Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) Elektronik Taşıma Belgesi İle İlgili Ek Protokol 2017/10619
EŞYALARIN KARAYOLUNDAN
ULUSLARARASI NAKLİYATI İÇİN MUKAVELE SÖZLEŞMESİ
(CMR) ELEKTRONİK TAŞIMA BELGESİ İLE İLGİLİ EK PROTOKOL
Karar Sayısı: 2017/10619
22.08.2017
tarih ve 30162 Mükerrer Sayılı R.G.
7/3/2017 tarihli ve 6937
sayılı Kanunla katılmamız uygun bulunan ekli "Eşyaların Karayolundan
Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi Elektronik Taşıma Belgesi ile
İlgili Ek Protokol"e ilişik cekince ile birlikte katılmamız; Dışişleri
Bakanlığının 9/6/2017 tarihli ve 12487908 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963
tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca
17/7/2017 tarihinde kararlaştırılmıştır.
BU PROTOKOLÜN TARAFLARI,
19 Mayıs 1956'da Cenevre'de
yapılan, Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele
Sözleşmesine (CMR'ye) TARAF OLARAK,
Verilerin elektronik olarak
kaydedilmesi ve işlenmesi için kullanılan yöntemler yoluyla isteğe bağlı taşıma
belgesi düzenlenmesini kolaylaştırmak için Sözleşmeye ekleme yapmayı ARZU
EDEREK,
Aşağıda belirtilen
hususlarda ANLAŞMAYA VARMIŞLARDIR:
Madde 1
Tanımlar
Bu Protokolün amaçları
bakımından,
"Sözleşme", Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin
Mukavele Sözleşmesi'ni (CMR'yi);
"Elektronik haberleşme", paylaşılan bilginin bir sonraki
başvurularda da kullanılabilecek şekilde erişilebilir olmasını sağlayan;
elektronik, optik, sayısal veya benzeri yollarla üretilen, gönderilen, alınan
veya saklanan bilgiyi;
"Elektronik taşıma belgesi", elektronik haberleşmeyle mantıksal
bağı bulunan ek şeklindeki veya elektronik taşıma belgesinin bir parçası olması
için onun düzenlendiği anda ya da düzenlenmesini takiben elektronik
haberleşmeyle başka şekilde bağlantısı kurulmuş detaylar da dâhil olmak üzere,
Sözleşmenin uygulanacağı bir taşıma sözleşmesinin taşıyıcısı, göndericisi ya da
sözleşmenin ifasıyla ilgisi olan herhangi bir kişi tarafından elektronik
haberleşme yoluyla düzenlenen bir taşıma belgesini;
"Elektronik imza", başka bir elektronik veriye eklenen veya
elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla
kullanılan elektronik veriyi;
ifade etmektedir.
Madde 2
Elektronik taşıma belgesinin kapsamı ve etkisi
1. Bu Protokol hükümlerine
tabi olarak, Sözleşmede belirtilen taşıma belgesi ve bununla birlikte, Sözleşmenin
uygulanacağı bir taşıma sözleşmesinin ifasıyla ilgili herhangi bir talep,
açıklama, talimat, rica, cekince veya başka bir bildirim, elektronik haberleşme
yoluyla düzenlenebilir.
2. Bu Protokol hükümlerine
uygun bir elektronik taşıma belgesi, Sözleşmede belirtilen taşıma belgesine eş
değer kabul edilecek ve dolayısıyla, taşıma belgesiyle aynı kanıt değerine
sahip olup, aynı etkileri doğuracaktır.
Madde 3
Elektronik taşıma belgesinin doğrulanması
1. Elektronik taşıma
belgesi, taşıma sözleşmesi taraflarınca, elektronik taşıma belgesi ile
bağlantısını garanti eden güvenilir bir elektronik imza yoluyla
doğrulanacaktır. Elektronik imza:
(a) imza sahibi tarafla
özgün şekilde bağlantılı ise;
(b) imza sahibinin kimliğini
tespit etmeye yeterli ise;
(c) imza sahibinin sadece
kendi kontrolü altında sağlanan araçlar kullanılarak oluşturulduysa; ve
(d) veride sonradan yapılan
herhangi bir değişikliğin saptanabilmesini sağlayacak şekilde veriyle
bağlantılıysa;
aksi kanıtlanmadığı sürece,
elektronik imza yönteminin güvenilir olduğu kabul edilir.
2. Elektronik taşıma
belgesi, elektronik taşıma belgesinin düzenlendiği ülke kanunlarınca izin
verilen başka herhangi bir elektronik doğrulama yöntemiyle de doğrulanabilir.
3. Elektronik taşıma
belgesinde yer alan detaylar ayrıca yetkili kılınan herhangi bir tarafın
erişimine açık olacaktır.
Madde 4
Elektronik taşıma belgesi oluşturmanın şartları
1. Elektronik taşıma
belgesi, Sözleşmede belirtilen taşıma belgesi ile aynı detayları içerecektir.
2. Elektronik taşıma
belgesinin düzenlenmesi için kullanılan yöntem, taşıma belgesi içinde yer alan
detayların bütünlüğünü, son haliyle ortaya konulduğu andan itibaren garanti
altına alacaktır. Saklama, teşhir ve haberleşmenin olağan akışından kaynaklanan
eklemeler ve değişiklikler dışında, detaylar eksiksiz ve değiştirilmemiş halde
kaldığında, bütünlük söz konusu olur.
3. Sözleşmenin izin verdiği
durumlarda, elektronik taşıma belgesinde yer alan detaylar değiştirilebilir ya
da bunlara eklemeler yapılabilir.
Elektronik taşıma belgesine
ekleme yapmak ya da onu değiştirmek için kullanılan yöntem, elektronik taşıma
belgesindeki bu değişikliklerin ve eklemelerin fark edilmesini sağlamalı ve
orada yer alan detayların orijinalliğim korumalıdır.
Madde 5
Elektronik taşıma belgesinin uygulanması
1. Taşıma sözleşmesinin
ifasıyla ilgisi olan taraflar, Sözleşmede ve bu Protokolde yer alan koşulları
yerine getirmek amacıyla, özellikle aşağıda belirtilen yöntemler ve bunların uygulamaları
üzerinde anlaşacaklardır:
(a) Elektronik taşıma
belgesinin düzenlenmesi ve yetkili tarafa teslimi konusundaki yöntem;
(b) Elektronik taşıma
belgesinin bütünlüğünün muhafaza edildiğine dair bir güvence;
(c) Elektronik taşıma
belgesinden dolayı birtakım haklara sahip olan tarafın hak sahipliğini gösterme
biçimi;
(d) Malın gönderildiği
kişiye teslimatın yapıldığına dair teyit şekli;
(e) Elektronik taşıma
belgesinde değişiklik yapma ya da bu belgeye ekleme yapma yöntemleri, ve
(f) Elektronik taşıma
belgesinin, farklı yollarla düzenlenen bir taşıma belgesi ile olası değişikliğinin
yöntemi.
2. 1. paragrafta yer alan
yöntemler, elektronik taşıma belgesinde yer almalı ve kolaylıkla doğrulanabilir
olmalıdır.
Madde 6
Elektronik taşıma belgesine eklenen belgeler
1. Taşıyıcı, göndericinin
talebi üzerine, göndericiye, malların makbuzunu ve sevkiyatı belirleyebilmek ve
bu Protokolde belirtilen elektronik taşıma belgesine ulaşabilmek için gerekli
tüm bilgileri teslim eder.
2. Sözleşmenin 6. maddesinin
2. paragrafının (g) bendinde ve 11. maddesinde belirtilen belgeler eğer elektronik
haberleşme şeklinde mevcutlarsa ve eğer taraflar, bu belgeler ile bu Protokolde
belirtilen şekilde bütünlüğü güvence altına alan elektronik taşıma belgesi
arasında kurulacak bir bağlantıya imkân tanıyan yöntemler konusunda
anlaşırlarsa, bu belgeler, taşıyıcı tarafından göndericiye elektronik
haberleşme şeklinde sağlanabilir.
SON HÜKÜMLER
Madde 7
İmza, Onaylama, Katılım
1. Bu Protokol, Sözleşmeye
imza atan veya Taraf olan ve Avrupa Ekonomik Komisyonu üyesi olan veya
Komisyonun yönergesinin 8. paragrafı uyarınca Komisyona danışman sıfatıyla
kabul edilen Devletlerin imzasına açık olacaktır.
2. Bu Protokol, Cenevre'de
27 ile 30 Mayıs 2008 (bu tarih de dâhil olmak üzere) tarihleri arasında ve bu
tarihten sonra, New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Merkezi'nde 30 Haziran
2009 (bu tarih de dâhil olmak üzere) tarihine kadar imzaya açık olacaktır.
3. Bu Protokol, imza sahibi
Devletlerin onayına tabi olacak ve bu maddenin 1. paragrafında belirtildiği
şekilde, Sözleşmeye Taraf olup imza sahibi olmayan Devletlerin katılımına açık olacaktır
4. Avrupa Ekonomik
Komisyonu'nun yönergesinin 11. maddesine uygun olarak Komisyonun belirli
etkinliklerine katılabilen ve Sözleşmeye katılmış olan Devletler, ayrıca bu
Protokolün yürürlüğe girmesinden sonra da Protokole katılma yoluyla Taraf
olabilirler.
5. Onaylama ya da katılma,
Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine tevdi edilecek bir belge ile sonuç
doğuracaktır.
6. Bu Protokolde aşağıdaki
13. madde hükümlerine uygun olarak gerçekleşmiş bir değişikliğin yürürlüğe
girmesinden sonra tevdi edilen herhangi bir onaylama ya da katılma belgesine,
değişiklikle uyarlanmış olan Protokolün uygulanacağı kabul edilir.
Madde 8
Yürürlüğe girme
1. Bu Protokol, Protokolün
7. maddesinin 3. paragrafında belirtilen devletlerden beş tanesinin onaylama ya
da katılma belgelerini tevdi etmesinden sonra doksanıncı günde yürürlüğe girer.
2. Beş Devletin onaylama ya
da katılma belgelerini tevdi etmelerinden sonra Protokolü onaylayan ya da
Protokole katılan herhangi bir Devlet için, bu Protokol, söz konusu Devletin onaylama
ya da katılma belgesini tevdi etmesinden sonra doksanıncı günde yürürlüğe
girer.
Madde 9
Fesih
1. Herhangi bir Taraf,
Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğini bilgilendirerek bu Protokolü feshedebilir.
2. Fesih, bildirimin Genel
Sekreterliğe iletilmesinin ardından 12 ay sonra geçerlidir.
3. Sözleşmeye taraf olmaktan
vazgeçen herhangi bir Devlet, aynı tarihte bu Protokole taraf olmaktan da
vazgeçmiştir.
Madde 10
Sona Erme
Bu Protokol yürürlüğe
girdikten sonra, Tarafların sayısı fesihler sonucunda beşten aza inerse, bu
Protokol, söz konusu fesihlerden sonuncusunun geçerlilik kazandığı tarihte
yürürlükten kalkar. Protokol, ayrıca Sözleşmenin yürürlükten kalktığı tarihte
de yürürlükten kalkar.
Madde 11 (cekince maddesi)
Uyuşmazlık
Bu Protokolün yorumlanması
veya uygulanmasına ilişkin olarak Tarafların kendi aralarında müzakere yoluyla
veya başka şekillerde çözümleyemedikleri iki ya da daha fazla Taraf arasındaki
herhangi bir uyuşmazlık, ilgili Taraflardan herhangi birinin isteği üzerine,
çözüm için Uluslararası Adalet Divanına sevk edilir.
Madde 12
Çekinceler
1. Bu Protokolün
imzalanması, onaylanması ya da Protokole katılım esnasında, herhangi bir Devlet,
Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine yapılacak bir bildirimle, bu
Protokolün 11. maddesi ile kendilerini bağlı addetmediklerini beyan edebilir.
Diğer Taraflar, cekince koymuş bir Tarafla ilgili olarak bu Protokolün 11.
maddesiyle bağlı olmayacaklardır.
2. Bu maddenin 1. fıkrasında
belirtilen beyan, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine yapılacak bir
bildirimle her zaman geri alınabilir.
3. Bu Protokol için başka
bir cekinceye izin verilmez.
Madde 13
Değişiklikler
1. Bu Protokol yürürlüğe
girdikten sonra, Protokolde bu maddede belirlenmiş usule göre değişiklik
yapılabilir.
2. Bu Protokol Taraflarından
birinin sunduğu Protokolde yapılacak herhangi bir değişiklik önerisi,
değerlendirme ve karar için Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu
(BM-AEK) Karayolu Taşımacılığı Çalışma Grubu'na sunulur.
3. Bu Protokolün Tarafları
oy birliğine varmak için mümkün olan tüm çabayı gösterirler. Bu çabalara
rağmen, önerilen değişiklik konusunda oybirliğine varılmazsa, son çare olarak,
hazır bulunan ve oy kullanan Tarafların en az üçte ikisinin kabulü aranacaktır.
Oy birliği ya da üçte iki çoğunlukla kabul edilen bir değişiklik önerisi, imza
sahibi Devletlerin yanı sıra bu Protokolün tüm Taraflarının kabulüne sunulması
için Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu sekreteryası tarafından
Genci Sekreterliğe iletilir.
4. Önerilen değişikliğin
Genel Sekreterlik tarafından tebliğ edilmesini izleyen dokuz ay içerisinde,
herhangi bir Taraf, önerilen değişikliğe itirazı olduğu konusunda Genel Sekreterliği
bilgilendirebilir.
5. Bu Protokol Taraflarından
herhangi biri itiraz öne sürmezse, bir önceki paragrafta öngörülen dokuz aylık
sürenin sonunda, önerilen değişiklik kabul edilmiş sayılacaktır. Eğer bir
itiraz ileri sürülürse, önerilen değişiklik geçersiz olur.
6. Değişiklik önerisinin
bildirildiği an ile bu maddenin 4. paragrafından öngörülen dokuz aylık sürenin
sona erdiği an arasında, bir ülke bu Protokole Taraf olacak olursa, Avrupa Ekonomik
Komisyonu Karayolu Taşımacılığı Çalışma Grubu sekretaryası, yeni Taraf Devleti değişiklik
önerisi ile ilgili olarak en kısa zamanda bilgilendirir. Yeni Taraf Devlet
önerilen değişikliğe dair itirazı olduğunu Genel Sekreterliğe bu dokuz aylık
sürenin tamamlanmasından önce bildirebilir.
7. Genel Sekreterlik, tüm
Taraflara en kısa zamanda, yukarıda 5. paragrafa göre kabul edilen herhangi bir
değişikliğin yanı sıra bu maddenin 4. ve 6. paragraflarına uygun şekilde
yapılan itirazları bildirir.
8. Kabul edilmiş sayılan
herhangi bir değişiklik, Genel Sekreterliğin bu kabulü Taraflara bildirdiği
günden altı ay sonra yürürlüğe girer.
Madde 14
Diplomatik Konferansın Düzenlenmesi
1. Bu Protokol yürürlüğe
girdikten sonra, herhangi bir Taraf, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine
yapacağı bir bildirimle, bu Protokolün gözden geçirilmesi için bir konferans düzenlenmesini
isteyebilir. Genel Sekreterlik, talebi Tarafların hepsine bildirecek ve Genel Sekreterliğin
bildirim tarihini takip eden dört ay içerisinde Protokol Tarafları (tüm
Tarafların dörtte birinden az olmamak üzere), talebe ilişkin muvafakatlerini
Genel Sekreterliğe bildirirlerse, gözden geçirme konferansı Genel Sekreterlik
tarafından düzenlenecektir.
2. Önceki paragrafa uygun
olarak bir konferans düzenlenecek olursa, Genel Sekreterlik Tarafların hepsini
bilgilendirir ve Konferansta göz önünde bulundurmasını istedikleri önerileri varsa,
bunları üç aylık bir süre içinde sunmaları için davet eder. Genel Sekreterlik,
bu önerilerin bulunduğu metinlerle birlikte Konferansın geçici gündemini,
Konferansın toplanacağı tarihten en az üç ay önce Tarafların hepsine dağıtır.
3. Genel Sekreterlik, bu maddeye
uygun şekilde düzenlenen herhangi bir Konferansa, bu Protokolün 7. maddesinin
1., 3. ve 4. paragraflarında belirtilen Devletlerin hepsini davet eder.
Madde 15
Devletlere Bildirim
13. ve 14. maddede
belirtilen bildirimlere ek olarak, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği,
yukarıdaki 7. maddenin 1. paragrafında belirtilen Devletleri ve 7. maddenin 3.
ve 4. paragraflarına uygun olarak bu Protokole Taraf olmuş Devletleri aşağıdaki
hususlarda bilgilendirir:
(a) 7. madde kapsamındaki
onaylar ve katılımlar;
(b) Bu Protokolün 8. madde
uyarınca yürürlüğe giriş tarihi;
(c) 9. madde kapsamındaki
fesihler;
(d) Bu Protokolün 10. madde
uyarınca sona etmesi;
(e) 12. maddenin 1. ve 2.
paragrafları uyarınca yapılan bildirimler ve beyanlar.
Madde 16
Depozitör
Bu Protokolün orijinal
metni, Protokolün onaylanmış gerçek kopyalarını Protokolün 7. maddesinin 1.,
3., ve 4. paragraflarında belirtilen tüm Devletlere gönderecek olan, Birleşmiş
Milletler Genel Sekreterliğine tevdi edilecektir.
Bu Protokol, 20 Şubat 2008
tarihinde Cenevre'de, her iki metin de birbiriyle eşit derecede geçerli olmak
üzere İngilizce ve Fransızca dillerinde, tek nüsha olarak HAZIRLANMIŞTIR.
Bu Protokol, YUKARIDAKİ
HUSUSLAR DOĞRULTUSUNDA, usulüne uygun olarak yetkilendirilmiş imza sahipleri
tarafından imzalanmıştır.
Eşyaların
Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR)
Elektronik Taşıma Belgesi İle İlgili Ek Protokole İlişkin İhtirâzî
Kayıt
"Türkiye Cumhuriyeti,
işbu Protokol'ün tefsir ve uygulanması ile ilgili olarak çıkacak ihtilafların
Uluslararası Adalet Divanı'na havale olunmasını öngören Protokol'ün 11 inci
maddesi ile kendini bağlı addetmemektedir."
Orijinal
Metin İçin; http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/08/20170822M1-10.pdf