Danıştay 15. Daire Esas No 2016/9811 Karar No 2018/5191 Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin YGM (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirleri) hakkındaki maddelerine ilişkin yürürlük maddesinin iptal edilmesi
T.C.
DANIŞTAY
ON BEŞİNCİ DAİRE
Esas No: 2016/9811
Karar No: 2018/5191
Vekilleri: Av. Olgun Tuncay Ayvacı
Davalı: Gümrük ve Ticaret Bakanlığı
Vekili: Av. Mehmet Ülkü
Davanın
Özeti: 07.10.2016 tarihli ve 29850
sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin;
2009 tarihli Gümrük Yönetmeliğinin mülga 576. maddesini yeniden düzenleyen 32.
maddesinin (g) ve (ğ) bentlerinin, mülga 578. maddesini yeniden düzenleyen 34.
maddesinin ve yürürlük maddesi olan 40. maddesinin iptali istenilmektedir.
Savunmanın
Özeti: 4458 sayılı Gümrük Kanununun
10/1-c. maddesinde yer alan düzenlemenin yetkilendirilmiş gümrük müşavirleriyle
ilgili olarak idareye düzenleme ve takdir yetkisi verdiği, yetkilendirilmiş
gümrük müşavirlerinin kamu görevlilerine ait birtakım kamusal görev ve yetkilerle
donatılmış bulundukları, bu nedenle idarenin bu hususlarda müesseseyi
düzenleyici ve ıslah edici düzenlemelerde bulunmasının doğal olduğu, idarenin
bu düzenleme yetkisini üst düzenleyici normlara uygun olarak kullandığı,
davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Zafer Özbek
Düşüncesi: Kamusal fonksiyon ifa eden yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin
görev, yetki ve yükümlülükleri ile ilgili olarak idarenin kanundan kaynaklanan
düzenleme yetkisine sahip bulunduğu, görevin nitelikleri, devletin ve toplumun
güncel ihtiyaçları gözönüne alınarak idarenin bu hususta her zaman düzenleme
yapabileceği, dava konusu edilen düzenlemenin kazanılmış haklar ilkesine
aykırılık oluşturmayacağı gerekçesiyle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay
Savcısı: Demet Özen
Düşüncesi: Dava; 7.10.2016 tarih ve 29850 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; 2009
tarihli Gümrük Yönetmeliğinin "Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirinin Sahip
Olması Gereken Nitelikler" başlıklı mülga 576. maddesini yeniden
düzenleyen 32. maddesinin g ve ğ bentlerinin, "Yetkilendirilmiş Gümrük
Müşavirlerine Uygulanacak Cezalar ve Yetki Belgesinin Geri Alınması"
başlıklı mülga 578. maddesini yeniden düzenleyen 34. maddesi ile Yönetmeliğin
yürürlük tarihini gösteren 40. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 18.6.2009 tarih ve 5911
sayılı Yasa'nın 3. maddesiyle değişik 10. maddesinin 1. fıkrasının (c)
bendinde, gümrük idaresinin gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için
gerekli gördüğü bütün önlemleri alabileceği, bu çerçevede, eşyanın gümrükçe
onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gerekli gördüğü
bir kısım tespit işlemlerinin, belirleyeceği niteliklere sahip gümrük müşavirleri
eliyle yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemeye yetkili olduğu hükme
bağlanmış; 227. maddesinde de Gümrük müşavir yardımcısı olabilecek kişilerin
taşıması gereken nitelikler ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir.
3.6.2011 tarih ve 640 sayılı Gümrük ve Ticaret
Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2/n
maddesinde gümrük müşaviri ve yardımcılarıyla" yetkilendirilmiş gümrük
müşavirlerine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak ve denetlemek Gümrük ve
Ticaret Bakanlığının görevleri arasında sayılmış, 7.maddesinin (n) fıkrasında
da gümrük müşaviri ve yardımcıları ile yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerine
ilişkin iş ve işlemleri yürütmenin Gümrükler Genel Müdürlüğünün görevleri
arasında yer aldığına işaret edilmiştir.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun verdiği bu yetkiye
dayalı olarak davalı idare tarafından 07.10.2009 tarih ve 27369 mükerrer sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Yönetmeliği ile
"Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği" kurumu oluşturulmuş ve bu
oluşum 30.06.2015 tarih ve 29402 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmeliğin
16/h maddesi uyarınca mülga olmuş; 07.10.2016 tarihli ve 29850 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair
Yönetmeliğin 31. maddesiyle ana yönetmeliğin 575. maddesi, 32. maddesiyle de
576. maddesi yeniden düzenlenerek yönetmelikte yetkilendirilmiş gümrük
müşavirlerine yer verilmiştir.
Gümrük Yönetmeliğinin dava konusu Yönetmeliğin 30.
maddesiyle yeniden düzenlenen 574. maddesinde,"(1) Yetkilendirilmiş gümrük
müşaviri, Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine istinaden
ekonomik etkili gümrük rejimleri, nihai kullanım, basitleştirilmiş usul
uygulamaları ve diğer gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak için
Bakanlıkça belirlenen tespit işlemlerini yapmak üzere yetkilendirilen ve 576
ncı maddede belirtilen şartları taşıyan gümrük müşaviridir." (2) Birinci
fıkrada geçen tespit işlemlerine ilişkin usul ve esaslar ile yetkilendirilmiş
gümrük müşavirlerinin çalışma usul ve esasları Bakanlıkça yayımlanan tebliğ ve
genelgelerle belirlenir." şeklinde; 31. maddesiyle düzenlenen 575.
maddesinde, "(1) Yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri, yapmış oldukları
tespit işlemleri ve bunlara ilişkin düzenlenen raporların ve onayladıkları
EUR.1/EUR.MED ve A.TR dolaşım belgelerinin doğruluğundan sorumludur. Yaptıkları
tespit işlemleri ve bunlara ilişkin raporların doğru olmaması halinde, tespit
işleminin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve
kesilecek cezalardan yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen
sorumludurlar." şeklinde; 32. maddesiyle değişik 576. maddesinde,
"Yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin sahip olması gereken nitelikler, a)
Kanunun 228 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile geçici 5
inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca gümrük müşavirliği izin belgesine sahip
olmak ya da Kanunun 228 inci maddesinin birinci fıkrası ile geçici 5 inci
maddesinin birinci ve ikinci fıkrası uyarınca hak sahibi olup, en az yedi yıl
süre ile gümrük müşavirliği izin belgesine sahip olmak, b) Son beş yıl içinde
Kanunun geçici 6 ncı maddesi uyarınca kesinleşmiş geçici olarak mesleki
faaliyetten alıkoyma cezası almamış olmak, c) Dolaylı temsil suretiyle gümrük
idarelerinde iş takip etmemek ve bu amaçla kurulmuş tüzel kişilere ortak
olmamak, ç) Tespit işlemlerinin yapılacağı kişiler ve antrepo işleticileri ile
ortaklık ve çalışan statüde ilişkisi bulunmamak, d) Kanunun geçici 6 ncı
maddesi uyarınca birden fazla geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası
almamış olmak, e) Ertelenmiş, hükmün açıklanması geriye bırakılmış, para
cezasına veya tedbire çevrilmiş ya da affa uğramış olsalar bile kaçakçılık,
zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı
kötüye kullanma, dolanlı iflas, yalan yere şahadet, suç tasnii, iftira, resmi
ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, devlet sırlarını açığa vurma, suçtan
kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, vergi kaçakçılığı veya vergi
kaçakçılığına teşebbüs suçlarından ceza almamış olmak, f) 4458 sayılı Kanunun
geçici 6 ncı maddesi uyarınca son üç yıl içerisinde üçten fazla uyarma veya
kınama cezası almamış olmak, g) En az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk,
iktisat, siyasal bilgiler, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleriyle
bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul olunan yurt içi ya da yurt dışındaki
öğrenim kurumlarından birinden mezun olmak, ğ) A1tmış beş yaşını doldurmamış
olmak. (2) Birinci fıkrada sayılan niteliklere sahip olan gümrük müşaviri
gerekli evraklarla Bakanlığa müracaat eder. Bakanlıkça yapılan değerlendirme
sonucunda düzenlenmesi uygun bulunan Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Yetki
Belgesinin geçerlilik süresi 3 yıldır. Bu süre birinci fıkranın (ğ) bendinde
yer alan nitelik dikkate alınarak daha kısa belirlenir." şeklinde; 34.
maddesiyle düzenlenen 578. maddesinde,"(1) Yetkilendirilmiş gümrük
müşavirlerince yapılan tespit işlemlerine ilişkin olarak mevzuata aykırı
durumların belirlenmesi halinde haklarında Kanunun geçici 6 ncı maddesi
hükümleri uygulanır. (2) Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olabilme şartlarından
birinin kaybedilmesi, tespit işlemleri ile ilgili olarak Bakanlıkça belirlenen
asgari ücret tarifesinin altında hizmet verilmesi, görevin bağımsızlık,
tarafsızlık ve dürüstlükle yapılmaması veya kusurlu olarak yapılması ya da
Kanunda yer alan mesleğin genel prensiplerine aykırı harekette bulunulması veya
dolaylı temsil suretiyle faaliyet gösteren gümrük müşavirleriyle ya da tespit
işlemini yaptıran yükümlü ile doğrudan veya dolaylı iş ilişkisi içinde
olduğunun tespit edilmesi durumlarında yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin
yetki belgeleri geri alınır. Bu şekilde yetki belgeleri geri alınan gümrük
müşavirlerine beş yıl süreyle tekrar yetki belgesi verilmez. (3) Asgari ücret
tarifesinin altında hizmet verildiğinin tespit edildiği, ancak bu durumun maddi
hatadan kaynaklandığının anlaşıldığı hallerde ikinci fıkra hükümleri
uygulanmaz. Bu durumda yetkilendirilmiş gümrük müşaviri yazılı olarak uyarılır.
Yazılı uyarıya rağmen sözleşme ücretinde gerekli düzeltmeleri yapmayan veya
benzer hataları tekrarlayan yetkilendirilmiş gümrük müşavirine ait yetki belgesi,
altı ay süreyle geri alınır. (4) Tüzel kişilik bünyesinde gerçekleştirilen
işlemlerde, işlemi gerçekleştiren yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin yanı sıra
şirketi temsil ve ilzama yetkili yetkilendirilmiş gümrük müşaviri hakkında da
ikinci fıkra hükmü uygulanır.(5) Yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin yetki
belgesinin geri alınması, ayrıca Kanunun geçici 6 ncı maddesi uyarınca disiplin
cezası verilmesine engel teşkil etmez." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Yukarıda yazılı hükümlerin birlikte
değerlendirilmesinden; yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği müessesesinin
düzenlenmesinde, bürokratik işlemlerin azaltılması, gümrük işlemlerinin daha
hızlı sürede sonlandırılması ve böylelikle vatandaşa daha kaliteli ve etkili
kamu hizmeti sunulması ile birlikte teknik bilgi ve uzmanlık gerektiren gümrük
mevzuatının doğru olarak uygulanmasının hedeflendiği görülmüştür.
Kanun koyucunun yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin
yürüttükleri hizmeti kamusal hizmet niteliğinde gördüğü, idarenin daha önce
devlet memurlarına yaptırdığı bir çok gümrük işlemini, bilgi, tecrübe ve güven
esasına dayalı olarak yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerine devrettiği, bu hizmeti
yürüten yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin, dolaylı temsil suretiyle
faaliyet gösteren gümrük müşavirleri ile tespit işlemini yaptığı yükümlülerden
bağımsız olarak faaliyet göstermesinin amaçlandığı anlaşılmıştır.
Yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin görev tanımı ve
özellikleri ile üstlenmiş oldukları görev ve yükümlülükleri dikkate
alındığında, bu göreve atanacaklarda aranacak hizmetin gerektirdiği nitelikleri
belirleme konusunda takdir yetkisine sahip olan idarece, bu meslek grubu için
özel koşullar getirilmesinde ve yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerine
uygulanacak cezalar ile yetki belgesinin geri alınmasına yönelik olarak yapılan
düzenlemelerde ve yürürlük maddesinde hizmet gereklerine, kamu yararına ve
hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ
ADINA
Karar veren Danıştay Onbeşinci Dairesince, Tetkik
Hakiminin açıklamaları dinlenip, dosyadaki belgeler incelenerek gereği
görüşüldü:
Dava; 07.10.2016 tarihli ve 29850 sayılı Resmî Gazetede
yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; 2009
tarihli Gümrük Yönetmeliğinin "Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirinin Sahip
Olması Gereken Nitelikler" başlıklı mülga 576. maddesini yeniden
düzenleyen 32. maddesinin (g) bendinde yer alan yer alan "en az dört yıllık lisans eğitimi veren
hukuk, iktisat, siyasal bilgiler, işletme, iktisadi ve idari bilimler
fakülteleriyle bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul olunan yurt içi ya da
yurt dışındaki öğrenim kurumlarından birinden mezun olmak" ibaresi
ile, aynı maddenin (ğ) bendinde yer
alan "altmış beş yaşını doldurmamış
olmak" ibaresinin, Gümrük Yönetmeliğinin "Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirlerine Uygulanacak Cezalar ve Yetki
Belgesinin Geri Alınması" başlıklı mülga 578. maddesini yeniden
düzenleyen 34. maddesinde yer alan; "Yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerince
yapılan tespit işlemlerine ilişkin olarak mevzuata aykırı durumların
belirlenmesi halinde haklarında Kanunun geçici 6 ncı maddesi hükümleri
uygulanır, yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olabilme şartlarından birinin
kaybedilmesi, tespit işlemleri ile ilgili olarak Bakanlıkça belirlenen asgari
ücret tarifesinin altında hizmet verilmesi, görevin bağımsızlık, tarafsızlık ve
dürüstlükle yapılmaması veya kusurlu olarak yapılması ya da Kanunda yer alan
mesleğin genel prensiplerine aykırı harekette bulunulması veya dolaylı temsil
suretiyle faaliyet gösteren gümrük müşavirleriyle ya da tespit işlemini yaptıran yükümlü ile doğrudan
veya dolaylı iş ilişkisi içinde olduğunun tespit edilmesi durumlarında
yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin yetki belgeleri geri alınır, bu şekilde
yetki belgeleri geri alınan gümrük müşavirlerine beş yıl süreyle tekrar yetki
belgesi verilmez, asgari ücret tarifesinin altında hizmet verildiğinin tespit
edildiği, ancak bu durumun maddi hatadan kaynaklandığının anlaşıldığı hallerde
ikinci fıkra hükümleri uygulanmaz, bu durumda yetkilendirilmiş gümrük müşaviri
yazılı olarak uyarılır, yazılı uyarıya rağmen sözleşme ücretinde gerekli
düzeltmeleri yapmayan veya benzer hataları tekrarlayan yetkilendirilmiş gümrük
müşavirine ait yetki belgesi altı ay süreyle geri alınır, tüzel kişilik
bünyesinde gerçekleştirilen işlemlerde işlemi gerçekleştiren yetkilendirilmiş
gümrük müşavirinin yanı sıra şirketi temsil ve ilzama yetkili yetkilendirilmiş
gümrük müşaviri hakkında da ikinci fıkra hükmü uygulanır, yetkilendirilmiş
gümrük müşavirlerinin yetki belgesinin geri alınması ayrıca Kanunun geçici 6
ncı maddesi uyarınca disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmez"
düzenlemesinin, dava konusu edilen Yönetmeliğin yürürlük tarihini gösteren 40. maddesinde yer alan "bu Yönetmeliğin 1, 3, 5, 6, 7 ve 9 uncu
maddeleri 15/8/2017 tarihinde, diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer"
düzenlemesinin iptali istemiyle açılmıştır.
4458 sayılı Gümrük Kanununun 10/1-c maddesinde; "Müsteşarlık, gümrük mevzuatının doğru olarak
uygulanması için gerekli gördüğü bütün önlemleri alır. Bu çerçevede, eşyanın
gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gerekli
gördüğü bir kısım tespit işlemlerinin, belirleyeceği niteliklere sahip gümrük
müşavirleri eliyle yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemeye
yetkilidir." düzenlemesi yer almaktadır.
Bahsi geçen Kanun uyarınca çıkarılmış bulunan Gümrük
Yönetmeliğinin 574, 575, 576, 577 ve 578. maddelerinde yetkilendirilmiş gümrük
müşavirlerinin sahip olmaları gereken nitelikler, sorumluluktan, uygulanacak
cezalar ve yetki belgelerinin geri alınması gibi hususlar düzenlenmiştir.
Dava konusu Yönetmelik değişikliğinin; 2009 tarihli
Gümrük Yönetmeliğinin mülga 576 maddesini yeniden düzenleyen 32. maddesinin (g) ve (ğ) bentleri ile
mülga 578. maddesini yeniden düzenleyen 34. maddesi incelendiğinde:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 10. maddesinin 1.
fıkrasının (c) bendinde; gümrük idaresinin, gümrük mevzuatının doğru olarak
uygulanması için gerekli gördüğü bütün önlemleri alabileceği, bu çerçevede
eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin
gerekli gördüğü bir kısım tespit işlemlerinin, belirleyeceği niteliklere sahip
gümrük müşavirleri eliyle yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemeye
yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun verdiği bu yetkiye
dayalı olarak davalı idare tarafından 07/10/2009 günlü, 27369 mükerrer sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Yönetmeliği ile
"Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği" kurumu oluşturulmuş, 30.06.2015
tarihli Yönetmelik değişikliğiyle kurum mülga hale getirilmiş, dava konusu
07.10.2016 tarihli Yönetmelik değişikliği ile birlikte de daha önce mülga hale
getirilmiş bulunan yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği ile ilgili 574, 575,
576, 577 ve 578. maddeler yeniden düzenlenerek yürürlüğe konulmuşlardır.
Yönetmeliğin 574. maddesinde yetkilendirilmiş gümrük
müşaviri, 4458 sayılı Kanunun 10. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine
istinaden ekonomik etkili gümrük rejimleri, nihai kullanım, basitleştirilmiş
usul uygulamaları ve diğer gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını
sağlamak için Müsteşarlıkça belirlenen tespit işlemlerini yapmak üzere
yetkilendirilen ve 576. maddede belirtilen şartları taşıyan gümrük müşaviri
olarak tanımlanmış, bu fıkrada geçen tespit işlemlerine ilişkin usul ve esaslar
ile yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin çalışma usul ve esaslarının
Müsteşarlıkça yayımlanan tebliğ ve genelgelerle belirleneceği kurala
bağlanmıştır. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 10. maddesinin 1. fıkrasının (c)
bendi ile bir kısım tespit işlemlerinin yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri
eliyle yürütülmesine imkân sağlanmıştır.
İdareler, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak
şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu
kapsamda düzenleyici işlemler yapma yetkisine sahip olduklarından, kamu hizmetlerinin
hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman
mümkün olmadığı için, gelişen durumlara göre ortaya çıkan ihtiyaçları
karşılayabilmek amacıyla düzenleyici işlemler yapma ve üzerinde gerekli
değişikliklerde bulunma hususunda da takdir yetkisine sahip bulunmaktadırlar.
İdareye tanınan bu takdir yetkisinin, idarenin keyfi
olarak hareket edebileceği anlamına gelmeyeceği de kuşkusuzdur. Zira, takdir
yetkisi ile idareye ancak hukuk kuralları içinde hareket özgürlüğü tanınmış olduğundan,
yasa koyucu tarafından idareye tanınan bu yetkinin, kamu yararı ve hizmet
gereklerine uygun olarak kullanılması gerekmektedir.
Dava konusu düzenleme ile; yetkilendirilmiş gümrük
müşavirliğinin tanımı yapılmış ve sahip olmaları gereken nitelikler
belirlenmiş, bunların çalışmalarına ilişkin usul ve esaslar, sorumlulukları,
uygulanacak cezalar ve yetki belgelerinin geri alınması gibi hususlarda da
hükümler getirilmiştir.
Gümrük idarelerince yürütülen kamu hizmetinin gümrük
memurları eliyle yürütülmesi esas olup, yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği
uygulamasının da personel yetersizliği ve uygulamada ortaya çıkan bazı
aksaklıkların giderilmesi amacıyla yapıldığı gözönüne alındığında, hizmetin
asıl sahibi idarenin sahip olduğu takdir yetkisini hukuka uygun olarak
kullandığı ve yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği ile ilgi olarak yine hukuka
ve normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak biçimde usul ve esaslar getirdiği
sonucuna ulaşıldığından, dava konusu düzenlemede kamu yararı ve hizmet
gerekleri bakımından hukuka aykırılık görülmemiştir.
Dava konusu Yönetmelik değişikliğinin yürürlük
tarihini gösteren 40. maddesi incelendiğinde:
40. maddede; "bu
Yönetmeliğin 1, 3, 5, 6, 7 ve 9 uncu maddeleri 15/8/2017 tarihinde, diğer
maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer" düzenlemesi yer
almaktadır.
Dava konusu 07.10.2016 tarihli ve 29850 sayılı Resmî
Gazetede yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair
Yönetmeliğin 30, 31, 32, 33 ve 34. maddeleri ile; 07/10/2009 günlü ve 27369
mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük
Yönetmeliğinin mülga 574, 575, 576, 577 ve 578. maddeleri yeniden düzenlenerek
yürürlüğe konulmuşlar ve bahsi geçen bu maddeler, yine dava konusu Yönetmeliğin
40. maddesi hükmü uyarınca yayımı tarihinde yürürlüğe girmişlerdir.
Dava konusu 07.10.2016 tarihli ve 29850 sayılı Resmî
Gazetede yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair
Yönetmelik ile aynı gün ve aynı sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gümrük Genel
Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği) (Seri No:6) ile de yetkilendirilmiş
gümrük müşavirliği kurumu ile ilgili usul ve esaslarda, bunların görev, yetki
ve sorumluluklarında daha ayrıntılı hükümler getirilmiştir.
6 Seri Nolu Tebliğin yayımı tarihinde yürürlüğe giren
"Geçiş hükmü" başlıklı Geçici 1. maddesinde; "bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş sözleşmelerin Gümrük Genel Tebliği
(Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği) (Seri No:2) kapsamında 31/12/2016
tarihine kadar geçerli olduğu (7 Nolu Tebliğ ile; antrepo sayısı ve sözleşme
süresine ilişkin şartları taşımayan sözleşmelerin 31/12/2016 tarihine kadar
geçerli olduğu düzenlenmiştir.), Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük
Müşavirliği) (Seri No:2) çerçevesinde verilen yetki belgelerinin 31/12/2016
tarihine kadar geçerli olduğu, bu tarihe kadar yenileme başvurusunda
bulunulmaması durumunda mevcut belgelerin hükümsüz sayılacağı ve ayrıca sistem
üzerinden iptal edileceği, yenileme başvurularının değerlendirilmesi aşamasında
başvuru sahiplerinin 5 inci maddede yer alan koşulları taşıyıp taşımadıklarının
kontrol edileceği (7 Nolu Tebliğ ile; mezuniyet ve yaş şartını taşımayan
YGM'lerin yetki belgelerinin geçerlik süresi 31.12.2019 olarak
belirlenmiştir.), bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçekleştirilen
iş akitlerinin 31/12/2016 tarihine kadar 20 nci maddenin birinci fıkrası
hükümlerine uygun hale getirileceği (7 nolu Tebliğ ile; iş akitlilerinin süresi
31.03.2017'ye kadar uzatılmıştır.), bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce
kurulmuş bulunan yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği şirketlerinin ortaklık
yapısının 31/12/2016 tarihine kadar 5 inci maddenin ikinci ve üçüncü
fıkralarına uygun hale getirileceği (7 nolu Tebliğ ile; ortaklık yapılarının
31.03.2017'ye kadar yeni mevzuata uygun hale getirileceği düzenlenmiştir.)
hüküm altına alınmıştır.
Görüleceği üzere; mevzuat değişikliği ile
yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği müessesesinde esaslı değişiklikler
getirilmiş olmakla birlikte, halihazırda bu göreve devam edenlerin kazanılmış
haklarının hukuki güvence altına alınması ve kısa vadede mağdur olmamalarını
teminen, 6 Seri Nolu Tebliğin Geçici 1. maddesi uyarınca; sözleşmeler, yetki
belgeleri, iş akitleri, mezuniyet, yaş şartı ve tüzel kişiliklerin ortaklık
yapısı hususlarında geçiş süreci öngörülmüştür.
Bununla birlikte, yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği
kurumu ile ilgili usul ve esaslarda, bunların görev, yetki ve sorumluluklarında
daha ayrıntılı hükümler getiren 6 Seri Nolu Tebliğin ilgili maddelerinin ve
aynı Tebliğin 'Geçiş hükmü' başlıklı Geçici
1. maddesinin, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından, bu
hususların Tebliğ ile düzenlenemeyeceği gerekçesiyle yürütmesinin
durdurulmasına karar verilmesi ve aynı düzenlemelerin Danıştay 15. Dairesi
tarafından İptal edilmesi üzerine, yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği kurumu
ile ilgili yaş, eğitim vb. şartlar getiren dava konusu Yönetmelik değişikliği
hükümlerinin aynı Yönetmeliğin 40.
maddesi uyarınca yayımı tarihinde yürürlüğe girmesinin halihazırda göreve devam
eden yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerini olumsuz etkileyeceği ve kazanılmış
haklarını ihlal edeceği anlaşılmakta, bu yönüyle dava konusu düzenlemede kamu
yararı ve hizmet gerekleri bakımından hukuka uyarlık görülmemekte olup, dava
konusu Yönetmelik değişikliğinin 40.
maddesinin iptal edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; 07.10.2016 tarihli ve 29850
sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına
Dair Yönetmeliğin, 2009 tarihli Gümrük Yönetmeliğinin mülga 576. maddesini
yeniden düzenleyen 32. maddesinin (g) ve (ğ) bentleri ile mülga 578. maddesini yeniden düzenleyen 34. maddesi yönünden davanın REDDİNE, yürürlük maddesi olan 40. maddesine ilişkin kısmının ise 30,
31, 32, 33 ve 34. maddeler yönünden İPTALİNE,
dava kısmen ret kısmen iptal ile sonuçlandığından aşağıda dökümü yapılan toplam
486,10 TL yargılama giderinin yarısı olan 243,05 TL'nin davacılar üzerinde
bırakılmasına, 243,05 TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak
davacılara verilmesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen
1.980,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,
1.980,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine,
artan posta ücretinin istemi halinde taraflara iadesine, bu karara karşı tebliğ
tarihini izleyen otuz (30) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu
nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 23/05/2018 tarihinde oybirliğiyle karar
verildi
Yargılama Giderleri
Yargılama Harçları : 359,10
TL
Posta Ücreti +: 127,00 TL
Toplam : 486,10 TL
Songül