Türkiye ve Rusya Federasyonu Arasında TürkAkım Gaz Boru Hattı Projesine İlişkin Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar 2016/9646
TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ
VE RUSYA FEDERASYONU HÜKÜMETİ ARASINDA TÜRKAKIM GAZ BORU HATTI PROJESİ'NE İLİŞKİN
ANLAŞMA
Karar Sayısı: 2016/9646
24.12.2016 tarih
ve 29928 sayılı R.G.
TürkAkım Gaz
Boru Hattı Projesi Genel Tebliği Seri
No 1
10 Ekim 2016 tarihinde İstanbul'da imzalanan ve 2/12/2016
tarihli ve 6765 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli "Türkiye Cumhuriyeti
Hükümeti ve Rusya Federasyonu Hükümeti Arasında TürkAkım Gaz Boru Hattı Projesi'ne
İlişkin Anlaşma"nın onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 14/12/2016 tarihli ve 11701483
sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine
göre, Bakanlar Kurulu'nca 20/12/2016 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti,
bundan böyle Taraflar olarak adlandırılacak,
iki ülke arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi
amacıyla adil ve ortak menfaate dayalı işbirliği prensiplerine uygun olarak,
25 Mayıs 1992 tarihli Türkiye Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu
arasındaki İlişkilerin Esasları Hakkındaki Anlaşma'yı esas alarak,
15 Aralık 1997 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile
Rusya Federasyonu Hükümeti arasındaki gelir üzerinden alınan vergilerde çifte vergilendirmeyi
önleme Anlaşması'nı ve 15 Aralık 1997 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Rusya
Federasyonu Hükümeti arasındaki yatırımların karşılıklı teşviki ve korunmasına ilişkin
Anlaşma'yı dikkate alarak,
6 Aralık 2004 tarihli Türkiye Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu
arasındaki dostluğun ve çok boyutlu ortaklığın derinleştirilmesine ilişkin Ortak
Deklarasyonu ve 13 Şubat 2009 tarihli Türkiye Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu
arasındaki ilişkilerin yeni bir aşamaya doğru ilerlemesi ve dostluğun ve çok boyutlu
ortaklığın daha da derinleştirilmesine ilişkin Ortak Deklarasyonu dikkate alarak,
Türkiye Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu arasındaki kapsamlı
ekonomik ortaklık ve stratejik işbirliğini daha da geliştirmeyi, aynı zamanda Taraflar
arasında enerji sektöründeki işbirliğini güçlendirmeyi ve Rus doğal gaz arz güzergahlarını
çeşitlendirmek yoluyla enerji güvenliğini sağlamayı hedefleyerek,
Rusya Federasyonu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne gaz arzının
enerji güvenliğine katkı sağlayacağını kabul ederek,
Rusya Federasyonu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne ve diğer
ülkelere doğal gaz arz etmek amacıyla, Rusya Federasyonu'ndan başlayarak Karadeniz'den
ve devamında Türkiye Cumhuriyeti topraklarından geçen yeni bir gaz boru hattı sisteminin
inşa edilmesini destekleyerek,
Bahsi geçen gaz boru hattı sisteminin Türkiye Cumhuriyeti'nin
ve Rusya Federasyonu'nun Karadeniz alanı ve kara topraklarındaki tasarımı, inşası
ve işletimi için uygun şartların oluşturulmasını ve doğal gazın aynı koşullarda
taşınmasını hedefleyerek,
Rusya Federasyonu'ndan başlayarak Karadeniz'den Türkiye
Cumhuriyeti'ne uzanan Mavi Akım Gaz Boru Hattı'nın inşası ve işletiminde Taraflar
arasındaki başarılı işbirliğinin farkında olarak,
aşağıdaki şekilde anlaşmaya varmışlardır:
Madde 1
İşbu Anlaşma kapsamında, aşağıdaki terimler şu anlamları
taşır:
"TürkAkım gaz boru hattı" her biri yıllık 15,75 milyar
metreküp teknik tasarım kapasitesine sahip iki hattan oluşan yıllık maksimum 31,5
milyar metreküp teknik tasarım kapasitesine sahip, Rusya Federasyonu'ndan başlayan
(Rusya Federasyonu'nun Krasnodar Bölgesi içerisindeki Russkaya kompresör istasyonundan)
Karadeniz üzerinden Türkiye Cumhuriyeti'nin deniz kıyısındaki alım terminaline ve
devamında Türkiye Cumhuriyeti toprakları üzerinden Türkiye Cumhuriyeti'nin komşu
devletleriyle olan sınırlarına kadar uzanan, Rusya Federasyonu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne
doğal gaz arzının yanı sıra Rus gazının Türkiye Cumhuriyeti üzerinden Türkiye Cumhuriyeti'ne
sınırı olan ülkelere transitini sağlamak amacıyla inşa edilen, deniz bölümü 1, deniz
bölümü 2, kara bölümü 1 ve kara bölümü 2'den oluşan yeni bir gaz boru hattı sistemini
ifade eder;
"deniz bölümü 1" Rusya Federasyonu'nun kıyısından başlayarak Karadeniz
üzerinden alım terminalinin çitinin alt akış yönündeki çıkışından sonraki ilk kaynağa
kadar uzanan güzergahı izleyen, Rusya Federasyonu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne doğal
gaz teslimi amacıyla inşa edilen TürkAkım gaz boru hattının bir bölümünü ifade eder;
"deniz bölümü 2" Rusya Federasyonu'nun kıyısından başlayarak Karadeniz
üzerinden alım terminalinin çitinin alt akış yönündeki çıkışından sonraki ilk kaynağa
kadar uzanan güzergahı izleyen, Türkiye Cumhuriyeti topraklarındaki kara bölümü
2 vasıtasıyla Türkiye Cumhuriyeti'nin komşu ülkelerine doğal gaz transiti sağlamak
amacıyla inşa edilen TürkAkım gaz boru hattının bir bölümünü ifade eder;
"deniz bölümü" alım terminalinin ilgili bölümleri dahil
olmak üzere müştereken deniz bölümü 1 ve deniz bölümü 2'yi ifade eder;
"alım terminali" deniz bölümünün işletimi ve izolasyonu,
gaz şartlandırması amacıyla aşağıdaki bölümlerden oluşan Türkiye Cumhuriyeti'nin
Karadeniz kıyısındaki tesisini ifade eder:
deniz boru hattı kontrolü, izolasyonu ve acil durum kapatma
işlevi, deniz boru hattı pig atma/temizleme sistemi ve deniz boru hattı operasyonel
sayacından oluşan deniz boru hattı bölümü;
branşmanlara ayırma, gaz filtreleme, gaz şartlandırma (sıcaklık
kontrolü, basınç kontrolü) ve alt akış yönü basınç koruma sistemlerinden oluşan
gaz şartlandırma bölümü;
"kara bölümü 1" alım terminalinin çitinin alt akış yönündeki
çıkışından sonraki ilk kaynaktan başlayarak Türkiye Cumhuriyeti üzerinden Türkiye
Cumhuriyeti'nin mevcut gaz iletim sistemi ile bağlantı noktasına kadar uzanan, Rusya
Federasyonu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne deniz bölümü 1'den doğal gaz teslimi amacıyla
inşa edilen TürkAkım gaz boru hattının bir bölümünü ifade eder;
"kara bölümü 2" alım terminalinin çitinin alt akış yönündeki
çıkışından sonraki ilk kaynaktan başlayarak Türkiye Cumhuriyeti üzerinden Türkiye
Cumhuriyeti'nin komşu ülkelerine kadar uzanan ve Türkiye Cumhuriyeti üzerinden Türkiye
Cumhuriyeti'nin komşu ülkeleriyle olan sınırına kadar deniz bölümü 2'den doğal gaz
transitini sağlamak amacıyla inşa edilen TürkAkım gaz boru hattının bir bölümünü
ifade eder;
"kara bölümü" gaz ölçüm istasyonu dahil olmak üzere müştereken
kara bölümü 1 ve kara bölümü 2'yi ifade eder;
"deniz bölümü şirketi" deniz bölümünün tasarımı, inşası,
işletimi ve sahipliği amacıyla, işbu Anlaşma'nın Madde 4 paragraf 1'inde belirtilen
Rus katılımcısı tarafından kuruluş aşamasında belirlenen yerde tescil edilen PJSC
Gazprom ve/veya iştiraki(leri) tarafından kurulmuş veya kurulacak olan tüzel kişiliği
ifade eder;
"kara bölümü 1 şirketi" Türkiye Cumhuriyeti tarafından
yetkilendirilecek, kara bölümü 1'i tasarlayacak, inşa edecek, işletecek ve sahiplenecek
tüzel kişiliği ifade eder;
"kara bölümü 2 şirketi" kara bölümü 2'nin tasarımı, inşası,
işletimi ve sahipliği amacıyla kurulacak, işbu Anlaşma'nın Madde 4 paragraf 5'ine
istinaden atanan kuruluş aşamasında katılımcılar arasında mutabakata varılarak belirlenen
yerde tescil edilecek tüzel kişiliği ifade eder;
"şirketler" müştereken deniz bölümü şirketi, kara bölümü
2 şirketi ve kara bölümü 1 şirketini ifade eder;
"kara bölümü 2 şirketi katılımcısı" kara bölümü 2 şirketi'nin
kuruluş sermayesinde hisse sahibi bir tüzel kişiliği ifade eder;
"deniz bölümü şirketi katılımcısı" deniz bölümü şirketi'nin
kuruluş sermayesinde hisse sahibi bir tüzel kişiliği ifade eder;
"şirketlerin katılımcıları" müştereken deniz bölümü şirketi
ve kara bölümü 2 şirketi katılımcısını(larını) ifade eder;
"yatırım öncesi çalışmaları" TürkAkım gaz boru hattının
inşasının teknik, çevresel, ekonomik ve finansal, hukuki ve işletimsel fizibilitesinin
belirlenmesi amacına ilişkin çalışmaları ifade eder;
"proje" TürkAkım gaz boru hattına ilişkin olarak, şirketler,
şirketlerin katılımcıları ve şirketlerin yüklenicileri tarafından yürütülen, mühendislik
araştırmaları, teknik çalışmalar, değerlendirmeler, inşaat öncesi çalışmalar, tasarım,
inşaat, arazi mülkiyeti edinimi, işletmeye alma, teçhizat kurulumu, finansman, sigortalama,
mülkiyet, işletme, doğal gaz iletim hizmetlerinin ifası, ticari aktiviteler, tamir,
tanı amaçlı inceleme ve ölçüm, bakım, ikame, yenileme, koruma, kapasite artırımı
ya da azaltımı, boru hattı branşmanlarının inşası, güvenliğin temini, hizmetten
çıkarma, personel istihdamı, hizmet verme, teçhizat, santral, tesis ve ekipman tedariki,
bunlara ilişkin destek, koruma, bakım, onarım, işletim ve yenileme ile ilgili anlaşmaların
uygulanması faaliyetleri ve TürkAkım gaz boru hattına ilişkin diğer eylemleri ifade
eder;
"azami gayret" basiretli ve kararlı bir tarafın, ilgili
koşullar altında atacağı ve ilgili Tarafın yetkisi dahilinde olan tüm yasal adımların,
söz konusu Taraf tarafından atılmasını ifade eder.
Madde 2
1. Taraflar, projenin işbu Anlaşmaya istinaden hayata geçirilmesini
kabul ederler ve projenin hayata geçirilmesi için, özellikle projeye özgü ayrımcı
muamelelerden kaçınarak, gerekli elverişli ve ayrım gözetmeyen koşulları sağlamak
için işbirliği yapacaklar ve bunlarla bağlantılı ve işbu Anlaşmada yazılı diğer
gerekli adımları atacaklardır.
2. Taraflar, projenin işbu Anlaşmaya istinaden hayata geçirilmesinde
şirketlere ve şirketlerin katılımcılarına destek sağlayacaklardır.
Madde 3
1. Projeye ilişkin herhangi bir altyapı, imalat ve diğer
tesisler, ve şirketler ve şirketlerin katılımcıları tarafından proje çerçevesinde
işin olağan gidişatında oluşturulan ve/veya edinilen malvarlığı, ilgili şirketler
ve/veya şirketlerin katılımcıları tarafından edinilecektir.
2. İşbu Madde 3 paragraf 1'inde belirtilen malvarlığı kamulaştırılmayacak,
millileştirilmeyecek ya da kamulaştırma ya da millileştirmeye eşdeğer bir etki yaratan
herhangi bir tedbire tabi olmayacaktır.
Madde 4
1. Kara bölümü 1 şirketinin Türk katılımcısı (Boru Hatları
İle Petrol Taşıma A.Ş. ve/veya bunun iştiraki(leri)) bu şirketin kuruluş sermayesinde
yüzde yüz (100) hisse sahibi olacaktır.
Kara bölümü 2 şirketi katılımcıları, kuruluş aşamasında
bu şirketin kuruluş sermayesinde aşağıdaki hisseye sahip olacaklardır:
Türk katılımcı - yüzde elli (50);
Rus katılımcı - yüzde elli (50).
Deniz bölümü şirketinin Rus katılımcısı (PJSC Gazprom ve/veya
iştiraki(leri), kuruluş aşamasında bu şirketin kuruluş sermayesinde yüzde yüz (100)
hisseye sahip olacaktır.
2. Şirketlerin kuruluşu öncesinde projeye ilişkin şirket
katılımcıları tarafından üzerinde mutabakata varılan tüm giderler, şirketlerin kurulusu
ile ilgili olanlar dahil olmak üzere, şirketlerin kuruluş sermayelerindeki hisseleri
ile orantılı olarak şirketlerin katılımcıları tarafından karşılanacaktır.
3. Şirketlerin kuruluşunu takiben, şirketlerin katılımcılarının
her biri ilgili şirketin faaliyetlerinin finansmanını şirketlerin kuruluş sermayelerindeki
hisseleri ile orantılı olarak birbirlerinden bağımsız olarak sağlayacaklardır. Katılımcıları
tarafından müştereken karar verilmesi halinde, kara bölümü 2 şirketi ve, Rus katılımcısı
tarafından karar verilmesi halinde, deniz bölümü şirketi, üçüncü taraflardan finansman
sağlayabilir.
4. Katılımcıları tarafından müştereken karar verilmesi
halinde, kara bölümü 2 şirketi ve, Rus katılımcısı tarafından karar verilmesi halinde,
deniz bölümü şirketi, işbu Anlaşma'nın Madde 4'ünde belirtilen şirketlerin kuruluş
sermayesindeki hisselerinin yeniden dağıtımını gerektirecek şekilde yeni katılımcıları
çekebilir.
5. İşbu Anlaşma'nın Madde 14 paragraf 2'sinde belirtilen
Rus yetkili kuruluşu, kara bölümü 2 şirketinin Rus katılımcısını tayin eder. İşbu
Anlaşma'nın Madde 14 paragraf 1'inde belirtilen tayin edilmiş Türk makamı, kara
bölümü 2 şirketinin Türk katılımcısını tayin eder.
6. Kara bölümü 2 şirketinin kurulması aşamasında kara bölümü
2 şirketinin Rus katılımcısının PJSC Gazprom ve/veya iştiraki(leri)'nden farklı
olması halinde, bu Rus katılımcı, işbu Anlaşma'nın Madde 14 paragraf 1'inde belirtilen
tayin edilmiş Türk makamının yazılı bir onayına tabi olacaktır.
7. Kara bölümü 2 şirketinin kurulması aşamasında kara bölümü
2 şirketinin Türk katılımcısının Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. ve/veya iştirakinden(lerinden)
farklı olması halinde, bu Türk katılımcı, işbu Anlaşma'nın Madde 14 paragraf 1'inde
belirtilen tayin edilmiş Rus makamının yazılı bir onayına tabi olacaktır.
Madde 5
1. Kara bölümü 1 yalnızca deniz bölümü 1'den gaz alma ve
gazı Türkiye Cumhuriyeti üzerinden Türkiye Cumhuriyeti'nin mevcut gaz iletim sistemi
ile bağlantı noktasına kadar iletimi amacıyla inşa edilecek ve yıllık 15,75 milyar
metreküp teknik tasarım kapasitesine sahip olacaktır. Kara bölümü 1'in iletim kapasitesi
belirtilen teknik tasarım kapasitesini aşarsa, bu durumda deniz bölümü şirketi,
kara bölümü 1 şirketi ve bunların katılımcıları bu kapasiteyi aşan kısmın kullanılıp
kullanılmayacağı ve bu kapasiteyi aşan kısmın kullanım prensipleri hususlarında
müştereken karar vereceklerdir.
2. İşbu Madde 5 paragraf 1'de bahsedilen kapasiteyi aşan
kısmın kullanılması yönünde karar alınması halinde, deniz bölümü şirketi deniz bölümü
1'e ilişkin gerekli yatırımları zamanında yapacaktır ve kara bölümü 1 şirketi kara
bölümü 1'e ilişkin gerekli yatırımları zamanında yapacaktır.
3. Kara bölümü 2 yalnızca deniz bölümü 2'den gaz alma ve
gazın deniz bölümü 2'den Türkiye Cumhuriyeti'nin komşu ülkeleri ile olan sınırına
iletimi amacıyla inşa edilecek ve yıllık 15,75 milyar metreküp teknik tasarım kapasitesine
sahip olacaktır. Kara bölümü 2'nin iletim kapasitesi belirtilen teknik tasarım kapasitesini
aşarsa, bu durumda deniz bölümü şirketi, kara bölümü 2 şirketi ve bunların katılımcıları
bu kapasiteyi aşan kısmın kullanılıp kullanılmayacağı ve bu kapasiteyi aşan kısmın
kullanım prensipleri hususlarında müştereken karar vereceklerdir.
4. İşbu Madde 5 paragraf 3'te bahsedilen kapasiteyi aşan
kısmın kullanılması yönünde karar alınması halinde, deniz bölümü şirketi deniz bölümü
2'ye ilişkin gerekli yatırımları zamanında yapacaktır ve kara bölümü 2 şirketi kara
bölümü 2'ye ilişkin gerekli yatırımları zamanında yapacaktır.
5. Deniz bölümünün karakteristik özellikleri, Türkiye Cumhuriyeti
kıyısındaki çıkış noktasının coğrafi konumu dahil olmak üzere, yatırım öncesi çalışmaların
sonuçları temel alınarak belirlenecektir.
6. Kara bölümü 2'nin karakteristik özellikleri, Türkiye
Cumhuriyeti'nin komşu ülkeleri ile olan sınırındaki çıkış noktasının coğrafi konumu
dahil olmak üzere, yatırım öncesi çalışmaların sonuçları temel alınarak belirlenecektir.
7. Deniz bölümü 1'in Türkiye Cumhuriyeti'nin mevcut gaz
iletim sistemine zamanında bağlanmasını sağlamak amacıyla, Rus Tarafı, işbu Anlaşma'nın
Madde 14 paragraf 2'sinde belirtilen Rus yetkili kuruluşu aracılığıyla deniz bölümü
1'in zamanında inşasını sağlayacak ve Türk Tarafı, işbu Anlaşma'nın Madde 14 paragraf
2'sinde belirtilen Türk yetkili kuruluşu aracılığıyla kara bölümü 1'in zamanında
inşasını sağlayacaktır.
8. İşbu Anlaşma'nın Madde 14 paragraf 1'inde bahsedilen
tayin edilmiş makamlar ve işbu Anlaşma'nın Madde 14 paragraf 2'sinde bahsedilen
yetkili kuruluşlar, işbu Anlaşma'nın Madde 6 paragraf 3'ünde düzenlendiği gibi ilgili
kara ve deniz bölümlerinin zamanında birbirlerine bağlanması ve işletmeye alınması
amacıyla uygun koordinasyonu sağlayacaklardır.
9. TürkAkım gaz boru hattının münasip ve güvenilir şekilde
işletimini sağlamak ve TürkAkım gaz boru hattı üzerinden doğal gazın kesintisiz
akışı için şirketler, TürkAkım gaz boru hattının ilgili bölümü(leri) için, bakım
dahil olmak üzere, tüm gerekli önlemleri alacaklardır.
Madde 6
1. Taraflar, projenin aksamadan hayata geçirilmesi için
tüm ihtiyaç duyulan koşulları sağlayacak ve projenin hayata geçirilmesi için deniz
bölümü, kara bölümü 1 ve kara bölümü 2 için ayrı ayrı tüm izinler, onaylar ve lisansların
alınması konusunda destek vereceklerdir.
2. Taraflar, projenin hayata geçirilmesi için gerekli izin
ve lisansların alınmasına yönelik gereken zamanın kısaltılması ve gerekli izin ve
lisansların alınmasına ilişkin usulün etkin bir şekilde yürütülmesi için azami gayreti
göstereceklerdir.
3. Taraflar, şirketlerin ilgili başvuruları usulüne uygun
ve zamanında yapması şartıyla, şirketlere, aşağıdakilerin gerektirdiği izinleri,
onayları ve lisansları zamanında sağlayacaklardır:
a) Deniz bölümü 1 ve kara bölümü 1'in tüm kapasitelerinin
30 Aralık 2019'dan önce işletmeye alınması ve sonrasında işletimi;
b) İşbu Anlaşmanın Madde 11 paragraf 2'sinde bahsi geçen
protokolde aksi kararlaştırılmadıkça, deniz bölümü 2 ve kara bölümü 2'nin tüm kapasitelerinin
30 Aralık 2019'dan önce işletmeye alınması ve sonrasında işletimi;
4. Taraflar, projenin hayata geçirilmesi için ulusal kanunlarının
izin verdiği ölçüde, bayrak muafiyet izinleri ve Türkiye Cumhuriyeti münhasır ekonomik
bölgesi ve kara sularında çalışma izinleri dahil olmak üzere personel, malzemeler,
teknik uzmanlık, araçlar, gemiler, aletler, aygıtlar, yedek parçalar, tedarik maddeleri,
hidrokarbonlar (yakıt dahil), ve inşaat ve kurulum makineleri ve ekipmanları için
ülkeleri içerisinde sınır ötesi erişim sağlanması amacıyla basitleştirilmiş usullerin
kullanımını sağlayacaktır.
5. Taraflar, işbu Anlaşma'nın Madde 14 paragraf 1'inde
belirtilen tayin edilmiş makamları vasıtasıyla, projenin hayata geçirilmesine ilişkin
düzenli bilgi paylaşımını sağlayacaklardır ve projenin hayata geçirilmesini tehlikeye
atabilecek mücbir sebepler olması halinde işbirliği yapacaklardır.
6. Taraflar, projenin kara bölümü 1 hariç, yalnızca uluslararası
kabul görmüş proje tasarım standartlarına (Det Norske Veritas GL, International
Organization for Standardization, European Committee for Standardization) uygun
olacağını teyit ederler.
7. Türk Tarafı, mümkün olan en kısa süre içerisinde, Türkiye
Cumhuriyeti'nin kıyı bölümünde araştırma yürütmek için gerekli olan izinlerin yetkili
Türk makamlarınca istihsalini sağlayacaktır (alım terminali dahil).
Madde 7
1. Taraflar, TürkAkım gaz boru hattı vasıtasıyla gazın
ülkelerinin toprakları üzerinden güvenli ve kesintisiz iletimini sağlamak için,
ilgili gaz taşıma anlaşmalarında belirlenen şartlar ve koşullar doğrultusunda, azami
gayreti göstereceklerdir.
2. İşbu Anlaşma'nın Madde 8 paragraf 1'inde ve 3'ünde bahsi
geçen kuruluş, ilgili gaz taşıma anlaşmasında özellikle belirtilmedikçe, Türkiye
Cumhuriyeti toprakları üzerinden deniz bölümü ve kara bölümü 2 vasıtasıyla gaz geçişine
ilişkin herhangi bir harçtan, ücretten veya ödeme yükümlülüğünden muaf olacaktır.
Hiçbir şüpheye mahal vermemek adına, bu paragraf işbu Anlaşmaya ve/veya işbu Anlaşma'nın
Madde 11 paragraf 2'sinde bahsedilen protokole istinaden belirlenen kara bölümü
2 şirketinin ödemelerine uygulanmayacaktır.
3. Türk Tarafı, şirketlerin projenin hayata geçirilmesi
için gerekli arazi kullanım haklarının adil, şeffaf ve yasal olarak geçerli koşullarda
verilmesini veya edinimini kolaylaştıracaktır. Söz konusu kolaylaştırma özellikle
arazi kullanım haklarının hızlı bir şekilde elde edilmesi sürecini yönetmek üzere
yetkilendirilmiş devlet kuruluşunun atanmasının yanı sıra bu arazi kullanım haklarının
edinimi için bir kamu yararı kararı istihsalini içerecektir.
Madde 8
1. Deniz bölümü kapasitelerinin yüzde yüz (100) kullanım
hakkı, işbu Anlaşma'nın Madde 14 paragraf 2'sinde belirtilen Rus yetkili kuruluşuna
ve/veya iştirakine(lerine) verilmiştir.
2. Kara bölümü 1 kapasitesinin yüzde yüz (100) kullanım
hakkı, işbu Anlaşma'nın Madde 14 paragraf 2'sinde belirtilen Türk yetkili kuruluşuna
ve/veya iştirakine(lerine) verilmiştir.
3. Kara bölümü 2 kapasitesinin yüzde yüz (100) kullanım
hakkı, işbu Anlaşma'nın Madde 14 paragraf 2'sinde belirtilen Rus yetkili kuruluşuna
ve/veya iştirakine(lerine) verilmiştir.
4. Deniz bölümü işletim koşulları, tarife belirlenmesi
dahil olmak üzere, deniz bölümü şirketinin münhasır yetkisi dahilinde olacaktır.
5. Deniz bölümü şirketi ile kara bölümü 1 şirketi ve kara
bölümü 2 şirketi arasındaki etkileşimi kolaylaştırmak ve alım terminalinin güvenilir
ve münasip işletimini sağlamak amacıyla kara bölümü 1 şirketi ve kara bölümü 2 şirketinin
temsilcilerine herhangi bir kısıtlamaya tabi olmaksızın alım terminaline giriş ve
terminali izleme hakkı sağlanacaktır.
6. Kara bölümü 2'nin işletim koşulları, tarife belirlenmesi
dahil olmak üzere, kara bölümü 2 şirketinin münhasır yetkisi dahilinde olacaktır.
7. Kara bölümü 2 şirketi kara bölümü 2'nin işletmecisi
olarak görev yapacaktır.
8. Taraflar, işbu Anlaşma'nın Madde 14 paragraf 2'sinde
belirtilen Rus yetkili kuruluşu ve/veya iştiraki(leri) ile kara bölümü 2 şirketinin
ilet ya da öde koşulunu içeren uzun dönemli gaz taşıma anlaşması yapacakları, temelinde
ilerleyeceklerdir.
9. Taraflar, kara bölümü 2'nin gaz iletimi hizmetleri için
tarifesinin makul bir karlılık oranında olmasını sağlayacak ve kara bölümü 2 şirketinin
katılımcılarının karar vermesi halinde, kara bölümü 2 için üçüncü taraf finansmanının
kullanılmasına ilişkin bir fırsatı sağlayacak, temelde ilerleyeceklerdir.
10. Deniz bölümü şirketi ve kara bölümü 2 şirketi, tarife
düzenlemesi, üçüncü tarafların erişimi ve ayrıştırma için gereklilikler dahil olmak
üzere Türkiye Cumhuriyeti'nin doğal gaz piyasasını düzenleyen kanunlarına tabii
olmayacaktır.
Madde 9
Kara bölümü 1 hariç olmak üzere, projenin uygulanması ile
ilişkili aktivitelere yasal ve ekonomik yardım sağlamak amacıyla:
a) Taraflar, bu Anlaşmanın uygulanması için Türkiye Cumhuriyeti'nin
ve Rusya Federasyonu'nun Karadeniz'deki münhasır ekonomik bölgeleri ve kıta sahanlıkları
içerisinde faaliyet gösteren deniz bölümü şirketinin faaliyetlerinin vergiye tabi
olmayacağını teyit ederler;
b) Türk Tarafı, deniz bölümü şirketine yapılan, mühendislik
danışmanlık hizmetleri, inşaat öncesi hizmetleri ve inşaat tesisi işletme hizmetleri,
ön tasarım hizmetleri ve tasarım hizmetleri (ön yatırım çalışmaları, tasarım ve
mühendislik ve diğer benzeri hizmetler) dahil olmak üzere danışmanlık, hukuk, muhasebat
ve mühendislik hizmetlerini katma değer vergisinden istisna tutacaktır;
c) Türk Tarafı, deniz bölümü şirketini gelir üzerinden
alınan vergilerden istisna tutacaktır;
d) Taşıma araçları ve teknik tesisler (gemiler dahil),
borular, diğer herhangi malzeme ve teknik kaynaklar (teçhizat, bileşenler ve yedek
parçalar dahil), kara bölümü 1 hariç olmak üzere, projenin uygulanması için işbu
Anlaşma'nın Madde 14 paragraf 2'sinde belirtilen yetkili kuruluşlarca Türkçe ve
Rusça dillerinde hazırlanan tesis ve teçhizat listesine dayalı olarak Tarafların
ülkelerinin topraklarına giriş yapar.
Yukarıda bahsedilen mallar, Rus Tarafının ülkesinde vergiler
ve gümrük ücretlerinden istisna tutulacak ve Türk Tarafının ülkesinde vergiler ve
gümrük vergilerinden istisna tutulacaktır. Gümrük vergisi muafiyeti Rus Tarafının
uygulanabilir mevzuatına istinaden sağlanacaktır;
Taraflar, Türkiye Cumhuriyeti'nin ve Rusya Federasyonu'nun
Karadeniz'deki münhasır ekonomik bölgeleri ve kıta sahanlıkları içerisinde, kara
bölümü 1 hariç olmak üzere projenin uygulanması için transfer edilen (kullanılan),
ithal veya ihraç edilen taşıma araçlarını ve teknik tesisleri (gemiler dahil), boruları
ve diğer herhangi malzeme ve teknik kaynakları (teçhizat, bileşenler ve yedek parçalar
dahil) vergi, gümrük vergileri ve harçların yanı sıra diğer benzer ödemelere tabi
tutmayacaklardır;
Taraflardan her biri, kendi ülkesinin mevzuatı ve yürürlükteki
uluslararası anlaşmalara istinaden, yukarıda bahsedilen istisnaya ilişkin onay usullerinin
yanı sıra gümrük muafiyetinin sağlanmasına yönelik usuller için, böyle bir onayın
gerekli olması halinde, tamamlanmasını sağlayacaktır;
Listelere ve işbu Madde 9 paragraf (d)'sine uygun olarak
Tarafların ülkelerine giriş yapan gerekli malzeme ve ekipmanlara Tarafların ülkelerinde
gümrük muayenesi önceliği verilecektir;
e) Deniz bölümü şirketi ve kara bölümü 2 şirketi Tarafların
ülkelerinde, kara bölümü 1 hariç olmak üzere, projenin uygulanması için oluşturulan
ya da edinilen mülkler bakımından emlak (gayrimenkul) vergisi ve diğer benzer vergilerden
istisna tutulacaklardır;
f) Kara bölümü 1 hariç olmak üzere, projenin hayata geçirilmesi
ile ilgili doğrudan bir borçlanma yükümlülüğü varsa, bu borçlanma yükümlülüğünden
doğan faizin yanı sıra bu borçlanma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir Tarafın
ülkesinde doğan bu faiz (diğer gelir), borçlanma faizini (diğer gelir) alan kişinin
ilgili Tarafın ülkesinde vergi mükellefi olmaması koşuluyla ilgili Tarafın ülkesinde
vergiden istisna tutulacaktır;
Bu faizlerin yanı sıra bahse konu borç yükümlülüklerine
bağlı diğer gelirler, Tarafların ülkelerinde katma değer vergisinden (uygulanabilir
olması halinde) istisna olacaktır;
g) Deniz bölümündeki doğal gaz taşıma hizmetleri Rusya
Federasyonu'nda sıfır (0) katma değer vergisi oranı ile vergilendirilecektir. Bahse
konu vergi oranının uygulanması amacıyla, Rusya Federasyonu'nun toprakları bahse
konu hizmetin sağlandığı yer olarak kabul edilecektir. Yukarıda bahsedilen hizmetlere
sıfır (0) katma değer vergisi oranı uygulanmasına yönelik usul, Rusya Federasyonu
ulusal mevzuatına uygun olarak belirlenecektir;
h) Türk Tarafı, gaz taşıma hizmetlerini katma değer vergisinden
istisna tutacak (bu hizmetler için sıfır (0) vergi oranı belirleyerek) ve kara bölümü
1 hariç olmak üzere projenin hayata geçirilmesi ile bağlantılı mal/iş/hizmet alımlarında
ödenen katma değer vergisinin iade/telafi/mahsup hakkını deniz bölümü şirketine
ve kara bölümü 2 şirketine sağlayacak, böyle bir durumda iade süresi üç (3) ay olacaktır;
i) Türk Tarafı, kara bölümü 1 hariç olmak üzere, projenin
uygulanması ile bağlantılı inşaat ve onarım işleri ödemelerine gelir veya kurumlar
stopaj vergisi istisnası sağlayacaktır;
j) Türk Tarafı, deniz bölümü şirketi ve kara bölümü 2 şirketi
tarafından deniz bölümü şirketi katılımcısı(ları) ve kara bölümü 2 şirketi katılımcısına(larına)
yapılan temettü dağıtımını, aynı zamanda deniz bölümü şirketi ve kara bölümü 2 şirketinin
herhangi bir Türk şubesi tarafından deniz bölümü şirketinin ya da kara bölümü 2
şirketinin merkez ofislerine yapılan temettü dağıtımını vergilerden istisna tutacaktır;
k) Türk Tarafı, deniz bölümü şirketine on (10) yıl süre
ile zarar aktarımı hakkı tanıyacaktır;
l) Türk Tarafı, kara bölümü 1 hariç olmak üzere, projenin
uygulanmasına ilişkin deniz bölümü şirketi ve kara bölümü 2 şirketince yapılacak
sözleşmelerden kaynaklanan damga vergisinden deniz bölümü şirketi ve kara bölümü
2 şirketini istisna tutacaktır;
m) İşbu Anlaşmanın Madde 11 paragraf 5'inde yer alan hükümlerine
halel getirmeksizin, kara bölümü 2 şirketinin Rus katılımcısının kara bölümü 2 şirketinin
kuruluş sermayesindeki katılımına son vermesi (işbu Anlaşmanın Madde 11 paragraf
4'üne istinaden) halinde, Taraflar kara bölümü 2 şirketinin Rus katılımcısını, Tarafların
ülkelerindeki uygulanabilir mevzuatına istinaden, böyle durumlarda ödenebilecek
vergilerden istisna tutacaktır;
n) Kara bölümü 2 şirketi, münhasıran Amerikan Doları cinsinden
olmak üzere, defter ve kayıtlarını tutacak ve muhafaza edecek, kurumlar gelir vergisi
yükümlülüğünü hesaplayacak ve kurumlar gelir vergisi beyanını hazırlayacaktır. Kara
bölümü 2 şirketinin faaliyetlerine ilişkin defter ve kayıtları, Uluslararası Finansal
Raporlama Standartlarına uygun olarak tutulacaktır;
o) Türk Tarafı, deniz bölümü şirketi ve kara bölümü 2 şirketinin
deniz bölümü ve kara bölümü 2'nin inşasına ve yenilenmesine ilişkin münhasıran özel
tüketim vergisi mükelleflerinden temin ettiği mallar, varsa, özel tüketim vergisinden
istisna olacaktır.
Madde 10
1. Tarafların ülkelerindeki yeni vergiler, gümrük vergileri
ve/veya diğer ücretler getiren, veya vergi, gümrük vergisi ve/veya diğer ücretlerin
mükelleflerinin ekonomik durumlarını kötüleştiren herhangi bir kanun değişikliği,
projenin deniz bölümü ve kara bölümü 2'sine ilişkin faaliyetleri ile ilgili olarak,
işbu Anlaşma ile vergi rejimi tesis edilmiş bulunan deniz bölümü şirketi, kara bölümü
2 şirketi ve bunların katılımcılarına uygulanmayacaktır.
2. Kara bölümü 2'ye ilişkin olarak Türk Tarafı, kara bölümü
2 şirketi ve katılımcılarını bir kanun değişikliğinden (işbu Madde 10 paragraf 1'de
belirtilen kanun değişikliği haricinde) kaynaklanan herhangi bir yeni veya artmış
maliyet veya masraf ve gelir kaybını aşağıdaki durumlarda tazmin edecektir:
kara bölümü 2'ye veya kara bölümü 2 şirketine veya bunun
katılımcılarına ayrım gözetmesi,
genel uygulama olup olmamasına bakılmaksızın işbu Anlaşmanın
hükümlerini ihlal etmesi, ve
işbu Anlaşma altındaki asli yükümlülükleri geçersiz veya
uygulanamaz hale getirmesi veya kara bölümü 2'nin hayata geçirilmesinde önemli bir
olumsuz etkisinin olması veya kara bölümü 2 şirketinin ve/veya bunun katılımcılarının
ekonomik durumunu kötüleştirecek önemli bir etkisinin olması.
3. Bir tarafta deniz bölümü şirketi, kara bölümü 2 şirketi
veya bunların katılımcıları, diğer tarafta, ilgili Taraf arasında işbu Madde 10'dan
doğan herhangi bir uyuşmazlık bahse konu şirket(ler) veya bunun(bunların) katılımcısı(ları)
tarafından ilgili Tarafa gönderilecek detaylı bir şekilde açıklanmış yazılı bildirime
tabi olacaktır. Uyuşmazlığın yazılı bildirim tarihinden itibaren altı (6) aylık
periyod içerisinde dostane yollarla çözülememesi halinde, söz konusu uyuşmazlık
Milletlerarası Ticaret Odası'nın Tahkim Kuralları'na göre, bahse konu Kurallara
uygun olarak atanan bir veya daha fazla hakem tarafından nihai olarak çözülecektir.
Taraflar, bu tür uyuşmazlıkları yukarıda bahsedilen uluslararası tahkime taşıyacaklarını
gayri kabili rücu şekilde kabul ederler.
Madde 11
1. Taraflar, Rusya Federasyonu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne
Türkiye Cumhuriyeti'nin Bulgaristan Cumhuriyeti ile olan sınırında teslim edilen
doğal gazın, deniz bölümü 1'in işletmeye alınmasından itibaren deniz bölümü 1 üzerinden
teslim edilecek olması, temelinde ilerleyeceklerdir. Deniz bölümü 1'in işletmeye
alındığı tarihten itibaren, Rusya Federasyonu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne Türkiye
Cumhuriyeti'nin Bulgaristan Cumhuriyeti ile olan sınırına taşınan doğal gazın arzına
ilişkin sözleşmeler, deniz bölümü 1 ve kara bölümü 1'in özelliklerini dikkate almak
amacıyla, teslimat noktası ve ilgili teknik şartlar konusunda tadil edilecektir.
Hiçbir şüpheye mahal vermeksizin, teslimat noktasının yukarıda bahsedilen değişikliği
ve deniz bölümü 1'in söz konusu tedarikler için kullanımı işbu Madde 11 paragraf
1'de belirtilen doğal gaz arzı sözleşmelerinin ticari koşullarını etkilemeyecektir.
2. Taraflar, Türk Tarafı ile işbu Anlaşma'nın Madde 14
paragraf 2'sinde belirtilen Rus yetkili kuruluşu arasında işbu Anlaşmayı destekleyen
ayrı bir protokolün iyi niyetle müzakeresini ve nihai hale getirilmesini kolaylaştırmayı
ve Rus yetkili kuruluşunun protokoldeki hak ve yükümlülüklerini kurulmasıyla birlikte
kara bölümü 2 şirketine devretmesini kabul ederler. Söz konusu protokol kara bölümü
2'ye ilişkin ilave şart ve koşulları düzenleyecektir. Taraflar, söz konusu protokolün
işbu Anlaşma ile birlikte kara bölümü 2 için yasal bir zemin oluşturacağını kabul
ederler. Kara bölümü 2'nin inşası söz konusu protokolün akdedilmesine bağlıdır.
3. Deniz bölümü şirketinin Rus katılımcısı, projenin deniz
bölümü 2'sini iptal ederek deniz bölümünün kapasitesini azaltmaya karar verebilir,
bu durumda Rus Tarafı Türk Tarafına bilgi verecektir.
4. Projenin kara bölümü 2'si, Rus Tarafı'nca işbu Anlaşmanın
Madde 11 paragraf 3'üne istinaden Türk Tarafı'na yapılacak bildirim ile iptal edilecektir.
Kara bölümü 2 şirketinin Rus katılımcısı kara bölümü 2 şirketinin kuruluş sermayesindeki
katılımını sonlandırma hakkına sahiptir.
5. Deniz bölümü şirketinin Rus katılımcısı projenin deniz
bölümü 2'sini iptal etmeye karar verirse, işbu Anlaşma'nın Madde 14 paragraf 2'sinde
belirtilen Rus yetkili kuruluşu ve, kurulması halinde kara bölümü 2 şirketinin Rus
katılımcısı, işbu Anlaşma'nın Madde 14 paragraf 2'sinde belirtilen Türk yetkili
kuruluşunun masraflarını ve zararlarını, kurulması halinde kara bölümü 2 şirketinin
Rus katılımcısı, işbu Anlaşma'nın Madde 14 paragraf 2'sinde belirtilen Rus yetkili
kuruluşu ve Türk yetkili kuruluşu arasında akdedilecek anlaşma çerçevesinde, müştereken
ve müteselsilen tazmin edeceklerdir.
6. İşbu Anlaşma'nın Madde 14 paragraf 2'sinde belirtilen
Rus yetkili kuruluşu ve/veya iştiraki(leri) kara bölümü 2 ve deniz bölümü 2 vasıtasıyla
Rusya Federasyonu'ndan üçüncü ülkelere doğal gaz transiti için herhangi bir izin,
onay veya lisansı almaya ihtiyaç duymayacaktır. İşbu Anlaşma'nın Madde 14 paragraf
2'sinde belirtilen Rus yetkili kuruluşunun ve/veya iştirakinin(lerinin) Rusya Federasyonu'ndan
Türkiye Cumhuriyeti'ne deniz bölümü 1 üzerinden doğal gaz teslimi için hiçbir izin,
onay veya lisans gerekmeyecektir. Hiçbir şüpheye mahal vermeksizin, işbu Madde 11
paragraf 6, proje ile ilgili faaliyetler (işbu Madde 11 paragraf 6'da belirtilenler
haricinde), Türkiye Cumhuriyeti'ne doğal gaz ithalatı ve işbu Anlaşma'nın Madde
14 paragraf 2'sinde belirtilen Rus yetkili kuruluşunun ve/veya bunun iştirakinin(lerinin)
Rusya Federasyon'undan gaz ihracatı için gereken izinleri, onaylan ve lisansları
kapsamayacaktır.
7. Deniz bölümü 1 üzerinden taşınacak olan gazın mülkiyeti
ve zilyetliği deniz bölümü 1 ile kara bölümü 1'in bağlantı noktasında işbu Anlaşma'nın
Madde 14 paragraf 2'sinde belirtilen Türk yetkili kuruluşuna ve ithalatçıya(lara)
geçecektir. Deniz bölümü 1 üzerinden teslim edilen doğal gaz gümrükleme amacıyla
söz konusu noktada Türkiye Cumhuriyeti'ne ithal edilmiş addedilecektir.
Madde 12
1. Taraflar arasında işbu Anlaşmanın uygulanması ve/veya
yorumlanmasından doğacak her tür uyuşmazlık Taraflar arasındaki istişareler veya
müzakereler yoluyla çözülecektir.
2. Anlaşmazlıkların çözümü için herhangi bir Tarafça teklif
yapılırsa, Taraflar, işbu Anlaşmanın uygulanması ve anlaşmazlıkların çözülmesi için
önerileri değerlendirmek üzere görüşmeler düzenleyebilir.
3. Herhangi bir anlaşmazlığın söz konusu istişareler ve
müzakerelerin başlama tarihinden itibaren altı (6) ay içerisinde çözülememesi durumunda;
anlaşmazlık, Taraflardan herhangi birinin talebiyle, ad hoc tahkim mahkemesine taşınacaktır.
4. Söz konusu tahkim mahkemesi her bir vaka için aşağıdaki
usule göre kurulacaktır. Her bir Taraf, tahkim bildiriminin ulaştığı tarihten itibaren
iki (2) ay içinde bir hakem atayacaktır. Atama tarihinden itibaren iki (2) ay içinde,
bu şekilde atanan hakemler her iki Tarafın onaylaması halinde tahkim mahkemesinin
başkanı olacak bir üçüncü ülke vatandaşı seçecektir.
5. İşbu Madde 12 paragraf 4'e göre atanan hakemlerden herhangi
biri zamanında atanmamışsa, Taraflardan herhangi biri, başka herhangi bir eylemde
bulunulmamışsa, ilgili atamaların yapılmasını Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet
Divanı Başkanı'ndan talep edebilir. Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet Divanı
Başkanı Tarafların ülkelerinden birinin vatandaşı ise veya herhangi bir nedenle
talep edilen görevi ifa edemeyecekse Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet Divanı
Başkan Yardımcısından ilgili atamaları yapması talep edilecektir. Birleşmiş Milletler
Uluslararası Adalet Divanı Başkan Yardımcısı, Tarafların ülkelerinden birinin vatandaşı
ise veya herhangi bir nedenle talep edilen görevi ifa edemeyecekse, Birleşmiş Milletler
Uluslararası Adalet Divanı'nın kıdem açısından bir sonra gelen ve Tarafların ülkelerinden
birinin vatandaşı olmayan üyesinden ilgili atamaları yapması talep edilecektir.
6. Tahkim mahkemesi oy çokluğuyla karar verecektir. Taraflar
açısından verilen karar nihai ve bağlayıcı olacaktır. Her bir Taraf, tahkim mahkemesine
atanan üyesinin faaliyetlerine ve tahkim sürecinde menfaatlerinin temsiline ilişkin
masrafları yüklenecek ve hakem heyeti başkanının faaliyetlerine ilişkin masraflar
ve kalan masraflar Taraflarca eşit şekilde üstlenilecektir. Ancak tahkim mahkemesi
kararında herhangi bir Tarafın daha yüksek oranda masrafı üstlenmesine yer verebilir
ve bu karar iki Taraf için de bağlayıcı olacaktır. Tahkim mahkemesi tahkim sürecine
ilişkin usulü bağımsızca belirleyecektir.
7. Taraflar aksini kararlaştırmadıkça, tahkim mahkemesinin
yeri Cenevre, İsviçre olacaktır.
8. Tahkim mahkemesi uyuşmazlıkları işbu Anlaşmaya ve uluslararası
hukukun uygulanabilir hükümleri ve ilkelerine göre çözecektir.
9. Taraflar, tahkim sürecinin İngilizce yürütüleceği konusunda
mutabıktır.
10. İşbu Madde 12, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Rusya
Federasyonu Hükümeti arasındaki 15 Aralık 1997 tarihli gelir üzerinden alınan vergilerde
çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması kapsamına giren vergi uyuşmazlıklarına uygulanmayacaktır.
Madde 13
15 Aralık 1997 tarihli, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve
Rusya Federasyonu Hükümeti Arasında yatırımların karşılıklı teşviki ve korunmasına
ilişkin Anlaşma kapsamında, deniz bölümü şirketi Rus katılımcısı ve kara bölümü
2 şirketi Rus katılımcısı yatırımcı olarak ve bunların yatırımları yatırım olarak
kabul edilir.
Madde 14
1. İşbu Anlaşmanın uygulanmasına yönelik tayin edilmiş
makamlar aşağıdaki gibi olacaktır:
Türk Tarafı için - Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığı;
Rus Tarafı için - Rusya Federasyonu Enerji Bakanlığı.
2. İşbu Anlaşmanın uygulanmasına yönelik yetkili kuruluşlar
aşağıdaki gibi olacaktır:
Türk Tarafı için - Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.
(Türk yetkili kuruluşu);
Rus Tarafı için - PJSC Gazprom (Rus yetkili kuruluşu).
3. Taraflar, tayin edilmiş makamlarını ve/veya yetkili
kuruluşlarını değiştirmeleri halinde, birbirlerine diplomatik kanallardan yazılı
olarak derhal bildireceklerdir.
Madde 15
1. İşbu Anlaşma Tarafların Anlaşmanın yürürlüğe girmesi
için gerekli iç yasal usullerin Taraflarca tamamlandığını birbirlerine diplomatik
kanallardan bildirdikleri son yazılı bildirimin alınmasından sonra yürürlüğe girecek
ve otuz (30) yıl başlangıç dönemi için yürürlükte kalacaktır. Taraflar, söz konusu
iç yasal usulleri mümkün olan en kısa sürede tamamlamak için çaba göstereceklerdir.
İşbu Anlaşma'nın yürürlüğe girmesiyle, işbu Anlaşma'nın Madde 6, 9 ve 10 hükümleri
Anlaşma'nın imza tarihinden itibaren uygulanacaktır.
2. Söz konusu başlangıç döneminin sona ermesiyle işbu Anlaşma,
Taraflardan biri diğer Tarafa işbu Anlaşmayı feshetme niyetini ilgili sürenin sona
ermesinden en geç dokuz (9) ay öncesinde bildirmedikçe, ilave beşer (5) yıllık süreler
için kendiliğinden uzayacaktır. Bahse konu yazılı bildirim diplomatik kanallardan
iletilecektir.
3. İşbu Anlaşma ile Tarafların ülkelerindeki ulusal mevzuatında
belirtilen kurallardan farklı kurallar belirlediğinde, işbu Anlaşmayla belirlenen
kurallar uygulanacaktır.
4. Her bir Taraf, projeyle ilgili olarak işbu Anlaşmanın
Madde 10, 12 ve 13'üne istinaden yürütülen tahkim sürecinin sonucunda verilen karara
gecikmeksizin uyacağını taahhüt eder. Her bir Taraf, kendi topraklarında söz konusu
tahkim kararı ve ilgili herhangi bir geçici tedbire uyacağını garanti eder.
5. İşbu Anlaşmanın hükümleri Tarafların yazılı rızasıyla
değiştirilebilir.
6. İşbu Anlaşmanın feshi, yürürlük süresi boyunca işbu
Anlaşma çerçevesinde imzalanan sözleşmelerdeki yükümlülüklerin ifasını, bahse konu
sözleşmelerde aksi kararlaştırılmadıkça, etkilemeyecektir.
Her biri Türkçe, Rusça ve İngilizce dillerinde, tüm metinler
eşit derecede geçerli olmak üzere iki orijinal kopya halinde 10 Ekim 2016 tarihinde
İstanbul'da imzalanmıştır. İşbu Anlaşmanın hükümlerinin yorumlanmasında herhangi
bir farklılık olması halinde, İngilizce metin esas alınacaktır.
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Rusya Federasyonu Hükümeti
adına adına
Berat ALBAYRAK Alexander Valentinovich NOVAK
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Enerji
Bakanı
Songül