Genelleştirilmiş Tercihler Sistemine İlişkin Tebliğ (İthalat: 2020/6)(Mülga)
GENELLEŞTİRİLMİŞ TERCİHLER SİSTEMİNE
İLİŞKİN TEBLİĞ
(İTHALAT: 2020/6)
Ticaret
Bakanlığından:31.12.2019 tarih ve 30995 sayılı 3. Mükerrer R.G.
2021/6 Tebliğ ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR
Amaç
MADDE 1 - (1) Bu Tebliğ, 20/12/1995 tarihli ve 95/7606
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararında,
Genelleştirilmiş Tercihler Sistemine (GTS) ilişkin tarife tavizlerinden
yararlanan eşya ile ülkelerin belirlenmesine esas teşkil eden hususları
düzenler.
Dayanak
MADDE 2 - (1) Bu Tebliğ; 1
sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 445
inci maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendine ve 20/12/1995 tarihli ve 95/7606 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararının 2 nci maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Temel ilkeler
MADDE 3 - (1) GTS, ülkemizin başta Dünya
Ticaret Örgütü (DTÖ) olmak üzere uluslararası yükümlülüklerine uygun olarak,
İthalat Rejimi Kararı eki II sayılı [93 üncü fasıl ve Avrupa Kömür ve Çelik
Topluluğu (AKÇT) ürünleri hariç] ve III sayılı listelerde yer alan eşya için
tatbik edilmekte olup;
a) Gümrük vergisi tavizlerinin tek taraflı olması,
b) Tavizlerin verilişlerinin bağlayıcı olmaması,
c) Tercihlerin kısmen veya tümüyle kaldırılabilmesi,
ç) Tek taraflı veya uluslararası müzakereler sonucunda
yapılacak en çok kayrılan ülke esasına dayalı tarife indirimlerini engelleyici
olmaması,
temel ilkelerine dayanmaktadır.
(2) GTS kapsamında tanınan tavizli tarifeler, İthalat
Rejimi Kararı ekinde yer alan II ve III sayılı listelerde GTS Ülkeleri sütununa
derç edilerek yürürlüğe konulmuştur. GTS'den yararlanacak
G.Y.Ü., Ö.T.D.Ü. ve E.A.G.Ü.'ler
sırasıyla İthalat Rejimi Kararı EK:4A,
EK:4B ve EK:4C'deki listelerde yer almaktadır. GTS kapsamında tercihli
tarifeler, bu listelerde belirtilen ülkeler menşeli eşyanın ithalatında
uygulanır.
(3) GTS kapsamındaki ürün grubu listeleri G.Y.Ü. için İthalat Rejimi Kararı Ek:5'te,
Ö.T.D.Ü. için Ek:6'da
ve E.A.G.Ü. için ise Ek:7'de
yer almaktadır.
Tercihli tarife kapsamı eşya ve indirim
oranları
MADDE 4 - (1) Taviz tanınan eşyalar hassaslık
derecesine göre, İthalat Rejimi Kararı Ek: 5'te yer alan listede hassas ve
hassas olmayan olarak iki gruba ayrılır. Eşyanın ait olduğu hassaslık grubu
değiştirilebilir.
(2) Hassas ürünlerde, maktu gümrük vergileri % 30 oranında
azaltılmış, nispi gümrük vergileri ise İthalat Rejimi Kararı eki II ve III
sayılı listelerde Diğer Ülkeler (D.Ü.) sütununda belirtilen gümrük vergisi
hadleri üzerinden 3,5 puan indirilmiştir. Ancak 50 ila 63 üncü fasıllar (bu
fasıllar dahil) arasında yer alan hassas ürünlerde,
İthalat Rejimi Kararı eki II sayılı listede D.Ü. sütununda belirtilen gümrük
vergisi hadleri üzerinden % 20 oranında indirim yapılmıştır. GTS kapsamında
tanınan tercihli tarifenin nihai oranı 1 inci ondalık sayıya yuvarlanmıştır.
(3) Avrupa Birliği (AB)'nin yürürlükteki mevzuat hükümleri
dikkate alınarak, bazı eşya için ikinci fıkrada belirtilen tavizlerden daha
düşük olan gümrük tarifeleri uygulanmıştır.
(4) Tercihli tarife uygulaması sonucunda nispi vergi
oranlarının % 1 veya daha az olması, maktu vergilerin 2 Avro veya daha az
olması durumunda, G.Y.Ü. için gümrük vergileri
askıya alınmıştır.
Hariç sektörler
MADDE 5 - (1) GTS kapsamı sektörler İthalat
Rejimi Kararının Ek:5, Ek:6 ve Ek:7'sinde yer almaktadır. GTS'den sağlanan tercihli tarifeler, İthalat Rejimi
Kararı EK: 4A, EK:4B ve EK:4C'de belirtilen ilgili ülkeler itibarıyla hariç
tutulan sektörler için uygulanmaz.
Tavizlerin askıya alınması
MADDE 6 - (1) GTS kapsamında sağlanan
tavizler;
a) Temel insan ve işçi hakları ile çevreye ilişkin
uluslararası sözleşmelerde belirlenen prensiplerin ciddi ve sistematik bir
şekilde ihlal edilmesi,
b) Türkiye sanayisi üzerinde olumsuz etki yapan haksız
ticari uygulamalar,
c) Menşe kurallarının sistematik bir biçimde ihlal edilmesi,
ç) DTÖ tarafından haksız ticari uygulamaların tespit
edilmesi,
d) GB'nin etkin
işleyişine zarar verecek şekilde trafik sapmasına neden olması,
e) Uluslararası Çalışma Örgütü Konvansiyonlarında
belirtilen kölelik ya da angaryanın herhangi bir türünün uygulanması,
f) Uyuşturucu ticaretine ilişkin gümrük kontrollerinin
yetersiz olması,
g) Mahkumlara yaptırılan
ürünlerin ihraç edilmesi,
ğ) Dünya Bankası tarafından bir ülkenin yüksek gelir
grubunda sınıflandırılması,
halinde ilgili ülkeler menşeli eşya için
belirli veya belirsiz süreyle geçici veya daimi olarak askıya alınabilir.
Tavizlerin kaldırılması ve yeniden
düzenlenmesi
MADDE 7 - (1) GTS kapsamında tavizden
faydalanan ülke menşeli bir eşyanın ithali benzer ya da doğrudan rakip bir
eşyanın yerli üreticisi için ciddi zorluk ya da ciddi zorluk tehdidi yaratır
ise ilgili ülke menşeli bu eşya için İthalat Rejimi Kararının eki II ve III
sayılı listelerde D.Ü. sütununda belirtilen gümrük vergisi oranı yeniden
yürürlüğe konulabilir.
(2) GTS kapsamında bir eşyanın ithali ülke pazarında ciddi
bir bozulma ya da ciddi bozulma tehdidi yaratır ise bu eşya için ülke ayrımı
gözetmeksizin İthalat Rejimi Kararı eki II ve III sayılı listelerde D.Ü.
sütununda belirtilen gümrük vergisi oranı yeniden yürürlüğe konulabilir.
(3) Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü, ciddi zorluk
veya zorluk tehdidine ilişkin başvuru üzerine ya da resen inceleme kararı
alabilir.
(4) Ciddi zorluk ya da zorluk tehdidine ilişkin inceleme
sırasında yerli üretimin; pazar payı, üretim, üretim kapasitesi, stok, iflas,
kârlılık, kapasite kullanımı, istihdam, ithalat ve fiyat faktörlerinden biri
veya birkaçı göz önünde bulundurulur.
(5) İnceleme altı ay içinde tamamlanır. Gerek görülen
hallerde bu süre uzatılabilir.
(6) İncelemenin tamamlanmasının ardından ilgili ülke
menşeli eşya için bir ay içinde karar alınır.
(7) Sektörlerde belirtilen ürünlere GTS kapsamında sağlanan
tavizler;
a) GTS kapsamında tavizden faydalanan bir ülkeden, bir
sektör kapsamında gerçekleştirilen ithalatın, aynı sektörde bir önceki yıl
gerçekleştirilen ithalata oranla miktar bazında %13,5 ve daha fazla oranda
artması veya,
b) Sektörde belirtilen ürünlerin GTS kapsamında tavizden yararlanan
herhangi bir ülkeden ithalatının, GTS kapsamında yer alan ülkelerin tamamından
herhangi bir on iki aylık dönem süresince gerçekleştirilen ithalatın değer
bazında % 14,5'ini aşması halinde,
kaldırılabilir.
(8) Ticaret Bakanlığınca dış ticaretimizdeki gelişmeler göz
önüne alınarak ülke/ürün bazında tavizler kaldırılabilir.
Uyumlaştırma
MADDE 8 - (1) Türkiye, Gümrük Birliğinin etkin
işleyişini teminen, GTS kapsamında gerekli
düzenlemeleri yapma hakkını saklı tutmak kaydıyla, AB'nin konu hakkındaki düzenlemelerini
esas alır ve bu çerçevede, mevzuatında gerekli uyumlaştırmayı yapar.
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
MADDE 9 - (1) 29/12/2018
tarihli ve 30640 ikinci mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemine İlişkin Tebliğ
(İthalat:2019/6) yürürlükten
kaldırılmıştır.
Atıflar
MADDE 10 - (1) 29/12/2018 tarihli ve 30640 ikinci
mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemine
İlişkin Tebliğ (İthalat:2019/6)'e
yapılan atıflar bu Tebliğe yapılmış sayılır.
Yürürlük
MADDE 11 - (1) Bu Tebliğ 1/1/2020 tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 12 - (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret
Bakanı yürütür.