Danıştay 7 Daire E 2016-6361 K 2020-4237 İhtirazı kayıtla beyan edilen kıymete ait vergilerin iade talebi
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No :
2016/6361
Karar No :
2020/4237
TEMYİZ
EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına … Havalimanı
Kargo Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ
: Av. …
KARŞI
TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN
KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin … tarih
ve E:…, K:… sayılı kararının iptal ve iadeye ilişkin hüküm fıkrasının temyizen
incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA
SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına
tescilli … tarih … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya
kıymetinin istatistiki kıymete yükseltilmesi suretiyle ihtirazı kayıtla beyanı
üzerine, tahakkuk ettirilerek ödenen özel tüketim ve katma değer vergisinin
ihtirazi kayda konu kısmına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali ile
fazladan ödenen tutarın iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının
özeti: 4458
sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesi
açıklandıktan sonra; ithal eşyasının gümrük kıymetinin, eşyanın satış bedeli
olduğu; satış bedeli yönteminin uygulanmaması için gerekli koşulların oluşması
halinde, sırasıyla diğer yöntemlere geçilerek, eşyanın gerçek kıymetinin
belirlenmesinin icap ettiği; Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının
VII'nci Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret
Genel Anlaşmasının (GATT) VII'nci Maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip
ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas
alınarak belirleneceği, GATT'ın VII'nci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin
Anlaşmanın 17'nci maddesinde de, bu Anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, Gümrük
İdaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen
tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını
sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde
yorumlanamayacağı, olayda, ithal edilenen eşyanın gözetim kıymet uygulamasına
tabi olduğundan bahisle ek tahakkuk yapılmış ise de, ithalatta Gözetim
Uygulamasına İlişkin Tebliğ'de belirtilen kıymetler, eşyanın, Gümrük Kanunu
hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığı gibi, Tebliğ'de de,
böyle bir durumda, belirtilen kıymetin esas alınması suretiyle ek tahakkuk
yapılmasını öngören herhangi bir düzenleme bulunmadığından, gözetim
önlemlerinin yanlış algılanması suretiyle yapılan tahakkukta mevzuata uyarlık
görülmediği; öte yandan; yapılan hesaplamada yurt dışı gidere eklenen
81.286,06-TL üzerinden haksız olarak tahakkuk eden ve ödenen özel tüketim
vergisinin 16.257,21-TL, katma değer vergisinin ise 17.557,78-TL olduğunun
tespit edildiği gerekçesiyle, dava konusu işlemin anılan tutarlara isabet eden
kısmının iptali ile iadesine, bu tutarları aşan kısım yönünden ise davanın
kısmen reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ
EDENİN İDDİALARI:
İhtirazi kayıt dilekçelerinin eşyalar serbest dolaşıma girdikten sonra idareye
ulaştığı, beyanname muhteviyatı parfüm cinsi eşyanın gözetim uygulamasına tabi
olmadığı, iade istemlerinin Gümrük Yönetmeliği'nin
502. maddesi
kapsamında 78
no'lu "Geri Verme veya Kaldırma Formu" doldurulmak suretiyle
ilgili gümrük müdürlüğüne başvurulmak suretiyle yapılabileceği, belirtilen
usulle başvuru yapılmadan dava açıldığı, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık
bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI
TARAFIN SAVUNMASI :
Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY
TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ :
Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği
düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci
Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler
incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ
DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin
nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde
yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve
hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın temyize
konu iptal ve iadeye ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek
nitelikte görülmemiştir.
KARAR
SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Vergi Mahkemesinin … tarih
ve E:…, K:… sayılı kararının temyize konu iptal ve iadeye ilişkin hüküm
fıkrasının ONANMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye
gönderilmesine,
4. 2577
sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin
1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş
gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27/10/2020 tarihinde
oyçokluğuyla karar verildi.
(X)KARŞI
OY :
Mevzuat hükümleri uyarınca bir
malın ithalatında, yerli üreticilerin zarar görmesine sebebiyet verebilecek
miktarda artış olup olmadığının belirlenebilmesi için o malın ithal seyrinin
izlenmesi amacıyla re'sen veya üreticilerin başvurusu üzerine yapılan inceleme
sonucunda, o eşya için Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğünce düzenlenen
bir gözetim belgesi ibrazı zorunluluğu getirilmektedir.
Gözetim uygulaması ithalat
nedeniyle ilave bir vergisel yükümlülük getirme amacına yönelik veya korunma
önlemi niteliğinde bir uygulama değil, ithalatın izlenmesi amacına yönelik bir
uygulamadır.
Bu noktada idarenin gözetim
uygulamasına tabi eşyaya ilişkin gözetim belgesini ibraz etmeyen ithalatçıyı
beyanını gözetim kıymetine yükseltmeye zorlama gibi bir yetkisi bulunmayıp,
gözetim belgesinin olup olmadığını aramak, bulunmaması halinde ithaline izin
vermemekle yetinmesi zorunludur.
Gözetim belgesi alınması
gerektiği halde bundan kaçınarak eşyanın kıymetinin yükseltilmesi suretiyle
ithalatın gerçekleştirilmesi, mevzuata aykırı olduğu gibi iyiniyet kuralları
ile de bağdaşmamaktadır. Buna ilaveten, uygulamada gözetim belgesi alan
yükümlüler aleyhine de eşitsiz bir durum oluşmaktadır. İdarenin yükümlüden
gözetim belgesi temin etme olanağı da hukuken ve fiilen ortadan kalkmış
olacaktır. Bunun sonucunda, ilgili düzenleyici işlem idarece geri alınmış ya da
yargı kararıyla iptal edilmiş olmamasına rağmen düzenleyici işlem ile getirilen
gözetim uygulaması fiilen askıya alınmış olmaktadır.
Bu durumda belirli bir CIF
değerin altında ve belirli miktarların üzerinde ithal edilmek istenmesi halinde
gözetim uygulaması kapsamına tabi kılınan eşya için gözetim belgesi almak
amacıyla anılan belgeyi vermeye yetkili Ticaret Bakanlığı İthalat Genel
Müdürlüğüne davacı tarafından başvuruda bulunulup bulunulmadığının, şayet
başvuruda bulunulmuş ise buna ilişkin anılan idarece tesis edilen işlemin
hukuka uygun olup olmadığı değerlendirilerek fazladan ödendiği ileri sürülen
vergilerin 4458
sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi
uyarınca geri verilip verilemeyeceğinin saptanması suretiyle bir sonuca
ulaşılması gerektiğinden idarenin temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının
bozulması gerektiği oyu ile, Daire kararına katılmıyorum.