinin gerekçelerini belirtir.
4. Gümrük idareleri, ancak ihracatçının başvurusundaki
bilgilerin mütekabil dosya ile uyumlu olduğunu doğruladıktan sonra, sonradan EUR.1
veya EUR-MED Dolaşım Belgesi düzenleyebilirler.
5. Sonradan verilen EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım
Belgeleri, aşağıdaki İngilizce ibareyi taşır:
"ISSUED RETROSPECTIVELY"
Sonradan verilen EUR-MED Dolaşım Belgeleri, ikinci fıkranın
uygulanması açısından, aşağıdaki İngilizce ibareyi taşımalıdır:
"ISSUED RETROSPECTIVELY (Original EUR.1 no. ...)
[Düzenleme Yeri ve Tarihi]"
6. Beşinci fıkrada belirtilen ibare, EUR.1 veya
EUR-MED Dolaşım Belgesinin 7 nolu kutusuna konulur.
MADDE 18
İkinci nüsha
EUR. 1 veya EUR-MED dolaşım belgesi düzenlenmesi
1. EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Belgesinin çalınması,
kaybolması veya hasar görmesi halinde ihracatçı, belgeyi düzenleyen gümrük
idaresine, elindeki ihracat belgelerine dayanarak ikinci bir nüsha tanzim
etmesi için başvuruda bulunabilir.
2. Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha, aşağıdaki
ingilizce ibareyi taşımalıdır:
"DUPLTCATE"
3. İkinci fıkrada belirtilen ibare, ikinci nüsha EUR.1
veya EUR-MED Dolaşım Belgesinin 7 nolu kutusuna konulur.
4. Orijinal EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Belgesinin veriliş
tarihini taşıyan ikinci nüsha bu tarihten itibaren hüküm ifade eder.
MADDE 19
Önceden
düzenlenmiş veya hazırlanmış bir menşe ispat belgesine istinaden EUR. 1 veya
EUR-MED dolaşım belgesi düzenlenmesi
Menşeli ürünler, Akit Taraflardan birindeki bir gümrük
idaresinin kontrolü altında iken, sözkonusu ürünlerin tamamı veya bir bölümünü
o Akit Taraf içinde başka bir yere göndermek amacıyla, orijinal menşe ispat
belgesinin bir veya daha fazla EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Belgesi ile
değiştirilmesi mümkündür. Değiştirilen EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Belgesi veya
Belgeleri, ürünleri kontrolü altında bulunduran gümrük idaresi tarafından
düzenlenir.
MADDE 20
Muhasebesel
ayırım
1. Aynı ve birbirleri yerine geçebilen menşeli ve
menşeli olmayan girdi stoklarının ayrı tutulmasının önemli maliyetler ve somut
güçlükler doğurduğu hallerde, ilgililerin yazılı talebi üzerine gümrük idaresi,
bu stokların yönetiminde, bundan sonra "yöntem" olarak atıfta
bulunulacak olan, "muhasebesel ayırım" adı verilen yöntemin
kullanılmasına izin verebilir.
2. Bu yöntem, belirli bir referans dönemi için, elde
edilen "menşeli" kabul edilebilecek ürün sayısının, stoklar fiziksel
ayırıma tabi tutulduğunda elde edilecek olanla aynı olmasını sağlar.
3. Gümrük idaresi birinci fıkrada atıfta bulunulan
izni, gerekli görebileceği her türlü koşula bağlı olarak verebilir.
4. Bu yöntem, ürünlerin imal edildiği ülkede geçerli
olan genel muhasebe ilkelerine göre uygulanır ve kaydı tutulur.
5. Bu yöntemden yararlanan, menşeli kabul edilebilecek
ürün miktarı için, yerine göre menşe ispat belgesi düzenleyebilir veya
kullanabilir. Gümrük idaresinin talebi üzerine, yararlanan, stoklarının nasıl
işletildiğine dair bir bildirge sunar.
6. Gümrük idaresi, iznin kullanımını izler ve her ne
suretle olursa olsun, yararlananın, izni herhangi bir şekilde uygunsuz
kullandığı veya bu Konvansiyon'da belirlenen diğer herhangi bir koşulu yerine
getiremediği durumlarda geri alabilir.
MADDE 21
Menşe
beyanında veya EUR-MED menşe beyamnda bulunma koşullan
1. Madde 15(1)(c)'de atıfta bulunulan menşe beyanı
veya EUR-MED menşe beyanı:
(a) Madde 22 anlamında bir onaylanmış ihracatçı
tarafından, veya
(b) toplam kıymeti 6000 Euro'yu geçmeyen menşeli
ürünler ihtiva eden ve bir veya daha fazla paketten oluşan bir sevkiyat için,
herhangi bir ihracatçı tarafından
hazırlanabilir.
2. Menşe beyanı, üçüncü fıkra hükümlerine halel
gelmeksizin, aşağıdaki hallerde düzenlenebilir:
(a) Ürünler, Madde 3(1)'de belirtilen Akit Tarafların
birinden Madde 3(1)'de belirtilen diğer Akit Taraflardan birine ihraç ediliyor
ise ve
(i) Söz konusu ürünlerin, ihracatı gerçekleştiren Akit
Taraf, ithalatı gerçekleştiren Akit Taraf veya Madde 3(1)'de belirtilen ve
kümülasyonun mümkün olduğu diğer Akit Taraflardan biri menşeli olduğunun, Madde
3(2)'de belirtilen Akit Taraflardan biri menşeli girdilerle kümülasyon
uygulanmaksızın kabulü ve bu Konvansiyon'un diğer koşullarını yerine getirmesi
durumunda, veya
(ii) Söz konusu ürünlerin, Madde 3(2)'de belirtilen ve
kümülasyonun mümkün olduğu diğer Akit Taraflardan biri menşeli olduğunun, Madde
3'te belirtilen Akit Taraflardan biri menşeli girdilerle kümülasyon
uygulanmaksızın kabulü ve bu Konvansiyon'un diğer koşullarını yerine getirmesi
durumunda. Bu durumda, menşe ülkesinde bir EUR-MED Dolaşım Belgesi veya EUR-MED
menşe beyanı düzenlenmiş olmalıdır;
(b) Ürünler, Madde 3(1)'de belirtilen Akit Tarafların
birinden Madde 3(2)'de belirtilen Akit Taraflardan birine veya Madde 3(2)'de
belirtilen Akit Tarafların birinden Madde 3(1)'de belirtilen Akit Taraflardan
birine ihraç ediliyor ise ve
(i) Söz konusu ürünlerin, ihracatı gerçekleştiren Akit
Taraf veya ithalatı gerçekleştiren Akit Taraf menşeli olduğunun, diğer Akit
Taraflardan biri menşeli girdilerle kümülasyon uygulanmaksızın kabulü ve bu
Konvansiyon'un diğer koşullarını yerine getirmesi durumunda, veya
(ii) Söz konusu ürünlerin, Madde 3'te belirtilen ve
kümülasyonun mümkün olduğu diğer Akit Taraflardan biri menşeli olduğunun, Madde
3'te belirtilen Akit Taraflardan biri menşeli girdilerle kümülasyon
uygulanmaksızın kabulü ve bu Konvansiyon'un diğer koşullarını yerine getirmesi
durumunda. Bu durumda, menşe ülkesinde bir EUR-MED Dolaşım Belgesi veya EUR-MED
menşe beyanı düzenlenmiş olmalıdır;
(c) Ürünler, Madde 3(2)'de belirtilen Akit Tarafların
birinden Madde 3(2)'de belirtilen Akit Taraflardan birine ihraç ediliyor ise ve
(i) Söz konusu ürünlerin, ihracatı gerçekleştiren Akit
Taraf veya ithalatı gerçekleştiren Akit Taraf menşeli olduğunun, diğer Akit
Taraflardan biri menşeli girdilerle kümülasyon uygulanmaksızın kabulü ve bu
Konvansiyon'un diğer koşullarım yerine getirmesi durumunda, veya
(ii) Söz konusu ürünlerin, Madde 3'te belirtilen ve
kümülasyonun mümkün olduğu diğer Akit Taraflardan biri menşeli olduğunun, Madde
3'te belirtilen Akit Taraflardan biri menşeli girdilerle kümülasyon
uygulanmaksızın kabulü ve bu Konvansiyon'un diğer koşullarım yerine getirmesi
durumunda. Bu durumda, menşe ülkesinde bir EUR-MED Dolaşım Belgesi veya EUR-MED
menşe beyanı düzenlenmiş olmalıdır.
3. Söz konusu ürünlerin, ihracatı gerçekleştiren Akit
Taraf, ithalatı gerçekleştiren Akit Taraf veya Madde 3'te belirtilen ve
kümülasyonun mümkün olduğu diğer Akit Taraflardan biri menşeli olduğunun kabulü
ve bu Konvansiyon'un diğer koşullarını yerine getirmesi durumunda aşağıdaki
hallerde bir EUR-MED menşe beyanı düzenlenebilir:
(a) Ürünler, Madde 3(1)'de belirtilen Akit Tarafların
birinden Madde 3(1)'de belirtilen diğer Akit Taraflardan birine ihraç ediliyor
ise ve
(i) Menşe ülkesinde bir EUR-MED Dolaşım Belgesi veya
EUR-MED menşe beyanı düzenlenmiş olması kaydıyla, Madde 3(2)'de belirtilen Akit
Taraflardan biri veya daha fazlası menşeli girdilerle kümülasyon uygulanmış
olması veya
(ii) Ürünlerin, ithalatı gerçekleştiren Akit Taraftan
Madde 3(2)'de belirtilen Akit Taraflardan birine ihraç edilecek ürünlerin
imalatına yönelik kümülasyon çerçevesinde, ithalatı gerçekleştiren Akit Tarafta
girdi olarak kullanılması, veya
(iii) Ürünlerin, ithalatı gerçekleştiren Akit
Taraftan, Madde 3(2)'de belirtilen Akit Taraflardan birine yeniden ihraç
edilmesi durumunda;
(b) Ürünler, Madde 3(1)'de belirtilen Akit Tarafların
birinden Madde 3(2)'de belirtilen Akit Taraflardan birine veya Madde 3(2)'de
belirtilen Akit Tarafların birinden Madde 3(1)'de belirtilen Akit Taraflardan
birine ihraç ediliyor ise ve
(i) Menşe ülkesinde bir EUR-MED Dolaşım Belgesi veya
EUR-MED menşe beyanı düzenlenmiş olması kaydıyla, Madde 3'te belirtilen Akit
Taraflardan biri veya daha fazlası menşeli girdilerle kümülasyon uygulanmış
olması, veya
(ii) Ürünlerin, ithalatı gerçekleştiren Akit Taraftan
Madde 3'te belirtilen Akit Taraflardan birine ihraç edilecek ürünlerin
imalatına yönelik kümülasyon çerçevesinde, ithalatı gerçekleştiren Akit Tarafta
girdi olarak kullanılması, veya
(iii) Ürünlerin, ithalatı gerçekleştiren Akit
Taraftan, Madde 3'te belirtilen Akit Taraflardan birine yeniden ihraç edilmesi
durumunda;
(c) Ürünler, Madde 3(2)'de belirtilen Akit Tarafların
birinden Madde 3(2)'de belirtilen Akit Taraflardan birine ihraç ediliyor ise ve
(i) Menşe ülkesinde bir EUR-MED Dolaşım Belgesi veya
EUR-MED menşe beyanı düzenlenmiş olması kaydıyla, Madde 3'te belirtilen Akit
Taraflardan biri veya daha fazlası menşeli girdilerle kümülasyon uygulanmış
olması, veya
(ii) Ürünlerin, ithalatı gerçekleştiren Akit Taraftan
Madde 3'te belirtilen Akit Taraflardan birine ihraç edilecek ürünlerin
imalatına yönelik kümülasyon çerçevesinde, ithalatı gerçekleştiren Akit Tarafta
girdi olarak kullanılması, veya
(iii) Ürünlerin, ithalatı gerçekleştiren Akit
Taraftan, Madde 3'te belirtilen Akit Taraflardan birine yeniden ihraç edilmesi
durumunda.
4. EUR-MED menşe beyanına, aşağıdaki İngilizce
ibarelerden bir tanesi yazılır:
(a) Akit Taraflardan biri veya daha fazlası menşeli girdilerle
kümülasyon uygulanması suretiyle menşe kazanılmışsa:
"CUMULATION APPLIED WITH ... (Ülkenin/ülkelerin
ismi)"
(b) Akit Taraflardan biri veya daha fazlası menşeli girdilerle
kümülasyon uygulanmaksızın menşe kazanılmışsa:
"NO CUMULATION APPLIED"
5. Menşe beyanında veya EUR-MED menşe beyanında
bulunan ihracatçı, ihracatı gerçekleştiren Akit Tarafın gümrük idaresinin
talebi üzerine, söz konusu eşyanın menşe statüsü ile bu Konvansiyon'un diğer
koşullarının yerine getirilmiş olduğunu ispat eden tüm ilgili belgeleri her an
ibraz etmeye hazırlıklı olur.
6. Menşe beyanı veya EUR-MED menşe beyanı, ihracatçı
tarafından, metni Ek IVa ve b' de verilen ve aynı eklerdeki dillerden birinde
ihracatçı ülkenin ulusal mevzuat hükümleriyle uyumlu olarak fatura, teslimat
notu veya başka bir ticari belge üzerine daktilo edilmesi, damgalanması veya
basılmasıyla hazırlanır. Eğer beyan el yazısı ile yapılırsa, matbaa harfleriyle
ve mürekkeple yazılır.
7. Menşe beyanı veya EUR-MED menşe beyanı,
ihracatçının kendi el yazısı ile atacağı orijinal imzasını ihtiva etmelidir.
Ancak, Madde 22 anlamında onaylanmış ihracatçıdan, kendi adıyla hazırlanmış
herhangi bir menşe beyanının kendi el yazısıyla imzalanmış addedilerek tüm
sorumluluğunu üzerine aldığına dair yazılı bir taahhütnameyi ihracatı
gerçekleştiren Akit Tarafın gümrük idaresine vermiş olması koşuluyla, bu beyanı
imzalama şartı aranmaz.
8. Bir menşe beyanı veya EUR-MED menşe beyanı,
ihracatçı tarafından ait olduğu ürünlerin ihracatı sırasında veya ait olduğu
ürünlerin ithalatından itibaren en geç iki yıl içinde ithalatçı ülkede ibrazı
koşuluyla, ihracattan sonra hazırlanabilir.
MADDE 22
Onaylanmış
ihracatçı
1. İhracatı gerçekleştiren Akit Tarafın gümrük
idaresi, bu Konvansiyon'un hükümlerine uygun şekilde ürünlerin sık aralıklarla
sevkiyatını yapmakta olan herhangi bir ihracatçıyı, söz konusu ürünlerin
kıymetine bakılmaksızın menşe beyanında veya EUR-MED menşe beyanında
bulunabilmesi konusunda yetkili kılabilir. Böyle bir yetki talebinde bulunan
ihracatçı, ürünlerin menşe statüsü ile bu Konvansiyon'un diğer koşullarının
yerine getirildiğini doğrulamak üzere gümrük idarelerine tatmin edici her türlü
gerekli garantiyi verir.
2. Gümrük idaresi, onaylanmış ihracatçı statüsünü,
kendisinin uygun gördüğü herhangi bir şarta bağlı olarak verebilir.
3. Gümrük idaresi, onaylanmış ihracatçıya, menşe
beyanında veya EUR-MED menşe beyanında yer almak üzere, bir gümrük onay
numarası verir.
4. Gümrük idaresi, onaylanmış ihracatçının bu yetki
kullanımını takip eder.
5. Gümrük idaresi, vermiş olduğu yetkiyi herhangi bir
anda geri alabilir. Onaylanmış ihracatçı paragraf l'de belirtilen garantiyi
artık vermez, paragraf 2'de belirtilen şartlan artık yerine getirmez veya
yetkiyi doğru olmayan bir şekilde kullanırsa, gümrük idaresi bu tasarrufta
bulunur.
MADDE 23
Menşe ispat
belgesinin geçerliliği
1. Bir menşe ispat belgesi, ihracatı gerçekleştiren
Akit Tarafta düzenlenme tarihinden itibaren dört ay süreyle geçerli olur ve bu
süre zarfında ithalatı gerçekleştiren Akit Taraf gümrük idarelerine ibraz
edilir.
2. Birinci fıkrada belirtilen son ibraz tarihinden
sonra ithalatı gerçekleştiren Akit Taraf gümrük idaresine ibraz edilen menşe
ispat belgeleri, bu belgelerin belirlenmiş son tarihe kadar ibraz
edilememesinin istisnai durumlardan kaynaklanması halinde tercihli muamele
uygulanmak üzere kabul edilebilir.
3. Diğer geç ibraz hallerinde ithalatçı ülkenin gümrük
idaresi, ürünlerin belirtilen son tarihten önce sunulmuş olması kaydıyla menşe
ispat belgelerini kabul edebilir.
MADDE 24
Menşe ispat
belgesinin ibrazı
1. Menşe ispat belgeleri, ithalatı gerçekleştiren Akit
Taraftaki usullere uygun olarak bu ülkenin gümrük idaresine ibraz edilir.
Anılan idare, menşe ispat belgesinin çevirisini, ve aynca, ürünlerin ilgili
Anlasma'nm uygulanmasının gerektirdiği koşullan sağladığına ilişkin
ithalatçının beyanı ile birlikte ithalat beyannamesini de talep edebilir.
MADDE 25
Parçalar halinde
ithalat
İthalatçının talebi üzerine ve ithalatı gerçekleştiren
Akit Taraf gümrük idaresince belirlenen şartlara tabi olarak, Armonize
Sistem'in 2(a) Genci Kuralı anlamındaki birleştirilmemiş veya monte edilmemiş
halde olan ve Armonize Sistem'in XVI ve XVII. bölümlerinde veya 7308 ve 9406
pozisyonlarında yer alan ürünlerin, parçalar halinde ithal edilmesi halinde, bu
tür ürünler için tek bir menşe ispat belgesi, ilk parçanın ithalatı sırasında
gümrük idaresine ibraz edilir.
MADDE 26
Menşe ispat
belgesinden muafiyet
1. Gerçek kişilerden gerçek kişilere küçük paketler
halinde gönderilen veya yolcunun zati eşyasını oluşturan ürünler, ticari amaçlarla
ithal edilmemişlerse ve bu Konvansiyon'un şartlarına uydukları beyan edilirse ve
böyle bir beyanın doğruluğundan şüphe edilmiyorsa, menşe ispat belgesinin
ibrazına gerek olmaksızın menşeli olarak kabul edilirler. Posta ile gönderilen
ürünler için bu beyan, CN22/CN23 gümrük beyannamesi üzerinde veya bu belgeye
eklenen bir kağıt üzerinde yapılabilir.
2. Arızî olarak yapılan ve yalnızca alıcıların veya
yolcuların veya bunların ailesinin kişisel kullanımına yönelik ürünlerin
ithalatı, ürünlerin cinsinden ve miktarından ticari amaç güdülmediği aşikarsa,
ticari amaçlı ithalat olarak kabul edilmez.
3. Ayrıca, ürünlerin toplam kıymeti küçük paketler
için 500 Euro'yu veya yolcunun zati eşyasını oluşturan ürünler için 1200
Euro'yu aşamaz.
MADDE 27
Destekleyici
belgeler
Madde 16(3) ve 21(5)'tr belirtilen, bir EUR.1 veya
EUR-MED Dolaşım Belgesi veya menşe beyanı veya EUR-MED menşe beyanı
kapsamındaki ürünlerin bir Akit Taraf menşeli ürünler olarak kabul
edilebileceğini ve bu Konvansiyon'un diğer koşullarım yerine getirdiğini ispat
etmek amacıyla kullanılan belgeler, bunların yanında aşağıda belirtilenleri de
içerebilir:
(1) ihracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu eşyanın
elde edilmesi için gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici nitelikte, örneğin
hesaplarında veya iç muhasebesinde yer alan doğrudan deliller;
(2) ilgili Akit Tarafta düzenlenmiş veya hazırlanmış,
kullanılan girdilerin menşe statüsünü ispat eden, ulusal mevzuat uyarınca
kullanılan belgeler;
(3) ilgili Akit Tarafta düzenlenmiş veya hazırlanmış,
ilgili Akit Tarafta girdiler üzerinde yapılan işçilik veya işlemi ispat eden,
ulusal mevzuat uyarınca kullanılan belgeler;
(4) Akit Taraflarda bu Konvansiyon uyarınca
düzenlenmiş veya hazırlanmış olan, kullanılan girdilerin menşe statüsünü ispat
eden EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım belgeleri veya menşe beyanları veya EUR-MED
menşe beyanları;
(5) Madde 11'in uygulanması açısından, söz konusu
Maddenin gerekliliklerinin karşılandığını ispat eden ve ilgili Akit Taraf
haricinde gerçekleştirilen işçilik veya işlemlere ilişkin uygun kanıtlar.
MADDE 28
Menşe ispat
belgeleri ile destekleyici belgelerin muhafaza edilmesi
1. EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Belgesi düzenlenmesi
için başvuruda bulunan ihracatçı, Madde 16(3)'te belirtilen belgeleri en az üç
yıl muhafaza eder.
2. Menşe beyanı veya EUR-MED menşe beyanında bulunan
ihracatçı, bu beyanın bir nüshasını ve Madde 21(5)'te belirtilen belgeleri en
az üç yıl muhafaza eder.
3. İhracatı gerçekleştiren Akit Tarafın EUR.1 veya
EUR-MED Dolaşım Belgesini düzenleyen gümrük idaresi, Madde 16(2)'de belirtilen
başvuru formunu en az üç yıl muhafaza eder.
4. İthalatı gerçekleştiren Akit Tarafın gümrük
idaresi, kendisine ibraz edilen EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Belgeleri ve menşe
beyanları ile EUR-MED menşe beyanlarını en az üç yıl muhafaza eder.
MADDE 29
Farklılıklar
ve şekli hatalar
1. Menşe ispat belgesi üzerindeki ibareler ile
ürünlerin ithalat işlemlerini yerine getirmek amacıyla gümrük idarelerine ibraz
edilen belgeler üzerindeki ibareler arasında bulunabilecek küçük
tutarsızlıklar, sunulan ürünlere karşılık geldiğinin usulünce tespit edilmesi
kaydıyla, menşe ispat belgesini kendiliğinden geçersiz kılmaz.
2. Menşe ispat belgesi üzerindeki ifadelerin doğruluğu
üzerinde şüphe yaratması söz konusu olmayan, daktilo hatası gibi bariz şekli
hatalar, menşe ispat belgesinin reddedilmesini gerektirmez.
MADDE 30
Euro
cinsinden ifade edilen tutarlar
1. Madde 21(1)(b) ve 26(3) hükümlerinin uygulanması
için, eşyanın Euro dışında bir para birimi üzerinden faturalandırıldığı
durumlarda, Akit Tarafların ulusal para birimleri cinsinden ifade edilen ve
Euro tutarına eşit tutarlar, ilgili ülkelerin her biri tarafından yıllık olarak
sabitlenir.
2. Bir sevkıyat, ilgili ülke tarafında sabitlenen
tutara göre, faturanın düzenlendiği para birimine atıf yapılmak suretiyle,
Madde 21(1)(b) ve 26(3) hükümlerinden yararlanır.
3. Belirli bir ulusal para biriminde kullanılacak tutarlar,
Ekim ayının ilk iş günü kurundan ifade edilen Euro cinsinden tutarlara eşit
olur. Söz konusu tutarlar 15 Ekim'e kadar Avrupa Komisyonu'na bildirilir ve bir
sonraki yılın 1 Ocak gününden itibaren uygulanır. Avrupa Komisyonu söz konusu
tutarları ilgili tüm ülkelere bildirir.
4. Bir ülke, Euro cinsinden ifade edilen bir tutarın
kendi ulusal para birimine çevrilmesinin sonucunda ortaya çıkan tutarda, aşağı
veya yukarı doğru yuvarlama yapabilir. Yuvarlanan tutarlar, çevirme işlemi
sonucunda ortaya çıkan tutarın yüzde 5'inden farklı olamaz. Bir ülke, üçüncü
fıkrada öngörülen yıllık ayarlama zamanında yapılan çevirme işlemi, ulusal
birim cinsinden eşdeğerinin yuvarlama yapılmaksızın yüzde 15'inden daha düşük
bir artışla sonuçlanıyorsa, Euro cinsinden ifade edilen tutarın eşdeğeri ulusal
para karşılığını, değiştirmeden koruyabilir.
Çevirme işlemi ulusal para eşdeğerinde bir düşüşle sonuçlanıyorsa, bu
eşdeğer değiştirilmeden korunabilir.
5. Euro cinsinden ifade edilen tutarlar, Akit
Taraflardan herhangi birinin talebi üzerine Ortak Komite tarafından gözden
geçirilir. Gözden geçirme sırasında Ortak Komite, belirtilen limitlerin
gerçekteki etkilerinin korunmasının istenilip istenilmediğini değerlendirir. Bu
amaçla, Euro cinsinden ifade edilen tutarları değiştirmeye karar verebilir.
BAŞLIK VI
İDARİ
İŞBİRLİĞİ DÜZENLEMELERİ
MADDE 31
İdari
işbirliği
1. Akit Tarafların gümrük idareleri birbirlerine
Avrupa Komisyonu aracılığıyla, kendi gümrük idarelerinde EUR.1 veya EUR-MED
Dolaşım Belgesi düzenlenmesinde kullanılan mühürlerin örnek baskılarını ve EUR.1
veya EUR-MED Dolaşım Belgelerinin ve menşe beyanları ile EUR-MED menşe
beyanlarının sonradan kontrolünden sorumlu gümrük idarelerinin adreslerini
sağlarlar.
2. Bu Konvansiyon'un düzgün uygulanmasını teminen,
Akit Taraflar, yetkili gümrük idareleri vasıtasıyla, birbirlerine EUR.1 veya
EUR-MED Dolaşım Belgeleri ya da menşe beyanları veya EUR-MED menşe beyanlarının
geçerliliklerinin ve bu belgelerde yer alan bilgilerin doğruluğunun kontrolünde
yardımcı olurlar.
MADDE 32
Menşe ispat
belgelerinin kontrolü
1. Menşe ispat belgelerinin sonradan kontrolü, sondaj usulü
ile veya ithalatı gerçekleştiren Akit Taraf gümrük idaresinin bu belgelerin
geçerliliğine, sözkonusu ürünlerin menşe statüsüne veya bu Konvansiyon'un diğer
koşullarının yerine getirilmesine ilişkin makul şüphesi olduğu her an yapılır.
2. Birinci fıkra hükümlerini yerine getirmek amacıyla,
ithalatı gerçekleştiren Akit Taraf gümrük idaresi, EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım
Belgesi ve fatura ile, eğer ibraz edilmiş ise menşe beyanını veya EUR-MED menşe
beyanım, yahut bu belgelerin birer kopyasını, gerektiğinde kontrol talebinin
gerekçelerini de belirterek ihracatı gerçekleştiren Akit Taraf gümrük idaresine
geri gönderir. Menşe ispat belgesinde yer alan bilgilerin doğru olmadığı kanaatini
uyandıran elde edilmiş tüm belge ve bilgi, kontrol talebini desteklemek üzere
gönderilir.
3. Kontrol, ihracatı gerçekleştiren Akit Taraf gümrük
idaresi tarafından yapılır. Bu amaçla, ihracatı gerçekleştiren Akit Taraf
gümrük idaresi, her türlü delil talep etme ve ihracatçının hesaplarını denetleme
veya gerekli gördüğü diğer kontrolleri yapabilme yetkisine sahip olur.
4. Eğer ithalatı gerçekleştiren Akit Taraf gümrük idaresi,
kontrol sonucunun beklenmesi süresinde söz konusu ürünlere tercihli muamele
tanınmasını askıya almaya karar verirse, ürünlerin takdir edilen ihtiyati
tedbirlere bağlı olarak serbest bırakılmasını ithalatçıya önerir.
5. Kontrol talebinde bulunan gümrük idaresi, bunun
sonuçlarından mümkün olan en kısa zamanda haberdar edilir. Bu sonuçlar,
belgelerin gerçek olup olmadığım, söz konusu ürünlerin Akit Taraflardan biri
menşeli olarak kabul edilip edilemeyeceğini ve bu Konvansiyon'un diğer
koşullarına uyup uymadıklarını açıkça belirtir.
6. Makul şüphe olması halinde, kontrol talebine on ay
içinde cevap alınamaz veya cevap söz konusu belgenin gerçekliğinin veya
ürünlerin gerçek menşeinin tespitine imkan verecek ölçüde yeterli bilgi
içermiyorsa, talepte bulunan gümrük idaresi, istisnai durumlar haricinde,
tercih tanınmasını reddeder.
MADDE 33
Anlaşmazlıkların
çözümü
Madde 32'deki kontrol usulleriyle ilgili olarak,
kontrol talebinde bulunan gümrük idaresi ile bu kontrolün yapılmasından sorumlu
gümrük idaresi arasında çözümlenemeyen bir anlaşmazlığın hasıl olması halinde,
gümrük idareleri durumu, ilgili Anlaşma'yla kurulmuş olan ikili organa arz
eder. Madde 32'de belirtilen kontrol işlemleri hariç, bu Konvansiyon'un
yorumlanmasına ilişkin diğer hususlarda anlaşmazlıklann hasıl olması halinde
ise gümrük idareleri durumu, Ortak Komite'ye arz eder.
İthalatçı ile ithalatı gerçekleştiren Akit Taraf
gümrük idaresi arasında çıkabilecek her türlü anlaşmazlık, o ülkenin mevzuatı
çerçevesinde çözülür.
MADDE 34
Cezalar
Ürünler için tercihli muamele hakkı elde etmek
amacıyla, yanlış bilgi içeren bir belgeyi hazırlayan veya hazırlattıran
şahıslara ceza uygulanır.
MADDE 35
Serbest
bölgeler
1. Akit Taraflar, nakliye esnasında, kendi ülkelerinde
bulunan bir serbest bölgeyi kullanan, bir menşe ispat belgesi kapsamında
ticarete konu ürünlerin başka ürünlerle değiştirilmelerini veya bozulmalarını
önleyici normal işlemler dışındaki herhangi bir işleme tabi tutulmamalarının
temini konusundaki bütün tedbirleri alırlar.
2. Birinci fıkra hükümlerine istisna olarak, bir Akit
Taraf menşeli ürünler bir menşe ispat belgesi kapsamında bir serbest bölgeye
ithal olunur ve bir işlem veya muameleden geçirilirse, ilgili idare, uygulanan işlem
veya muamelenin bu Konvansiyon'a uygun olması koşuluyla, ihracatçının talebi
üzerine yeni bir EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Belgesi düzenler.
EK I
EK II'DE YER
ALAN LİSTE İÇİN GİRİŞ NOTLARI
Not 1:
Liste, tüm ürünlerin bu Lahikanın 5 inci maddesi
çerçevesinde yeterli düzeyde işçilik veya işlem görmüş olarak kabul edilmeleri
için gerekli şartlan düzenler.
Not 2:
2.1. Listenin ilk iki sütunu elde edilen ürünü
tanımlamaktadır. 1 inci sütun Armonize Sistem'de kullanılan tarife pozisyon
numarası ya da fasıl numarasını, 2 nci sütun ise bu sistemde kullanılan tarife
pozisyonu ya da fasıl kapsamındaki eşyanın tanımım vermektedir. İlk iki sütuna
yapılan her bir giriş için 3 veya 4 üncü sütunda bir kural belirtilmiştir. Bazı
hallerde 1 inci sütundaki girişin önüne 'y* ibaresi konulması, 3 veya 4 üncü
sütundaki kuralın sadece pozisyonun 2 nci sütunda tanımlanan o kısmına
uygulanacağı anlamına gelmektedir.
2.2.1 inci sütunda bir çok pozisyon numarasının bir
arada gruplandırılmış olduğu veya bir fasıl numarasının verildiği ve
dolayısıyla 2 nci sütundaki ürün tanımlarının genel ifadelerle verilmiş olduğu
hallerde, 3 veya 4 üncü sütundaki bitişik kurallar, Armonize Sistem'de bir
faslın tarife pozisyonlarında veya 1 inci sütunda gruplandırılmış
pozisyonlardan herhangi birisinde sınıflandırılan ürünlerin hepsine uygulanır.
2.3 Listede bir tarife pozisyonunda yer alan farklı
ürünlerin farklı kurallara tabi olması halinde, her bir bent, 3 veya 4 üncü
sütundaki bitişik kurallara tabi tarife pozisyonunun ilgili kısmının tanımını
içerir.
2.4 İlk iki sütundaki herhangi bir kalem için, 3 ve 4
üncü sütunların her ikisinde de bir kural belirlenmiş ise, ihracatçı, 3 veya 4
üncü sütunda yer alan kurallardan herhangi birisini uygulamayı tercih edebilir.
4 üncü sütunda hiçbir menşe kuralı verilmemiş ise, 3 üncü sütunda yer alan
kuralın uygulanması gerekir.
Not 3:
3.1. Başka bir ürünün imalatında kullanılan menşe
statüsü kazanmış ürünlere ilişkin bu Lahikanın 5 inci maddesinde yer alan
şartlar, menşe statüsünün bu ürünlerin kullanıldığı fabrikada veya bir Akit
Tarafta başka bir fabrikada kazanılıp kazanılmadığına bakılmaksızın uygulanır.
Örneğin:
8407 pozisyonundaki bir motor, ki kural kullanılacak
menşeli olmayan girdilerin kıymetinin fabrika-çıkış fiyatının yüzde 40'ını
aşamayacağını belirtir, y 7224 pozisyonundaki "dövme suretiyle kabaca
şekillendirilmiş diğer çelik alaşımları" ile yapılır.
Eğer bu dövme işlemi Avrupa Birliği'nde menşeli
olmayan külçelerden yapılmış ise, listede y 7224 pozisyonu için verilen kural
gereğince bu işlem menşe statüsüne sahiptir. Bu takdirde aynı fabrikada veya
Avrupa Birliği'nde başka bir fabrikada üretilip üretilmediğine bakılmaksızın,
dövme, motorun kıymet hesaplamasında menşeli sayılır. Yani, kullanılan menşeli
olmayan girdilerin kıymetleri toplamı alınırken, menşeli olmayan külçenin
kıymeti hesaba katılmaz.
3.2 Listedeki kural gerekli asgari işçilik veya işlem
miktarını gösterir ve daha fazla işçilik ve işlem de menşe statüsü verir;
aksine daha az işçilik ve işlem menşe statüsü veremez. Bu nedenle, bir kural
belirli bir imalat aşamasında menşeli olmayan girdi kullanılabileceğini
belirtirse, bu tür girdinin daha önceki bir imalat aşamasında kullanılması
mümkün, daha sonraki aşamasında ise mümkün değildir.
3.3 Not 3.2'deki kural saklı kalmak üzere, bir kural
"herhangi bir pozisyondaki girdilerden imalat" ifadesini
kullanıyorsa, herhangi bir pozisyondaki girdiler (ürün ile aynı pozisyon ve
tanıma sahip girdiler bile), kuralın içerebileceği bazı özel kısıtlamalar da
dikkate alınmak koşuluyla kullanılabilir.
Bununla birlikte, "... pozisyondaki diğer
girdiler de dahil olmak üzere, herhangi bir pozisyondaki girdilerden
imalat" veya "ürün ile aynı pozisyondaki diğer girdiler de dahil
olmak üzere herhangi bir pozisyondaki girdilerden imalat" ifadesi,
listenin 2. sütununda belirtilen ürün ile aynı tanıma sahip olanlar hariç
herhangi bir pozisyondaki girdilerin kullanılabileceği anlamına gelir.
3.4. Listedeki bir kural bir ürünün birden fazla
girdiden imal edilebileceğini ifade ettiğinde, bu, bir veya birden çok girdinin
kullanılabileceği anlamına gelir. Tamamının kullanılmasını gerektirmez.
Örneğin:
5208 ila 5212 pozisyonlarındaki mensucat için kural,
tabii liflerin kullanılabileceğini ve diğer girdiler arasında kimyasal
maddelerin de kullanılabileceğini ifade eder. Bu her ikisinin de kullanılması
gerektiği anlamına gelmez; biri, diğeri veya ikisi birden kullanılabilir.
3.5. Listedeki bir kural bir ürünün belli bir girdiden
imal edilmesi gerektiğini ifade ederse, bu şart kendi doğası gereği kuralı
karşılamayan başka girdilerin kullanılmasını engellemez, (dokumaya ilişkin
maddelere ilişkin aşağıdaki Not 6.2'ye de bakınız).
Örneğin:
1904 pozisyonundaki müstahzar gıda için hububat ve
bunların türevlerinin kullanılmasını hariç tutan kural, hububattan üretilmemiş
mineral tuzların, kimyasal maddelerin veya diğer katkı maddelerinin
kullanılmasını engellemez.
Ancak bu kural, listede gösterilen belirli bir
girdiden üretilememesine rağmen aynı özellikte olan ve önceki bir imalat
safhasında bulunan bir girdiden üretilebilen ürünlere uygulanmaz.
Örneğin:
y Fasıl 62'deki, dokunmamış maddelerden mamul bir
giyim eşyası söz konusu olduğunda, bu eşya grubu için sadece menşeli olmayan
ipliğin kullanımına müsaade ediliyorsa, -dokunmamış kumaşların normal olarak
iplikten üretilememesine rağmen- dokunmamış kumaştan başlanması mümkün
değildir. Böyle durumlarda, başlangıç maddesinin normal olarak iplikten önceki
bir safhada - yani lif safhasında- olması gerekir.
3.6. Listedeki kuralda, kullanılabilecek menşeli
olmayan girdilerin maksimum kıymeti için iki yüzde oram verilmiş ise, bu
yüzdeler birbirine eklenemez. Diğer bir deyişle, kullanılan menşeli olmayan
girdilerin toplam kıymeti verilen yüzde oranlarının en yüksek olanını aşamaz.
Ayrıca, her bir yüzde oranı ilgili olduğu girdiye uygulanırken aşılmamalıdır.
Not 4:
4.1 Listede "tabii lifler" kavramı suni ve
sentetik liflerden başka liflere atıfta bulunmak üzere kullanılmıştır. Bu,
eğirme işleminin başlamasından önceki -döküntüler dahil- aşamalarla sınırlıdır
ve aksi belirtilmedikçe karde edilmiş, taranmış veya başka türlü işleme tabi
tutulmuş ancak eğrilmemiş lifleri kapsar.
4.2 "Tabii lifler" kavramı 0511
pozisyonundaki at kılı, 5002 ve 5003 pozisyonlarındaki ipek, 5101 ila 5105
pozisyonlarındaki yün lifler ve ince veya kaba hayvan kıllan, 5201 ila 5203
pozisyonlarındaki pamuk lifleri ve 5301 ila 5305 pozisyonlarındaki diğer
bitkisel lifleri kapsar.
4.3 "Tekstil hamuru", "kimyasal
maddeler" ve "kağıt yapımına mahsus maddeler" kavranılan listede
50 ila 63. fasıllarda sınıflandırılmayan ve sunî, sentetik ve kağıt lifleri veya
iplikleri imalinde kullanılabilen maddeleri tanımlamak üzere kullanılmıştır.
4.4 "Sentetik ve suni devamsız lifler" kavramı
listede 5501 ila 5507 pozisyonlardaki sentetik veya sunî filament demetler,
devamsız lifler veya döküntülere atfen kullanılmıştır.
Not 5:
5.1 Listede yer alan bir ürün için bu nota atıfta
bulunulduğunda, 3 üncü sütunda belirtilen şartlar, bu ürünün imalatında
kullanılan, tüm temel dokumaya elverişli maddelerin toplam ağırlığının hep
birlikte yüzde 10 veya daha azını oluşturan temel dokumaya elverişli maddelere
uygulanmaz (Not 5.3 ve 5.4'e de bakınız).
5.2 Bununla birlikte, Not 5.1'de bahsedilen bu tolerans
yalnızca iki veya daha fazla temel dokumaya elverişli maddeden yapılmış karışık
ürünlere uygulanabilir.
Aşağıdakiler temel dokumaya elverişli maddelerdir:
- ipek,
- yün,
- kaba hayvan kılı,
- ince hayvan kılı,
- at kılı,
- pamuk,
- kağıt yapımına mahsus maddeler ve kağıt,
- keten,
- kenevir,
- jüt ve bitki iç kabuklarının dokumaya elverişli
diğer lifleri,
- sisal ve agave türlerinin dokumaya elverişli
lifleri,
- hindistan cevizi, abaka, rami ve dokumaya elverişli
diğer bitkisel lifler,
- sentetik filamentler,
- sunî filamentler,
- iletkenliği olan filamentler,
- polipropilenden sentetik devamsız lifler,
- poliesterden sentetik devamsız lifler,
- poliamidden sentetik devamsız lifler,
- poliakrilonitrilden sentetik devamsız lifler,
- poliimidden sentetik devamsız lifler,
- politetraflüoroetilenden sentetik devamsız lifler,
- poli(fenilen sülfit)ten sentetik devamsız lifler,
- poli(vinil klorür)den sentetik devamsız lifler,
- diğer sentetik devamsız lifler,
- viskozdan suni ve sentetik devamsız lifler,
- diğer suni devamsız lifler,
- gipe edilmiş olsun olmasın bükülebilir polieter
parçalı (segmentli) poliüretandan (segmente edilmiş) mamul iplik,
- gipe edilmiş olsun olmasın bükülebilir poliester
parçalı (segmentli) poliüretandan (segmente edilmiş) mamul iplik,
- önemli bir kısmı alüminyum yapraklardan veya
alüminyum tozuyla kaplanmış olsun olmasın plastik filmden oluşan şeritlerle
birleştirilmiş 5605 pozisyonunda yer alan ürünler (metalize iplikler)
(genişliği 5 mm.yi
geçmeyen, iki plastik film arasına renkli veya renksiz bir yapıştırıcı
vasıtasıyla sıkıştırılmış olanlar)
- 5605 pozisyonunda yer alan diğer ürünler.
Örneğin:
5203 pozisyonundaki pamuk lifleri ve 5506
pozisyonundaki sentetik devamsız liflerden imal edilmiş 5205 pozisyonundaki bir
iplik karışık bir ipliktir. Bu yüzden, menşe kurallarını karşılamayan menşeli
olmayan sentetik devamsız lifler (bunların kimyasal maddeler veya tekstil
hamurundan imal edilmesi gerekmektedir), ipliğin ağırlığının en çok yüzde
10'una kadar kullanılabilir.
Örneğin:
5107 pozisyonundaki yün ipliği ve 5509 pozisyonundaki
sentetik devamsız liflerden mamul iplikten imal edilmiş 5112 pozisyonundaki bir
yünlü mensucat karışık bir mensucattır. Bu yüzden menşe kurallarını
karşılamayan menşeli olmayan sentetik iplik (bunların kimyasal maddelerden veya
tekstil hamurundan imali gerekmektedir) veya yün iplik (bunların karde
edilmemiş, taranmamış veya başka bir şekilde eğirmeye hazırlanmamış tabii
liflerden imali gerekmektedir) veya her ikisinin karışımı, mensucatın
ağırlığının en çok yüzde 10'una kadar kullanılabilir.
Örneğin:
5205 pozisyonundaki pamuk ipliğinden ve 5210
pozisyonundaki pamuklu mensucattan imal edilmiş, 5802 pozisyonundaki bir tufte
edilmiş mensucat, eğer pamuklu mensucat, iki farklı pozisyonda yer alan
ipliklerden imal edilmiş bir karışık mensucat ise veya kullanılan pamuk
iplikleri bir karışım ise, bir karışık üründür.
Örneğin:
Eğer söz konusu tufte edilmiş mensucat, 5205
pozisyonundaki pamuk ipliğinden veya 5407 pozisyonundaki sentetik mensucattan
imal edilmiş ise, bu takdirde açıktır ki, kullanılan iplikler iki ayrı temel
dokumaya elverişli maddedir ve aynı şekilde tufte edilmiş mensucat bir karışık
üründür.
5.3 "Gipe edilmiş olsun veya olmasın bükülebilir
polieter parçalan (segment) içeren poliüretandan (segmente edilmiş) imal
edilmiş iplik" ihtiva eden ürünlerde bu tolerans söz konusu iplik için
yüzde 20'dir.
5.4 "Alüminyum yaprak veya alüminyum tozu ile
kaplanmış olsun veya olmasın plastik film" esaslı şerit ihtiva eden, 5 mm.yi geçmeyen genişlikte,
bir yapıştırıcı ile iki plastik film arasına sıkıştırılmış ürünlerde bu
tolerans söz konusu şerit için yüzde 30'dur.
Not 6:
6.1. Listede bu giriş notuna atıfta bulunan bir dipnot
ile işaretlenmiş tekstil ürünlerinde, söz konusu mamul ürünler için 3 no'lu
sütunda belirlenen kuralları karşılamayan astar ve iç astarlar haricindeki
tekstil maddeleri, mamulünkinden başka bir pozisyonda yer almaları ve toplam
kıymetlerinin mamulün fabrika çıkış fiyatının yüzde 8'ini aşmaması kaydıyla, kullanılabilirler.
6.2. Not 6.3'ün hükümlerine halel getirmeksizin 50 ila
63. fasıllarda yer almayan girdiler, dokumaya elverişli madde ihtiva etsinler
veya etmesinler, serbestçe kullanılabilirler.
Örneğin:
Listedeki bir kural, örneğin pantolon gibi belli bir
tekstil eşyası için iplik kullanılması gerektiğim belirtiyorsa, bu kural,
örneğin düğme gibi metal eşyaların -düğmeler 50 ila 63. fasıllar arasında yer
almadığından- kullanılmasını engellemez. Aynı nedenle, fermuarların, normal
olarak dokumaya elverişli madde ihtiva etmelerine rağmen, kullanılmasına mani
teşkil etmez.
6.3. Bir yüzde kuralı uygulandığında, kullanılan
menşeli olmayan girdilerin kıymeti hesaplanırken 50 ila 63. fasıllarda yer
almayan girdilerin kıymetlerinin de hesaba dahil edilmesi gerekir.
Not 7:
7.1. y 2707, 2713 ila 2715, y 2901, y 2902 ve y 3403
pozisyonları bahis konusu olduğunda "özel işlemler", aşağıdakilerdir:
(a) vakumla damıtma;
(b) daha ileri fraksiyonlara ayırma işlemiyle yeniden
damıtma;
(c) patlayıcılık verme (cracking);
(d) yeniden şekillendirme (reforming);
(e) seçici çözücüler vasıtasıyla ekstraksiyon;
(f) aşağıdaki operasyonların hepsini içeren işlem:
konsantre sülfirik asitle veya oleumla ya da sülfürik anhidritle işlem görme,
alkali ajanlarla nötralizasyon, kendi yapısı itibariyle aktif olan toprakla,
aktifleştirilmiş toprakla, aktif karbon veya boksitle arıtma ve dekolarasyon
(rengini giderme);
(g) polimerizasyon;
(h) alkilasyon;
(i) izomerleştirme;
7.2. 2710, 2711 ve 2712 pozisyonları bahis konusu
olduğunda "özel işlemler", aşağıdakilerdir:
(a) vakumla damıtma;
(b) daha ileri fraksiyonlara ayırma işlemiyle yeniden
damıtma;
(c) patlayıcılık verme (cracking);
(d) yeniden şekillendirme (reforming);
(e) seçici çözücüler vasıtasıyla ekstraksiyon;
(f) aşağıdaki operasyonların hepsini içeren işlem:
konsantre sülfirik asitle veya oleumla ya da sülfürik anhidritle işlem görme,
alkali ajanlarla nötralizasyon, kendi yapısı itibariyle aktif olan toprakla,
aktifleştirilmiş toprakla, aktif karbon veya boksitle arıtma ve dekolarasyon
(rengini giderme);
(g) polimerizasyon;
(h) alkilasyon;
(i) izomerleştirme;
(j) sadece y 2710 pozisyonuna dahil ağır yağlar
açısından hidrojenle yapılan, işleme tabi tutulan ürünlerin kükürt muhtevasının
asgari yüzde 85 azalması ile sonuçlanan kükürt-giderme (ASTM D 1266-59 T
metodu);
(k) sadece 2710 pozisyonuna dahil ürünler açısından
filtrelemeden gayri bir işlemle parafin giderme;
(1) sadece y 2710 pozisyonuna dahil ağır yağlar
açısından hidrojenin bir kimyasal reaksiyonda aktif bir element olarak yer
aldığı, kükürt gidermenin dışında bir amaçla gerçekleştirilen, 20 bar'dan daha
yüksek basınçta ve 250 C'den
daha yüksek sıcaklıkta, katalizör kullanılarak hidrojen ile muamele. Bununla
beraber, y 2710 pozisyonunda yer alan yağlama yağlarının, daha özel olarak renk
ve istikrarı iyileştirmek üzere, hidrojenle daha ileri muamelesi (yani
hidrofinisaj ve renk giderme), özel işlem olarak kabul edilmeyecektir;
(m) sadece y 2710 pozisyonuna dahil fuel-oiller
açısından bu ürünlerin, fireler dahil hacimce yüzde 30'undan daha azının 300°C'de ASTM D 86
metoduyla damıtılması şartıyla, atmosferde damıtma;
(n) sadece y 2710 pozisyonuna dahil, gaz yağlan ve
fuel-oillerden gayri ağır yağlar açısından yüksek frekanslı elektrik fırça
deşarjı vasıtasıyla muamele;
(o) sadece y 2712 pozisyonuna dahil ham yağlar
(ağırlığı itibariyle % 0.75'ten az yağ içeren vazelin, ozokerit, linyit mumu
veya turb mumu, parafin hariç) açısından ayrımsal billurlaştırma vasıtasıyla
yağ alma.
7.3. y 2707,2713 ila 2715, y 2901, y 2902 ve y 3403
pozisyonları açısından, temizleme, dekantasyon, tuz giderme, su ile ayırma,
fıltreleme, renklendirme, işaretleme, kükürt muhtevalı ürünlerin karıştırılması
sonucunda bir kükürt muhtevası elde etme, bu operasyonların veya benzeri
operasyonların herhangi bir kombinasyonu, menşe kazandırmaz.
EK Liste İçin TIKLAYINIZ
PAN-AVRUPA-AKDENİZ
TERCİHLİ MENŞE KURALLARINA DAİR BÖLGESEL KONVANSİYONUN ONAYLANMASININ UYGUN
BULUNDUĞU HAKKINDA KANUN
Kanun
No. 6497 Kabul Tarihi: 13/7/2013
31.07.2013 tarih ve 28724 sayılı R.G.
MADDE 1 - (1) Ülkemiz tarafından 4 Kasım 2011 tarihinde
Brüksel'de imzalanan "Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair
Bölgesel Konvansiyon"un beyanda bulunmak suretiyle onaylanması uygun
bulunmuştur.
(2) Konvansiyon'un eklerine ilişkin değişiklikleri
onaylamaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
MADDE 2 - (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 3 - (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
30/7/2013
[1] Lihtenştayn menşeli ürünler, Lihtenştayn ile İsviçre
arasında mevcut Gümrük Birliği'nden dolayı, İsviçre menşeli kabul edilirler.
[2] Lihtenştayn Prensliği, İsviçre ile bir gümrük birliği
oluşturmuştur ve Avrupa Ekonomik Alanı'na ilişkin Anlaşma'ya taraftır.