Türkiye Cumhuriyeti ile Bosna Hersek Arasında Serbest Ticaret Anlaşması hakkında CK 2021/4161
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
İLE BOSNA HERSEK ARASINDA SERBEST TİCARET ANLAŞMASI
Karar Sayısı: 4161
25.06.2021
tarih ve 31522 sayılı Mükerrer R.G.
Pan Avrupa Akdeniz
1-2023 Kararı Kapsamında Tercihli Menşe Kurallar Yönetmeliği
Tarife Kontenjanı
Uygulanması Hakkında Karar 2021/4321
2 Mayıs 2019 tarihinde Ankara'da imzalanan ve 7310 sayılı
Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli "Türkiye Cumhuriyeti ile Bosna Hersek
Arasında Serbest Ticaret Anlaşması"nın onaylanmasına, 9 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 2 nci ve 3 üncü maddeleri gereğince karar verilmiştir.
İçindekiler
Dibace
Fasıl I :Genel Tanımlar ve Başlangıç Hükümleri
Fasıl II :Mal Ticareti
Fasıl III :Hizmet
Ticareti
Fasıl IV :Kamu
Alımları
Fasıl V :Genel ve Ortak Hükümler
Fasıl VI :Kurumsal
ve Nihai Hükümler
Ek I :II.
Fasıl (Mal Ticareti) Madde 2.1.'de (Kapsam) atıfta bulunulan ürünlerin listesi
Ek II :II.
Faslın (Mal Ticareti) 2.3. Maddesi'nin (İthalattaki gümrük vergileri, eş etkili
vergiler ve mali nitelikli ithalat vergileri) 2. paragrafında atıfta bulunulan
Ek III :II.
Faslın (Mal Ticareti) 2.3. Maddesi'nin (İthalattaki gümrük vergileri, eş etkili
vergiler ve mali nitelikli ithalat vergileri) 3. paragrafında atıfla bulunulan)
Ek IV :Menşe
kuralları ve idari işbirliği yöntemleri (II. Faslın (Mal Ticareti) 2.10.
Maddesi'nde (Menşe kuralları ve gümrük idareleri arasında işbirliği) atıfta
bulunulan)
Ek V :Hizmetler
Taahhüt Listesi
(III. Faslın (Hizmet Ticareti) 3.7. Maddesi'nde (Taahhüt
Listeleri) atıfta bulunulan)
Ek V, Lahika I :Taahhüt
Listesi (Bosna-Hersek)
Ek V, Lahika II:Taahhüt Listesi (Türkiye)
Ek VI : Anlaşmazlıkların
halli (VI. Faslın (Kurumsal ve Nihai Hükümler) 6.5. Maddesi'nde (Anlaşmazlıkların
halli) atıfta bulunulan
Ek VI, Lahika I :Tahkim
için usül kuralları
Ek VI, Lahika II :Hakemler
için davranış kuralları
DİBACE
Türkiye Cumhuriyeti ile Bosna-Hersek ile (bundan böyle
münferiden sırasıyla "Türkiye" ve "Bosna-Hersek" veya "Taraf olarak ve birlikte
"Taraflar" olarak adlandırılacaktır);
Hukukun üstünlüğü, insan hakları ve temel özgürlüklere dayalı
çoğulcu demokrasiye olan sıkı bağlılıklarını teyit ederek;
Avrupa kıtasındaki istikrarın önemli bir boyutu olarak, Avrupa'daki
iktisadi bütünleşme sürecine etkin olarak katılmak hususundaki niyetlerini
teyit ederek ve bu süreci güçlendirmenin yollarını ve araçlarını araştırmak
hususunda işbirliğinde bulunmaya hazır olduklarını ifade ederek;
Taraflar arasındaki ilişkilerin temelini oluşturan serbest piyasa
ekonomisine olan bağlılıklarını teyit ederek;
Taraflar arasındaki mevcut ilişkilerin önemini, bu ilişkilerin
güçlendirilmesi ve geçmişte kurulan ilişkilerin daha fazla genişletilmesi
arzularını göz önünde bulundurarak;
Türkiye ve Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında Ortaklık Kuran
Anlaşma ile Bosna-Hersek ve Avrupa Toplulukları ile Üye Devletleri arasındaki
Bosna-Hersek için Avrupa oluşumlarına bütünleşme imkânı sunan İstikrar ve
Ortaklık Anlaşmasını dikkate alarak;
İşbu anlaşmanın Taraflar arasındaki ekonomik ilişkilerin ve bilhassa
ticaret ve yatırımın gelişmesi yönünde yeni bir ortam yaratacağına inanarak;
Gümrük
Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması 1994
(bundan böyle "GATT 1994"
olarak adlandırılacaktır), Hizmet Ticareti Genel Anlaşması (bundan böyle "GATS" olarak adlandırılacaktır) ile
Bosna-Hersek'in üye olma hedefi bulunan Dünya Ticaret Örgütü'nü (bundan böyle "DTÖ" olarak adlandırılacaktır) kuran
Anlaşmanın hükümlerine uygun olarak, karşılıklı ticaretlerinin önemli
kısmındaki engelleri tedricen kaldırmaya kararlı olarak;
İşbu Anlaşmanın hiçbir hükmünün tarafların diğer uluslararası
anlaşmalardan kaynaklanan yükümlülüklerinden muafiyet sağlayacağı şeklinde
yorumlanamayacağını göz önünde tutarak;
İşbu Anlaşmanın taraflar arasında karşılıklı yarar sağlayan ticari
ilişkilerin yoğunlaştırılmasını teşvik edeceğine ve Avrupa'daki bütünleşme
sürecine katkıda bulunacağına kararlı şekilde inanarak;
Türkiye
Cumhuriyeti ve Bosna-Hersek arasında 3 Temmuz 2002'de
imzalanan ve 1 Temmuz 2003 yılında yürürlüğe giren Serbest Ticaret Anlaşması'nın
(bundan sonra "3 Temmuz 2002'de imzalanan STA" olarak adlandırılacaktır) 31.
Maddesinin 1'inci paragrafının, Türkiye Cumhuriyeti ve Bosna-Hersek'in "işbirliklerini,
özellikle Avrupa bütünleşmesi kapsamında, tedricen geliştirme ve genişletme
çabalarında, Hizmet Ticareti Genel Anlaşması'nın (GATS) ilgili hükümlerini de
dikkate alarak, giderek artan bir serbetleşme ve karşılıklı olarak pazarlarını
hizmet ticareti ve yatırımlara açmayı başarma gayesiyle işbirliği yapacağına"
hükmettiğini dikkate alarak;
Bosna-Hersek ve Avrupa Toplulukları ile Üye Devletleri arasındaki
İstikrar ve Ortaklık Anlaşması'nın 17'nci Maddesinin, 2'inci paragrafında
"Bosna-Hersek, Madde 18 (1)'de atıfta bulunulan geçiş dönemi
sona ermeden, Topluluk ile bir gümrük birliği tesis etmiş olan Türkiye ile GATT
1994'ün XXIV. Maddesi uyarınca serbest ticaret alanı kuracak ve aynı zamanda bu
Anlaşmaya denk düşecek bir seviyede ve GATS'ın V. Maddesi uyumlu olarak
aralarında kurulum ve hizmet sunumunu serbestleştirecek karşılıklı yarar
temelinde bir anlaşma akdetmelidir." hükmünün yer aldığını dikkate alarak;
3 Temmuz 2002 tarihinde imzalanan STA ile tesis edilen Ortak Komite'nin
13 Kasım 2014 tarihinde Ankara'da kabul edilen ve GATS'ın ilgili hükümlerini
göz önüne alarak hizmet ticaretinde giderek artan bir serbestleşme temin
edilmesi ile karşılıklı pazar açılımının sağlanmasını başarma gayesiyle
müzakerelere başlanması için gerekli iç hukuki prosedürleri başlatmaya" yönelik
1/2014 sayılı Tavsiye Kararı'nı dikkate alarak;
Mal ticareti ve hizmet ticareti metinlerinin tek bir dokümanda
birleştirilmesi ile 3 Temmuz 2002'de imzalanan STA"nın bazı hükümlerinin
modernleştirilmesi gereği ve uygunluğunu dikkat alarak;
Aşağıdaki gibi karar vermişlerdir:
FASIL
I
GENEL TANIMLAR VE
BAŞLANGIÇ HÜKÜMLERİ
Bölüm I - Genel
tanımlar
Madde 1.1
Genel uygulamaya
ilişkin tanımlar
Bu
Anlaşmanın amaçları doğrultusunda, aksi belirtilmedikçe:
(a) "günler" takvim günleri anlamındadır;
(b) "GATS" Hizmet Ticareti Genel Anlaşması
anlamındadır;
(c) "GATT 1994"
Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması 1994 anlamındadır;
(d) "Armonize Sistem" veya "AS" Genel Yorum Kuralları, Bölüm
Notları ve Fasıl Notları ve bunların değişiklikleri dâhil olmak üzere,
Taraflarca kendi tarife mevzuatlarında kabul edildiği ve uygulandığı haliyle,
14 Haziran 1983 tarihinde Brüksel'de yapılan Armonize Mal Tanımlaması ve
Kodlama Sistemi Uluslararası Konvansiyonu ile düzenlenen Armonize Mal
Tanımlaması ve Kodlama Sistemi anlamındadır;
(e) "IMF" Uluslararası Para Fonu
anlamındadır;
(f) "önlem" Taraflardan birince yasa,
yönetmelik, kural, usul, uygulama, karar, idari eylem ya da bir başka şekilde
alınan her türlü önlem anlamındadır;
(g) "MFN" en çok kayrılan ülke anlamındadır;
(h) "DTÖ" Dünya Ticaret Örgütü anlamındadır;
(i) "DTÖ Anlaşması" DTÖ'yü tesis eden Marakeş Anlaşması anlamındadır:
(j) "DTÖ Anti-Dumping Anlaşması" GATT 1994'ün
VI. Maddesi'nin Uygulanmasına İlişkin DTÖ Anlaşması anlamındadır;
(k) "DTÖ Sübvansiyonlar ve Telafi Edici Önlemler
Anlaşması" DTÖ Anlaşması Ek-1 A'da bulunan DTÖ
Sübvansiyonlar ve Telafi Edici Önlemler Anlaşması
anlamındadır;
(l) "DTÖ Sağlık ve Bitki Sağlığı Önlemlerinin
Uygulanmasına Dair Anlaşma" DTÖ Anlaşması Ek-1A'da bulunan Sağlık
ve Bitki Sağlığı Önlemlerinin Uygulanmasına Dair Anlaşma anlamındadır;
(m) "DTÖ Korunma Önlemleri Anlaşması" DTÖ
Anlaşması Ek-1 A'da bulunan Korunma Önlemleri Anlaşması
anlamındadır;
(n) "DTÖ
Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları Anlaşması (TRIPS)" DTÖ Anlaşması Ek-1C'de bulunan Ticaretle
Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları Anlaşması
anlamındadır; ve
(o) "DTÖ Ticarette Teknik Engeller Anlaşması"
DTÖ Anlaşması Ek-1A'da bulunan Ticarette Teknik Engeller Anlaşması anlamındadır.
Bölüm II -
Başlangıç hükümleri
Madde 1.2
Serbest ticaret
alanı tesis edilmesi
Taraflar işbu Anlaşmanın hükümleri ve GATT 1994'ün XXIV.
Maddesi ile GATS'ın V. Maddesine uygun olarak, bir serbest ticaret alanı tesis
ederler.
Madde 1.3
Amaçlar
İşbu Anlaşma'nın amaçları şunlardır:
(a) Taraflar arasındaki mal ve hizmet ticaretini işbu
Anlaşmanın hükümlerine uygun olarak serbestleştirmek ve kolaylaştırmak;
(b) karşılıklı ticaretin genişletilmesi yoluyla Taraflar
arasındaki iktisadi ilişkilerin ahenkli şekilde gelişimini desteklemek ve
böylece Tarafların iktisadi faaliyetlerini ilerletmesini, yaşam ve istihdam
koşullarını ve mali istikrarını geliştirmesini teşvik etmek;
(c) Taraflar arasındaki ticarette adil rekabet koşullarını
sağlamak;
(d) ticaretteki engellerin kaldırılması suretiyle dünya
ticaretinin ahenkli gelişmesine ve genişlemesine katkıda bulunmak ve
(e) Tarafların ekonomik bütünleşmesini, sürdürülebilir
kalkınmalarını ve küresel ekonomiyle devamlı olarak bütünleşmelerini
kolaylaştırmak.
Madde 1.4
Çok taraflı anlaşmalarla
ilişki
Taraflar GATT 1994, GATS ve diğer halefi anlaşmalar dâhil
olmak üzere DTÖ Anlaşması ile her iki Tarafın da taraf olduğu diğer çok taraflı
anlaşmalar uyarınca, birbirlerine karşı hak ve yükümlülüklerini teyit ederler.
Madde 1.5
Gümrük birlikleri,
serbest ticaret alanları ve sınır ticareti
1. İşbu Anlaşma, Tarafların ticaret rejimini ve özellikle
işbu Anlaşmanın getirdiği menşe kurallarıyla ilgili hükümlerini olumsuz olarak
etkilemedikçe, gümrük birliklerinin, serbest ticaret alanlarının muhafazasını
veya bunların kurulmasını yahut sınır ticaretine yönelik düzenlemeler
yapılmasını engellemeyecektir.
2. Taraflardan birinin talebi üzerine, bu tarz gümrük
birlikleri veya serbest ticaret alanları kuran anlaşmalar hakkında Ortak Komite'de
bilgi alışverişinde bulunulacaktır.
FASIL II
MAL TİCARETİ
Madde 2.1
Kapsam
Bu Faslın hükümleri, Taraflar menşeli olmak üzere, Armonize
Sistemin 1 ila 24'üncü fasılları arasında yer alan ürünler ile işbu Anlaşmanın
Ek I'inde sayılan ürünlere (bundan böyle "tarım ürünleri" olarak
adlandırılacaktır) ve işbu Anlaşmanın Ek I'inde listelenen ürünler hariç
tutulmak üzere, Armonize Sistemin 25 ila 97'nci fasılları arasında yer alan
ürünlere (bundan böyle "sanayi ürünleri" olarak adlandırılacaktır)
uygulanacaktır.
Madde 2.2
Malların
sınıflandırılması
İşbu Anlaşma'nın amaçları doğrultusunda, Taraflar arasındaki
ticarette malların sınıflandırılması Armonize Sistem (AS) ile uyumlu olacaktır.
Madde 2.3
İthalattaki
gümrük vergileri, eş etkili vergiler ve mali nitelikli ithalat vergileri
1. İşbu anlaşmanın 2.1'nci Maddesinde (Kapsam) tanımlanan
sanayi ürünlerinde, Bosna-Hersek menşeli ürünlerin Türkiye'ye ithalatında
uygulanan gümrük vergileri, eş etkili vergiler ve mali nitelikli ithalat
vergileri işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır.
2. İşbu anlaşmanın 2.1'nci Maddesinde (Kapsam) tanımlanan
tarım ürünlerinde, Bosna-Hersek menşeli ürünlerin Türkiye'ye ithalatında
uygulanan gümrük vergileri, işbu Anlaşmanın EK II'sinde sayılan ve orada
konulan şartların uygulanacağı ürünler için hariç olmak üzere, işbu Anlaşmanın
yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır.
3. İşbu Anlaşmanın EK III'ünde sayılan Bosna-Hersek menşeli
tarım ürünleri için, gümrük vergilerine ilave olarak, eş etkili vergiler ve
mali nitelikli ithalat vergileri EK III'te konulan şartlar uyarınca
kaldırılacaktır.
4. Türkiye Cumhuriyeti menşeli ürünlerin Bosna-Hersek'e
ithalatında uygulanan gümrük vergileri, eş etkili vergiler ve mali nitelikli
ithalat vergileri işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır.
5. Taraflar, aralarındaki ticarette, ithalata yeni gümrük
vergileri eş etkili vergiler ve mali nitelikli ithalat vergileri koymayacak
veya mevcut bu türdeki vergileri artırmayacaktır.
Madde 2.4
İhracattaki
gümrük vergileri, eş etkili vergiler ve mali nitelikli ihracat vergileri
1. Taraflar, ihracattaki bütün gümrük vergileri, eş etkili
vergiler ve mali nitelikli ihracat vergilerini işbu Anlaşmanın yürürlüğe
girdiği tarihte kaldıracaktır.
2. Taraflar, aralarındaki ticarette, ihracatta yeni gümrük
vergileri, eş etkili vergiler ve mali nitelikli ihracat vergileri
koymayacaktır.
Madde 2.5
Miktar
kısıtlamaları ve eş etkili önlemler
1. İhracat ve ithalattaki bütün miktar kısıtlamaları ve eş
etkili önlemler işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır.
2. Taraflar aralarındaki ticarette, ihracat ve ithalata yeni
miktar kısıtlamaları veya eş etkili önlemler koymayacaktır.
Madde 2.6
Ticarette teknik
engellerin kaldırılması
1. Tarafların standartlara, teknik mevzuata ve ilgili
önlemlere ilişkin hakları ve yükümlülükleri, DTÖ Ticarette
Teknik Engeller Anlaşması çerçevesinde yürütülecektir.
2. Taraflar, ticarette teknik engellerin azaltılması ve/veya
kaldırılması amacına yönelik olarak uygunluk değerlendirmesi, standardizasyon,
metroloji ve akreditasyon alanında işbirliği ve bilgi teatisinde bulunacaktır.
3. Taraflardan biri, diğer Tarafın talebi üzerine, münferit
standartlara, teknik normlara ve ilgili önlemlere ilişkin bilgi sağlayacaktır.
4. Tarafların akreditasyon kurumları ve Avrupa Akreditasyon
Birliği (EA) arasında çok taraflı (MLA) veya ikili (BLA) karşılıklı tanıma
anlaşmalarının imzalandığı ve yürürlükte bulunduğu alanlarda, Taraflar:
a) akredite oldukları alanda akredite laboratuvarları
tarafından düzenlenen laboratuvar raporları karşılıklı ve otomatik olarak
tanıyacak; ve
b) akredite edilmiş uygunluk değerlendirmesi kuruluşlarınca
düzenlenen uygunluk değerlendirmesi belgelerini şartlar karşılandığı zaman
tanıyacaktır. Ortak Komite tüm mevcut ve gelecekteki durumlar için gerekli
şartların yerine getirilip getirilmediğini inceleyecek ve bu paragrafın
uygulanabilmesi için karar alacak veya yeni eylemler önerecektir.
5. Taraflar, teknik engelleri kaldırmak ve işbu Maddenin 4'üncü
paragrafında kapsanmayan diğer alanları etkinlikle uygulamak için, aralarındaki
ticarete konu olan ürünlerin uygunluk değerlendirmesiyle doğrudan ya da dolaylı
olarak ilgili bulunan test raporları, uygunluk sertifikaları ve diğer
belgelerin karşılıklı tanınmasına yönelik bir anlaşma akdetmeyi
değerlendirecektir. Ortak Komite, Taraflarca sunulan bu türde herhangi bir
öneriyi inceler ve Avrupa Birliği ve Bosna-Hersek arasındaki bu tür anlaşmaları
göz önüne alarak müzakerelere başlanmasını tavsiye edebilir.
Madde 2.7
Tarım politikası
1. İşbu Anlaşmanın 2.3'üncü Maddesinde (İthalattaki gümrük
vergileri, eş etkili vergiler ve mali nitelikli ithalat vergileri) tanınan
tavizlere halel gelmeksizin, bu Fasıl hükümleri, tarafların kendi tarım
politikalarını uygulamalarını ya da DTÖ anlaşmalarının uygulanması da
sonuçlarının yerine getirilmesi de dâhil olmak üzere bu politikalar
çerçevesinde alacakları önlemleri herhangi bir şekilde kısıtlamayacaktır.
2. Taraflar, aralarındaki tarım ürünleri ticaretine ilişkin
koşulları etkileyebilecek nitelikte uygulanan önlemleri ya da izledikleri tarım
politikalarındaki değişiklikleri Ortak Komiteye bildireceklerdir. Taraflardan
birinin talebi üzerine, durumu incelemek amacıyla acil danışmalarda
bulunulacaktır.
Madde 2.8
Özel korunma
önlemleri
İşbu Anlaşmanın diğer hükümleri ve özellikle Madde 2.16'ya
(İkili korunma önlemleri) bakılmaksızın tarım piyasasının özel hassasiyeti göz
önünde bulundurularak, işbu Anlaşma ile tanınan tavizlere konu olan Taraflardan
biri menşeli tarım ürünlerinin ithalatının diğer Tarafın pazarında veya iç
düzenleme mekanizmalarında ciddi zarara yol açması halinde, Taraflar uygun bir
çözüm bulunması amacıyla derhal istişarelerde bulunacaklardır. Bu tür bir çözüm
bulununcaya kadar, ilgili Taraf, GATT 1994 ve diğer ilgili DTÖ anlaşmaları
hükümlerine uyumlu olarak uygun önlemleri alabilir.
Madde 2.9
Sağlık ve bitki
sağlığı önlemleri
1. Taraflar, veterinerlik, bitki sağlığı ve sağlık
konularındaki mevzuatını, özellikle bulaşıcı hayvan hastalıkları, karantinaya
alınan hastalıklar, bitki böcek ve zararlıları alanında bilgi alışverişi
bakımından, DTÖ Bitki ve Hayvan Sağlığı Önlemleri Uygulama Anlaşması'nı dikkate
alarak uygulayacaklardır.
2. Taraflar, veterinerlik, bitki sağlığı ve sağlık
konularındaki mevzuatlarını, ayrımcılık yapmayacak şekilde uygulayacaklar ve
haksız yere ticareti engelleyecek nitelikte hiçbir yeni önlem öne
sürmeyeceklerdir.
3. Tarafların hayvan sağlığı önlemleri ve veterinerlik
hizmetleri Uluslararası Salgın Hayvan Hastalıkları Ofisi ve Gıda Kodeksi ile uyumlu
olacaktır.
4. Tarafların bitki sağlığı önlemleri ve bitki sağlığı
hizmetleri Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesi ile uyumlu olacaktır.
5. Taraflar, hayvanların, bitkilerin ve ürünlerin
korunmasına ilişkin sağlık ve bitki sağlığı konularında bilgi teatisinde
bulunacaklardır.
Madde 2.10
Menşe kuralları
ve gümrük idareleri arasında işbirliği
1. İşbu Anlaşmanın EK IV'ü (Menşe kuralları ve idari
işbirliği yöntemleri) Taraflar arasındaki ticarette uygulanacak menşe
kurallarını ve buna ilişkin idari işbirliği yöntemlerini belirlemektedir.
2. Taraflar, işbu Anlaşmanın EK IV (Menşe kuralları ve idari
işbirliği yöntemleri) hükümlerinin etkin ve uyumlu bir şekilde uygulanmasını
temin etmek, ticarete getirilen formaliteleri mümkün olduğu ölçüde azaltmak ve
bu hükümlerin işleyişinden doğan güçlüklere karşılıklı tatmin edici çözümler
bulmak için, Ortak Komitenin düzenli incelemeleri ve idari işbirliğini
ilgilendiren düzenlemeler dâhil olmak üzere, uygun önlemleri alacaklardır.
Madde 2.11
İç vergilendirme
1. Her bir Taraf, diğer tarafın ürünlerine, yorumlayıcı
notları da dâhil olmak üzere GATT 1994'ün III. Maddesi uyarınca, ulusal muamele
uygulayacaktır. Bu amaçla, GATT 1994'ün III. Maddesi ve yorumlayıcı notları, mutatis
mutandis, işbu Anlaşmaya eklenir ve parçası yapılır.
2. İhracatçılar, Taraflardan birinin ülkesine ihraç edilen
ürünlerin üzerlerine konulmuş olan dolaylı vergilerin tutarını aşan iç vergi
iadesinden yararlanamaz.
Madde 2.12
Kamu ticari
teşebbüsleri
1. Tarafların kamu ticari teşebbüslerine ilişkin karşılıklı
hak ve yükümlülükleri, mutatis mutandis işbu
Anlaşmaya derç edilen ve Anlaşmanın parçası haline getirilen GATT 1994'ün XVII.
Maddesi, notları ve tamamlayıcı hükümlerine ve GATT 1994 'ün XVII. Maddesine
ilişkin Mutabakata göre yönetilecektir.
2. Taraflardan biri diğer Taraftan GATT 1994'ün XVII.
Maddesi'nin 4(c) ve 4(d) bentlerinde öngörüldüğü üzere karşılıklı olarak bilgi
talebinde bulunabilir.
Madde 2.13
Sübvansiyonlar ve
telafi edici tedbirler
1. Tarafların birbirlerine karşı sübvansiyon ve telafi edici
önlemlere ilişkin hak ve yükümlülükleri Sübvansiyonlar ve
Telafi Edici Tedbirlere İlişkin DTÖ Anlaşması'na
göre yönetilecektir.
2. İşbu Anlaşma, Sübvansiyonlar ve
Telafi Edici Tedbirlere İlişkin DTÖ Anlaşması
kapsamında alınacak tedbirler ile ilgili olarak, Taraflara ilave hak vermeyecek
veya ek yükümlülük getirmeyecektir.
Madde 2.14
Damping
1. Tarafların birbirlerine karşı anti-damping ile ilgili hak
ve yükümlülükleri GATT 1994'ün VI'ncı Maddesi ve DTÖ Anti-Damping
Anlaşması 'na göre yönetilecektir.
2. İşbu Anlaşma, GATT 1994'ün VI'ncı Maddesi ve DTÖ
Anti-Damping Anlaşması kapsamında alınacak tedbirler ile ilgili
olarak, Taraflara ilave hak vermeyecek veya ek yükümlülük getirmeyecektir.
Madde 2.15
Genel korunma
önlemleri
1. Tarafların birbirlerine karşı korunma önlemlerine ilişkin
hak ve yükümlülükleri GATT 1994'ün XIX'uncu Maddesi ve DTÖ
Korunma Önlemleri Anlaşması 'na göre
yönetilecektir.
2. İşbu Anlaşma, GATT 1994'ün XIX'uncu Maddesi ve DTÖ
Korunma Önlemleri Anlaşması kapsamında
alınacak tedbirler ile ilgili olarak, Taraflara ilave hak vermeyecek veya ek
yükümlülük getirmeyecektir.
Madde 2.16
İkili korunma
önlemleri
Madde 2.15'e (Genel korunma önlemleri) halel gelmeksizin,
herhangi bir ürünün:
a) ithalatçı Tarafın ülkesinde benzer veya doğrudan rakip
ürünlerin yerli üreticileri için ciddi zarara, veya
b) ekonominin ilgili herhangi bir sektöründe ciddi
bozulmalara veya bir bölgenin iktisadi durumunda ciddi kötüleşmeye yol açacak
güçlüklere
sebebiyet verecek veya bunların gerçekleşmesine yönelik
tehdit oluşturacak düzeyde yüksek miktarlarda ve koşullarda ithal edilmesi
durumunda, ilgili Taraf, Madde 2.18'de (İkili korunma, re-eksport ve ciddi
kıtlık önlemlerinin uygulama usulü) öngörülen usul ve şartlar çerçevesinde
uygun önlemleri alabilir.
Madde 2.17
Re-eksport ve
ciddi kıtlık
İşbu Anlaşmanın 2.4. (İhracattaki gümrük vergileri, eş
etkili vergiler ve mali nitelikli ihracat vergileri) ve 2.5.'inci (Miktar
kısıtlamaları ve eş etkili önlemler) Maddeleri hükümlerine uyulmasının:
a) İhracatçı Tarafın, ilgili üründe, ihracat miktar
kısıtlamaları, ihracat vergileri veya önlemleri yahut eş etkili vergiler
uyguladığı bir üçüncü ülkeye re-eksporta yol açması veya,
b) İhracatçı Taraf için gerekli bir üründe ciddi kıtlığa
veya kıtlık tehdidine yol açması;
ve yukarıda atıfta bulunulan durumların, ihracatçı Taraf
için büyük güçlükler doğurması veya bunları doğurması ihtimalini ortaya
çıkarması halinde, söz konusu Taraf, işbu Anlaşmanın 2.18'inci (İkili Korunma,
re-eksport ve ciddi kıtlık önlemlerinin uygulanma usulü) Maddesinde öngörülen
usul ve şartlar çerçevesinde uygun önlemleri alabilir. Bu önlemler, ayrım
gözetilmeyecek şekilde uygulanacak ve devam etmelerini haklı kılan koşullar
sona erdiğinde kaldırılacaklardır.
Madde 2.18
İkili Korunma,
re-eksport ve ciddi kıtlık önlemlerinin uygulanma usulü
1. Taraflar, Madde 2.16 (İkili korunma önlemleri) ve Madde
2.17'de (Re-eksport ve ciddi kıtlık) belirlenen korunma önlemlerinin
uygulanmasına yönelik işlemleri başlatmadan önce, aralarındaki görüş
farklılıklarını doğrudan istişarelerde bulunmak suretiyle çözmek için çaba sarf
edeceklerdir.
2. Taraflardan biri, Madde 2.16'da (İkili korunma önlemleri)
atıfta bulunulan duruma yol açması muhtemel ürünlerin ithalatını, ticaretin
akışına ilişkin hızlı bilgi değişimini sağlamak amacıyla, idari prosedüre tabi
tutması halinde diğer Tarafı bilgilendirecektir.
3. Bu Maddenin 7'nci paragrafı saklı kalmak koşuluyla,
korunma önlemlerine başvurmayı öngören Taraf, diğer Tarafa acilen bildirimde
bulunacak ve tüm ilgili bilgileri sağlayacaktır. Taraflar için kabul edilebilir
bir çözümün bulunabilmesini teminen, gecikmeksizin Taraflar arasında Ortak
Komite kapsamında danışmalarda bulunulacaktır.
4. Madde 2.16 (İkili korunma önlemleri) ve Madde 2.17
(Re-eksport ve ciddi kıtlık) bakımından, Ortak Komite olayı veya durumu
inceleyecek ve ilgili Tarafça bildirilen güçlüklerin sona erdirilmesi için
gerekli her tür kararı alabilecektir. Meselenin Ortak Komiteye intikalini
izleyen otuz gün içerisinde böyle bir kararın alınamaması halinde, ilgili Taraf,
durumun düzelmesi için gerekli gördüğü önlemleri alabilecek ve aldığı
önlemlerden diğer Tarafı haberdar edecektir.
5. Alınan korunma önlemleri derhal diğer Tarafa
bildirilecektir. Önlemler, kapsam ve süreleri bakımından, uygulanmalarına
sebebiyet veren durumun düzeltilmesi için kesinlikle gerekli olanlarla sınırlı
tutulacak ve bahse konu güçlük ve uygulamalardan doğan zararı aşmayacaklardır.
İşbu Anlaşmanın işleyişine en az zarar verecek bu tür önlemlere öncelik tanınacaktır.
6. Alınan korunma önlemleri, mümkün olan en kısa sürede hafifletilmelerini
veya koşulların bu önlemlerin devam ettirilmesini haklı çıkarmadığı zaman sona
erdirilmelerini teminen Ortak Komite bünyesinde düzenli olarak istişarelere
konu kılınacaktır.
7. Ani eylemi gerektiren olağanüstü koşulların önceden
incelemeyi imkânsız kılması halinde, ilgili Taraf, Madde 2.16 (İkili korunma
önlemleri) ve Madde 2.17 (Re-eksport ve ciddi kıtlık)'de belirtilen hallerde,
durumu düzeltmek için kesin olarak gereken geçici önlemleri hemen
uygulayabilir. Alınan önlemler, gecikmeksizin bildirilecek ve Taraflar
arasında, Ortak Komite bünyesinde, mümkün olan en kısa sürede istişarelerde
bulunulacaktır.
Ek için; https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/06/20210625M1-1.pdf