2018-8 İran menşeli çekme ve üfleme cam ile float cam ve yüzeyi cilalanmış veya parlatılmış cam ithalatında ek mali yükümlülük uygulamasının istihsaline karar verilmesine dair Tebliğ (Mülga)

İTHALATTA KORUNMA ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (2018/8) Ticaret Bakanlığından:11.12.2018 tarih ve 30622 sayılı R.G. 12.12.2018 tarihi itibariyle 452 Sayılı CK Yürürlüğe girmiştir Amaç MADDE 1 - (1) Bu Tebliğ, 28/9/2018 tarihli ve 30549 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2018/5) ile başlatılan ve 10/5/2004 tarihli ve 2004/7305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Karar ve 8/6/2004 tarihli ve 25486 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği çerçevesinde İran İslam Cumhuriyeti menşeli eşyaya yönelik yürütülen soruşturma sonucunda alınan kararın duyurulması amacıyla hazırlanmıştır. Soruşturma MADDE 2 - (1) Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda ulaşılan bilgi ve bulguları içeren özet sonuç raporu Ek-1'de yer almaktadır. Karar MADDE 3 - (1) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu, 70.04, 70.05 ve 70.06 gümrük tarife pozisyonlarında yer alan eşyanın İran İslam Cumhuriyeti menşeli olanlarının ithalatında 3 (üç) yıl süreyle ek mali yükümlülük şeklinde korunma önlemi uygulanmasına, ek mali yükümlülüğün birinci yıl için 48 ABD Doları/Ton, ikinci yıl için 46 ABD Doları/Ton, üçüncü yıl için 44 ABD Doları/Ton olarak belirlenmesine ve önlemin istihsali hususunda Cumhurbaşkanlığına öneride bulunulmasına karar vermiştir. (2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen önlem, ilgili Cumhurbaşkanı Kararının yürürlüğe girmesiyle uygulanmaya başlanır. Yürürlük MADDE 4 - (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 5 - (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür. EK-1 İRAN İSLAM CUMHURİYETİ (İRAN) MENŞELİ DÜZ CAM İTHALATINDA KORUNMA ÖNLEMİ SORUŞTURMASINA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU 1. BAŞVURUYA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER 1.1. Başvuru Sahibi Trakya Cam A.Ş. tarafından İran menşeli düz cam ithalatında uygulanan korunma önleminin uzatılması için başvuruda bulunulmuş ve bu başvuru Düzce Cam A.Ş. firması tarafından desteklenmiştir 1.2. Başvurunun Temsil Durumu Başvuru kapsamında bilgi sağlayan yerli üretici firmalar, yerli üretimin tamamını temsil etmektedir. 1.3. Başvuru Konusu Ürün Başvuru konusu ürün, 70.04 Gümrük Tarife Pozisyonu (G.T.P) altında yer alan "çekme ve üfleme cam (plaka halinde), absorblayıcı (emici) veya yansıtıcı ya da yansıtıcı olmayan bir tabakası olsun olmasın, fakat başka şekilde işlenmemiş)" ile 70.05 G.T.P'i altında bulunan "float cam ve yüzeyi taşlanmış veya parlatılmış cam (plakalar halinde) absorblayıcı (emici) veya yansıtıcı ya da yansıtıcı olmayan bir tabakası olsun olmasın, fakat başka şekilde işlenmemiş"tir. Başvuru konusu eşyanın menşei İran'dır. 2004/7305 sayılı İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Karar'ın 5'inci maddesi "Korunma önlemi uygulanan bir malın korunma önlemiyle korunması amaçlanan katma değere sahip nitelikteki aksam ve parçalarının ithalinde bu aksam ve parçalar veya bunlar kullanılarak üretilen eşya korunma önlemine tabi eşya sayılır. Söz konusu aksam ve parçaların farklı tarihlerde ve/veya farklı gümrüklerden ve/veya farklı ithalatçılar tarafından ithalinde de bu fıkra hükümleri uygulanır." hükmünü amirdir. Bu madde çerçevesinde yapılan incelemede önlemin yürürlüğe girmesinden sonra 70.04 ve 70.05 GTP'li eşyanın İran'dan ithalatında önemli bir düşüş gerçekleştiği, buna mukabil olarak aynı dönemde 70.06 GTP altında yer alan "70.03, 70.04 veya 70.05 Pozisyonlarındaki camların bombelendirilmiş, kenar işlemeli, aşındırılmış, delinmiş, emaye baskı uygulanmış veya başka şekilde işlenmiş, fakat diğer malzemelerle çerçevelenmemiş veya donatılmamış olanlar" tanımlı eşyanın ithalatının ciddi şekilde arttığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda, söz konusu ürünün de önlem kapsamına alınmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir. 1.4. Başvuru Konusu Ürünün Kullanım Alanları ve Üretim Süreci Düz cam ürünleri; düz cam, buzlu cam, ayna, lamine ve kaplamalı camlardır. Tüm düz cam ürünleri düz camın ve buzlu camın çeşitli işleme süreçlerine tabi tutulması sonucu üretilmektedir. Bu nedenle, düz cam ve buzlu cam temel camlar olarak sınıflandırılmaktadır. Düz cam ürünleri birçok farklı sektöre girdi teşkil etmektedir. Büyük plakalar halinde üretilen temel camlar, daha sonra kullanılacakları alanın özellikleri doğrultusunda yalnızca ebada kesilerek ya da çeşitli işleme süreçlerinden geçirilerek bitmiş ürün haline getirilmektedir. Ülkemizde düz cam ürünlerinin en yoğun kullanıldıkları sektör %75'lik payla inşaat sektörüdür. Mobilya sektörünün payı %12, otomotiv sektörünün payı %7, beyaz eşya sektörünün payı %4, enerji sektörünün payı %1 ve tarım sektörünün payı %1'dir. Anılan sektörlerde yalıtım camı ünitesi, ayna, lamine cam, kaplamalı cam, boyalı cam, temperli cam, bombeli cam, emaye baskılı cam olarak kullanılmaktadır. Düzcam, Türk Standartları Enstitüsü'nün TS 102888 EN 572-2 No'lu yapılarda kullanılan temel soda kireç silikat cam mamuller- Bölüm 2: yüzdürme (float) cam standardına ve ISO-9000 Kalite Yönetim Sistem ve ISO-14000 Çevre Yönetim Sistemi'ne uygun olarak üretilmektedir. Düzcam üretiminde float ve sheet teknolojisi kullanılmaktadır. Float üretiminde çoğu silis esaslı malzemeler olan kum, kalker, feldspat, dolomit, soda, sodyum sülfat gibi malzemeler belli reçeteler gözetilerek karıştırılıp eritme fırınına verilir. Söz konusu harman doğalgaz ve elektrik kullanılarak özel fırınlarda 1500-1600 santigrat dereceye kadar ısıtılarak eritilir. Cam, ergimiş kalay banyosunun üstünde kontrollü şekilde ilerler ve soğuyarak tavlama tünelinde rulolar üstünde hareket edecek şekilde yönlendirilir. Tavlama tünelinden çıkan cam hat üstünde soğuyarak, otomatik kesim ve mamul toplama bölümüne gelir. Burada nihai ürün kesilmiş ve ambalajlanmış şekilde toplanır. Sheet teknolojisi, geliştirilen ilk teknolojidir. Fırında eritilmiş olan camın şekillendirilmek üzere merdaneler vasıtası ile düşey olarak çekilmesi ile düzcam elde edilir. Sheet teknolojisinde kalite, kapasite ve yatırım tutarı düşük, enerji ve insan kaynağı kullanımı yüksektir. Bu nedenle yatırım maliyeti düşük ancak üretim maliyetleri yüksektir. 1.5. Başvuru Konusu Eşyanın Dağıtım Kanalları İran menşeli düz cam, ithalatçılar tarafından toptancılara ve sanayicilere satılmaktadır. Yerli düz cam ise aynı firmalara yetkili satıcılar aracılığı ile ya da sanayici müşterilere doğrudan dağıtılmaktadır. Dolayısıyla, her iki ürün de pazarda aynı dağıtım kanalım kullanmaktadır. Buna ek olarak, İran menşeli düz cam, ağırlıklı olarak inşaat ve mobilya sektöründe kullanılmaktadır. Bu sektörlerin pazarın yaklaşık %85'ini oluşturması nedeniyle de İran menşeli düz cam ile yerli düz cam çoğunlukla aynı alanlarda kullanılmaktadır. 1.6. Başvuru Konusu Ürünün İthalatında Uygulanan Mevzuat 1.6.1. Korunma Önlemi 24/9/2002 tarihli ve 24886 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemlerine İlişkin 2002/7 sayılı Tebliğ çerçevesinde Rusya, Ukrayna, Beyaz Rusya ve İran menşeli olan düz cam (sheet cam ve float cam) ithalatında korunma önlemi soruşturması başlatılmıştır. Söz konusu soruşturma 28/6/2003 tarihli ve 25152 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemlerine İlişkin 2003/7 sayılı Tebliğ ile tamamlanmış ve Rusya, Ukrayna ve İran menşeli olan düz cam ithalatında miktar kısıtlaması (kota), Beyaz Rusya menşeli düz cam ithalatında ise gözetim uygulaması başlatılmıştır. Kota uygulaması 29/6/2006 tarihine kadar yürürlükte kalmıştır. Yerli üreticinin önlemin kalkması halinde ithalatın ciddi zarar verecek şekilde artacağına ilişkin iddiası üzerine başlatılan gözden geçirme soruşturması sonucunda 23/6/2006 tarihli ve 26207 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin 2006/10559 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 70.04 GTP'li "çekme veya üfleme cam" ile 70.05 GTP'li "float cam ve yüzeyi cilalanmış veya parlatılmış cam"ın İran, Rusya ve Ukrayna menşeli olanlarının ithalatında uygulanmakta olan korunma önleminin uygulama süresinin 3 (üç) yıl süreyle uzatılmasına ve korunma önleminin ek mali yükümlülük olarak belirlenerek uygulamanın 1. yıl için 40 ABD Doları/ton, 2. yıl için 38 ABD Doları/ton, 3. yıl için 36 ABD Doları/ton olarak uygulanmasına karar verilmiştir. Söz konusu önlem 24/6/2009 tarihine kadar yürürlükte kalmıştır. Yerli üreticinin talebi üzerine başlatılan ikinci gözden geçirme soruşturması sonucunda 26/6/2009 tarihli ve 27270 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2009/15128 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile İran ve Rusya menşeli olanlarının ithalatında uygulanmakta olan korunma önleminin uygulama süresinin 3 (üç) yıl süreyle uzatılmasına ve korunma önleminin anılan ülkeler menşeli ithalatta tahsil edilecek ek mali yükümlülük şeklinde uygulanmasına karar verilmiş; ek mali yükümlülük tutarları, uygulamanın 1. yılı için 34 ABD Doları/ton, 2. yılı için 32 ABD Doları/ton, 3. yılı için 30 ABD Doları/ton olarak tespit edilmiştir. Anılan önlem, süresi bittikten sonra bir mühlet uzatılmamıştır. Ardından, yerli üreticilerden 2014 yılında alınan başvuru çerçevesinde İran menşeli anılan ürünün ithalat koşulları tekrar incelenerek 12/11/2015 tarihli ve 29530 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2015/8118 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 3 yıl olmak üzere yeni bir korunma önlemi uygulanmaya başlanmıştır. Söz konusu önlem ek mali yükümlülük şeklinde uygulanmakta olup hâlihazırda 50 ABD Doları/ton olarak tahsil edilmektedir. Önlem 12/12/2018 tarihinde sona erecektir. 1.6.2. Gümrük Vergisi ve Diğer Vergiler Başvuru konusu eşyanın ithalinde uygulanmakta olan gümrük vergileri aşağıdaki tabloda gösterilmektedir. Söz konusu eşyaya yönelik yürürlükte olan KDV oranları %18'dir. GTİP Gümrük Vergisi Oranı (%) AB ve STA GTS Ülkeleri DÜ EAGÜ GYÜ 70.04 0 0 0 4,4* (Min 0,4 EUR/100 kg/br) 70.05 0 0 0 2** 70.06 0 0 0 3 *7004.20.10.00.00, 7004.20.91.00.00 ve 7004.90.10.00.00 Gümrük Tarife ve İstatistik Pozisyonu (GTİP) altında yer alan eşyanın diğer ülkeler menşeli ithalatında uygulanan gümrük vergisi %3'tür. * * 7005.10.05.00.00 GTİP' i altında yer alan eşyanın diğer ülkeler menşeli ithalatındaki gümrük vergisi %3 'tür. Başvuru konusu eşyanın ithalinde %0 oranında ÖTV, %18 KDV uygulanmaktadır. 1.6.3 Gözetim Uygulaması Başvuru konusu eşyanın 7005 GTP'de sınıflandırılanlarının 300 ABD Doları/ton birim gümrük kıymeti altında olanlarının ithalatında 14/7/2016 tarihli ve 29770 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin 2016/5 sayılı Tebliğ kapsamında ülke ayrımı gözetilmeksizin ileriye yönelik gözetim uygulanmaktadır. 2. İTHALATIN SEYRİ VE GERÇEKLEŞME KOŞULLARI İnceleme konusu ürün için mutlak ve nispi ithalatın, ithalatın yurt içi piyasadan aldığı payın ve ithalatın ülkelere göre dağılımının yıllar itibariyle seyri aşağıda verilmektedir. Söz konusu istatistikler, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından sağlanan dış ticaret istatistikleri ile yerli üreticiler tarafından verilen bilgiler kullanılarak hesaplanmış olup anılan ürünün İran menşeli olanlarına yönelik bir başvuru olması sebebiyle her kısımda İran menşeli ithalat ayrıca ele alınmıştır. 2.1. İthalatın Yıllar İtibarıyla Değişimi Genel Düz Cam İthalatımız Yıl Miktar (Kg) Dolar Değeri BF ($/ton) Değişim (Kg) Değişim ($) 2014 419.102.988 206.313.404 492 31,68% 21,67% 2015 433.999.907 182.184.723 420 3,55% -11,70% 2016 421.510.336 177.928.657 422 -2,88% -2,34% 2017 382.093.042 173.484.748 454 -9,35% -2,50% 2017(9) 278.299.264 126.005.449 453 -16,40% -7,00% 2018 (9) 239.789.257 126.431.095 527 -13,84% 0,34% Toplam düz cam ithalatı yukarıda yer alan tabloda ele alınmıştır. Söz konusu tabloda ithalatın yıllar itibarıyla miktar ve değer olarak değişimleri görülebilmektedir. 2015 yılında 2014 yılına göre %3,5 artan düz cam ithalatında 2016 yılından bu yana azalış yaşanmıştır. Genel itibarıyla, 2014 yılında yaklaşık 434 bin ton olan ithalat miktarı, 2017 yılında 382 bin tona kadar gerilemiştir. Benzer bir seyir anılan yıllarda ithalat değerinde de görülmektedir. İthal birim fiyatları ise, 2015 yılma kadar azalmış, sonra bir miktar artarak 2017 yılında 454 $/ton olmuştur. Diğer yandan, düz cam ithalatı 70.04, 70.05 ve 70.06 GTP'leri için ayrı ayrı da incelenmiştir. GTP Bazında Genel Düz Cam İthalatımız GTP Yıl Miktar (Kg) Dolar Değeri BF (S/Ton) Değişim (Kg) Değişim (S) 70.04 2014 3.996.444 1.957.215 490 2015 3.429.356 1.357.124 396 -14,19% -30,66% 2016 3.250.396 1.330.678 409 -5,22% -1,95% 2017 3.117.423 1.578.988 507 -4,09% 18,66% 2017/9 2.069.660 1.058.490 511 2018/9 2.115.034 1.096.002 518 2,19% 3,54% 70.05 2014 401.248.588 178.763.221 446 2015 420.336.548 159.164.759 379 4,76% -10,96% 2016 399.132.832 151.265.297 379 -5,04% -4,96% 2017 342.149.103 139.765.087 408 -14,28% -7,60% 2017/9 252.687.895 101.904.322 403 2018/9 203.952.362 97.216.659 477 -19,29% -4,60% 70.06 2014 13.857.956 25.592.968 1.847 2015 10.234.003 21.662.840 2,117 -26,15% -15,36% 2016 19.127.108 25.332.682 1.324 86,90% 16,94% 2017 36.826.516 32.140.673 873 92,54% 26,87% 2017/9 23.541.709 23.042.637 979 2018/9 33.721.861 28.118.434 834 43,24% 22,03% 70.04 GTP altında sınıflandırılan düz cam ithalatındaki seyir, toplam ithalatın seyriyle benzerlik göstermekte olup 2015 yılına kadar artarken, 2015 yılından itibaren ithalat gerek miktar gerek değer olarak azalmaya başlamıştır. Söz konusu eşyanın ithalatı 2017 yılında 3,1 bin ton olarak gerçekleşmiştir. 2018 yılının ilk 9 aylık döneminde 2017 yılının aynı dönemine kıyasla ithalat artışı göze çarpmaktadır. İthal birim fiyatları ise, 2014 yılında 490 $/ton iken, 2015 yılı haricinde sürekli artarak 2018 yılında 518 $/ton seviyesine ulaşmıştır. 70.05 GTP altında sınıflandırılan düz cam ithalatının seyri ele alındığında, 2014 yılında 401 bin ton olan ithalat miktarının 2015 yılında 420 bin ton ile en yüksek seviyeyi gördüğü, ardından bir miktar düşüş göstererek 2017 yılında 342 bin tona ulaştığı görülmektedir. Anılan dönemlerde ithalat değeri de benzer bir seyir izlemiştir. Mezkûr eşyanın birim fiyatları 2015 yılından itibaren bir artış trendine girerek 2018 yılında 477 $/ton seviyesine ulaşmıştır. Söz konusu dönemde önleme tabi olmayan 70.06 GTP'li eşyanın ithalat miktarı önlemin başladığı yıl olan 2015'te 10,3 bin ton iken 2017 yılında 3,6 kat artışla 36,8 bin ton olarak gerçekleşmiştir. Bu üründe birim fiyatlar 2014 yılında 1.847 $/ton iken 2018 yılında 834 $/tona düşmüştür. Bu düşüşte birim fiyatları genel ortalamanın altında olan İran'ın ithalatımız içerisindeki payını artırması etkili olmuştur. İran'dan Düz Cam İthalatımız Yıl Miktar (Kg) Dolar Değeri BF (S/Ton) Değişim (Kg) Değişim ($) 2014 83.207.854 20.742.595 249 - - 2015 56.319.629 13,163.141 234 -32,31% -36,54% 2016 35.357.505 6.876.344 194 -37,22% -47,76% 2017 49.139.298 10.741.967 219 38,98% 56,22% 2017/9 33.930.607 7.230.447 213 38,61% 59,82% 2018/9 48.945.663 11.814.151 241 44,25% 63,39% Diğer yandan, İran menşeli düz cam ithalatı incelendiğinde, ithalatın 2014-2016 yılları itibarıyla gerek miktar gerek değer olarak düşüş gösterdiği, 2017 yılından itibaren ise ciddi bir artış olduğu görülmektedir. 2018 yılının ilk 9 aylık döneminde 2017 yılının aynı dönemine kıyasla ithalat miktar olarak %44, değer olarak ise %63 artış göstermiştir. İran menşeli ithal birim fiyatlarının genel fiyatların oldukça altında olduğu görülmektedir. GTP Bazında İran'dan Düz Cam İthalatımız GTP Yıl Miktar (Kg) Dolar Değeri BF ($/Ton) Değişim (Kg) Değişim ($) 70.04 2016 48.100 11.955 249 - - 2017 273.680 81.143 296 468,98% 578,74% 2017/9 273.680 81.143 296 468,98% 578,74% 2018/9 268.580 82.499 307 -1,86% 1,67% 70.05 2014 72.746.709 19.475.553 268 - - 2015 49.899.778 12.331.188 247 -31,41% -36,68% 2016 19.898.422 3.638.718 183 -60,12% -70,49% 2017 18.779.280 4.108.087 219 -5,62% 12,90% 2017/9 13.761.194 2,821.974 205 -10,53% -0,64% 2018/9 17.987.465 4.558.216 253 30,71% 61.53% 70.06 2014 10.461.145 1.267.042 121 - - 2015 6.419.851 831.953 130 -38,63% -34,34% 2016 15.410.983 3.225.671 209 140,05% 287,72% 2017 30.086.338 6.552.737 218 95,23% 103,14% 2017/9 19.895.733 4.327.330 218 118,69% 156,95% 2018/9 30.689.618 7.173.436 234 54,25% 65,77% 2015 yılında İran menşeli düz cam ithalatının %88'inin 70.05 GTP'si altında, %12'sinin 70.06 GTP'si altında yapıldığı görülmektedir. Bu yıldan sonra 70.06 GTP'si altında yapılan ithalat nispi ve mutlak olarak hızla artmış ve 2018 yılında İran'dan gerçekleştirilen toplam ithalatın miktar bazında %63 'ünü oluşturmuştur. 2.2. Ülkeler İtibarıyla İthalat Ülke Adı 2014 2015 2016 2017 2017/9 2018/9 Pay (Kg) BF ($/Ton) Pay (Kg) BF ($/Ton) Pay (Kg) BF ($/Ton) Pay (Kg) BF (S/Ton) Pay (Kg) BF ($/Ton) Pay (Kg) BF (S/Ton) İran 20% 249 13% 234 8% 194 13% 219 12% 213 20% 241 Çin 11% 405 14% 329 14% 324 18% 385 16% 376 19% 435 Bulgaristan 6% 460 5% 519 7% 508 11% 371 11% 360 15% 398 Rusya 5% 306 26% 253 36% 250 26% 285 29% 276 11% 462 Belçika 9% 780 10% 581 7% 642 7% 661 7% 660 8% 668 A.B.D. 5% 624 6% 581 4% 595 4% 558 5% 552 5% 572 S.Arabistan 1% 308 3% 249 5% 234 2% 259 2% 252 4% 283 Fransa 1% 2.528 1% 1.927 2% 1.316 2% 1.732 2% 1767 3% 1.360 Tayland 0% 1.961 0% 1.603 1% 579 1% 475 1% 502 2% 459 Nijerya 0% - 0% 0% . 0% . 0% - 2% 332 İlk 10 Topl. 58% 470 79% 374 84% 354 84% 385 84% 379 90% 435 Genel Topl. 100% 492 100% 420 100% 422 100% 454 100% 453 100% 527 Yukarıda yer alan tabloda inceleme konusu ürünün ithalatını gerçekleştiren ilk 10 ülke 2018 ithalat paylarına göre sıralanmıştır. İthalat toplam 65 ülkeden gerçekleşmekte olup 18 ülkeden 1000 ton üzeri ithalat yapılmıştır. 2018 ithalatının %90'ı başta İran, Çin ve Bulgaristan olmak üzere ilk 10 sırada yer alan ülkelerden gerçekleşmiştir. İlk sırada yer alan İran'ın ithalat payı 2014-2018 döneminde _ ve %8 arasında dalgalanmıştır. 2018 yılının ilk 9 aylık döneminde ise, İran'ın ithalat payı _ seviyesindedir. Diğer taraftan, halen korunma önlemine tabi 70.04 ve 70.05 GTP'li eşyanın ithalatında İran'ın payının %9 seviyesinde olduğu, 70.06 GTP'li eşyada ise %91 seviyesinde olduğu görülmektedir. Birim fiyatlar itibarıyla bakıldığında ise 2018 yılında Belçika, A.B.D, Fransa gibi ülkelerden yüksek birim fiyatlı (550 $/tonun üzeri) ithalat gerçekleşirken; ilk sıralarda yer alan İran, Çin ve Bulgaristan'dan düşük birim fiyatlı (376 $/ton ve altı) ithalat gerçekleştiği görülmektedir. Ülke bazlı ayrıntılı tablolar ekte yer almaktadır. 2018 itibarıyla genel ithalatın birim fiyatı 453 $/ton iken İran'dan yapılan ithalatın ortalama birim fiyatı 241 $/ton seviyesindedir. İran'ın ithal birim fiyatları dönemsel verilerde bir miktar artmış olsa da hala diğer ülkelere kıyasla düşüktür. 2.3. Nispi İthalat Nispi İthalat (%) 2014 2015 2016 2017 2017(9) 2018(9) İthalatın Yerli Üretime Oranı Endeks 100 115 99 80 78 68 İran Menşeli İthalatın Yerli Üretime Oranı Endeks 100 75 42 52 48 70 Tabloda yer alan nispi ithalat verileri hesaplanırken başvuru sahibi firmaların üretimlerine ilişkin olarak sunduğu veriler ile ithalat istatistikleri kullanılmıştır. Genel ithalatın yerli üretime oranında son döneme kadar düşüş yaşanırken İran menşeli ithalatın yerli üretime oranı son dönemde artış göstermiştir. 2.4. İthalatın Piyasa Payı Göstergeler 2014 2015 2016 2017 2017(9) 2018(9) İthalat Miktarı (ton) 419.103 434.000 421.510 382.093 278.299 239.789 İran'dan İthalat Miktarı (ton) 83.208 56.320 35.358 49.139 33.931 48.946 Genel İth, Piyasa Payı Endeks 100 104 97 87 89 75 İran İth. Piyasa Payı Endeks 100 68 41 56 55 77 İthalatın piyasa payı genel ithalat ve İran menşeli ithalat için ayrı ayrı ele alınmıştır. Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere, genel ithalatın piyasa payı incelenen dönemde bir düşüş trendi içerisindeyken, İran menşeli ürünlerin piyasa payında son dönemde bir artış görülmektedir. 2.5. İthal Fiyatları ve Fiyat Kırılması 2.5.1. İthal Fiyatları Ülkeler itibarıyla ithalatın ele alındığı önceki bölümdeki tablodan da anlaşılacağı üzere, 2017 yılı ithalat payına göre sıralama yapıldığında ilk sıralarda yer alan ülkelerin ithal birim fiyatları farklılık arz etmekle birlikte, genellikle Belçika, ABD ve Fransa menşeli ürünlerin fiyatları yüksek seyrederken, İran'ın fiyatları hem bahsi geçen ülkelerin fiyatlarından hem de ortalama ithal birim fiyatlarından çok daha düşük seyretmektedir. Ortalama ithal birim fiyatları 2016 ve 2017 yıllarında sırasıyla 422 $/ton ve 454 $/ton iken, İran menşeli ithal birim fiyatları anılan yıllarda sırasıyla 194 $/ton ve 219 $/ton seviyesinde gerçekleşmiştir. 2.5.2. Fiyat Kırılması-Fiyat Baskısı Aşağıdaki tabloda düzcam birim sınai ve ticari maliyeleri ile yıllık ortalama döviz alış kuru kullanılarak hesaplanan yurtiçi birim fiyatlarına ve CIF ithal birim fiyatlarına yer verilmiş olup bu kapsamda ithal fiyatlarının yurtiçi fiyatlarını kırma oranları ve fiyat baskısı hesaplanmıştır. Fiyat kırılması, ithal eşya fiyatının yerli üretim eşyanın fiyatının ne kadar altında olduğunu, fiyat baskısı ise makul kâr ile hesaplanan normal yurtiçi satış birim fiyatlarının ithal birim fiyatları tarafından ne kadar baskılandığını göstermektedir. Ayrıca, gözetim etkisinden arındırılmış ithal birim fiyatlarına %2 ithal masrafları dâhil edilmiştir. Ürüne uygulanan vergiler CIF ithal fiyatı üzerinden belirlendiğinden, kırılma ve baskı oranları da CIF ithal fiyatı üzerinden hesaplanmıştır. Tablodan görüldüğü üzere, inceleme konusu ürünün genel ithal birim fiyatları yurt içi birim satış fiyatlarını ele alınan yıllarında kırmazken, İran menşeli ithalatın birim fiyatlarının ortalamanın altında seyretmesi nedeniyle fiyat kırılması tüm yıllarda mevcuttur. İran menşeli ithal birim fiyatları 2018 yılının ilk 9 aylık döneminde yurt içi birim satış fiyatlarını %17 oranında kırmıştır. Fiyat baskısı hesaplanırken ise, yerli üreticilerin ortalama ticari maliyetine _ oranında eklenen kârla bulunan olması gereken satış fiyatı ile ithal birim fiyatları karşılaştırılmıştır. Tablodan da görüldüğü üzere, genel ithal birim fiyatları yurtiçi fiyatı baskılamazken, 2018 yılının ilk 9 ayında İran menşeli ithalat birim fiyatları yurt içi satış fiyatlarını %16 oranında baskılamıştır. Göstergeler 2014 2015 2016 2017 2018(9) Satılan malların birim sınai mal. (TL/ton) Satılan malların birim ticari mal. (TL/ton) Yurtiçi birim satış fiyatı (TL/ton) (a) Satılan malların birim sınai mal. ($/ton) Satılan malların birim ticari mal. ($/ton) Yurtiçi birim satış fiyatı ($/ton) (a) Yurtiçi birim olması gereken satış fiyatı ($) (Ticari maliyet + _ kar) (d) İthal Birim Fiyatı ($) (c) Gümrüklü İthal Birim Fiyatı ($) (b) İran Menşeli İthalat Birim Fiyatı ($) (c*) Gümrüklü İran Menşeli İthalat Birim Fiyatı ($) (b*) Genel İthalat Fiyat Kırılması ($/ton) (a-b) Fiyat Kırılması ($/ton) (a-b)/(c) -27% -31% -36% -39% -39% Fiyat Baskısı (S/ton) (d-b) Fiyat Baskısı (S/ton) (d-b)/(c) -29% -31% -32% -47% -48% İran Menşeli İthalat Fiyat Kırılması ($/ton) (a-b*) Fiyat Kırılması ($/ton) (a-b*)/(e* ) 23% 15% 19% 14% 17% Fiyat Baskısı (S/ton) (d-b*) Fiyat Baskısı (S/ton) (d-b*)/(c*) 41% 26% 49% 13% 16% Ortalama Döviz Kuru 2,19 2,72 3,02 3,65 4,59 3. YERLİ ÜRETİCİLERİN EKONOMİK GÖSTERGELERİ Bu bölümde yer alan göstergeler başvuru sahibi Trakya Cam A.Ş. tarafından sağlanan 2014-2017 yıllarını ve 2017 ile 2018 yıllarının ilk 9 aylık dönemini kapsayan verilerden yararlanılarak hazırlanmıştır. Buna ek olarak, başvuruda sunulan veriler, baz yıl olarak alman 2014 rakamlarına göre endekslenmiştir, 3.1. Tüketim Tüketim 2014 2015 2016 2017 2017(9) 2018(9) Endeks 100 99 104 105 74 76 İnceleme konusu dönemde düz cam tüketimi 2015 yılından itibaren artmış olup bu artış eğilimi dönemsel verilerde de benzer şekilde sürmüştür. 2014 yılında 100 olan endeksin bahsi geçen artış eğilimine paralel olarak 2017 yılında 105'e ulaştığı belirlenmiştir. 3.2. Üretim Üretim 2014 2015 2016 2017 2017(9) 2018(9) Endeks 100 90 102 114 85 84 İnceleme konusu eşyanın genel üretimi, tüketim verilerine benzer şekilde 2015 yılı haricinde artış eğilimindedir. 2016 yılında 2015 yılma göre üretim düzeyi yaklaşık %13,2017 yılında ise, bir önceki yıla göre %11 oranında artmıştır. 2014 yılında 100 olan üretim endeksi 2017 yılında 114 olarak gerçekleşmiştir. 3.3. Yurt içi satışlar Yurtiçi Satışlar 2014 2015 2016 2017 2017(9) 2018(9) Endeks 100 98 106 112 78 86 Yerli üreticilerin yurt içi satışları inceleme konusu dönemde artış eğilimindedir, 3.4. Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı Kapasite 2014 2015 2016 2017 2017(9) 2018(9) Endeks 100 107 123 120 120 120 Yukarıda yer alan tabloda da görüldüğü üzere, yerli üreticilerin inceleme konusu eşyaya ilişkin kapasitesi 2014 ile 2017 arasında _ oranında artmıştır. 3.5. İstihdam İstihdam 2014 2015 2016 2017 2017(9) 2018(9) Endeks 100 92 100 102 99 99 Yerli üreticilerin inceleme konusu eşya üretimindeki istihdam verisinde incelenen dönemde önemli bir değişiklik olmadığı görülmektedir. 3.6. Verimlilik Verimlilik 2014 2015 2016 2017 2017(9) 2018(9) Endeks 100 97 109 119 89 89 Başvuru dosyasında yerli üretim faaliyetine ilişkin sunulan veriler doğrultusunda yapılan endekslemede verimliliğin, üretimdeki artışın istihdamdaki artıştan daha yüksek olması sebebiyle korunma önleminin yürürlüğe girdiği yıl olan 2015 yılından itibaren arttığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, 2018 yılı dönemsel verilerde bir önceki yılın aynı dönemine göre önemli bir değişiklik görülmemektedir. 3.7. Dönem Sonu Stoklar Stoklar 2014 2015 2016 2017 2017(9) 2018(9) Endeks 100 69 111 94 134 101 Yerli üreticinin dönem sonu stokları 2015 yılında önemli oranda azalış göstermişken, yine üretim artışına paralel olarak korunma önleminin ardından 2016 yılında artış göstermiştir. Stokların son dönemde birikmeye başladığı görülmektedir. 3.8. Kârlılık Kârlılık 2014 2015 2016 2017 2017(9) 2018(9) Endeks 100 98 66 159 152 177 İnceleme konusu dönemde kârlılık dalgalı bir seyir izlemiştir. 2018 yılının ilk 9 aylık döneminde kârlılık 2014 yılındakine göre %77 oranında artmıştır. 4. DÜNYA PİYASASININ DEĞERLENDİRİLMESİ Başvuru sahibi yerli üreticiler tarafından, düzcam tüketimini belirleyen esas faktörün ürünün fiyatları olduğu belirtilmektedir. Önceki bölümlerde de ele alındığı üzere, İran menşeli düzcamların ithal birim fiyatları ülkemizin ve diğer ülkelerin fiyatlarının çok altında seyretmektedir. Bu durum, İran üreticilerinin enerji ve hammadde kaynakları nedeniyle önemli maliyet avantajına sahip olmaları sayesinde ihraç pazarlarında rekabetçi fiyat düzeyleri ile faaliyet göstermelerinden kaynaklanmaktadır. Fiyatlardaki düşüklük anılan ülkeden ithalat yapılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu durumun yanısıra; İran'ın üretim kapasitesinin büyüklüğü ve bu ülkede oluşan arz fazlası da ülkemize İran menşeli düzcamın yönelmesine neden olmaktadır. Yerli üreticilerin beyanlarına istinaden, İran'da düzcam üretimi, ağırlıklı olarak Türkiye sınırına yakın bölgelerde olmak üzere 5 ayrı üretici tarafından toplam 10 float hattında (biri sheet cam) yaklaşık 4.600 ton/gün (1.685 milyon ton/yıl) kapasiteyle gerçekleştirilmektedir. İran'da float cam üretim kapasitesi 2003 öncesi dönemde toplam 4 üretim hattı ile 420 bin ton düzeyinde iken, 14 yıllık dönemde yapılan yatırımlarla hat sayısı 10'a, toplam kurulu kapasite ise 4 kat artışla 1,7 milyon ton düzeyine ulaşmıştır. Düzcam tüketimi ise, ekonomik büyüme paralelinde gelişim göstermektedir. 2012 yılında yaptırımlar ile resesyona giren ülke ekonomisinin 2014 yılında toparlanmaya başladığı ve yaptırımların kalktığı 2016 yılından itibaren büyüme kaydettiği bilinmektedir. İran düzcam pazar büyüklüğünün 700-750 bin ton seviyelerinde olduğu tahmin edilmektedir. Ülkede kurulu kapasite ile iç pazar talebi karşılaştırıldığında günümüzde olduğu gibi önümüzdeki dönemde de arz fazlası olacağı düşünülmektedir. Buna rağmen, mevcut kurulu kapasiteye ilave olarak Kaveh Glass'ın Kavian Float Glass olarak 5.hattının inşa halinde olduğu ve yakın zamanda açılacağı ve Ghazvin Glass'm 2. hattının kurulum çalışmalarına devam edildiği bilgisi mevcuttur. Bu yatırımların ne zaman tamamlanacağı yönünde net bir bilgi bulunmamakla birlikte toplam 430 bin ton/yıl kapasiteli bu hatların devreye girmesi ile önümüzdeki dönemde ülkedeki toplam kapasitenin 2 milyon tonun üzerine çıkması beklenmektedir. Ülkedeki kapasite fazlasının önümüzdeki dönemde de süreceği açıktır. Bu nedenle üreticiler, fazla kapasitelerim ihraç pazarlarına yönlendirmeye devam edeceklerdir. ÜRETİCİLER Kurulum tarihi Mevcut Hat Sayısı Mevcut Kurulu Kapasite (ton) Planlanan Hat Sayısı Planlanan Kurulu Kapasite (ton) Toplam Hat Sayısı Toplam Kurulu Kapasite (ton) Kaveh Glass Group 5 820,000 1 250.000 6 1.070.000 SavehJam(sheet glass) Iran Float Glass Shlsheh Taban Float Glass Kaveh Float Glass ASA Float Glass Kavian Float Glass 1990'lar 2000 2002 2004 2009 1 90.000 1 180.000 1 50.000 1 250.000 1 250.000 1 250.000 1 90.000 1 180.000 1 50.000 1 250.000 1 250.000 1 250.000 Sahand Industrial Group 2 365.000 2 365.000 Azar Glass Industrial Sahand Float Tabriz 2005 2015 1 130.000 1 235.000 1 130.000 1 235.000 Ardakan Float Glass 2011 1 220.000 1 220.000 Ghazvln Glass &NSG 2009 1 180.000 1 180.000 2 360.000 Liya Glass 2001 1 100.000 1 100.000 Toplam 10 1.685.000 2 430.000 12 2.115.000 Diğer yandan, yerli üreticiler tarafından ithalatın artmasına neden olarak gösterilen bir diğer unsur ise, nakliye konusunda İran'ın Türkiye'ye yakınlığından kaynaklı olarak maliyet avantajı taşımasıdır. Ayna üretim fabrikalarının Türkiye sınırına yakın lokasyonda bulunması ve taşıma maliyetlerinin düşük olması önemli lojistik avantaj sağlamaktadır. Ayrıca, İran Türkiye menşeli ithalata %25 gümrük vergisi (2.5 mm den ince camlar için %10) ve %10 navlun vergisi (İran aracı kullanılmıyorsa) uygulamakta ve ithalat özel izne bağlı olup, ithalatçı Ticaret Bakanlığı'ndan ön izin almak durumundadır. İran düzcam üretim kapasitesi, ihracatı ve fiyatlarının yanı sıra International Trade Center (ITC)'dan elde edilen istatistikler ışığında düzcam ihracatçı ülkelerden ilk 20'sinden gerçekleşen ihracat verileri aşağıda yer alan tabloda gösterilmektedir. Tablodan anlaşılacağı üzere, inceleme konusu ürünün ihracatında 2017 yılındaki miktar sıralamasına göre ilk 3 sırada sırasıyla Çin, Almanya ve İran gelmektedir. Ülkemiz düzcam ihracatında 11 inci sırada yer almıştır. Düz canı ihracatında İlk 20 Ülke İhracatçı Miktar (Ton) Değer (Bin Dolar) 2013 2014 2015 2016 2017 2013 2014 2015 2016 2017 Dünya 8.597.389 8.394.415 8.045.689 9.484.801 7.480.985 8.368.397 7.423.868 6.373.222 6.363.721 6.209.512 Çin 1.733.596 1.962.995 2.023.621 2.097.226 2.056.07 643.169 720.952 744.069 637.776 695.650 Almanya 919.417 950.399 974.345 1.076.376 1.024.304 631.982 636.727 540.450 592.370 613.160 İran 407.021 462.533 0 464.463 518.393 89.994 101.015 0 99.554 112.5 Fransa 567.287 527.501 516.028 463.449 568.040 299.718 307.907 236.155 239.890 271.451 Endonezya 419.32 403.598 472.763 443.070 316.482 153.986 151.093 167.640 157.816 146.648 Beyaz Rusya 212.480 270.781 299.953 329.375 309.569 59.871 64.473 53.766 76.150 92.131 S. Arabistan 269.618 243.473 252.663 316.496 303.201 87.100 81.494 86.651 100.456 103.468 Çek Cum. 219.938 244.542 261.516 283.397 283.885 102.591 111.506 105.306 112.060 107.812 Bulgaristan 152.497 160.639 226.994 312.751 281.660 54.560 61.814 71.231 98.473 92.919 Japonya 336.936 273.745 252.030 266.785 252.164 2.056.558 1.476.428 1.010.691 926.592 792.651 Türkiye 118.361 176.884 140.819 157.901 222.981 41.413 61.245 45.832 48.267 65.724 Polonya 315.415 240.761 231.078 237.497 201.781 144.158 119.337 102.198 113.982 107.610 Lüksemburg 152.058 189.516 206.308 234.963 200.467 89.644 106.189 96.564 106.844 99.611 İtalya 264.941 264.831 147.241 167.911 199.567 125.837 131.131 70.363 82.175 95.060 Tayland 175.938 176.433 167.951 149.066 185.787 103.949 125.028 105.177 91.608 104.189 Meksika 343.912 164.697 149.436 129.633 130.338 128.707 69.200 72.674 67.765 65.111 Macaristan 128.221 130.130 129.657 133.599 118.090 66.788 63.709 54.026 59.846 58.155 Cezayir 53.204 42.594 38.752 510.569 99.197 14.145 11.868 9.925 12.121 25.422 Kırgızistan 94.772 88.263 48.543 61.740 91.872 28.430 25.264 10.750 14.853 27.396 Romanya 139.386 114.343 90.384 108.836 88.371 58.102 53.603 44.102 52.503 47.510 İlk 20 ülke birim fiyatlar bazıda incelendiğinde en büyük ihracatçı olan Çin'den gerçekleşen ihraç birim fiyatının ortalama fiyatların çok altında olduğu anlaşılmaktadır. Aynı zamanda Çin en büyük 2. ithalatçıdır. En yüksek birim fiyatlı ülke ise Japonya'dır. Önceki bölümde yer alan ülkelerden gerçekleşen ithal birim fiyatları ile aşağıda yer alan tablodaki ihracatçı ülkelerin ihraç fiyatlarının karşılaştırılmasından, anılan ülkelerin ülkemize gerçekleştirdikleri ithalatın birim fiyatlarından daha düşük fiyatta ihraç fiyatlarına sahip oldukları anlaşılmakta olup korunma önleminden sonra mezkûr ülkelerden ithalatın yüksek birim fiyatlı düzcamlara kaydığı düşünülmektedir. İran'ın ilk 20 ülke içerisinde en düşük birim fiyata sahip ülke olması dikkat çekmektedir. Düzcam İhracatında İlk 20 Ülkenin Birim Fiyatları İhracatçı Birim Fiyat ($/ton) 2013 2014 2015 2016 2017 Dünya 973 884 792 671 830 Çin 371 367 368 304 338 Almanya 687 670 555 550 599 Iran 221 218 - 214 217 Fransa 528 584 458 518 478 Endonezya 367 374 355 356 463 Beyaz Rusya 282 238 179 231 298 S. Arabistan 323 335 343 317 341 Çek Cum. 466 456 403 395 380 Bulgaristan 358 385 314 315 330 İhracatçı Birim Fiyat ($/ton) 2013 2014 2015 2016 2017 Japonya 6.104 5.393 4.010 3.473 3,143 Türkiye 350 346 325 306 295 Polonya 457 496 442 480 533 Lüksemburg 590 560 468 455 497 İtalya 475 495 478 489 476 Tayland 591 709 626 615 561 Meksika 374 420 486 523 500 Macaristan 521 490 417 448 492 Cezayir 266 279 256 24 256 Kırgızistan 300 286 221 241 298 Romanya 417 469 488 482 538 Diğer taraftan, İran'ın tüm dünyaya gerçekleştirdiği düzcam ihracatı da ilk 10 ülke itibarıyla aşağıda yer alan tablolarda GTP'ler çerçevesinde ayrı ayrı ele alınmıştır. İran'ın 70.04 GTP'sinden İhracatı İthalatçı Miktar Ton Değer (Bin Dolar) 2013 2014 2015 2016 2017 2013 2014 2015 2016 2017 Dünya 82.420 94.643 - 24.144 31.176 16.068 17.383 - 4.099 6.171 Azerbaycan 28.666 41.561 - 18.365 10.491 4.886 6.671 - 2.982 1.911 Irak 31.660 21.860 - 1.987 8.567 6.642 4.291 - 343 1.757 Afganistan 2.448 820 - 1.144 5.968 531 205 - 236 1.197 Hindistan 1.703 16.445 - 2.175 4.358 364 3.336 - 435 914 Bulgaristan 104 38 - 997 21 8 - - 217 Türkiye 15.142 10.935 - 45 338 3,047 2.268 - 10 74 Türkmenistan 447 578 - 343 321 98 141 - 75 70 Ukrayna - - - 59 55 - - - 13 12 Portekiz - - - - 39 - - - - 9 Katar - - - - 21 - - - - 5 Tablodan anlaşılacağı üzere, 70.04 eşyası için 2016 yılına göre yapılan sıralama ülkemiz İran'ın ihracat gerçekleştirdiği ülkeler arasında 6. sırada yer almaktadır, Korunma önleminin uygulanmaya başlandığı 2015 yılında İran'ın anılan üründe hiç ihracat yapmadığı görülmektedir. İran'ın ihracatının miktar olarak 2013 ve 2014 yıllarında sırasıyla %18 ve %11 oranındaki kısmının Türkiye'ye yapıldığı durum 2015 yılı sonrasında %1'lere kadar düşmüştür. İran'ın 70.05 GTP'sinden İhracatı İthalatçı Miktar (Ton) Değer (Bin Dolar) 2013 2014 2015 2016 2017 2013 2014 2015 2016 2017 Dünya 324.601 367.890 440.319 487.217 73.926 83.632 - 95.455 106.329 Irak 105.799 104.932 - 115.978 114.125 22.278 21.414 - 24.407 23.927 Afganistan 60.869 63.266 - 80,177 77.850 15.468 16.244 - 18.724 18.368 Türkiye 41.030 77.624 - 34.160 52.426 9.278 16.871 - 6.948 10.575 Hindistan 7.771 36.519 - 101.401 44.555 2.322 11.104 - 21.681 10.526 Gürcistan 26.820 25.732 - 23.979 29.018 5.492 4.893 - 4.897 5.863 Azerbaycan 17.524 2.258 - 8.793 21.060 4.627 465 - 2.002 4.305 İthalatçı Miktar (Ton) Değer (Bin Dolar) 2013 2014 2015 2016 2017 2013 2014 2015 2016 2017 BAE 221 883 - 6.361 18.115 66 261 - 1.391 3.956 Türkmen. 23.899 25.056 - 19.946 17.486 5.172 5.814 - 4.676 4.137 Katar - - - - 16.927 - 1 - - 3.715 Bulgaristan 3.150 178 - 7.307 15.331 630 36 - 1.537 3.440 Düzcam ithalatımızda en yüksek paya sahip olan 70.05 GTP'sinde sınıflandırılan düzcamda İran'ın gerçekleştirdiği ihracatta Türkiye 70.04 GTP'sinde göre daha üst sıraya sahiptir, Bu üründe de ilk sırada yer alan ülkelerin benzer olduğu görülmektedir. Türkiye'nin İran'ın 70.05 GTP'si çerçevesinde gerçekleştirdiği ihracatta payı 2013 ve 2014 yıllarında sırasıyla %12 ve %21 olarak gerçekleşmiş olup 2015 yılında bu oran sıfırlanmış, 2016 ve 2017 yıllarında ise, anılan pay %7 ve %10 seviyelerine ulaşmıştır. İran'ın 70.06 GTP'sinden İhracatı İthalatçı Miktar Ton Değer ( Bin Dolar) 2013 2014 2015 2016 2017 2013 2014 2015 2016 2017 Dünya 352 406 - 215 556 276 282 - 81 325 Irak 68 27 - 118 241 79 42 - 41 141 Türkiye - 48 - 49 104 - 17 - 15 61 Bulgaristan - - - 5 60 - - - 1 35 Hindistan - - - - 39 - - - - 23 Umman - - - - 33 - - - - 19 Gürcistan - - - 24 27 - - - 5 16 Katar - - - - 27 - - - - 16 Yunanistan - 6 - - 9 - 2 - - 5 BAE - - - - 9 - - - - 5 Kenya - - - - 3 - - - - 2 İran'ın 7006 GTP'si altında yer alan işlenmiş düzcam ihracatında ülkemizin payı 2017 yılı itibarıyla %18'dir. Bölüm 2.1'de yer alan İran'dan düzcam ithalatımıza ilişkin tablolarla İran'ın dünyaya ihracat verileri karşılaştırıldığında toplam miktarlar bakımından önemli bir farklılık bulunmadığı görülmektedir. Öte yandan, İran'ın verilerinde Türkiye'ye düzcam ihracatının ağırlıklı olarak 70.05 GTP'si üzerinden yapıldığı, ülkemiz istatistiklerinde ise İran'dan ithalatın 70.06 GTP'si üzerinden gerçekleştiği göze çarpmaktadır. Bu husus önleme tabi 70.05 GTP'li eşyanın İran'dan ithalatında beyanın 70.06 üzerinden yapılarak önlemden kaçınıldığı şüphesini kuvvetlendirmektedir. 5. KORUNMA ÖNLEMİNİN GEREKLİ OLMAYA DEVAM EDİP ETMEDİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu bölümde, mezkûr önlemin yürürlükten kaldırılması halinde İran menşeli düz cam ithalatının yerli üretim dalı üzerinde sebep olabileceği ciddi zarar/zarar tehdidi çerçevesinde gerekliliği ve yerli üreticilerin piyasaya adaptasyon sürecinin devamlılığı incelenmiştir. Soruşturma konusu ürünün ithalatına yönelik korunma önlemi 2015 yılında yürürlüğe girmiş olup öncesindeki ithalat miktar ve değerinin hızla artış gösterdiği görülmektedir. Öyle ki, 2012 yılında ithalat yaklaşık 237 bin ton iken, 2013 ve 2014 yıllarında sırasıyla 318 bin ton ve 419 bin tona ulaşmıştır. Bu dönemde ithalat değerinde de benzer bir artış ortaya çıkmıştır. 2015 yılında 433 bin tona ulaşan düz cam ithalatı korunma önleminin yürürlüğe girmesinin ardından 2016 ve 2017 yıllarında sırasıyla 421 bin ton ve 382 bin tona kadar gerilemiştir. Öte yandan, İran'ın tüketiminin yıllık 700-750 bin ton, üretim kapasitesinin ise 1.7 milyon ton seviyelerinde olduğu ve toplam kapasitesi 430 bin ton olan iki yeni hattın yapımının devam ettiği dikkate alındığında bu ülkenin ihracat potansiyelinin oldukça yüksek olduğu açıktır. Nitekim bir önceki önlemin yürürlükte olduğu son yıl olan 2012'de İran'dan ithalatımızın 5,9 bin ton seviyesinde olması ve önlemin yürürlükte olmadığı 2013 ve 2014 yıllarında sırasıyla 38,6 bin ton ve 83,2 bin ton olarak gerçekleşmesi İran'ın yurtdışında oluşan talep artışlarına hızlı bir şekilde cevap verebildiğinin önemli bir göstergesidir. Bu çerçevede, önlemin yürürlükten kaldırılması halinde düşük birim fiyatlı İran menşeli malların yurtiçi üretimimizi önemli ölçüde tehdit edebileceği mütalaa edilmektedir. 6. DEĞERLENDİRME VE SONUÇ İnceleme dönemi itibarıyla düzcam genel ithalatının 2015 yılında yürürlüğe giren korunma önleminin ardından önemli oranda düştüğü görülmektedir. Öte yandan, önlemin kalkması halinde İran menşeli ürünlerin, bu ülkenin iç piyasasındaki artan kapasite ve arz fazlası gibi nedenlerle konum olarak en yakındaki ülke olan ülkemize yönelmeye devam edeceği düşünülmektedir. İran menşeli ürünlerin gerek genel ortalama ithal birim fiyatlarının gerekse yurtiçi satış fiyatlarının oldukça altında kalması neticesinde ortaya çıkan fiyat rekabeti üstünlüğü yurtiçi üretimimizi tehdit eden önemli bir faktördür. Diğer yandan, yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri ele alındığında, mezkûr korunma önleminin uygulanmasıyla birlikte anılan göstergelerde düzelme gösterdiği görülmüştür. Yerli üretim dalının bahsi geçen yıllarda üretim, yurtiçi satışlar, kapasite, verimlilik, istihdam gibi verileri iyileşme göstermişken, yurtiçi satış fiyatlarının İran menşeli ithal birim fiyatları tarafından bir miktar kırıldığı, yerli üretimin piyasa payının korunma önlemi uygulanmaya başladıktan sonra arttığı ancak sonra tekrar payın bir kısmının Iran menşeli ithalata kaydığı anlaşılmaktadır. Uluslararası ihraç fiyatları da incelenmiş olup ilk sıralarda yer alan ihracatçı ülkelerin satış fiyatlarının ülkemize gerçekleştirdikleri ihraç birim fiyatlarının altında olduğu görülmüştür. Ayrıca, Türkiye'nin İran'ın 70.05 GTP'si çerçevesinde gerçekleştirdiği ihracatta payı 2013 ve 2014 yıllarında sırasıyla %12 ve %21 olarak gerçekleşmiş olup 2015 yılında bu oran sıfırlanmış, 2016 ve 2017 yıllarında ise, anılan pay %7 ve %10 seviyelerine yükselmiştir. Özellikle bahsi geçen ürün grubu için korunma önlemi sonrasında İran'ın ülkemize yönelen ihracatının önemli seviyelerde olması dikkat çekmektedir. Ayrıca, İran'ın 70.06 GTP'si altında yer alan işlenmiş düzcam ihracatında ülkemizin payı %18 seviyesindedir. Yukarıda ortaya konan veriler çerçevesinde mevcut önlemin devamında fayda görülmektedir. İran'dan ithal edilen eşyanın ortalama gümrüklü birim fiyatı 246 ABD Doları/tondur. Bu kapsamda, İran menşeli ürünlerin yerli üretim üzerinde oluşturduğu fiyat baskısı dikkate alınarak, söz konusu önlemin 70.04, 70.05 ve 70.06 GTP'li eşya için ton başına birinci dönem için 48 ABD Doları, ikinci dönem için 46 ABD Doları, üçüncü dönem için 44 ABD Doları ek mali yükümlülük tahsilatı şeklinde devamının uygun olacağı mütalaa edilmektedir. Arz olunur. Sevil