Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 2017-477 Kararı YGM tespit raporlarındaki sınırlandırmanın kaldırılmasının yürütülmesinin durdurulması hakkında karar

T.C. DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU YD İtiraz No: 2017/477 İtiraz Eden (Davacı): Vekili :Av. Olgun Tuncay Ayvacı İzmir Cad. Elgün Sok. No:8/13 - Kızılay/ANKARA Karşı Taraf (Davalı): Gümrük ve Ticaret Bakanlığı - ANKARA Vekili :Hukuk Müşaviri Av. Gökçen Aygün - Aynı adreste İstemin Özeti :Danıştay Onbeşinci Dairesince verilen; yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin 09/03/2017 günlü, E:2016/10391 saydı karara, davacı itiraz etmekte ve yürütmenin durdurulmasını istemektedir. Danıştay Tetkik Hakimi :Nermin Tombaloğlu Düşüncesi :itirazın kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca dosya incelendi, gereği görüşüldü: Dava, 07/10/2016 günlü, 29850 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gümrük Genel Tebliğinin (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği) (Seri No: 6); "Sorumluluk" başlıklı 22. maddesinin 1. fıkrasının, "k) Bağlı bulunulan Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü dışındaki gümrük idarelerinin denetimi altındaki antrepolarla tespit sözleşmesi yapmamak" şeklindeki (k) bendi ile "Geçiş Hükmü" başlıklı Geçici 1. maddesinde yer alan "(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş sözleşmeler Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği) (Seri No:2) kapsamında 31/12/2016 tarihine kadar geçerlidir. (2) Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği) (Seri No:2) çerçevesinde verilen yetki belgeleri 31/12/2016 tarihine kadar geçerlidir. Bu tarihe kadar yenileme başvurusunda bulunulmaması durumunda mevcut belgeler hükümsüz sayılır ve ayrıca sistem üzerinden iptal edilir. Yenileme başvurularının değerlendirilmesi aşamasında başvuru sahiplerinin 5 inci maddede yer alan koşulları taşıyıp taşımadıkları kontrol edilir. (3) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçekleştirilen iş akitleri, 31/12/2016 tarihine kadar 20 nci maddenin birinci fıkrası hükümlerine uygun hale getirilir. (4) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulmuş bulunan yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği şirketleri ortaklık yapısı 31/12/2016 tarihine kadar 5 inci maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarına uygun hale getirilir." düzenlemesinin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılmıştır. Danıştay Onbeşinci Dairesi'nin 09/03/2017 günlü, E:2016/10391 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmiş olup, davacı bu karara itiraz etmekte ve yürütmenin durdurulmasını istemektedir. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 10. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; gümrük idaresinin, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için gerekli gördüğü bütün önlemleri alabileceği, bu çerçevede eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gerekli gördüğü bir kısım tespit işlemlerinin, belirleyeceği niteliklere sahip gümrük müşavirleri eliyle yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun verdiği bu yetkiye dayalı olarak davalı idare tarafından 07/10/2009 günlü, 27369 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Yönetmeliği ile "Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği" kurumu oluşturulmuş, anılan Yönetmeliğin, dava konusu Tebliğ ile aynı tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 30. maddesi ile yeniden düzenlenen mülga 574. maddesinde; yetkilendirilmiş gümrük müşaviri, 4458 sayılı Kanunun 10. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine istinaden ekonomik etkili gümrük rejimleri, nihai kullanım, basitleştirilmiş usul uygulamaları ve diğer gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak için Bakanlıkça belirlenen tespit işlemlerini yapmak üzere yetkilendirilen ve 576. maddede belirtilen şartları taşıyan gümrük müşaviri olarak tanımlanmış, bu fıkrada geçen tespit işlemlerine ilişkin usul ve esaslar ile yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin çalışma usul ve esaslarının Bakanlıkça yayımlanan tebliğ ve genelgelerle belirleneceği kurala bağlanmıştır. Bilindiği gibi; normlar hiyerarşisinde yasalardan sonra gelen yönetmelikler bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanır ve yasa hükümlerine açıklık getirilmesi suretiyle bu yasa hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanır. Diğer yandan, normlar hiyerarşisindeki düzenleme soyuttan somuta doğru kademeli bir sistem içermektedir. Yasa koyucu düzenleyeceği konularda genel prensipleri belirler ve bunun uygulanmasını, yürütmeye bir başka ifadeyle idarelere bırakır. Bu asli düzenleme yetkisinin yasama organına ait olmasının doğal bir sonucudur. İdareler, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, kamu hizmetlerini yerine getirmede etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda düzenleyici işlemler yapma yetkisine sahip olduklarından, kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman mümkün olmadığı için, gelişen durumlara göre ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla yönetmeliklerle ve daha alt düzenleyici işlemler olan tebliğ ve genelgelerle düzenleme yapmak hususunda takdir yetkisine sahip bulunmaktadırlar. Ancak, idarelerin yönetmelik ve daha alt düzenleyici işlemler ile düzenleme yetkisi yasama organının çizdiği sınırlar içinde, başta Anayasa olmak üzere, kanun, tüzük gibi üst hukuk normlarına aykırı olmamak kayıt ve şartına bağlı olarak gerçekleşebilir. Öğretide de türevsel bir yetki olarak kabul edilen idarelerin düzenleme yetkisinin, üst normlarla getirilen hükümleri kısıtlayacak bir şekilde kullanılamayacağı idare Hukukunun en temel prensiplerindendir. Mevzuat yapma tekniği açısından da, idarenin yasayla kendisine verilmiş olan görevleri idari metinlerle düzenlerken, bu görevlerin gerektirdiği teknik detayların belirlenmesi noktasında da, takdir hakkına sahip olduğu, ancak bu takdir hakkının keyfiyeti ifade etmediği açık olup, kamu yararı ve kamu düzenine uygun olarak kullanılması gerektiği tartışmasızdır. Dava konusu Tebliğ hükümleri ile düzenlenen hususların ise üst normlarla, yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerine tanınan yetkilerde sınırlamalara giden ve yine üst normlarda bulunmayan sorumluluk ve yükümlülükler getiren hususlar olduğu dikkate alındığında, tebliğ ile düzenlenemeyecekleri açık olup, bu nedenle dava konusu düzenlemelerde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; davacının itirazının KABULÜ ile Danıştay Onbeşinci Dairesince verilen 09/03/2017 günlü, E:2016/10391 sayılı yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı Yasa'nın 27. maddesinde öngörülen koşullar gerçekleştiğinden dava, konusu 07/10/2016 günlü, 29850 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gümrük Genel Tebliğinin (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği) (Seri No: 6), 22. maddesinin 1. fıkrasının "k) Bağlı bulunulan Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü dışındaki gümrük idarelerinin denetimi altındaki antrepolarla tespit sözleşmesi yapmamak" şeklindeki (k) bendi ile "Geçiş Hükmü" başlıklı Geçici 1. maddesinin yürütmesinin durdurulmasına[1], 05/07/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. [1] PcGK Not: Belirtilen fıkra ve Geçiş Hükmü, 15.12.2016 tarihli ve 29919 sayılı R.G. GGT Seri No 7 ile değiştirilmiştir.