Genelleştirilmiş Tercihler Sistemine İlişkin Tebliğ (İthalat: 2021/6) (Mülga)
GENELLEŞTİRİLMİŞ TERCİHLER SİSTEMİNE
İLİŞKİN TEBLİĞ
(İTHALAT: 2021/6)
Ticaret
Bakanlığından: 31.12.2020 tarih ve 31351 Sayılı 3. Mükerrer R.G.
2022/6
Tebliğ ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR
Amaç ve kapsam
MADDE 1 - (1)
Bu Tebliğ, 31/12/2020 tarihli ve 3350
sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararında, Genelleştirilmiş
Tercihler Sistemine (GTS) ilişkin tarife tavizlerinden yararlanan eşya ile ülkelerin
belirlenmesine esas teşkil eden hususları düzenler.
Dayanak
MADDE 2 - (1)
Bu Tebliğ, 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 445 inci maddesi
ile 31/12/2020 tarihli ve 3350
sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararına
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 - (1)
Bu Tebliğ'de geçen,
a) AB: Avrupa Birliğini
b) AKÇT: Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunu
c) DTÖ: Dünya Ticaret Örgütünü
d) GB: Gümrük Birliğini,
e) GTS: Genelleştirilmiş Tercihler Sistemini ,
f) GYÜ: Gelişme Yolundaki Ülkeyi,
g) ÖTDÜ: Özel Teşvik Düzenlemesi Ülkesini,
h) EAGÜ: En Az Gelişmiş Ülkeyi,
i) DÜ: Diğer Ülkeyi,
ifade eder.
Temel ilkeler
MADDE 4 - (1)
GTS, ülkemizin başta DTÖ olmak üzere uluslararası yükümlülüklerine uygun
olarak, İthalat Rejimi Kararı ekinde yer alan II sayılı [93 üncü fasıl ve AKÇT
ürünleri hariç] ve III sayılı listelerde yer alan eşya için tatbik edilmekte
olup;
a) Gümrük vergisi tavizlerinin tek taraflı olması,
b) Tavizlerin verilişlerinin bağlayıcı olmaması,
c) Tercihlerin kısmen veya tümüyle kaldırılabilmesi,
ç) Tek taraflı veya uluslararası müzakereler sonucunda yapılacak en çok
kayrılan ülke esasına dayalı tarife indirimlerini engelleyici olmaması
temel ilkelerine
dayanmaktadır.
(2) GTS kapsamında tanınan tavizli tarifeler, İthalat Rejimi Kararı
ekinde yer alan II ve III sayılı listelerde GTS ülkeleri sütununa derç edilerek
yürürlüğe konulmuştur. GTS'den yararlanacak
GYÜ, ÖTDÜ ve EAGÜ'ler sırasıyla
İthalat Rejimi Kararının Ek-4A, Ek-4B ve Ek-4C'sindeki listelerde yer
almaktadır. GTS kapsamında tercihli tarifeler, bu listelerde belirtilen ülkeler
menşeli eşyanın ithalatında uygulanır.
(3) GTS kapsamındaki ürün grubu listeleri GYÜ
için İthalat Rejimi Kararı Ek-5'te, ÖTDÜ için Ek-6'da ve EAGÜ için ise Ek-7'de
yer almaktadır.
Tercihli tarife kapsamı eşya ve indirim oranları
MADDE 5 - (1)
Taviz tanınan eşyalar hassaslık derecesine göre, İthalat Rejimi Kararı Ek- 5'te
yer alan listede hassas ve hassas olmayan olarak iki gruba ayrılır. Eşyanın ait
olduğu hassaslık grubu değiştirilebilir.
(2) GYÜ grubunda yer alan ülkeler menşeli hassas ürünlerde, maktu gümrük
vergileri % 30 oranında azaltılmış, nispi gümrük vergileri ise İthalat Rejimi
Kararı ekinde yer alan II ve III sayılı listelerde DÜ sütununda belirtilen
gümrük vergisi hadleri üzerinden 3,5 puan indirilmiştir. Ancak 50 ila 63 üncü
fasıllar (bu fasıllar dahil) arasında yer alan
hassas ürünlerde, İthalat Rejimi Kararı eki II sayılı listede DÜ sütununda
belirtilen gümrük vergisi hadleri üzerinden % 20 oranında indirim yapılmıştır.
GTS kapsamında tanınan tercihli tarifenin nihai oranı birinci ondalık sayıya
yuvarlanmıştır.
(3) GYÜ grubunda yer alan ülkeler menşeli hassas olmayan bazı ürünler
haricinde kalan ürünlerde gümrük vergisi %0 olarak uygulanmaktadır.
(4) EAGÜ grubunda yer alan ülkeler menşeli İthalat Rejimi Kararı ekinde
yer alan II ve III sayılı listelerde bulunan sanayi ve tarım ürünlerinin (AKÇT
ürünleri ve 93 üncü fasılda bulunan eşya hariç olmak üzere) ithalatında gümrük
vergisi %0 olarak uygulanmaktadır.
(5) AB'nin yürürlükteki mevzuat hükümleri dikkate alınarak, bazı eşya
için ikinci fıkrada belirtilen tavizlerden daha düşük olan gümrük tarifeleri
uygulanmıştır.
(6) Tercihli tarife uygulaması sonucunda nispi vergi oranlarının % 1
veya daha az olması, maktu vergilerin 2 avro veya daha az olması
durumunda, GYÜ için gümrük vergileri askıya
alınmıştır.
Hariç sektörler
MADDE 6 - (1)
GTS kapsamı sektörler İthalat Rejimi Kararının Ek-5, Ek-6 ve Ek-7'sinde yer
almaktadır. GTS'den sağlanan tercihli tarifeler,
İthalat Rejimi Kararı Ek-4A, Ek-4B ve Ek-4C'de belirtilen ilgili ülkeler
itibarıyla hariç tutulan sektörler için uygulanmaz.
Tavizlerin askıya alınması
MADDE 7 - (1)
GTS kapsamında sağlanan tavizler;
a) Temel insan ve işçi hakları ile çevreye ilişkin uluslararası
sözleşmelerde belirlenen prensiplerin ciddi ve sistematik bir şekilde ihlal
edilmesi,
b) Türkiye sanayisi üzerinde olumsuz etki yapan haksız ticari uygulamalar,
c) Menşe kurallarının sistematik bir biçimde ihlal edilmesi,
ç) DTÖ tarafından haksız ticari uygulamaların tespit edilmesi,
d) GB'nin etkin işleyişine zarar verecek
şekilde trafik sapmasına neden olması,
e) Uluslararası Çalışma Örgütü Konvansiyonlarında belirtilen kölelik ya
da angaryanın herhangi bir türünün uygulanması,
f) Uyuşturucu ticaretine ilişkin gümrük kontrollerinin yetersiz olması,
g) Mahkumlara yaptırılan ürünlerin
ihraç edilmesi,
ğ) Dünya Bankası tarafından bir ülkenin yüksek gelir grubunda
sınıflandırılması
halinde ilgili
ülkeler menşeli eşya için belirli veya belirsiz süreyle geçici veya daimi
olarak askıya alınabilir.
Tavizlerin incelenmesi ve yeniden düzenlenmesi
MADDE 8- (1) Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü, GTS
kapsamı bir eşya veya GTS kapsamı ülke menşeli eşya ithalatı nedeniyle ciddi
zarar veya zarar tehdidine ilişkin başvuru üzerine ya da resen inceleme kararı
alabilir.
(2) Ciddi zarar ya da zarar tehdidine ilişkin incelemede yerli
üretimin; üretim, üretim kapasitesi, kapasite kullanımı, satışlar, stok, maliyet,
kârlılık, istihdam, pazar payı, ithalatın mutlak ve nispi gelişimi ve ithal
fiyatları ile yurt içi fiyatlar, iflas faktörlerinden biri veya birkaçı göz
önünde bulundurulur.
(3) İnceleme altı ay içinde tamamlanır. Gerek görülen hallerde bu süre
uzatılabilir.
(4) İnceleme sonunda, GTS kapsamı eşyadan kaynaklanan ciddi zarar veya
zarar tehdidinin tespit edilmesi halinde, inceleme konusu eşya veya ülke
menşeli eşya için tavizlerin kaldırılmasına karar verilebilir.
Tavizlerin kaldırılması ve yeniden düzenlenmesi
MADDE 9 - (1) Ticaret Bakanlığınca dış ticaretimizdeki
gelişmeler göz önüne alınarak ülke/ürün bazında tavizler kaldırılabilir.
(2) GTS kapsamında bir eşyanın ithali yurt içi pazarda ciddi zarar ya
da zarar tehdidi yaratır ise bu eşya için ülke ayrımı gözetmeksizin İthalat
Rejimi Kararı eki II ve III sayılı listelerde DÜ sütununda belirtilen gümrük
vergisi oranı yeniden yürürlüğe konulabilir.
(3) GTS kapsamında tavizden faydalanan ülke menşeli
eşyanın ithali benzer ya da doğrudan rakip bir mal üreten yerli üreticisi için
ciddi zarar veya zarar tehdidi yaratır ise ilgili ülke menşeli bu eşya için
İthalat Rejimi Kararının ekinde yer alan II ve III sayılı listelerde 'DÜ'
sütununda belirtilen gümrük vergisi oranı yeniden yürürlüğe konulabilir.
(4) Sektörlerde belirtilen ürünlere GTS kapsamında sağlanan tavizler;
a) GTS kapsamında tavizden faydalanan bir ülkeden, bir sektör kapsamında
gerçekleştirilen ithalatın, aynı sektörde bir önceki yıl gerçekleştirilen
ithalata oranla miktar bazında %13,5 ve daha fazla oranda artması veya
b) Sektörde belirtilen ürünlerin GTS kapsamında tavizden yararlanan
herhangi bir ülkeden ithalatının, GTS kapsamında yer alan ülkelerin tamamından
herhangi bir on iki aylık dönem süresince gerçekleştirilen ithalatın değer
bazında % 14,5'ini aşması halinde
kaldırılabilir.
Uyumlaştırma
MADDE 10 - (1)
Türkiye, GB'nin etkin işleyişini teminen, GTS
kapsamında gerekli düzenlemeleri yapma hakkını saklı tutmak kaydıyla, AB'nin
konu hakkındaki düzenlemelerini esas alır ve bu çerçevede, mevzuatında gerekli
uyumlaştırmayı yapar.
Yürürlükten kaldırılan Tebliğ
MADDE 11 - (1) 31/12/2019 tarihli ve
30995 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Genelleştirilmiş
Tercihler Sistemine İlişkin Tebliğ (İthalat: 2020/6)
yürürlükten kaldırılmıştır.
Atıflar
MADDE 12 - (1) 31/12/2019 tarihli ve
30995 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Genelleştirilmiş
Tercihler Sistemine İlişkin Tebliğ (İthalat: 2020/6)'e
yapılan atıflar bu Tebliğe yapılmış
sayılır.
Yürürlük
MADDE 13 - (1) Bu Tebliğ 1/1/2021 tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 14 - (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.