2021-45 Hırvatistan menşeli tahıllı kaşık maması ithalatında açılan soruşturmanın dampinge karşı önlem almaksızın kapatılması hakkında tebliğ
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE
İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2021/45)
Ticaret
Bakanlığından: 12.10.2021 tarih ve 31626 sayılı R.G.
Amaç ve kapsam
MADDE 1 - (1) Bu Tebliğin amacı, 14/4/2020
tarihli ve 31099 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2020/7)
ile Hırvatistan Cumhuriyeti menşeli 1901.10.00.19.00 gümrük tarife istatistik
pozisyonu altında sınıflandırılan "tahıllı kaşık maması" ithalatına yönelik
başlatılan ve Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen
damping soruşturmasının tamamlanması neticesinde alınan kararın yürürlüğe
konulmasıdır.
Dayanak
MADDE 2 - (1) Bu Tebliğ, 14/6/1989 tarihli ve
3577 sayılı
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarihli ve
99/13482 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 - (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Hırvatistan: Hırvatistan Cumhuriyetini,
b) Kurul: İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulunu,
ifade eder.
Karar
MADDE 4 - (1) Yürütülen soruşturma sonucunda,
Hırvatistan menşeli soruşturma konusu ürünün ithalatının dampingli olduğu fakat
yerli üretim dalında maddi zarara/zarar tehdidine neden olmadığı tespit
edilmiştir. Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek
tamamlanan soruşturma sonucunda ulaşılan bilgi ve bulguları içeren
Bilgilendirme Raporu Ek'te yer almaktadır.
(2) Bu çerçevede, soruşturma neticesinde ulaşılan tespitleri
değerlendiren Kurulun kararı ve Ticaret Bakanının onayı ile Hırvatistan menşeli
"tahıllı kaşık maması" ithalatına yönelik soruşturmanın dampinge karşı önlem almaksızın kapatılmasına karar verilmiştir.
Yürürlük
MADDE 5 - (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 6 - (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret
Bakanı yürütür.
EK:
2021/45 SaYILI İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE
İLİŞKİN TEBLİĞE DAİR BİLGİLENDİRME RAPORU
1. GENEL BİLGİ VE
İŞLEMLER
1.1
Dayanak
(1)
Bu rapor, 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Kanun (Kanun), 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Karar (Karar) ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelikten (Yönetmelik) oluşan
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Mevzuat (Mevzuat) hükümlerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
1.2 Soruşturma
(1) T.C. Ticaret Bakanlığı
(Bakanlık) İthalat Genel Müdürlüğü (Genel Müdürlük) tarafından yapılan inceleme
sonucu Hırvatistan menşeli 1901.10.00.19.00 gümrük tarife istatistik pozisyonu
(GTİP) altında yer alan "tahıllı kaşık maması"
ithalatına yönelik olarak 14/4/2020 tarihli ve 31099 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ
No:2020/7) ile başlatılan damping soruşturması tamamlanmıştır.
1.3 Yerli Üretim
Dalının Temsili
(1) Başvuru aşamasında sunulan
delillerden, Yönetmeliğin 18 inci ve 20 nci
maddeleri uyarınca başvuruda bulunan yerli üretici Hero Gıda San. ve Tic. A.Ş. firmasının yerli üretim dalını temsil etme niteliğini haiz olduğu
ve başvurunun yerli üretim dalı adına yapıldığı anlaşılmış olup soruşturma
sırasında bu durumu değiştirecek bir bulguya ulaşılmamıştır. Bu kapsamda, Hero Gıda San. ve Tic. A.Ş. bu raporun
ilgili bölümlerinde "yerli üretim dalı" olarak anılacaktır.
(2) Soruşturma
konusu ürünün ithalatçısı tarafından soru formu cevabında; söz konusu ürünün
bulunduğu sektörde faaliyet gösteren Arı Gıda Sanayi A.Ş. firmasın da
soruşturma konusu ürünü ürettiğine dair iddiada bulunulmuştur. Yapılan inceleme
sonucunda anılan firmanın tahıllı kaşık mamasını soruşturma döneminde
üretmediği bilgisi teyit edilmiştir.
1.4
Soruşturma ve Zarar İnceleme Dönemi
(1) Damping belirlemesi için
1/1/2019-31/12/2019 tarihleri arasındaki dönem soruşturma dönemi olarak kabul
edilmiştir. Zarar belirlemelerinde ise veri toplama ve değerlendirme için
1/1/2017-31/12/2019 arasındaki dönem zarar inceleme dönemi olarak
belirlenmiştir.
1.5
İlgili Tarafların Bilgilendirilmesi, Dinlenmesi ve Bilgilerin Değerlendirilmesi
(1) Soruşturma açılmasını müteakip,
soruşturma konusu ürünün Hırvatistan'da mukim ilgili üretici/ihracatçısına,
Türkiye'de mukim ithalatçısına ve Hırvatistan'ın Ankara Büyükelçiliğine
soruşturmanın açılışına ilişkin bildirimde bulunulmuştur.
(2) Bildirimde, soruşturma açılış
Tebliğine, başvurunun gizli olmayan özetine ve soru formlarına nereden
erişilebileceği hususunda bilgi verilmiştir.
(3) Taraflara görüşlerini bildirme
ve soru formlarını yanıtlamaları için posta süresi dâhil 37 gün süre
tanınmıştır. Ayrıca, ilgili tarafların süre uzatımı yönündeki makul talepleri
karşılanmıştır.
(4) Soruşturma konusu ürünün bir
üretici firması, Almanya'da mukim bir tacir firması ve bir ithalatçı firması
soru formlarını zamanında yanıtlayarak Bakanlığa iletmiştir.
(5) Yerli üretim dalı, soruşturma
süresi boyunca Bakanlık ile işbirliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen
ilave bilgileri temin etmiştir.
(6) Soruşturma sonucunda alınacak
karara esas teşkil edecek bilgi, bulgu, tespit ve değerlendirmeleri içeren
nihai bildirim raporu Hırvatistan'ın Ankara Büyükelçiliğine, işbirliğinde
bulunan ihracatçı, ithalatçı ve tacir firma ile yerli üreticiye iletilmiştir.
Tüm ilgili taraflara nihai bildirime ilişkin görüş bildirmeleri için yeterli
süre tanınmış, süre uzatımı yönündeki makul talepler karşılanmıştır.
(7) Nihai bildirim sonrasında,
ilgili tarafların nihai bildirime ilişkin görüşlerini sözlü olarak da
sunmalarına imkân tanımak amacıyla 20/9/2021 tarihinde kamu dinleme toplantısı
düzenlenmiştir. Ayrıca, aynı tarihte soruşturma konusu ürünün tek ihracatçısı
olan HiPP Croatia d.o.o. firması ile firma özel dinleme toplantısı
gerçekleştirilmiştir.
(8) Tarafların işbu soruşturma
boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenmiş, mezkûr
görüşlerden mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek olanlara bu raporun ilgili
bölümlerinde yer verilmiştir.
1.6
Yerinde Doğrulama
(1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi
çerçevesinde, yerli üretici Hero Gıda San. ve Tic. A.Ş.'de yerinde doğrulama,
Hırvatistan'da mukim üretici HiPP Croatia d.o.o. ve ithalatçı Hipp Dış Tic.
Ltd. Şti. firması nezdinde çevrim içi doğrulama gerçekleştirilmiştir.
2. BAŞVURU KONUSU ÜRÜN VE BENZER ÜRÜN
2.1 Ürünün Gümrük
Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP), Tanımı, Teknik Özellikleri ve Kullanım
Alanları
(1)
Başvuru konusu ürün, 1901.10.00.19.00 GTİP'i altında yer almaktadır. Anılan
GTİP'in tanımı "Bebek veya küçük çocukların beslenmesinde kullanılan, esasını
04.01 ila 04.04 pozisyonlarında yer alan maddeler teşkil eden müstahzarlar
(perakende satılacak hale getirilmiş)" olup anılan GTİP içerisinde başvuru
konusu ürün olan kaşık maması haricinde biberon maması da yer almaktadır.
(2)
Bebek mamaları, anne sütünün yeteri kadar alınamadığı durumlarda 0-36 ay
arasındaki bebek ve küçük çocukların beslenmesi amacıyla toz ya da sıvı olarak
üretilen ürünlerdir. Bebeklerin besin ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik
olan bu ürünlerin yerine inek sütü, pirinç unu, muhallebi, bisküvi gibi çeşitli
gıda maddelerinin kullanımının yaygın olduğu görülmekle birlikte, bebek
mamaları gerek bebeklerin organizma ve sindirim sistemlerinin
yetişkinlerinkinden farklı olması, gerekse bebeğin ihtiyacı olabilecek her
türlü vitamin, protein, karbonhidrat, yağ ve mineralleri en uygun bileşimle
içermesi ve bu yönüyle bebeğin gereksinimlerinin en iyi şekilde tek seferde
karşılanabilmesine olanak tanıması nedeniyle diğer gıda maddelerinden
ayrılmaktadır. Bebek mamaları üç ana kategoride değerlendirilmektedir. Bunlar;
(i) biberon mamaları, (ii) kaşık mamaları ve (iii) kavanoz mamalarıdır.
(3)
Biberon mamaları, anne sütünün yokluğu veya eksikliğinde bebeğin temel
beslenmesinde kullanılmakta olup kaşık mamaları ile kavanoz mamaları ise bebek
ve küçük çocuk ek gıdası olarak nitelendirilmektedir.
(4)
Kavanoz mamaları bebeklerin özellikle meyve ihtiyaçlarını gidermeye yönelik tamamlayıcı
besinlerdir. Dolayısıyla, kaşık ve kavanoz mamaları kullanım amaçları
bakımından birbirlerinden ayrışmaktadır.
(5) Başvuruya konu ürün olan kaşık
mamaları 6 aydan büyük bebek ve küçük çocuklara yönelik olup içerisinde bulunan
kalsiyum, iyot, demir ve diğer önemli mineral ve vitamin bileşenleri sayesinde
bebek ve küçük çocukların ek gıda döneminde sağlıklı gelişimlerine destek
sağlamaktadır. Sabah kahvaltılarında ve ara öğünlerde kullanılabilen başvuru
konusu ürün, içeriğindeki tahıl nedeniyle bebek ve küçük çocukların tok
kalmasına yardımcı olur.
(6) Tahıl bazlı unlar ile birlikte
diğer sağlıklı ve besleyici gıdaların bir araya getirilmesiyle üretilen benzer
ürün, karışımın belirli bir nemin altına kurutulması, poşet içerisine
doldurulması ve kutulanması ile tüketime hazır hale getirilmektedir. Başvuru
konusu ürün toz halinde olup sadece su ile hazırlanabilmektedir. İçeriğinde
tahıl barındırmaları nedeniyle başvuru konusu ürünler "tahıllı kaşık maması"
olarak da anılmaktadır.
(7) Benzer ürünün üretiminde
kullanılan tahıl portföyünde buğday unu, mısır unu, pirinç unu, yulaf unu, arpa
unu, çavdar unu, irmik unu, darı unu ve akdarı unu bulunmaktadır. Süt bileşeni
olarak inek sütünden üretilen ve bitkisel yağlar ilave edilen bitkisel yağlı
süttozu kullanılmaktadır. İçeriğinde süt bileşenin mevcut olması nedeniyle
benzer ürünün mevzuat gereği su ile hazırlanması gerekmektedir ve ambalajında
belirtilen miktar kaynatılmış ve akabinde ılıtılmış içme suyuna ilave edilerek,
çatal vasıtasıyla karıştırılarak tüketilmeye hazır hale getirilir.
(8) Yerli üretim dalı tarafından
yapılan başvuruda, taraflarınca üretilen ürün ile başvuru konusu ithal ürün
arasında teknik ve fiziki özellikler ile ürünün temel kullanım alanları
bakımından bir fark bulunmadığı belirtilmiştir.
(9) Nihai bildirim raporunda yer
alan tespitlere yönelik ihracatçı firma tarafından iletilen görüşlerde, yerli
üretim dalı ile ithal ürünlerin kalite, içerik, üretim maliyetleri, kullanılan
malzemeler, kullanım amacı ve tüketici profili açısından farklılaştığını
belirterek kendilerine ait Hipp ve Bebevita markaları altında piyasaya sunmuş
oldukları ürünlerden Bebevita markalı ürünlerin yerli üretim dalının ürünleri
ile benzer ürün kabul edilmesi gerektiğini ve Hipp markalı ürünlerin önlem
kapsamı dışında bırakılması talep edilmiştir. Soruşturma kapsamında edinilen
bilgilerde, Hipp markalı soruşturma konusu ürünlerin organik ürünler olduğu,
fiyat seviyesi olarak organik olmayan ürünlerin fiyatları üzerinde seyrettiği
görülmekle birlikte yerli üretim dalının da organik ürünler ürettiği ve
kullanım amacı, kalite ve üretim yöntemi açısından değerlendirildiğinde, Hipp
markalı ürünler ile yerli üretim dalının üretmekte olduğu organik ürünlerin
benzer ürün tanımı kapsamında yer alacağı değerlendirilmiştir.
(10) Yapılan inceleme neticesinde,
Yönetmeliğin 4 üncü maddesi çerçevesinde, başvuru konusu ürün ile yerli üretim dalı
tarafından üretilen ürünün benzer ürün olarak kabul edilmiştir.
2.2 Ürünün
ithalinde uygulanan gümrük vergisi ve diğer yükümlülükler
(1) AB üyesi olan soruşturma konusu
Hırvatistan menşeli ürün ithalatında sanayi payı olarak %0 gümrük vergisi
uygulanmaktadır. Diğer taraftan söz konusu ürünün İthalat Rejimi Kararı ekinde
yer alan işlenmiş tarım ürünlerinin listelendiği III sayılı listede yer alması
nedeniyle tarım payı kapsamında ürünün içeriğine (süt yağı, süt proteini,
nişasta, glikoz, şeker) bağlı olarak kg başına farklı miktarlarda gümrük
vergisi tahsilatı yapılmaktadır.
(2) Avrupa Birliği Çıkışlı Bazı
İşlenmiş Tarım Ürünleri İthalatında Tarife Kontenjanı Uygulanması Hakkında
2007/12555 sayılı Karar kapsamında 1901.10 GTP kapsamı ürünler için AB üyesi
ülkelere yönelik uygulanan 500 ton tarife kontenjanı çerçevesinde yapılacak
ithalatta Tarım Payı Olarak Fona Ödenecek miktar "0"olarak uygulanmaktadır.
3. DAMPİNG İDDİASI
3.1 Genel Açıklamalar
(1) Dampinge ilişkin belirlemeler açısından,
Hırvatistan'da mukim soruşturma konusu ürünün üreticisi Hipp Croatia d.o.o. üretici soru formunu, Almanya'da mukim Hipp Gmbh & Co. Vertrieb tacir soru
formunu ve Türkiye'de mukim Hipp Dış Tic. Ltd. Şti. ise ithalatçı soru formunu
usulüne uygun cevaplandırmış ve soruşturma süresince işbirliğinde bulunmuştur.
Anılan şirketler Hipp Grubu altında faaliyette bulunmakta olup birbirleriyle
ilişkili şirketlerdir. Soruşturma konusu ürünler Hipp Croatia d.o.o. tarafından üretildikten sonra Hipp Gmbh & Co. Vertrieb aracılığı
ile Türkiye'ye ihraç edilmektedir. Hipp
Dış Tic. Ltd.Şti. ise ürünün Türkiye'deki tek ithalatçısı durumunda olup bu
şirket aracılığı ile ürünlerin Türkiye iç piyasasına satışı
gerçekleştirilmektedir.
(2) Nihai bildirim raporunda yer alan tespitlere yönelik
ihracatçı firma tarafından iletilen görüşlerde, 6585 sayılı Perakende Ticaretin
Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümleri kapsamında Haksız Fiyat Değerlendirme
Kurulunca gerçekleştirilen inceleme neticesinde Hipp firmasının fahiş derecede
yüksek fiyatlar ile satış yaptığına kanaat getirildiği ve ilgili mevzuat
kapsamında 9/4/2021 tarihinde idari para cezası verildiği belirtilerek,
firmalarının hem fahiş fiyatlı ürün satışı ile hem de dampingli fiyatlarla ürün
satışı yapmış olmasının mümkün olmadığı belirtilerek damping iddiası
reddedilmiştir. 28/5/2020 tarihli ve 31138 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu Yönetmeliğinde, fahiş fiyat artışı,
olağanüstü hal, afet ve ekonomik dalgalanma dönemleri ile diğer acil durumlarda
üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından satışa sunulan ve kamunun
beslenme, sağlıklı yaşama ve korunma gibi temel ihtiyaçlarını karşılamak için
zorunlu olan mal ve hizmetlerin fiyatında girdi ve diğer üretim
maliyetlerindeki artış gibi haklı bir sebebe dayanmaksızın yapılan aşırı ve
adil olmayan artış olarak hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla, İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Mevzuat hükümleri kapsamında, soruşturma
konusu ürünün normal değerinden daha düşük bir fiyatla Türkiye'ye ihraç
edilmesi olarak tanımlanan damping hususu incelenirken; haksız fiyat
değerlendirmesinde girdi ve diğer üretim maliyetlerindeki artış gibi haklı bir
sebebe dayanmaksızın yapılan aşırı ve adil olmayan artış hususu
incelenmektedir. Dolayısıyla, damping soruşturması ve fahiş fiyat artışı
incelemesinde yapılan incelemeler birbirinden farklı aşamalarda gerçekleşmekte
olup farklı amaçları hedeflemektedir. Bu kapsamda, anılan iki süreç kapsamında
elde edilen bulgular ve verilecek kararlar birbirini bağlamamaktadır.
3.2
Normal Değer
(1) Yönetmeliğin 5 inci maddesi hükümleri gereğince,
işbirliğine gelen üretici/ihracatçı firmaların menşe ülkedeki iç piyasa
satışlarının normal değer tespitinde kullanılıp kullanılmayacağının
belirlenmesi için genel ve ürün tipleri bazında temsil testi uygulanmıştır.
Buna göre, benzer mal satışlarının miktar bazında Türkiye'ye satışlarının
%5'ini veya daha fazlasını oluşturması halinde normal değer, normal ticari
işlem çerçevesinde kabul edilen iç piyasa satışları esasında; aksi halde
oluşturulmuş normal değer esasında belirlenmiştir.
(2) Diğer taraftan, Yönetmeliğin 5 inci maddesi
hükümleri gereğince, işbirliğine gelen üretici/ihracatçı firmanın menşe
ülkedeki iç piyasa satışlarının normal değer tespitinde kullanılıp
kullanılmayacağının belirlenmesi için ürün tipleri bazında normal ticari işlem
testi uygulanmıştır.
(3) Buna göre normal değer;
a)
Benzer ürünün tip bazında ağırlıklı
ortalama net satış fiyatının ağırlıklı ortalama birim maliyetinin üzerinde
olduğu durumlarda;
i.
Birim maliyetin üzerindeki satış
miktarının ürün tipinin toplam satış miktarının %80'ini veya daha fazlasını
oluşturması halinde, soruşturma dönemi boyunca gerçekleşen tüm iç piyasa satış
işlemlerinin (kârlı ya da kârsız) ağırlıklı ortalaması esasında,
ii.
Birim maliyetin üzerindeki satış
miktarının ürün tipinin toplam satış miktarının %80'inden daha azını
oluşturması halinde ise soruşturma dönemi boyunca gerçekleşen yalnızca kârlı iç
piyasa satış işlemlerinin ağırlıklı ortalaması esasında belirlenmiştir.
b)
Benzer ürünün tip bazında ağırlıklı
ortalama net satış fiyatının, ağırlıklı ortalama birim maliyetinin altında
olması halinde, soruşturma dönemi boyunca kârlı iç piyasa satış işlemlerinin
ağırlıklı ortalaması esasında belirlenmiştir.
c)
Benzer ürünün tip bazında kârlı satış
işlemi olmaması halinde, oluşturulmuş normal değer esasında belirlenmiştir.
(4) İşbirliğine gelen üretici/ihracatçı firma için
Yönetmeliğin 5 inci maddesi hükmü gereğince, iç piyasa satışlarının esas
alındığı hallerde normal değer, menşe ülkenin iç pazarında benzer ürün için
normal ticari işlemler çerçevesinde bağımsız alıcılar tarafından ödenmiş olan
veya ödenmesi gereken fiyatlar esasında belirlenmiştir.
(5) Oluşturulmuş normal değer, firmadan temin edilen
benzer ürünün üretim maliyeti ile satış, genel ve idari giderler ile finansman
giderine, Yönetmeliğin 6 ncı maddesi hükmüne göre, normal ticari işlemler
çerçevesinde makul bir kar oranının eklenmesi suretiyle hesaplanmıştır.
(6) Nihai bildirim raporunda yer alan tespitlere
yönelik ihracatçı firma tarafından iletilen görüşlerde, normal değer hesabında
genel, idari ve satış giderleri ile makul bir kârın da hesaplamaya dâhil
edilmesi gerektiği ifade edilmiştir. 3.2.(5)'de belirtilen husus nihai bildirim
raporunda da yer almakta olup firmanın üretim maliyetleri, firma tarafından
Bakanlığımıza soru formları ile sunulan ve yerinde doğrulama aşamasında
doğrulanan verilerden oluşmakta ve anılan maliyetler içerisinde genel, idari ve
satış giderleri mevcuttur. Normal ticari işlemler altında gerçekleşen firmanın
yurtiçi satış verilerinden de karlılık oranı elde edilmiş ve normal değer
hesabında kullanılmıştır.
3.3 İhraç Fiyatı
(1)
İhraç fiyatı, ihraç amacıyla satılan mal için fiilen ödenmiş olan veya ödenmesi
gereken fiyattır. Yönetmeliğin 9 uncu maddesi hükmüne göre, ihracatçı ile
ithalatçı ya da üçüncü bir taraf arasında ortaklık veya telafi edici bir
düzenleme bulunması nedeniyle ihraç fiyatının güvenilir olmadığı durumlarda
ihraç fiyatı, bağımsız ilk alıcıya yeniden satış fiyatı esas alınarak
oluşturulabilir. Bu kapsamda, ithalat ile yeniden satış arasında gerçekleşen
tüm gider ve kârlar hesaba katılır. Özellikle, mutat taşıma, sigorta, muamele
ve yükleme giderleri ile ek giderler; ithalat veya malların satışı nedeniyle
ithalatçı ülkede ödenmesi gereken gümrük vergileri ve diğer vergiler ile ek
mali yükümlülükler; satış, genel ve idari giderler ve kârlar dikkate alınır.
(2)
3.1.(1)'de belirtildiği üzere Hırvatistan menşeli soruşturma konusu ürünün
Türkiye'ye ihracı ilişkili firmalar aracılığıyla gerçekleştirilmekte olup ihraç
fiyatın hesaplanmasında Yönetmeliğin 9 uncu maddesi gereğince fiilen ödenmiş
fiyat olarak bilinen ihraç fiyatları kullanılmayıp ithal edilen ürünlerin yurt
içine yeniden satışında meydana gelen fiyatlar oluşturulmuş ihraç fiyat
belirlenmesinde dikkate alınmıştır. İşbirliğinde bulunan
ihracatçı/tacir/ithalatçı firmalar da anılan durumu dikkate alarak oluşturulmuş
ihraç fiyatın dikkate alınmasını talep etmişlerdir. Yurt içine yeniden
satışlarda, ticari fiyat seviyelerinin oldukça altında olan gıda yardımına yönelik
satışlar ihracatçı firma lehine olacak şekilde dikkate alınmamıştır.
(3)
Oluşturulmuş ihraç fiyat hesabında, Yönetmeliğin 9 uncu maddesi hükümleri
dikkate alınarak, ilişkili firma üzerinden bağımsız ilk satıcıya yapılan
satışlarda belirlenen yeniden satış fiyatı esas alınarak yeniden satışta
meydana gelen giderler ile ithalat masrafları ve diğer giderler ve kârlar
hesaba katılmıştır.
(4)
Nihai bildirim raporunda yer alan tespitlere yönelik ihracatçı firma tarafından
iletilen görüşlerde, oluşturulmuş ihraç fiyatının hesaplanmasında ilişkili
firma üzerinden bağımsız ilk satıcıya yapılan satışlarda belirlenen yeniden
satış fiyatı esas alınarak yeniden satışta meydana gelen giderler ile ithalat
masrafları ve diğer giderler ve kârların hesaba katılması gerektiği
belirtilerek, nihai bildirim raporunda belirtilen hesaplamalarda eksiklikler
olduğu iddia edilmekle birlikte iddia edilen eksikliğin içeriğine ilişkin
herhangi bir açıklama yapılmamıştır. 3.3.(3)'de belirtildiği üzere,
oluşturulmuş ihraç fiyat hesabında ilişkili firma üzerinden bağımsız ilk
satıcıya yapılan satışlarda belirlenen yeniden satış fiyatı esas alınmış olup
firma tarafından Bakanlığımıza soru formları ile sunulup yerinde doğrulanan
verilerden oluşan yeniden satışta meydana gelen giderler, ithalat masrafları,
diğer giderler ve kârlar hesaba katılarak ihraç fiyatı fabrika çıkış aşamasına
getirilmiştir. Bu kapsamda ihraç değerin hesaplanmasında bir eksiklik olduğu
düşünülmemektedir.
3.4 Fiyat
Karşılaştırması
(1)
Adil bir karşılaştırmanın yapılabilmesini teminen, normal değer ile ihraç fiyatı
mümkün olduğu ölçüde fabrika çıkış aşamasına getirilerek aynı ticari aşamada
karşılaştırılmıştır.
(2)
Yönetmeliğin 10 uncu maddesi hükmü gereğince, işbirliğine gelen
üretici/ihracatçı firmalar tarafınca fiyat karşılaştırmasını etkilediği ileri
sürülen hususlar değerlendirilmiş olup belgelendirilen ve uygulanabilir ayarlamalar
yapılmıştır.
(3)
Nihai bildirim raporunda yer alan tespitlere yönelik ihracatçı firma tarafından
iletilen görüşlerde, firmanın üretim ve ithalat maliyetlerinin doğrudan avro
üzerinden yapıldığı, nihai bildirim raporunda değerlendirmelerin dolar üzerinden
yapılması nedeniyle ihraç birim fiyatların isabetli olarak hesaplanmasına engel
olduğunu ve adil karşılaştırma yapılmasının önüne geçtiği iddia edilmektedir.
Nihai bildirim raporunda taraflarla paylaşılan damping marjı hesabı, firma
tarafından Bakanlığımıza soru formları ile sunulan ve yerinde doğrulama
aşamasında doğrulanan maliyet veriler üzerinden hesaplanmış olup anılan veriler
avro cinsinden meydana gelmektedir. İddia edildiği üzere dolar cinsinden
herhangi bir maliyet hesabı oluşturulmamıştır.
3.5 Damping Marjı
(1)
Yönetmeliğin 11 inci maddesi çerçevesinde damping marjı, normal değer ile ihraç
fiyatının ağırlıklı ortalamasının karşılaştırılması suretiyle hesaplanmıştır.
Damping marjının belirlenmesinde kullanılan yöntem ile yapılan hesaplamalar,
işbirliğinde bulunan firmalar için firma özel nihai bildiriminde kapsamlı ve
ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
(2)
Buna göre, Hipp Croatia d.o.o.
firması için CIF bedelinin %36,82'si oranında damping marjı hesaplanmıştır.
4. ZARAR/ZARAR TEHDİDİ VE İLLİYET BAĞI
İDDİASI
4.1
Genel Açıklamalar
(1)
Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülke menşeli
ithalatın hacminde mutlak veya nispi olarak artış olup olmadığı incelenmiştir.
Söz konusu inceleme için 2017-2019 dönemi maddi zarar inceleme dönemi olarak
belirlenmiştir. Soruşturma konusu ürünün genel ithalatı ve soruşturma konusu
ülkeden ithalatın incelenmesinde TÜİK verileri kullanılmıştır. İlgili GTİP içerisinde söz konusu ürünler haricinde farklı
ürünler olması nedeniyle gümrük beyannamelerinde belirtilen ticari tanımlar içerisinden
tahıllı kaşık mamaları süzülerek ilgili ithalat verileri elde edilmiştir.
4.2 Soruşturma
Konusu Ürünün Genel İthalatının Mutlak Gelişimi
(1)
Soruşturmaya konu tahıllı kaşık mamalarının toplam ithalatı incelenmiştir. Buna
göre ilgili ürünün genel ithalatı 2017 yılında 1.143.102 kg iken 2018
yılında 961.197 kg'a, 2019 yılında ise 902.825 kg'a gerilemiştir.
(2) Genel
ithalatın ortalama birim fiyatları incelendiğinde ise; 2017 yılında 6,16 ABD doları/kg
olarak gerçekleşen birim fiyatların, 2018 yılında 6,03 ABD doları/kg, 2019
yılında ise 5,70 ABD doları/kg seviyesine gerilediği ve %7 civarında düşüş
gösterdiği görülmektedir.
4.3 Soruşturma
Konusu Ülke İthalatının Mutlak Gelişimi ve Fiyatları
(1) Hırvatistan menşeli ithalatın
gelişimi incelendiğinde, 2017 yılında 132.887 kg olarak
gözlenen ithalat miktarının 2018 yılında 266.450 kg ve 2019
yılında 321.499 kg
olarak gerçekleştiği ve 2017-2019 yılları arasında %142 artış gösterdiği
görülmektedir. Hırvatistan menşeli ithalatın başvuru konusu ürün ithalatı
içerisindeki payına bakıldığında ise; 2017 yılında %11,6 seviyesinde olan
ithalat içindeki payın 2018 ve 2019 yıllarında sırasıyla %27,7 ve %35,6 olarak
gerçekleştiği görülmektedir.
(2) Hırvatistan'dan
gerçekleştirilen ithalatın ortalama birim fiyatları 2017 yılında 5,35 ABD
doları/kg iken 2018 ve 2019 yıllarında 4,51 ABD doları/kg olarak
kaydedilmiştir. Anılan dönemdeki fiyat düşüşü %16 seviyesinde gerçekleşmiştir.
(3) Nihai bildirim raporunda yer alan
tespitlere yönelik ihracatçı firma tarafından iletilen görüşlerde, Hipp
firmasının üretim ve ithalat maliyetleri doğrudan doğruya avro üzerinden
gerçekleşmekte olduğu, nihai bildirim raporunda yer alan hesaplamaların dolar
üzerinden yapıldığı, avronun dolar karşısında 2018 ve 2019 yıllarında yaklaşık
%10 değer kaybettiği ve bu nedenle ithalat birim fiyatlarında düşüş trendi
gözüktüğü ve ithalat birim fiyatlarının doğru yansıtılmadığı iddia edilmiştir.
Gösterge niteliğindeki TCMB kurları[1]
üzerinden yapılan incelemede, zarar inceleme dönemi olan 2017-2019 yıllarında
avronun dolar karşısında %1,02 oranında değer kaybettiği, bu kurlar üzerinden
Hırvatistan menşeli ithalatın birim fiyatları incelendiğinde 2017 yılında 4,73
avro/kg olan birim fiyatların, 2018 yılında 3,81 avro/kg ve 2019 yılında 4,03
avro/kg olarak gerçekleştiği ve anılan dönemdeki fiyat düşüşünün %15
seviyesinde gerçekleştiği görülmüştür. Dolayısıyla avro/dolar kurunda
gerçekleşen değişiklik Hırvatistan menşeli ithalatın birim fiyatlarında meydana
gelen düşüşü açıklamamaktadır.
4.4 Üçüncü
Ülkelerden Gerçekleştirilen İthalatın Mutlak Gelişimi
(1) Başvuruya konu olmayan üçüncü ülkeler menşeli
toplam ithalata bakıldığında 2017 yılında 1.010.215 kg olan
ithalat miktarının 2018 ve 2019 yıllarında sırasıyla 694.747 kg ve 581.326 kg seviyelerine
gerilediği görülmektedir. Üçüncü ülkeler menşeli ithalatın genel ithalat
içerisindeki payı ise 2017 yılında %88,4 iken, 2018 ve 2019 yıllarında
sırasıyla %72,3 ve %64,4 olarak gerçekleşmiştir.
(2) Başvuruya konu olmayan üçüncü ülkelerden
gerçekleştirilen ithalatın ortalama birim fiyatlarına bakıldığında da 2017
yılında 6,26 ABD doları/kg olan ortalama birim fiyatın 2018 ve 2019 yıllarında
ise sırasıyla 6,61 ABD doları/kg ve 6,35 ABD doları/kg olarak soruşturma konusu
ithalat birim fiyatlarının üzerinde gerçekleştiği görülmektedir.
4.5 İthalatın Nispi
Gelişimi
(1) İnceleme konusu ithalatın toplam Türkiye
pazarındaki nispi konumunu görebilmek için, söz konusu ithalatın toplam Türkiye
benzer mal tüketimi içindeki payı 2017-2019 yılları arasında incelenmiştir.
Türkiye toplam benzer mal tüketiminin hesaplanmasında başvuru sahibi yerli
üreticinin yurtiçi satışları genel ithalat miktarı ile toplanmıştır. Yerli
üretim dalının yurtiçi satışlarının ve soruşturma konusu ülkeden
gerçekleştirilen ithalatın toplam tüketime oranlanmasıyla pazar payları
hesaplanmıştır. İncelenen veriler 2017 yılı 100
olacak şekilde endekslenmiştir.
(2)Buna göre yurt içi
tüketim endeksi 2017'de 100 iken 2018 yılında 94'e, 2019 yılında 87'ya gerilemiştir.
(3) Hırvatistan'ın 2017
yılında 100 olan pazar payı endeksi, 2018 yılında 213'e, 2019 yılında 279'a
yükselmiştir.
(4) Diğer ülkelerin toplam
pazar payı endeksi ise 2017 yılı 100 kabul edildiğinde, 2018 yılında 73'e, 2019
yılında ise 66'ya gerilemiştir.
(5) Öte yandan yerli
üreticinin pazar payı endeksi 2017 yılı 100 kabul edildiğinde, 2018 ve 2019
yıllarında 106 olarak gerçekleşmiştir.
4.6
Soruşturma Konusu İthalatın İç Piyasa Fiyatları Üzerindeki Etkisi
(1)
Başvuru konusu ülke menşeli tahıllı kaşık maması ithalatının yerli üretim
dalının iç piyasa satış fiyatları üzerindeki etkisini incelemek üzere fiyat
kırılması, fiyat baskısı ve fiyat yıpranması hesapları yapılmıştır. Bu
hesaplamalarda, başvuru konusu ürünün organik ve organik olmayan tiplerinin
mevcudiyeti nedeniyle ürünler arasında fiyat farkının olması ve tüketimde
organik olmayan ürünlerin çoğunlukta olması nedeniyle organik olmayan ürünler
dikkate alınmıştır.
4.6.1 Fiyat
kırılması
(1) Başvuru konusu ülkeden
gerçekleştirilen ithalatın, 2017, 2018 ve 2019 yılları için başvuru sahibi
yerli üreticinin fiyatlarını kırıp kırmadığı incelenmiştir. Fiyat kırılması,
ithal ürünün fiyatlarının, Türkiye piyasasında yerli üretim dalının yurt içi
satış fiyatlarına göre ne kadar altında kaldığını göstermektedir. Fiyat
kırılması hesaplanırken, Hırvatistan menşeli başvuru konusu ürünün organik
olmayan tipleri için TÜİK verileri kullanılarak tespit edilen CIF ithal birim
fiyatının üzerine, başvuru konusu ülkeye yönelik uygulanan gümrük vergisi ile
CIF kıymetin %2'si tutarındaki diğer ithalat masrafları eklenerek ürünün
Türkiye piyasasına giriş fiyatı bulunmuştur. Bulunan değerler ile yerli üretim
dalının yurt içi satış fiyatları karşılaştırılmıştır.
(2) Diğer taraftan,
ithalatçı firmanın yurt içine yeniden satış fiyatları, Türkiye piyasasına giriş
fiyatı kabul edilerek bu fiyatların yerli üretim dalının yurt içi satışları ile
karşılaştırılması ile fiyat kırılması hesaplanmıştır.
(3) Her iki hesaplamada da
Hırvatistan menşeli ithalatın birim fiyatlarının, yerli üretim dalının
fiyatlarını soruşturma döneminde kırmadığı belirlenmiştir.
4.6.2 Fiyat
baskısı
(1) Başvuru konusu ülke
menşeli ithalatın, yerli üretim dalının fiyatlarını baskı altında tutup
tutmadığı incelenmiştir. Fiyat baskısı hesabı ithal ürünün fiyatlarının Türkiye
piyasasında yerli üretim dalının yurt içi satış fiyatlarını olması gereken
seviyeye göre yüzde olarak ne kadar baskı altında tuttuğunu göstermektedir.
(2) Fiyat baskısı
hesaplanırken Hırvatistan menşeli başvuru konusu ürünün organik olmayan tipleri
için TÜİK verileri kullanılarak hesaplanan CIF ithal birim fiyatının üzerine,
başvuru konusu ülkeye yönelik uygulanan gümrük vergisi ile CIF kıymetin %2'si
tutarındaki diğer ithalat masrafları eklenerek ürünün Türkiye piyasasına giriş
fiyatı bulunmuştur. Bulunan değerler ile yerli üretim dalının ticari
maliyetlerine eklenen makul kar oranı (_) ile hesaplanan olması gereken yurt
içi satış fiyatı karşılaştırılmıştır.
(3) Buna göre, yerli
üreticinin fiyatları üzerinde başvuru konusu ülke menşeli ithalatın yerli
üretim dalı üzerinde fiyat baskısına neden olmadığı tespit edilmiştir.
(4) Diğer taraftan,
ithalatçı firmanın yurt içine yeniden satış fiyatlarının Türkiye piyasasına
giriş fiyatı kabul edilerek yerli üretim dalının yurt içi satış fiyatlarının
olması gereken seviye ile karşılaştırılması durumunda ise %0 - %5 arasında bir
oranda fiyat baskısı tespit edilmiştir.
4.6.3 Fiyat yıpranması
(1) Başvuru konusu ülke
menşeli ithalatın, yerli üretim dalının fiyatlarında yıpranmaya sebep olup
olmadığı incelenmiştir. Fiyat yıpranması, yerli üretim dalının birim fiyatlarında
dampingli olduğu iddia edilen ithalat nedeniyle yaşanan reel gerilemedir. Yerli
üretim dalının yurt içi birim satış fiyatlarında gerileme olup olmadığı
enflasyondan arındırılarak incelendiğinde, 2017 yılında 100 birim olan
fiyatların 2018 ve 2019 yılında ise 97 birime gerilediği görülmüştür.
4.7 Yerli Üretim
Dalı Ekonomik Göstergeleri
(1) Yerli üretim
dalının ekonomik göstergelerinin değerlendirilmesinde şikayetçi yerli üretici
firma olan Hero Gıda San. ve Tic.
A.Ş.'nin 2017-2019 yılları için soruşturma konusu ürüne ilişkin verileri
kullanılmıştır. Eğilimin
sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk lirası bazındaki veriler TÜİK'in
yayımladığı yıllık ortalama Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılarak
enflasyondan arındırılmış, böylelikle reel değerlere ulaşılmıştır. Veriler 2017 yılı 100 olacak şekilde endekslenmiştir.
(2) Nihai bildirim raporunda yer alan tespitlere yönelik ihracatçı firma
tarafından iletilen görüşlerde, inceleme döneminde ÜFE'de rekor denebilecek
artışlar yaşandığını, bu durumun hesaplamaları etkilemekte ve yanlış
değerlendirmelere sebep olduğunu belirterek ÜFE'nin değil, gıda ürünlerine
ilişkin ÜFE'nin veya öğütülmüş tahıl ürünlerine ilişkin ÜFE'nin dikkate
alınması gerektiği ifade edilmiştir. Bu çerçevede yapılan incelemede[2], zarar inceleme döneminde
ÜFE'nin %49 arttığı, gıda ürünlerine ilişkin ÜFE'nin %38 arttığı, süt
ürünlerine ilişkin ÜFE'nin %48 arttığı, tahıl ürünlerine ilişkin ÜFE'nin ise
%41 arttığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, ilgili hesaplamada kullanılabilecek
tüm endeksler benzer büyüklükte artmış olup hesaplamada herhangi birinin
kullanılması ulaşılacak reel değerlerin eğilimini kayda değer oranda
değiştirmeyecek ve ekonomik göstergelere ilişkin nihai değerlendirmeleri
değiştirmeyecektir.
a) Üretim,
kapasite ve kapasite kullanım oranı (KKO)
(1) Yerli üretim
dalının soruşturma konusu ürün için 2017 yılında 100 olan üretim miktar
endeksi, 2018 yılında 103 ve 2019 yılında ise 101 olarak gerçekleşmiştir. Anılan dönemde yerli üretim dalının üretim
kapasitesi 100 birimden 87 birime gerilemiş, kapasite kullanım oranı endeksi de
sırasıyla 100, 118 ve 115 seviyesinde gerçekleşmiştir.
b) Yurtiçi
satışlar
(1) Yerli üretim
dalının soruşturma konusu ürün için 2017 yılında 100 olarak kabul edilen
yurtiçi satış miktarı endeksi 2018 yılında 100 olmuş, 2019 yılında ise 92'ye
gerilemiştir. Aynı dönemde yurtiçi satış hasılası endeksi ise sırasıyla 100, 99
ve 91 olarak gerçekleşmiş ve kademeli olarak gerilemiştir.
c) Yurtiçi fiyatlar
(1) Yerli üretim
dalının soruşturma konusu ürün için ağırlıklı ortalama yurtiçi satış fiyatı
2017 yılında 100, 2018 yılında 99 ve 2019 yılında 100 olarak gerçekleşerek
benzer seviyelerde seyretmiştir.
ç) Yurt dışı satışlar
(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün
için 2017 yılında 100 olarak kabul edilen ihracat miktarı endeksi 2018 yılında
162, 2019 yılında ise 158 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde yurtdışı satış
hasılası endeksi ise sırasıyla 100, 161 ve 152 olarak gerçekleşmiştir.
d) Pazar payı
(1) Yerli üretim
dalının pazar payı endeksi 2017 yılında 100 iken 2018 ve 2019 yıllarında 106
birim olarak gerçekleşmiştir.
e) Maliyetler
(1)Yerli üretim
dalının söz konusu ürün için 2017 yılında reel olarak 100 kabul edilen birim
sınai maliyeti 2018 ve 2019 yılında 95 olarak gerçekleşerek düşüş göstermiştir.
(2) Yerli üretim
dalının söz konusu ürün için 2017 yılında reel olarak 100 kabul edilen birim
ticari maliyeti ise 2018 yılında 95'e gerilemiş, 2019 yılında ise 96
seviyesinde gerçekleşmiştir.
f) Kârlılık
(1) Yerli üretim
dalının yurtiçi satışlardan elde ettiği birim kâr 2017 yılında 100 olarak kabul edildiğinde, 2018 yılında 299 ve
2019 yılında 288 seviyesinde gerçekleşmiştir.
(2) Yerli üretim
dalının yurtdışı satışlardan elde ettiği birim kâr 2017 yılında -100 olarak kabul edildiğinde, 2018 yılında 1.481
ve 2019 yılında 23 seviyesinde gerçekleşmiştir.
(3) Yerli üretim
dalının yurtiçi ve yurtdışı satışlarından elde ettiği toplam birim kâra bakıldığında ise 2017 yılında 100,
2018 yılında 313 ve 2019 yılında 277 seviyesinde gerçekleşmiştir.
g) Stoklar
(1) Yerli üretim
dalının stok miktar endeksi 2017 yılında 100, 2018 yılında 47 ve 2019 yılında
76 olarak gerçekleşmiştir.
(2) Yerli üretim
dalının stok çevirim hızı endeksi 2017 yılında 100, 2018 yılında 222 ve 2019
yılında 128 olarak gerçekleşmiştir.
ğ) İstihdam ve ücretler
(1) Yerli üretim dalının başvuru konusu
ürünün üretiminde faaliyet gösteren direkt işçi istihdam endeksi 2017 yılında
100 iken, 2018 ve 2019 yılında 78 olarak gerçekleşmiştir.
(2) Yerli üretim dalının brüt işçi ücreti
endeksi ise 2017 yılında 100, 2018 yılında 112 ve 2019 yılında 92 olarak
gerçekleşmiştir.
h) Nakit akışı
(1) Yerli üretim
dalının inceleme konusu ürün üretim ve satışı ile sağladığı reel nakit akışı
endeksi 2017 yılında 100 iken, 2018 yılında 183'ye yükselmiş 2019 yılında ise
104 seviyesinde gerçekleşmiştir.
ı) Büyüme
(1) Yerli üretim
dalının bütün faaliyetlerini kapsayan aktif büyüklüğü 2017 yılında 100 iken
2018 yılında 81'e, 2019 yılında ise 72'ye gerilemiştir.
i) Sermaye
artırma yeteneği
(1) Yerli üretim
dalının 2017 yılında 100 olarak kabul edilen öz sermayesi 2018 yılında 83 ve
2019 yılında 68 olarak gerçekleşmiştir.
j) Yatırımları
artırma yeteneği
(1)Yerli üretim
dalının bütün faaliyetlerine ilişkin yenileme yatırımı ve kapasite artışı için
yapılan tevsi yatırımı incelenen dönemde mevcut değildir.
(2) Yerli üretim
dalının toplam karlığının öz sermayesine oranına ilişkin yatırımların geri
dönüş oranı endeksi ise 2017 yılında -100 iken, 2018 yılında 303 ve 2019
yılında ise -210 olarak gerçekleşmiştir.
4.8 Yerli Üretim
Dalının Ekonomik Göstergelerinin Değerlendirilmesi
(1) Yerli üretim dalının 2017-2019
döneminde yurtiçi satış miktar ve hasılatının, yurtiçi satış fiyatlarının,
üretim kapasitesinin ve ürün istihdamının gerilediği tespit edilmiştir.
(2) Diğer taraftan, üretim miktarı,
yurtdışı satış miktarı, ürün nakit akışı, verimlilik ve kapasite kullanım
oranında artış olduğu, satılan mal sınai maliyet ile ticari maliyelerinde düşüş
olduğu ve düşük oranlarda olmakla birlikte yurtiçi satışlardan ürün karının ve
toplam satışlardan ürün karının incelenen dönemde artış gösterdiği tespit
edilmiştir. Ayrıca dönem sonu stoklarda da azalma gerçekleşmiştir.
(3) Diğer taraftan, Hırvatistan
menşeli tahıllı kaşık maması ithalatının yerli üretim dalının iç piyasa satış
fiyatları üzerindeki etkisine bakıldığında fiyat kırılmasının ve fiyat
baskısının tespit edilemediği, ithalatçı firmanın yurt içine yeniden satış
fiyatlarının Türkiye piyasasına giriş fiyatı kabul edilerek yapılan
hesaplamalarda ise düşük bir oranda fiyat baskısına sebep olduğu görülmüştür.
(4) Yerli üretim dalının ekonomik
göstergelerinin bütüncül olarak değerlendirilmesi neticesinde; yerli üretim
dalının yurtiçi satış, üretim kapasitesinde gerilemeler yaşanmakla birlikte,
üretim miktarı, yurtdışı satış miktarı, ürün nakit akışı, verimlilik ve
kapasite kullanım oranında artış olduğu, satılan mal sınai maliyet ile ticari
maliyelerinde düşüş olduğu ve düşük oranlarda olmakla birlikte yurtiçi satışlardan
ürün karının ve toplam satışlardan ürün karının incelenen dönemde artış
gösterdiği ve stokların azaldığı tespit edilmiş ve ekonomik göstergelerin genel
olarak bozulma göstermediği tespit edilmiştir.
4.9
Soruşturma Konusu Ülkenin İhracat Kabiliyeti
(1) Başvuru konusu ürünlerin
münhasır bir tarife pozisyonunun olmaması nedeniyle 1901.10 gümrük tarife
pozisyonu altında yer alan "bebek ve küçük çocukların beslenmesinde kullanılan
müstahzarlar (perakende satılacak hale getirilmiş)" tanımlarını haiz tarife pozisyonları
altında yer alan ürünlerin ihracat istatistiklerinin incelenmesinde
International Trade Center (ITC) verileri kullanılmıştır.
(2) Bu çerçevede, 2019 yılında 1,4
milyon ton civarında olan dünya tahıllı bebek maması ihracatından şikayete konu
olan Hırvatistan'ın 9,1 bin ton ihracat ile yaklaşık %1 pay aldığı, ihracatının
büyük kısmını Avrupa ülkelerine gerçekleştirdiği ve Türkiye'ye ihracatının
toplam ihracatı içerisindeki payının 2017-2019 yılların arasında sırasıyla %2,
%5 ve %3 olarak gerçekleştiği görülmektedir.
(3) Diğer taraftan, dünya geneline
yapmış olduğu ihracatın birim fiyatları ilgili dönemde 6,3 ABD doları/kg'dan
5,5 ABD doları/kg'a düşüş gösterirken Türkiye'ye ihracat fiyatlarının ise 6,3
ABD doları/kg'dan 4,4 ABD doları/kg'a düşüş gösterdiği tespit edilmiştir.
4.10 Zarara/Zarar
Tehdidine İlişkin Değerlendirme
(1)
Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, maddi zararın belirlenmesine temel
teşkil eden etkenler incelenmiştir.
(2)
Başvuru konusu üründe, 2017-2019 döneminde genel ithalatın azalış gösterdiği,
Hırvatistan menşeli ithalatın artış gösterdiği tespit edilmiştir.
(3)
Yerli üretim dalının yurtiçi satışlarının düşüş göstermesine rağmen yurtiçi
tüketimde gerçekleşen daralma nedeniyle pazar payının ise 2017 yılına göre 2019
yılında %6 arttığı tespit edilmiştir.
(4)
Diğer ülkeler menşeli ithalatın ise %42 azaldığı, Türkiye pazarından aldığı
payın ise 100 birimden 66 birime gerilediği görülmüştür.
(5)
Başvuru konusu üründe incelenen dönemde diğer ülkeler menşeli ithalatın birim
fiyatı artış gösterirken, Hırvatistan'ın birim fiyatında düşüş olduğu tespit
edilmiştir.
(6)
Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin bütüncül olarak değerlendirilmesi
neticesinde; yerli üretim dalının yurtiçi satış, üretim kapasitesinde
gerilemeler yaşanmakla birlikte, üretim miktarı, yurtdışı satış miktarı, ürün
nakit akışı, verimlilik ve kapasite kullanım oranında artış olduğu, satılan
malın sınai maliyeti ile ticari maliyelerinde düşüş olduğu ve düşük oranlarda
olmakla birlikte yurtiçi satışlardan ürün karının ve toplam satışlardan ürün
karının incelenen dönemde artış gösterdiği ve stokların azaldığı tespit edilmiş
ve ekonomik göstergelerin genel olarak bozulma göstermediği tespit edilmiştir.
(7)
Başvuru konusu ürünlerde Hırvatistan menşeli ithalatın yerli üretim dalının iç
piyasa satış fiyatlarını kırmadığı ve baskılamadığı tespit edilmiştir.
(8)
Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, maddi zarar tehdidinin belirlenmesine
temel teşkil eden etkenler incelenmiştir. Zarar tehdidinin incelenen dönem
sonrasında ortaya çıkıp çıkmadığının tespitine yönelik 2020 yılı ithalatı
verileri incelendiğinde, Hırvatistan menşeli ithalatın 157.644 kg (884 bin ABD
doları) seviyesine gerilediği ve 2019 yılına göre %50 seviyesinde düşüş meydana
geldiği ve birim fiyatların gerileyen ithalat ile birlikte 2019 yılına göre %
24 artış gösterdiği tespit edilmiştir.
(9)
ITC istatistiklerine göre, 2019 yılında Hırvatistan'ın dünyaya 9,1 bin ton
bebek ve küçük çocukların beslenmesinde kullanılan müstahzar ihracatı
bulunduğu, ihracatının büyük kısmını Avrupa ülkelerine gerçekleştirdiği görülmüştür.
5. DAMPİNGLİ İTHALAT İLE ZARAR/ZARAR
TEHDİDİ ARASINDAKİ NEDENSELLİK BAĞI
5.1
Dampingli İthalatın Zarar/Zarar Tehdidi Üzerindeki Etkisi
(1) Soruşturmaya konu ülkeden
gerçekleşen ithalatın dampingli olduğu işbu raporun 3 üncü bölümünde tespit
edilmiştir.
(2) Zarar/zarar tehdidinin
belirlenmesine temel teşkil eden etkenler ise işbu raporun 4 üncü bölümünde
incelenmiş olup soruşturma konusu ithalatın pazar payındaki artışa rağmen
ekonomik göstergelerin genel olarak bozulma göstermediği ve soruşturma konusu
ithalatın yerli üretim dalı fiyatları üzerinde fiyat kırılması ve fiyat baskısı
oluşturmadığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan, zarar tehdidi incelemesi
kapsamında soruşturma dönemi sonrası yıl olan 2020 yılında ithalat miktarının
düşüşe geçtiği ve ithal birim fiyatların arttığı tespit edilmiştir.
(3) Bu kapsamda,
inceleme döneminde yerli üretim dalında maddi zarar/zarar tehdidi ortaya
çıkmadığı, dolayısıyla soruşturmaya konu ülkeden gerçekleşen ithalatın da
zarara sebebiyet vermediği değerlendirilmiştir.
6. SONUÇ
(1) Yürütülen soruşturma sonucunda, Hırvatistan
menşeli "tahıllı kaşık maması" ürünü ithalatının dampingli olduğu fakat yerli
üretim dalında maddi zarara/zarar tehdidine neden olmadığı tespit edilmiştir.
(2) Bu çerçevede, soruşturma neticesinde ulaşılan
tespitleri değerlendiren Kurulun kararı ve Ticaret Bakanının onayı ile
Hırvatistan menşeli "tahıllı kaşık maması" ithalatına yönelik soruşturmanın
dampinge karşı önlem almaksızın kapatılmasına karar verilmiştir.
[1] https://www.tcmb.gov.tr/kurlar/kurlar_tr.html
[2] https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/serieMarket