Bölge İdare Mahkemesi 7.Daire Dava Dairesi 2020-1737 Gümrük Müşavirlerine disiplin Cezası verilmeden önce disiplin suçunun işlenip işlenmediğinin tüm yönleriyle araştırılması gerektiği

T.C. İSTANBUL BÖLGE İDARE MAHKEMESİ YEDİNCİ İDARE DAVA DAİRESİ ESAS NO: 2020/190 KARAR NO: 2020/1737 İSTİNAF TALEP EDEN (DAVALI): TİCARET BAKANLIĞI VEKİLİ: Yeşilköy Mh. Atatürk Cd. N:4 Bakırköy/İSTANBUL KARŞI TARAF (DAVACI): VEKİLİ: AV. HÜSEYİN İREK İSTEMİN ÖZETİ: 2 Gümrük müşaviri olarak görev yapan davacı tarafından, 4458 sayılı Gümrük Kanununun geçici 6/2-b maddesi uyarınca kınama cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 02/05/2019 tarih ve 76107777-161.99-E-00043935836 sayılı İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılan davada; dava konusu işlemi iptal eden İstanbul 6. İdare Mahkemesi'nin 13/11/2019 gün ve E:2019/1297, K:2019/2352 sayılı kararının; davalı idare tarafından, mevzuat gereği davacının mesleki özen ve sorumluluğunda olan hususta kusurlu ve hatalı olduğu, idarenin yanıltılmasında sorumluluğu bulunduğu, dolayısıyla Gümrük Kanunu ve ilgili diğer mevzuat uyarınca tesis edilen işlemlerin hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülerek kaldırılması ve istinaf yoluyla işin esası hakkında yeniden karar verilmesi istenilmektedir. SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Yedinci İdare Dava Dairesi'nce, dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü: Dava, gümrük müşaviri olarak görev yapan davacı tarafından, 4458 sayılı Gümrük Kanununun geçici 6/2-b maddesi uyarınca kınama cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 02/05/2019 tarih ve 76107777-161.99-E-00043935836 sayılı İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun, gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcılarının çıkarılacak bir kanunla bağlı bulundukları gümrük başmüdürlüğü görev alanı itibariyle kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu şeklinde örgütleninceye kadar uygulanacak hükümleri gösteren Geçici 6. maddesinin 2. fıkrasında, gümrük müşavirliği veya gümrük müşavir yardımcılığı mesleğinin vakar ve onuruna aykırı fiil ve hareketlerde bulunanlarla, görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapan ya da görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunan meslek mensupları hakkında, gümrük müşavirliği hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi amacıyla, durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre verilecek disiplin cezaları gösterilmiş olup, anılan cezalar;" a) Uyarma: Meslek mensubuna mesleğinin icrasında daha dikkatli davranması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. b) Kınama: Meslek mensubuna görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının yazı ile bildirilmesidir. c) Geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma: Mesleki sıfatı saklı kalmak şartıyla altı aydan az, bir yıldan çok olmamak üzere mesleki faaliyetten alıkoymadır, d) Meslekten çıkarma: Meslek mensubunun izin belgesinin geri alınarak, bir daha bu mesleği icra etmesine izin verilmemesidir." şeklinde tanımlanmıştır. Anılan maddenin 4. fıkrasının 2. bendinde; disiplin kurullarının bir derece ağır veya bir derece hafif disiplin cezasının uygulanmasına karar verebileceği, takibat ve hüküm tesisinin, disiplin soruşturması yapılmasına ve disiplin cezası uygulanmasına engel olmadığı, 5. fıkrasında; meslek mensubu hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği, 6. fıkrasında; gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcılarının, görevleri sırasında veya görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı fillerinin niteliğine göre Türk Ceza Kanununun devlet memurlarına ait hükümleri uyarınca cezalandırılacağı düzenlemelerine yer verilmiştir. Bu çerçevede gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcıları hakkında yürütülen disiplin soruşturması ve disiplin yaptırımlarında, kamu görevlilerinin disiplin işlemlerinde uygulanan usul ve yöntemlerin esas alınmasının gerektiği açıktır. Disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar pozitif olarak mevzuatla belirlenmekte, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmaktadır. Buna göre; disiplin hukukunun temel ilkeleri gereğince disiplin cezası verilebilmesi için kusurlu halin tespitinden sonra belli süreler içinde ilgili gümrük müşaviri veya yardımcısı hakkında tarafsız bir soruşturmacı görevlendirilerek disiplin soruşturmasının açılması, söz konusu soruşturmada gümrük müşaviri veya müşavir yardımcısının lehine ve aleyhine olan tüm delillerin toplanarak ekleriyle birlikte bir soruşturma raporunun oluşturulması, bu raporun ilgilisine tebliğ edilerek savunma hakkını kullanmasının sağlanması ve bu yolla gümrük müşaviri veya müşavir yardımcısının hangi fiili, nerede, ne zaman, nasıl, ne şekilde işlediğinin somut, hukuken kabul edilebilir ve delilleriyle birlikte şüpheye yer vermeyecek açıklıkta ortaya konulması, nihayetinde, bu rapora istinaden, yetkili disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından ilgiliye disiplin cezası verilip verilmeyeceği husunda bir karar alınması gerekmektedir. Dava dosyasının incelenmesinden, davacının gümrük müşaviri olarak işlerini takip ettiği ... adına Muratbey Gümrük Müdürlüğü'nde tescilli 2017 tarihli, 17341300IM161046- IM162800-IM164841- IM165964- IM167935- IM168289- IM168314- IM170925- IM171674- IM171682-IM172998- IM173259- IM175890- IM177176- IM180619 sayılı EDİ şifresiyle düzenlen İthalat beyannameleri kapsamında ithali gerçekleştirilen eşyaların davalı idarece ressen yapılan A.TR dolaşım belgelerinin sonradan kontrolü neticesinde ve beyana tabi malların çıkış ülkesi olan Slovakya Gümrük İdaresi ile yapılan yazışmalarda, bahse konu A.TR dolaşım belgelerinin Slovakya Ticaret Odası tarafından düzenlenmediğinin, mühür izlerinin Slovakya Ticaret Odası tarafından kullanılan mühürlerle eşleşmediğinin, mühürlere verilen metnin hatalı olduğunun, A.TR dolaşım belgelerinin arka yüzlerinin tamamen eksik olduğunun bildirilmesi üzerine Menşe Şahadetnamelerinin sahte olduğunun davalı idarece tespit edilmesi üzerine davacının beyannameyi düzenleyen olarak mesleki sorumluluğu ve kusuru bulunduğu gerekçesi ile 4458 sayılı Gümrük Kanununun Geçici 6/2-b maddesi uyarınca İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü'nün 02.05.2019 tarih ve 76107777-161.99- E-00043935836 sayılı işlemi ile kınama cezası verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İdare mahkemesince; "Olayda, davacının gümrük müşaviri olarak beyannamesini verdiği, malların çıkış ülkesi olan Slovakya Gümrük İdaresi ile yapılan yazışmalarda, bahse konu A.TR dolaşım belgelerinin Slovakya Ticaret Odası tarafından düzenlenmediğinin, mühür izlerinin Slovakya Ticaret Odası tarafından kullanılan mühürlerle eşleşmediğinin, mühürlere verilen metnin hatalı olduğunun, A.TR dolaşım belgelerinin arka yüzlerinin tamamen eksik olduğunun bildirilmesi üzerine Menşe Şahadetnamelerinin sahte olduğunun, davalı idarenin resmi yazışması sonucu ortaya çıkarıldığı, davacının kendisine ibraz edilen belgelerin içeriğinin gerçek durumu yansıtmadığından haberdar olduğuna veya kasıtlı hareket ettiğine yönelik bir tespitin yapılmadığı, ithalatçı firma yetkililerince gümrük müşavirine tevdi edilen belgeler esas alınarak düzenlenen beyannamenin Kanuna uygun olarak düzenlendiği dikkate alındığında, davacının ithal edilen eşyaların ve eşyalara ait belgelerin sahteliğini, bildiği veya bilebilecek durumda olduğunun, idarenin dahi ancak resmi yazışma ile anlaması karşısında mümkün olmadığı sonucuna varılmakla, davacının kınama cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülme(diği)" gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümleri ile disiplin hukukunun genel ilkeleri gereğince davacı hakkında disiplin soruşturması açılması ve tayin edilecek bir muhakkik/soruşturmacı vasıtasıyla disiplin suçu işlenip işlenmediğinin tüm yönleriyle ortaya konulması gerekirken, yalnızca disiplin amirince savunma alınması ile yetinilerek davacının uyarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, ilk derece Mahkemesi kararında ise sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir. Nitekim, benzer konudaki uyuşmazlığa ilişkin olarak Danıştay Onbeşinci Dairesi'nin 13/11/2018 tarih ve E:2016/5498, K:2018/7498; E:2016/7843, K:2018/7499 sayılı kararları da bu doğrultudadır. Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine, aşağıda dökümü gösterilen kanun yolu aşamasına ait 76,00.-TL yargılama giderlerinin istinaf yoluna başvuranın üzerinde bırakılmasına, artan posta avansının resen ilgilisine iadesine, temyiz yolu kapalı olmak üzere kesin olarak 20/10/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. BAŞKAN Üye Üye SELÇUK GÜLEN NİHAT TOKTAŞ ELMAS BAŞAT ÇELİK 38017 38461 37858