Danıştay 7. Daire E: 2014-5 K 2018/2891 Kararı Gümrük Kanunudaki doğrudan/dolaylı temsil hususunun firma avukatlarının gümrük idarelerinde uzlaşma talebinde bulunabilmelerine bir engel olmadığı

Tasarruflu Yazlar 1 2 3 T.C. DANIŞTAY YEDİNCİ DAİRE Esas No :2014/55 Karar No :2018/2891 Davacı :Ge Enerji Endüstri Ticaret Ve Servis Anonim Şirketi (Eski Unvan: Alstom Power ve Ulaşım Anonim Şirketi) Vekili :Av. Kemal VURALDOĞAN Nenehatun Caddesi, No:90/4 Gaziosmanpaşa-Çankaya/ANKARA Davalı :Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ANKARA Vekili :Av. Filiz ALTINSOY BAHAT (Aynı adreste) Davanın Özeti : 27.8.2011 tarih ve 28038 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğinin gümrük idarelerinde uzlaşma talebinde bulunabilecek kişileri düzenleyen 12'nci maddesinin; 4458 sayılı Gümrük Kanununun temsil hakkını düzenleyen 5'inci maddesinde bütün kişilerin gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebileceğinin düzenlendiği, doğrudan temsilci olacak kişilerin şahsına yönelik olarak bir kısıtlama getirilmediği, temsilci olacak kişinin Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik bulunmasının yeterli olduğu yönündeki düzenlemeye, gümrük idarelerinde uzlaşmaya başvurabilecek kişilerle ilgili bir kısıtlama getirmeyen Gümrük Kanununun 244'üncü maddesine ve avukatların resmi dairelerdeki tüm işleri takip edebileceğinin düzenlendiği Avukatlık Kanununun 35'inci maddesi hükmüne aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmektedir. Savunmanın Özeti : 4458 sayılı Gümrük Kanununda düzenlenen temsil müessesesinin temsile ilişkin hükümler içeren diğer kanunlara göre daha özel nitelikli olması sebebiyle gümrük işlemlerinde Gümrük Kanununun temsile ilişkin hükümlerinin uygulanacağı, Gümrük Kanununa göre gümrük idarelerindeki işler için doğrudan temsilci ya da dolaylı temsilci tayin edilebileceği, bu kişilerinde ancak Gümrük Kanununun 225'inci ve Gümrük Yönetmeliğinin 561'inci maddelerine göre belirlenebileceği, Kanunun 225'inci maddesine göre dolaylı temsilcilerin ancak gümrük müşavirleri olabileceği, doğrudan temsilcilerin ise söz konusu yönetmeliğin 561'inci maddesinde zikredilen özelliklere sahip kişiler olabileceği, Avukatlık Kanunun 35'inci maddesine gelince ise Gümrük Kanununun temsile ilişkin hükümlerinin daha özel ve öncelikli nitelikte olduğundan bu hükümlerin uygulanması gerektiği zira 35'inci maddenin son fıkrasında da diğer kanun hükümlerinin saklı olduğu yönündeki düzenlemenin bunu doğruladığı yasal dayanaktan yoksun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hakimi Kutgün ELİKÜÇÜK'ün Düşüncesi: İptali istenilen Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğinin 12'inci maddesinde, temsilcilerin uzlaşma talebinde bulunabileceğinin açıkça belirtilmesi nedeniyle bu hükmün Gümrük Kanununa aykırılık teşkil etmediği, davalı idarece dava konusu yönetmelik hükmünün yanlış yorumlanması nedeniyle ihtilafın ortaya çıktığı, bununla birlikte avukatların temsil yetkisi konusunda en özel düzleme niteliğinde bulunan ve avukatların resmi dairelerdeki bütün işleri takip edebileceklerini düzenleyen 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 35'inci maddesinin 2'nci fıkrası karşısında avukatların gümrük idarelerinde uzlaşma talebinde bulunabilmelerine bir engel olmaması nedeniyle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. Danıştay Savcısı Mukaddes ARAS'ın Düşüncesi: Dava; 27.8.2011 tarih ve 28038 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğinin değişik 12 nci maddesinin iptali istemine ilişkindir. 4458 sayılı Gümrük Kanununun 3 üncü maddesinin 8 inci fıkrasının (b) bendinde, gümrük yükümlülüğü deyiminin, yükümlünün gümrük vergilerini ödemesi zorunluluğunu; aynı maddenin 11 inci fıkrasında, yükümlü deyiminin, gümrük yükümlülüğünü yerine getirmekle sorumlu bütün kişileri ifade ettiği, aynı Kanunun "(2) Temsil Hakkı ve Yetkilendirilmiş Yükümlü" başlıklı 5 inci maddesinde de; bütün kişilerin; gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilecekleri, transit taşımacılık yapan veya arızi olarak beyanda bulunan kişiler hariç olmak üzere, temsilcinin Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik bulunan kişiler olduğu, temsilin, doğrudan veya dolaylı olabileceği, temsilcinin doğrudan temsil durumunda başkasının adına ve hesabına hareket edeceği, dolaylı temsil durumunda ise kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket edeceği, temsilcinin temsil edilen kişi namına hareket ettiğini beyan etmek, temsilin doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek ve sahip olduğu temsil yetki belgesini gümrük idarelerine ibraz etmek zorunda olduğu, bir başka kişi adına veya hesabına hareket ettiğini beyan etmeyen ya da bir temsil yetkisine sahip olmadığı halde, başka bir kişi adına ya da hesabına hareket ettiğini beyan eden kişinin, kendi adına ve kendi hesabına hareket ediyor sayılacağı, 225 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen kişilerin gümrük idarelerinde dolaylı temsilci olarak iş takip edebilecekleri hükmü yer almıştır. Anılan Kanunun uzlaşmaya ilişkin 6111 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen 244 üncü maddesinin birinci fıkrasında "Beyan ile gümrük idaresince yapılan tespit sonucunda belirlenen farklılıklara ilişkin tebliğ edilen gümrük vergileri alacakları ile bu Kanunda ve ilgili diğer kanunlarda öngörülen cezalar hakkında; yükümlü veya ceza muhatabı tarafından, söz konusu eksiklik veya aykırılıkların kanun hükümlerine yeterince nüfuz edememekten veya kanun hükümlerini yanlış yorumlamaktan kaynaklandığının veya yargı kararları ile idarenin ihtilaf konusu olayda görüş farklılığının olduğunun ileri sürülmesi durumunda, idare bu maddede yer alan hükümler çerçevesinde yükümlüler veya cezanın muhatabı ile uzlaşabilir. Uzlaşma talebi, tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde, henüz itiraz başvurusu yapılmamış gümrük vergileri ve cezalar için yapılır. Uzlaşma talebinde bulunulması halinde, itiraz veya dava açma süresi durur, uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi halinde süre kaldığı yerden işlemeye başlar, ancak sürenin bitimine üç günden az katmış olması halinde süre üç gün uzar. Uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi halinde yeniden uzlaşma talebinde bulunulamaz." hükmü yer almış, üçüncü fıkrasında da, "Bu madde kapsamında yapılan uzlaşma talepleri, gümrük uzlaşma komisyonları tarafından değerlendirilir. Gümrük uzlaşma komisyonlarının kurulması, çalışması ile bu madde kapsamında yapılacak başvurulara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. " hükmüne yer verilmiştir. Anılan madde hükmüne dayanılarak, 27/08/2011 tarihli ve 28038/sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğinin 12 nci maddesinin 1/09/2012 tarihli ve 28398 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle değişik davaya konu edilen birinci fıkrasında, ("Yükümlünün kendisi, temsilcisi veya özel vekaletname verilmesi şartıyla gümrük müşaviri; veli ya da vasi veya aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olması halinde gümrük müşavirleri uzlaşma talebinde bulunabilir.)" hükmü yer almıştır. Gümrük Yönetmeliğinin "Gümrükte iş takibi" başlıklı 561 inci maddesinin birinci fıkrasında, bütün kişilerin gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri bizzat kendileri takip edebilecekleri gibi bu tasarruf ve işlemleri gerçekleştirmek üzere bir temsilci tayin edebilecekleri, temsilcinin, temsil edilen kişi namına hareket ettiğini beyan etmek, temsilin doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek ve sahip olduğu temsilnameyi gümrük idaresine ibraz etmek zorunda olduğu, aynı maddenin dördüncü fıkrasında da, Gümrük idarelerinde doğrudan temsil yoluyla iş takibi yapılabilmesi konusunda uygulanacak hükümlere yer verilmiş, anılan maddenin a) bendinde de, "Gümrük idarelerinde özel hukuk tüzel kişilerinin doğrudan temsil yoluyla iş takibi yapacak kanuni temsilcileri hariç diğer kişilerde, Kanunun 227 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) ve (h) dışındaki bentlerinde sayılan şartlar aranır. Beyanname imzalanabilmesi, tahakkukun tebellüğü ve itiraz gibi hukuki sonuç doğuran tasarruf ve işlemler dahil, tüm gümrük işlemlerinin takibinde; çalıştığı şirket tarafından sigorta ettirildiğine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu aylık sigorta primleri bordrosu, şirketi temsil etmeye yetkili olduğunu gösterir temsil belgesini haiz olması ve temsil belgesinin Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanması ve konuya ilişkin Ticaret Sicil Tüzüğünün 104 üncü maddesi uyarınca düzenlenen Ticaret Sicil Tasdiknamesinin ilgili gümrük idaresine ibrazı zorunludur. Özet beyan ve taşıdıkları eşyanın sadece transit işlemlerini yapacak kara, deniz ve havayolu işletmeleri ile nakliyeci kuruluş temsilcilerinde söz konusu şartlar aranmaz." düzenlemesi yer almıştır. Yukarıda sözü edilen düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden; gümrük mevzuatında temsilin özel olarak düzenlendiği, gümrük işlemlerinin teknik bilgi ve deneyim gerektirmesi ve eşya sahibinin kendi işini gümrükte bizzat takip edip sonuçlandırmasının güç olması nedeniyle kişilerin gümrüklerdeki işlemlerini gerçekleştirmek için ya dolaylı temsilci (gümrük müşaviri) yada Gümrük Yönetmeliğinin 561 inci maddesinde belirtilen özelliklere sahip olanlardan doğrudan temsilci tayin edebileceği, bunların dışında kalan kişilerin gümrük işlemleri için gümrük idarelerinde yükümlüyü temsil edemeyeceği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davaya konu Uzlaşma Yönetmeliğinin 12 nci maddesinde yer alan uzlaşma talebinde bulunabilecek kişilere ilişkin "Yükümlünün kendisi, temsilcisi veya özel vekaletname verilmesi şartıyla gümrük müşaviri; veli ya da vasi veya aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olması halinde gümrük müşavirleri uzlaşma talebinde bulunabilir." düzenlemede dayanağı yasa hükümlerine ve hukuka aykırılık görülmemiştir. Diğer taraftan, 1136 sayılı Avukatlık Kanununun "Yalnız avukatların yapabileceği İşler" başlıklı 35 inci maddesinde; "Kanun işlerinde ve hukuki meselelerde mütalaa vermek mahkeme hakem veya yargı yetkisini haiz bulunan diğer organlar huzurunda gerçek ve tüzel kişilere ait hakları dava etmek ve savunmak, adli işlemleri takip etmek, bu işlere ait bütün evrakı düzenlemek, yalnız baroda yazılı avukatlara aittir. Baroda yazılı avukatlar birinci fıkradakiler dışında kalan resmi dairelerdeki bütün işleri de takip edebilirler." hükmü yer almıştır. Yukarıda anılan yasa hükmü uyarınca baroya kayıtlı avukatların birinci fıkradakiler dışında kalan resmi dairelerdeki bütün işleri takip edebilecekleri açık olup, bu düzenlemeye göre avukatların uzlaşma başvurusunda da bulunabilecekleri tabiidir. Bu nedenle, Yönetmelikte uzlaşma başvurusunda bulunacaklar arasında avukatların sayılmamış olmasının, sözü edilen yasa hükmünün uygulanmasına engel teşkil etmesi söz konusu değildir. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay Yedinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, 27.8.2011 tarih ve 28038 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğinin gümrük idarelerinde uzlaşma talebinde bulunabilecek kişileri düzenleyen 12'nci maddesinin iptali istemiyle açılmıştır. 4458 sayılı Gümrük Kanunun 5'inci maddesinin 1'inci fıkrasında, bütün kişilerin, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilecekleri; 3'üncü fıkrasında, temsilin, doğrudan veya dolaylı olabileceği, temsilcinin, doğrudan temsil durumunda başkasının adına hareket edeceği; dolaylı temsil durumunda ise, kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket edeceği, temsilcinin, temsil edilen kişi namına hareket ettiğini beyan etmek, temsilin doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek ve sahip olduğu temsil yetki belgesini gümrük idarelerine ibraz etmek zorunda olduğu hükmüne yer verilmiştir. 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 2'nci maddesinde, avukatlığın amacı, hukuki münasebetlerin düzenlenmesini, her türlü hukuki mesele ve anlaşmazlıkların adalet ve hakkaniyete uygun olarak çözümlenmesini ve hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasını her derece yargı organları, hakemler, resmi ve özel kişi, kurul ve kurumlar nezdinde sağlamak olarak açıklanmış; 35'inci maddesinde, kanun işlerinde ve hukuki meselelerde mütalaa vermenin, mahkeme, hakem ve yargı yetkisini haiz bulunan diğer organlar huzurunda gerçek ve tüzel kişilere ait haklan dava etmenin ve savunmanın, adli işlemleri takip ederek, bu işlere ait bütün evrakı düzenlemenin, yalnız baroda yazılı avukatlara ait bir yetki olduğu belirtilmiş ve maddenin devamında da sayılanların dışında kalan resmi dairelerdeki bütün işlerin de avukatlarca takip edilebileceği düzenlenmiştir. Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğinin 3'üncü maddesinin 1'inci fıkrasının (ı) bendinde, yükümlü, kendisine gümrük vergileri ve para cezaları borcu terettüp eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili kişiler olarak tanımlanmıştır. Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğinin iptali istenilen 12'nci maddesine göre uzlaşma talebinde bulunabilecek kişiler yükümlünün kendisi, temsilcisi veya özel vekâletname verilmesi şartıyla gümrük müşaviri; veli ya da vasi veya aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olması halinde gümrük müşavirleri, olarak sayılmıştır. 4458 sayılı Gümrük Kanununun, Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğinin ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun bahsi geçen hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğinin iptali istenilen 12'inci maddesinde, "temsilcilerin uzlaşma talebinde bulunabileceğinin açıkça belirtildiği, bu hükmün Gümrük Kanununun anılan maddelerine aykırılık teşkil etmediği, davalı idarece dava konusu yönetmelik hükmünün yanlış yorumlanması nedeniyle ihtilafın ortaya çıktığı, bununla birlikte avukatların temsil yetkisi konusunda en özel düzenleme niteliğinde bulunan ve avukatların resmi dairelerdeki bütün işleri takip edebileceklerini düzenleyen 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 35'inci maddesinin 2'nci fıkrası karşısında avukatların gümrük idarelerinde uzlaşma talebinde bulunabilmelerine bir engel olmadığı anlaşıldığından, Yönetmeliğin dava konusu edilen 12'nci maddesinde hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; davanın reddine, aşağıda dökümü gösterilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14'üncü maddesinin 1'nci fıkrası uyarınca Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 1980.-(Bindokuzyüzseksen) Türk Lirası vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı İdareye verilmesine, artan 10,35 (OnTürklirasıotuzbeşkuruş) Türk lirası posta giderinin istemi halinde davacıya iadesine, kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içinde Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 21.5.2018 gününde oyçokluğu ile karar verildi Başkan Üye Üye Üye Üye Ali Turan Ali H. Ümit Hüseyin Ünal ATAGÜN KARAKAYA KAZAN AKSOY KARA (X) Yargılama Giderleri Başvuru Harcı :50.45 TL Karar Harcı :50,45 TL Vekalet Harcı :3,75 TL YD Harcı :50,45 TL Posta Gideri :116,00 TL Toplam :271,10TL X-KARŞI OY Dava, 27.8.2011 tarih ve 28038 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğinin gümrük idarelerinde uzlaşma talebinde bulunabilecek kişileri düzenleyen 12'nci maddesinin iptali istemiyle açılmıştır. 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 2'nci maddesinde, avukatlığın amacı, hukuki münasebetlerin düzenlenmesini, her türlü hukuki mesele ve anlaşmazlıkların adalet ve hakkaniyete uygun olarak çözümlenmesini ve hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasını her derece yargı organları, hakemler, resmi ve özel kişi, kurul ve kurumlar nezdinde sağlamak olarak açıklanmış; 35'inci maddesinde, kanun işlerinde ve hukuki meselelerde mütalaa vermenin, mahkeme, hakem ve yargı yetkisini haiz bulunan diğer organlar huzurunda gerçek ve tüzel kişilere ait hakları dava etmenin ve savunmanın, adli işlemleri takip ederek, bu işlere ait bütün evrakı düzenlemenin, yalnız baroda yazılı avukatlara ait bir yetki olduğu belirtilmiş ve maddenin devamında da sayılanların dışında kalan resmi dairelerdeki bütün işlerin de avukatlarca takip edilebileceği düzenlenmiştir. Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğinin iptali istenilen 12'nci maddesinde uzlaşma talebinde bulunabilecek kişiler, yükümlünün kendisi, temsilcisi veya özel vekâletname verilmesi şartıyla gümrük müşaviri; veli ya da vasi veya aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olması halinde gümrük müşavirleri olmak üzere tahdidi olarak sayılmıştır. Avukatlık Kanununun 35'inci maddesinin 2'nci fıkrasının avukatların resmi dairelerdeki bütün işleri takip edebileceği yönündeki açık hükmü karşısında iptali istenilen Yönetmelik hükmünde tahdidi olarak sayılan uzlaşma talebinde bulunabilecek kişiler arasında avukatların gösterilmemesi eksik düzenleme teşkil ettiğinden, yönetmeliğin davaya konu hükmünde hukuka uyarlık görülmemiştir. Açıklanan nedenle, Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğinin 12'nci maddesinde yer alan düzenlemede hukuka uyarlık bulunmadığından, belirtilen maddenin iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile Dairemiz kararına katılmıyorum. Üye Ali KAZAN SEVİL